Μειώθηκαν οι νέες διαγνώσεις του ιού HIV στην Ελλάδα τα τελευταία πέντε χρόνια

Ωστόσο, πέρα από τα καλά νέα όπως είπαν, υπάρ­χουν και προ­βλή­ματα που σχε­τί­ζο­νται με το νόσημα στη χώρα μας. Τον τελευ­ταίο ενάμιση χρόνο τα ορο­θε­τικά άτομα ζουν σε καθε­στώς ανα­σφά­λειας για την υγεία τους και ανη­συ­χίας για την πιθανή έκθεση των ερω­τι­κών τους συντρό­φων στον ιό του HIV. Κι αυτό γιατί οι εξε­τά­σεις για τη μέτρηση του ιικού φορτίου και της γονο­τυ­πι­κής αντοχής γίνο­νται πλέον μόνο σε κατε­πεί­γου­σες περι­πτώ­σεις, λόγω έλλει­ψης αντι­δρα­στη­ρίων στα εργα­στή­ρια των τεσ­σά­ρων κέντρων ανα­φο­ράς της χώρας. Το πρό­βλημα είναι οξύτατο κυρίως στην Αθήνα και τη Θεσ­σα­λο­νίκη για τις εξε­τά­σεις ιικού φορτίου και σε όλη την Ελλάδα για τη γονο­τυ­πική αντοχή. Έτσι οι άνθρω­ποι που ζουν με HIV δεν είναι σε θέση να δια­κρι­βώ­σουν την κατά­σταση της υγείας τους και αν εξα­κο­λου­θούν να μην μετα­δί­δουν τον ιό.

Οι νεώ­τε­ρες μολύν­σεις

Σύμφωνα με το πρό­σφατο επι­δη­μιο­λο­γικό δελτίο του ΚΕΕΛΠΝΟ, το μεγα­λύ­τερο ποσοστό των νέων δια­γνώ­σεων αφορά στην ηλι­κιακή ομάδα των 30-39 ετών και κύριος τρόπος μετά­δο­σης του ιού είναι η σεξουα­λική επαφή μεταξύ ανδρών, ενώ κατα­γρά­φηκε πτώση στο ποσοστό των νέων περι­στα­τι­κών που μολύν­θη­καν μέσω της χρήσης ενδο­φλέ­βιων εξαρ­τη­σιο­γό­νων ουσιών. Αξίζει να σημειω­θεί ότι, εντός του 2017 (έως την 31η Οκτω­βρίου), δεν δηλώ­θηκε κανένα περι­στα­τικό κάθετης μετά­δο­σης του ιού από έγκυο μητέρα στο παιδί.

Η πτωτική τάση που παρα­τη­ρεί­ται στις νέες μολύν­σεις και τους θανά­τους συν­δέ­ε­ται και με την αύξηση της κάλυψης των HIV ορο­θε­τι­κών ατόμων με αντι­ρε­τροϊκή αγωγή, επι­ση­μά­νουν οι επι­στή­μο­νες. Σύμφωνα με τις εκτι­μή­σεις του UNAIDS, το 53% των ατόμων που ζούσαν με HIV το 2016, λάμβανε αντι­ρε­τροϊκή θερα­πεία (αύξηση της κάλυψης κατά 130% συγκρι­τικά με το 2010).

Τα νέα επι­στη­μο­νικά δεδο­μένα

Από διά­φο­ρες εργα­σίες, που θα ανα­κοι­νω­θούν στο συνεπ­δριο, κατα­δει­κνύ­ο­νται τα ευχά­ρι­στα απο­τε­λέ­σματα από την καθιέ­ρωση της έγκαι­ρης χορή­γη­σης αντι­ρε­τροϊ­κής θερα­πείας, στην Ελλάδα: Στα­τι­στικά σημα­ντική αύξηση των ετών επι­βί­ω­σης, μεγα­λύ­τερη πιθα­νό­τητα ανόδου στα 800 CD4 κύτταρα/μL, μετά από 3 χρόνια και απο­κα­τά­σταση του ανο­σο­ποι­η­τι­κού συστή­μα­τος, μειω­μέ­νος ρυθμός μετα­δό­σεων ανθε­κτι­κών στε­λε­χών HIV.

Από άλλες εργα­σίες, όπως αυτές της ομάδας του επί­κου­ρου καθη­γητή Δ. Παρα­σκευά σε συνερ­γα­σία με τις Μονάδες Λοι­μώ­ξεων, έχει προ­κύ­ψει ότι τα ανθε­κτικά στελέχη σε αντι­ρε­τροϊκά φάρμακα, μετα­δί­δο­νται στην Ελλάδα κυρίως, μέσω τοπικών δικτύων μη θερα­πευ­μέ­νων ασθενών. Όμως είναι σημα­ντικό ότι η πρώιμη έναρξη θερα­πείας, σε σχέση με την ημε­ρο­μη­νία μετά­δο­σης, σχε­τί­ζε­ται με μειω­μένο ρυθμό μετα­δό­σεων ανθε­κτι­κών στε­λε­χών HIV.

Τα μέτρα προ­φύ­λα­ξης

Από διά­φο­ρες εργα­σίες Μονάδων Λοι­μώ­ξεων προ­κύ­πτει ότι, παρά την προ­σπά­θεια ενη­μέ­ρω­σης, τα άτομα με HIV λοίμωξη δεν τηρούν τα μέτρα προ­φύ­λα­ξης, δεδο­μέ­νου ότι παρου­σιά­ζο­νται σε αυτόν τον πλη­θυ­σμό αυξη­μένα κρού­σματα σύφιλης, αλλά και επι­δη­μι­κές εξάρ­σεις οξείας ηπα­τί­τι­δας Α και C. Σημα­ντικό επί­τευγμα απο­τε­λεί η καθο­λική πρό­σβαση των ασθενών με HIV/HCV συλ­λοί­μωξη στις νεό­τε­ρες θερα­πείες για την ηπα­τί­τιδα C, όπως παρου­σιά­ζε­ται σε μία εργασία από τη Μονάδα του Γ.Ν.Α. «Ε.Ε.Σ.». Από μελέτη του Γ.Ν. Νίκαιας δια­πι­στώ­νε­ται ότι η διά­γνωση της HIV λοί­μω­ξης γίνεται καθυ­στε­ρη­μένα, συχνό­τερα με αφορμή κάποια ασθέ­νεια ή νοση­λεία, και λιγό­τερο συχνά μέσω προ­λη­πτι­κού ελέγχου. Το απο­τέ­λε­σμα είναι οι ασθε­νείς να προ­σέρ­χο­νται για ιατρική φρο­ντίδα με χαμηλό απόλυτο αριθμό CD4 και ήδη προ­χω­ρη­μένο στάδιο κατά τη διά­γνωση.

Οι θερα­πείες στην Ελλάδα

Στην Ελλάδα, η αντι­ρε­τροϊκή αγωγή χορη­γεί­ται βάσει των διεθνών και ευρω­παϊ­κών κατευ­θυ­ντη­ρίων οδηγιών σε όλα τα άτομα που δια­γι­γνώ­σκο­νται με HIV λοίμωξη, ανε­ξάρ­τητα από τα επίπεδα των CD4 T-λεμφοκυττάρων ή την παρου­σία άλλων κατα­στά­σεων ή συν­νο­ση­ρο­τή­των. Η έγκαιρη και απο­τε­λε­σμα­τική αντι­ρε­τροϊκή αγωγή, επι­φέ­ρει σημα­ντικά οφέλη, τόσο σε επίπεδο ατόμου, όσο και σε επίπεδο δημό­σιας υγείας, αφού συν­δέ­ε­ται με μείωση της σχε­τι­ζό­με­νης με τον HIV νοση­ρό­τη­τας και θνη­τό­τη­τας, αλλά και με ελάτ­τωση της πιθα­νό­τη­τας μετά­δο­σης του ιού.