ΕΙΔΗΣΕΙΣ

Η Ευρώπη και η «οικονομία της τρίτης ηλικίας»-Το 2060 ο πληθυσμός της Ελλάδας θα έχει μειωθεί στα 8,6 εκατομμύρια

news room 6 λεπτά ανάγνωση
23

Το 2013 σε κάθε Ευρω­παίο άνω των 65 αντι­στοι­χού­σαν τέσσερα άτομα ηλικίας 15 έως 64, το 2060 θα αντι­στοι­χούν μόνο δύο

Ο πλη­θυ­σμός της Ευρω­παϊ­κής Ενωσης γηρά­σκει λόγω της επι­μή­κυν­σης της διάρ­κειας ζωής και της μείωσης των γεν­νή­σεων. Η Επι­τροπή στην έκθεση της περί Δημο­γρα­φι­κής Γήραν­σης (2015) προ­βλέ­πει ότι ενώ το 2013 σε κάθε άτομο ηλικίας άνω των 65 ετών αντι­στοι­χού­σαν τέσσερα άτομα ηλικίας 15 έως 64 το 2060 θα αντι­στοι­χούν μόνο δύο!
Προ­βλέ­πει ότι το προσ­δό­κιμο ζωής κατά τη γέννηση για τους άρρενες θα αυξηθεί κατά 7,1 έτη και θα φθάσει στα 84,8 έτη το 2060, ενώ για τα θήλεα κατά 6,0 έτη και θα φθάσει στα 89,1 το ίδιο έτος.
Στην ίδια έκθεση ανα­φέ­ρε­ται ότι ίδιο αν όχι οξύτερο είναι το δημο­γρα­φικό πρό­βλημα στην Ελλάδα. Το 2060 ο πλη­θυ­σμός της Ελλάδας ανα­μέ­νε­ται να μειωθεί στα 8,6 εκα­τομ­μύ­ρια!
Το φαι­νό­μενο αυτό, η δημο­γρα­φική γήρανση στην Ευρώπη και σε άλλες ισχυρές οικο­νο­μίες της Δύσης, οδηγεί στην αύξηση της ζήτησης για επι­στή­μο­νες υγείας και άτομα που παρέ­χουν φρο­ντίδα σε αυτό που ονο­μά­ζε­ται silver economy, «αση­μέ­νια οικο­νο­μία» ή «οικο­νο­μία της τρίτης ηλικίας».
Στόχος, η ποιό­τητα ζωής
Η έννοια της «αση­μέ­νιας οικο­νο­μίας» δια­μορ­φώ­νε­ται από ένα πλήθος δια­φο­ρε­τι­κών αλλά αλλη­λέν­δε­των συνι­στω­σών, οι οποίες από κοινού είναι σε θέση να βελ­τιώ­σουν την ποιό­τητα ζωής των ατόμων μεγα­λύ­τε­ρης ηλικίας (πλη­θυ­σμός σε γήρανση), να συμ­βά­λουν στην ένταξή τους στην κοι­νω­νία και στη συμ­με­τοχή τους στις οικο­νο­μι­κές δρα­στη­ριό­τη­τες. Τούτο μπορεί να επι­τευ­χθεί με την ανά­πτυξη και­νο­τό­μων πολι­τι­κών, προ­ϊ­ό­ντων και υπη­ρε­σιών που θα αντα­πο­κρί­νο­νται στις ανάγκες τους ενώ θα συνει­σφέ­ρουν στην ανά­πτυξη και στη δημιουρ­γία νέων θέσεων εργα­σίας.
Αν και γενικώς η γήρανση του πλη­θυ­σμού δημιουρ­γεί προ­βλή­ματα, ταυ­το­χρό­νως προ­σφέ­ρει και ευκαι­ρίες. Το Euromonitor προ­βλέ­πει ότι παγκο­σμίως μέχρι το 2020 η αγο­ρα­στική δύναμη των ατόμων ηλικίας 60+ θα φθάσει τα 15 τρισ. δολάρια. Αντι­στοί­χως προ­βλέ­πε­ται ότι οι ετήσιες κρα­τι­κές δαπάνες για τα γηραιό­τερα άτομα (σήμερα περίπου 20% του ΑΕΠ στην ΕΕ) θα αυξη­θούν κατά 1,8% έως το 2060.
Η ιδέα της «αση­μέ­νιας οικο­νο­μίας» διε­ρευνά την πορεία της γήραν­σης και των ευκαι­ριών που προ­σφέ­ρει, οι οποίες θα έχουν επί­πτωση μελ­λο­ντικά στη δια­μόρ­φωση δια­φό­ρων πολι­τι­κών, όπως αυτές που αφορούν στο δομη­μένο περι­βάλ­λον (κατοι­κίες με διευ­κο­λύν­σεις για ηλι­κιω­μέ­νους κ.λπ.), στην απα­σχό­ληση της ηλικίας 50+, στη διά βίου μάθηση και στην ιατρική φρο­ντίδα και πρόληψη ασθε­νειών.
Επι­πλέον ανα­ζη­τεί τρόπους ενσω­μά­τω­σης των νέων τεχνο­λο­γιών (π.χ. εξ απο­στά­σεως παρα­κο­λού­θηση υγείας, έξυπνα σπίτια, οχήματα άνευ οδηγού και ρομπο­τι­κές εφαρ­μο­γές φρο­ντί­δας) και χρήσης αυτών ώστε να υπάρξει μείωση των δαπανών που σχε­τί­ζο­νται με τη γήρανση του πλη­θυ­σμού και να βελ­τιω­θεί η ζωή των πολιτών μεγα­λύ­τε­ρης ηλικίας ενώ ταυ­τό­χρονα θα στη­ρί­ζε­ται η οικο­νο­μία.
Επι­προ­σθέ­τως, η «αση­μέ­νια οικο­νο­μία» προ­σπα­θεί να συν­δυά­σει και να αξιο­ποι­ή­σει τις υπάρ­χου­σες απόψεις και τους τομείς εργα­σίας, όπως είναι οι προ­σπά­θειες προ­ώ­θη­σης μιας ενερ­γούς και υγιούς γήραν­σης, οι στόχοι αύξησης του ποσο­στού απα­σχό­λη­σης των ατόμων μεγα­λύ­τε­ρης ηλικίας (π.χ. ηλικίας 55-64) και ευκαι­ρίες απα­σχό­λη­σης που θα προ­κύ­ψουν στο μέλλον δεδο­μέ­νου ότι θα χρειά­ζο­νται περισ­σό­τε­ροι επαγ­γελ­μα­τίες υγείας και θα αυξη­θούν οι ανάγκες υπη­ρε­σιών φρο­ντί­δας για ηλι­κιω­μένα άτομα.

 Σε γενικές γραμμές, όσο αυξά­νο­νται τα ηλι­κιακά όρια το κέντρο βάρους της συζή­τη­σης, που τρο­φο­δο­τή­θηκε από πολλούς ενδια­φε­ρο­μέ­νους όπως την ακα­δη­μαϊκή κοι­νό­τητα, ερευ­νη­τές, εται­ρείας τεχνο­λο­γίας, εθνικές κυβερ­νή­σεις, την ΕΕ, τον ΟΟΣΑ κ.ά., μετα­κι­νεί­ται και δεν εστιά­ζει τόσο στο ενδε­χό­μενο οικο­νο­μι­κής δρα­στη­ριο­ποί­η­σης των ίδιων των ηλι­κιω­μέ­νων ατόμων (ως εργα­ζό­με­νοι και κατα­να­λω­τές) όσο στον «μη απο­κλει­σμό» αυτών των ατόμων και στην καλύ­τερη και οικο­νο­μικά πλέον συμ­φέ­ρουσα παροχή κοι­νω­νι­κής φρο­ντί­δας και υπη­ρε­σιών υγείας.

Περισ­σό­τε­ρες ευκαι­ρίες

Για τα ίδια τα άτομα μεγα­λύ­τε­ρης ηλικίας, η αύξηση του προσ­δό­κι­μου ζωής και το γεγονός ότι θα αντι­προ­σω­πεύ­ουν ένα συνεχώς μεγα­λύ­τερο τμήμα του πλη­θυ­σμού τούς δίνει έναν πιο σημα­ντικό ρόλο στην κοι­νω­νία και στην οικο­νο­μία. Οσοι επι­θυ­μούν και έχουν τις ικα­νό­τη­τες μπορούν να ελπί­σουν σε καλύ­τε­ρες ευκαι­ρίες παρα­μο­νής επί μακρό­τερο στην αγορά εργα­σίας, υπο­στη­ρι­ζό­με­νοι από περισ­σό­τε­ρες επι­λο­γές ευέ­λι­κτης συντα­ξιο­δό­τη­σης, χώρους εργα­σίας καλύ­τερα δια­μορ­φω­μέ­νους, προ­γράμ­ματα διά βίου μάθησης και δράσεις κατα­πο­λέ­μη­σης των ηλι­κια­κών δια­κρί­σεων.
Οι νέες και ανα­δυό­με­νες τεχνο­λο­γίες, για παρά­δειγμα οι κυτ­τα­ρι­κές θερα­πείες, η παρα­κο­λού­θηση της υγείας, η προ­λη­πτική ιατρική, τα οχήματα άνευ οδηγού (driverless vehicles), είναι σε θέση να βοη­θή­σουν τα άτομα μεγα­λύ­τε­ρης ηλικίας να συνε­χί­σουν να είναι ενεργά και υγιή, και αυτό θα τους επι­τρέ­ψει να παρα­μεί­νουν δρα­στή­ρια στην αγορά εργα­σίας.

Η αγορά προ­σαρ­μό­ζε­ται

Σύμφωνα με την Ευρω­παϊκή Επι­τροπή οι Ευρω­παίοι άνω των 65 ετών έχουν   αγο­ρα­στική ισχύ άνω των 3 τρισ. ευρώ και αυτή η κατη­γο­ρία της αγοράς συνεχώς μεγα­λώ­νει. Δεδο­μέ­νου ότι ο αριθμός των ατόμων μεγα­λύ­τε­ρης ηλικίας συνεχώς αυξά­νε­ται, θα αυξά­νε­ται αντι­στοί­χως και ο αριθμός των ατόμων με ανα­πη­ρίες οι οποίες έχουν σχέση με την ηλικία. Συνεπώς η αγορά τρο­φί­μων και υπη­ρε­σιών θα ελα­χι­στο­ποιεί­ται ενώ ο τομέας δια­χεί­ρι­σης και άμβλυν­σης των εν λόγω δια­τα­ρα­χών θα μεγα­λώ­νει. Το Euromonitor προ­βλέ­πει ότι η συνο­λική αγο­ρα­στική δύναμη των ατόμων ηλικίας 60 και άνω θα φθάσει το 2020 τα 15 τρισ. US$.
Σύμφωνα με την έκθεση «Η Αση­μέ­νια Οικο­νο­μία στη Νοτιο­δυ­τική Ευρώπη» του προ­γράμ­μα­τος SilverSUDEO, «Με 420 δισ. ευρώ στην Ευρώπη, η αγορά για την Αση­μέ­νια Οικο­νο­μία είναι η αρχή σημα­ντι­κών εξε­λί­ξεων». Στη Γαλλία μελέτη εκτι­μούσε ότι 53% της οικο­νο­μι­κής ζήτησης το 2015 προ­ερ­χό­ταν από τους ηλι­κιω­μέ­νους. Στη Γερ­μα­νία η εκτι­μώ­μενη αγο­ρα­στική δύναμη των ηλι­κιω­μέ­νων ανερ­χό­ταν στα 316 δισ. ευρώ.
Οι νέες τεχνο­λο­γίες που ανα­πτύ­χθη­καν για τις αγορές αυτές μπορούν να υπο­στη­ρί­ξουν μελ­λο­ντικά εξαι­ρε­τικά επι­τυ­χη­μένα επι­χει­ρη­μα­τικά εγχει­ρή­ματα και να έχουν πολ­λα­πλα­σια­στικό αντί­κτυπο στην επι­τυ­χία της οικο­νο­μίας της ΕΕ ευρύ­τερα.
Για παρά­δειγμα, το πρό­γραμμα SilverSUDEO τονίζει την ανάγκη κατά­τμη­σης της αγοράς και εμπλο­κής των ατόμων μεγα­λύ­τε­ρης ηλικίας στον σχε­δια­σμό προ­ϊ­ό­ντων και υπη­ρε­σιών που στο­χεύ­ουν σε αυτά ακριβώς τα άτομα. Η έκθεση δίνει παρα­δείγ­ματα από αγορές ηλι­κιω­μέ­νων κατα­να­λω­τών στη Γαλλία, την Πορ­το­γα­λία και την Ισπανία όπου γίνο­νται προ­σπά­θειες να καλυ­φθούν οι ανάγκες τους. Για παρά­δειγμα, στην Ισπανία οι αγορές ηλι­κιω­μέ­νων ήδη αντι­στοι­χούν στο 41% του προ­ϋ­πο­λο­γι­σμού κατα­νά­λω­σης τρο­φί­μων.
Στη Γαλλία το πρό­γραμμα ICARE, μια σύμπραξη εταίρων με ενδια­φέ­ρον για τους ηλι­κιω­μέ­νους, έχει ως στόχο να δια­τη­ρή­σει την αυτο­νο­μία των ατόμων στην οικία τους καθώς γηρά­σκουν και για τον σκοπό αυτόν θα λει­τουρ­γή­σει δοκι­μα­στικά διά­φο­ρες εφαρ­μο­γές σε 2.000 σπίτια στη Γαλλία για περίοδο 24 μηνών.
Προ­ο­πτική απα­σχό­λη­σης
Εργα­ζό­με­νοι μεγα­λύ­τε­ρης ηλικίας μπορούν να θεω­ρη­θούν τα άτομα της ηλι­κια­κής ομάδας 55-64. Ομως στο πλαίσιο της αση­μέ­νιας οικο­νο­μίας κατά καιρούς έχουν συζη­τη­θεί και άλλες ηλι­κια­κές ομάδες στις οποίες περι­λαμ­βά­νο­νται τα άτομα ηλικίας 50+ και/ή ηλικίας 65+.
Εκθεση του Eurofound δίνει παρα­δείγ­ματα από πρω­το­βου­λίες με τη συμ­με­τοχή εθνικών κυβερ­νή­σεων και κοι­νω­νι­κών εταίρων, συμπε­ρι­λαμ­βα­νο­μέ­νων αυτών που χρη­σι­μο­ποιούν ευρω­παϊ­κές χρη­μα­το­δο­τή­σεις.
Τα μέτρα για να δια­τη­ρη­θούν και να βελ­τιω­θούν οι προ­ο­πτι­κές απα­σχό­λη­σης των εργα­ζο­μέ­νων μεγα­λύ­τε­ρης ηλικίας ποι­κίλ­λουν ανάλογα με τη συγκε­κρι­μένη ηλι­κιακή ομάδα. Εν τούτοις υπάρ­χουν κάποια κοινά στοι­χεία, όπως για παρά­δειγμα η αντι­με­τώ­πιση των δια­κρί­σεων λόγω ηλικίας και η υπο­στή­ριξη για διά βίου εκπαί­δευση και μάθηση αλλά και η ανάγκη ανά­πτυ­ξης   Δικτύου Πόλεων Φιλικών προς τους Ηλι­κιω­μέ­νους με ορι­σμένα μέτρα όπως πεζο­δρό­μια, θέσεις καθη­μέ­νων και δια­βά­σεις πεζών που πρό­τεινε ο ΠΟΥ.
 

Ο κ. Γιάννης Μαστρο­γε­ωρ­γίου είναι διευ­θυ­ντής του ΔΙΚΤΥΟΥ για τη ΜΕΤΑΡΡΥΘΜΙΣH.

ΒΗΜΑ

Πώς σας φάνηκε το άρθρο;

Ένα πάτημα, χωρίς λογαριασμό. Μία ψήφος ανά συσκευή.

Σχολιασμός άρθρου

Προσθέστε ένα σχόλιο

Εμφανίζεται μετά από έγκριση · το e-mail δεν δημοσιεύεται0 / 2000

Τα σχόλια εκφράζουν τον σχολιαστή, όχι τη Δημοκρατική. Όροι σχολιασμού

Τα σχόλια εκφράζουν αποκλειστικά τον εκάστοτε σχολιαστή. Η Δημοκρατική δεν υιοθετεί αυτές τις απόψεις. Διατηρούμε το δικαίωμα να διαγράψουμε όποια σχόλια θεωρούμε προσβλητικά ή περιέχουν ύβρεις, χωρίς καμία προειδοποίηση. Χρήστες που δεν τηρούν τους όρους χρήσης αποκλείονται. Τα σχόλια δημοσιεύονται μετά από έγκριση· το e-mail δεν δημοσιεύεται.

Γίνετε ο πρώτος που θα σχολιάσει.