Το δημόσιο στα χνάρια της εργασιακής ζούγκλας του ιδιωτικού τομέα

Η παρα­δο­σιακή εικόνα της απα­σχό­λη­σης στο χώρο του Δημο­σίου έχει αλλοιω­θεί προ πολλού. Υπο­χω­ρεί συνεχώς το εργα­σιακό καθε­στώς του μόνιμου δημο­σίου υπαλ­λή­λου και λει­τουρ­γού υπέρ των σχέσεων εργα­σίας αορί­στου χρόνου που αντι­προ­σω­πεύ­ουν το 28,5% των «τακτι­κών» προ­σλή­ψεων για το 2016. Παράλ­ληλα, αυξά­νε­ται συνεχώς η παρου­σία του έκτα­κτου προ­σω­πι­κού που σήμερα συν­θέ­τει το 13,2%  της συνο­λι­κής απα­σχό­λη­σης στο Δημόσιο.

Οι εξε­λί­ξεις αυτές ως προς το εργα­σιακό καθε­στώς με επα­κό­λουθο πολ­λα­πλές ταχύ­τη­τες εργα­σια­κών δικαιω­μά­των δια­μορ­φώ­νουν τη νέα εικόνα της απα­σχό­λη­σης στο χώρο του Δημο­σίου που συγκλί­νει σταθερά με τα αντί­στοιχα ισχύ­ο­ντα στον ιδιω­τικό τομέα.

Η δια­πί­στωση αυτή περι­λαμ­βά­νε­ται ως μεί­ζο­νος σημα­σίας στην μελέτη της ΑΔΕΔΥ «Απα­σχό­ληση, αμοιβές και θεσμι­κές παρεμ­βά­σεις στο Δημόσιο Τομέα στο πλαίσιο περιο­ρι­στι­κών πολι­τι­κών». Την ομάδα εργα­σίας που την εκπό­νησε το 2017 την απαρ­τί­ζουν οι κ. κ. Γιάννης Κουζής (Καθη­γη­τής Παντείου Πανε­πι­στη­μίου,  Συντο­νι­στής),  Γιώργος Γιούλος (Μ Phil  Οικο­νο­μίας), Ηλίας Ιωα­κεί­μο­γλου (Ο ικο­νο­μι­κός Ανα­λυ­τής  ΜΒΑ), Σπύρος Τσου­κα­λάς (Δρ.  Ψηφια­κών Συστη­μά­των) και η κυρία   Φωτεινή Σανιδά (Msc  Κοι­νω­νι­κής Πολι­τι­κής).

Το ενδια­φέ­ρον είναι ότι οι επι­στή­μο­νες εξηγούν και τι κρύ­βε­ται πίσω από φαι­νο­με­νικά αντι­φα­τικά στα­τι­στικά στοι­χεία, τα οποία όμως εξη­γού­νται ακριβώς από τις πολι­τι­κές λιτό­τη­τας που εφαρ­μό­ζο­νται συστη­μα­τικά εδώ και χρόνια.

Για παρά­δειγμα, στο πλαίσιο των περιο­ρι­στι­κών μέτρων, το  τακτικό προ­σω­πικό του Δημο­σίου έχει μειωθεί κατά 128.930 εργα­ζό­με­νους κατά την περίοδο της κρίσης και των πολι­τι­κών των μνη­μο­νίων (2009-16), ενώ το ποσοστό ανα­πλή­ρω­σής του στη βάση της σχέσης απο­χω­ρή­σεων  – προ­σλή­ψεων είναι μόλις  15,6%.

Ομως, σύμφωνα με την EUROSTAT και την ΕΛΣΤΑΤ, σε σχέση με το συνο­λικό αριθμό των εργα­ζο­μέ­νων στην Ελλάδα, το ποσοστό των απα­σχο­λού­με­νων στο δημόσιο παρου­σιά­ζε­ται σήμερα ελαφρώς, κατά 0,58%, αυξη­μένο από το 2009 (8,40%) και υψη­λό­τερο από τον μέσο ευρω­παϊκό όρο.

Τι συμ­βαί­νει και η δρα­μα­τική μείωση των δημο­σίων υπαλ­λή­λων από το 2009 δεν απο­τυ­πώ­νε­ται στη συνο­λική εικόνα της αγοράς εργα­σίας στη χώρα μας;  Μα, δεν πρέπει να ξεχνάμε τη γενι­κευ­μένη υπο­χώ­ρηση της απα­σχό­λη­σης από το κλεί­σιμο περίπου 270.000 επι­χει­ρή­σεων και των αθρόων απο­λύ­σεων του ιδιω­τι­κού τομέα καθώς και την ένταξη μεγάλου μέρους των αυτο­α­πα­σχο­λού­με­νων στην κατη­γο­ρία των ανέργων.

Κατά συνέ­πεια, τονί­ζουν οι ερευ­νη­τές του Κοι­νω­νι­κού Πολύ­κε­ντρου της ΑΔΕΔΥ, η σημα­ντική σε μέγεθος υπο­χώ­ρηση της απα­σχό­λη­σης στο Δημόσιο δεν απο­τυ­πώ­θηκε και με τη μείωσή της στο σύνολο της απα­σχό­λη­σης λόγω της δρα­μα­τι­κής συρ­ρί­κνω­σης της τελευ­ταίας κατά  7,5 εκα­το­στιαίες μονάδες και κατά  1.126.403  εργα­ζό­με­νους μέχρι το 3ο τρίμηνο του 2016.

Σε  σχέση με τον ευρύ­τερο ευρω­παϊκό χώρο, η απα­σχό­ληση στο Δημόσιο στην Ελλάδα αντι­στοι­χεί στο 8,98% της συνο­λι­κής απα­σχό­λη­σης στην αγορά εργα­σίας, με στοι­χεία του  τρίτου τρι­μή­νου του  2016 – αντι­στοί­χως στην ΕΕ 28  και στην ευρω­ζώνη τα ποσοστά είναι 6,97%  και  7,27%. Πάντως, το ποσοστό αυτό  είναι αισθητά χαμη­λό­τερο από χώρες όπως η Γαλλία, το Λου­ξεμ­βούργο και η Ουγ­γα­ρία που υπερ­βαί­νουν το 10%.

Πέραν τούτων, οι επι­στή­μο­νες παρα­τη­ρούν ότι πλέον η ποι­κι­λία των εργα­σια­κών σχέσεων και η παρου­σία πολ­λα­πλών εργα­σια­κών καθε­στώ­των στο δημόσιο δια­μορ­φώ­νει πλαίσιο εργα­σίας που συγκλί­νει με όσα ισχύουν τον ιδιω­τικό τομέα. Μάλιστα, σημειώ­νουν ότι το καθε­στώς της μονι­μό­τη­τας των δημο­σίων υπαλ­λή­λων αλλοιώ­νε­ται και από τις νομο­θε­τι­κές παρεμ­βά­σεις των δύο πρώτων μνη­μο­νίων για την κατάρ­γηση οργα­νι­κών θέσεων, την προ­συ­ντα­ξιο­δο­τική δια­θε­σι­μό­τητα,  τη δια­θε­σι­μό­τητα – κινη­τι­κό­τητα και τη διεύ­ρυνση του καθε­στώ­τος της αυτο­δί­καιης αργίας. Παράλ­ληλα, κρίνουν ότι σε αυτή την κατεύ­θυνση συντεί­νουν και οι πρα­κτι­κές των προ­γραμ­μά­των κοι­νω­φε­λούς εργα­σίας στο Δημόσιο με τους «ωφε­λού­με­νους» με προ­σω­ρι­νές συμ­βά­σεις 5μηνης και 8μηνης διάρ­κειας..

ΒΗΜΑ