«Νηστεία διαρκείας» απειλεί την αγορά

Είναι και αυτό ένα πα­ρά­πλευ­ρο κό­στος της μα­κράς δια­πραγ­μά­τευ­σης για την ολο­κλή­ρω­ση της δεύ­τε­ρης αξιο­λό­γη­σης, η οποία σέρ­νε­ται από τον Οκτώ­βριο του 2016.

Το κλεί­σι­μο της στρό­φιγ­γας των δα­νει­κών, έχει απο­τυ­πω­θεί στην πο­ρεία των λη­ξι­πρό­θε­σμων οφει­λών του δη­μο­σί­ου. Έχο­ντας λάβει 1,8 δισ. ευρώ τον Ιού­νιο του 2016 και 1,7 δισ. ευρώ τον Οκτώ­βριο, το Γε­νι­κό Λο­γι­στή­ριο του Κρά­τους μπο­ρεί να δη­μιουρ­γού­σε –με βρα­δύ­τε­ρο ρυθμό νέες οφει­λές- αλλά πλή­ρω­νε με εκτα­μιεύ­σεις της τά­ξε­ως των 800 εκατ. ευρώ το μήνα, τους ιδιώ­τες προ­μη­θευ­τές του. Κάπως έτσι έως το τέλος του πε­ρα­σμέ­νου έτους, τα λη­ξι­πρό­θε­σμα του δη­μο­σί­ου ακο­λου­θού­σαν πτω­τι­κή τρο­χιά.

Από τον Γε­νά­ρη όμως τα δα­νει­κά τε­λεί­ω­σαν, νέα δόση δεν φαι­νό­ταν στον ορί­ζο­ντα και το υπουρ­γείο Οι­κο­νο­μι­κών ταυ­τό­χρο­να με τη «λι­τό­τη­τα» στις δα­πά­νες εκτέ­λε­σης του προ­ϋ­πο­λο­γι­σμού, μοι­ραία άρ­χι­σε να αυ­ξά­νει και πάλι τα φέσια, σφίγ­γο­ντας τη θηλιά της ρευ­στό­τη­τας στην οι­κο­νο­μία.

Τα στοι­χεία τα οποία έχει δη­μο­σιο­ποι­ή­σει το ΓΛΚ δεί­χνουν πλη­ρω­μές με το στα­γο­νό­με­τρο και αύ­ξη­ση των νέων λη­ξι­πρό­θε­σμων οφει­λών κατά πε­ρί­που 500 εκατ. ευρώ το πρώτο δί­μη­νο του έτους, ξε­περ­νώ­ντας πλέον μαζί με τις εκ­κρε­μείς επι­στρο­φές φόρων τα 5 δισ. ευρώ. Μόνο στο μέ­τω­πο των λη­ξι­πρό­θε­σμων οφει­λών των υπουρ­γεί­ων και των λοι­πών φο­ρέ­ων του δη­μο­σί­ου, τα χρέη αυ­ξή­θη­καν από 3,317 δισ. ευρώ στο τέλος του 2016 σε 3,790 δισ. ευρώ στο τέλος Φε­βρουα­ρί­ου. Οι εκ­κρε­μείς επι­στρο­φές φόρων αγ­γί­ζουν πλέον τα 1,250 δισ. ευρώ.

Το με­γα­λύ­τε­ρο μέρος των οφει­λών αφορά τα ασφα­λι­στι­κά τα­μεία (από 2,024 δισ. ευρώ σε 2,461 δισ. ευρώ η αύ­ξη­ση αντί­στοι­χα).

Στο μέ­τω­πο των πλη­ρω­μών, τα στοι­χεία δεί­χνουν ότι στην αγορά έπε­σαν μόνο στα­γό­νες. Στα 28,1 εκατ. ευρώ οι πλη­ρω­μές για λη­ξι­πρό­θε­σμα τον Φε­βρουά­ριο, μετά από πλη­ρω­μές 9,3 εκατ. ευρώ τον Ια­νουά­ριο.

Ση­μειώ­νε­ται ότι το 2016 συ­νο­λι­κά πλη­ρώ­θη­καν 2,75 δισ. ευρώ (οι πι­στώ­σεις έφτα­σαν στα 3 δισ. ευρώ) για οφει­λές του κρά­τους προς ιδιώ­τες και οι πλη­ρω­μές για επι­στρο­φές φόρων στα 380 εκατ. ευρώ (πι­στώ­σεις 405 εκατ. ευρώ). Τότε, στο τέλος του 2016 τα κρα­τι­κά “φέσια” είχαν υπο­χω­ρή­σει στα 3,3 δισ. ευρώ.

Θε­τι­κά σή­μα­τα και ερω­τη­μα­τι­κά

Το στράγ­γι­σμα της αγο­ράς, το πρώτο δί­μη­νο του έτους συ­νο­δεύ­τη­κε από εκρο­ές κα­τα­θέ­σε­ων, αύ­ξη­ση των κόκ­κι­νων δα­νεί­ων αλλά και αύ­ξη­ση της εξάρ­τη­σης των τρα­πε­ζών από τον ELA. Τα πρώτα μη­νύ­μα­τα για τον Μάρ­τιο δεί­χνουν και στα τρία αυτά μέ­τω­πα, στα­θε­ρο­ποί­η­ση ή ακόμα και αντι­στρο­φή των τά­σε­ων. Η προ­ο­πτι­κή επί­τευ­ξης συμ­φω­νί­ας με τους δα­νει­στές προ­φα­νώς συ­νέ­βαλ­λε προς αυτή την κα­τεύ­θυν­ση.

Τα νε­ό­τε­ρα στοι­χεία για την εξό­φλη­ση λη­ξι­πρό­θε­σμων οφει­λών του δη­μο­σί­ου για τον Μάρ­τιο όμως δεν μπο­ρούν να δεί­ξουν κάτι δια­φο­ρε­τι­κό σε σχέση με το πρώτο δί­μη­νο. Και γι’ αυτό το λόγο είναι κρί­σι­μο να ξε­μπλο­κά­ρει το συ­ντο­μό­τε­ρο δυ­να­τό η εκτα­μί­ευ­ση της επό­με­νης δόσης.

Στις αρχές του έτους η κυ­βέρ­νη­ση είχε υπο­στη­ρί­ξει ότι η εκτα­μί­ευ­ση της επό­με­νης δόσης για τα λη­ξι­πρό­θε­σμα και μόνο δεν συν­δέ­ε­ται με την ολο­κλή­ρω­ση της αξιο­λό­γη­σης. Σύμ­φω­να με ορι­σμέ­νες πλη­ρο­φο­ρί­ες σχε­διά­ζει να επα­να­φέ­ρει ανά­λο­γο αί­τη­μα προς τον ESM για εκτα­μί­ευ­ση ενός ποσού της τά­ξε­ως των 2 δισ. ευρώ μόνο και μόνο για να πέσει χρήμα στην οι­κο­νο­μία και να υπο­στη­λω­θεί η ανα­πτυ­ξια­κή προ­σπά­θεια.

Αν κρί­νου­με με βάση τη μέχρι τώρα στάση της Γερ­μα­νί­ας – δεν εγκρί­νο­νται χρή­μα­τα χωρίς τη συμ­με­το­χή του ΔΝΤ- ένα τέ­τοιο εν­δε­χό­με­νο συ­γκε­ντρώ­νει πε­ριο­ρι­σμέ­νες πι­θα­νό­τη­τες επι­βε­βαί­ω­σης. Και γι’ αυτό λοι­πόν, είναι κα­θο­ρι­στι­κό για το ξε­κόλ­λη­μα της οι­κο­νο­μί­ας από την ύφεση να κλεί­σει το συ­ντο­μό­τε­ρο δυ­να­τό (με τα ση­με­ρι­νά δε­δο­μέ­να έως το τέλος Μαϊου) η δεύ­τε­ρη αξιο­λό­γη­ση και να απο­δε­σμευ­θεί η επό­με­νη δόση των πε­ρί­που 7 δισ. ευρώ, έστω και τμη­μα­τι­κά, με προ­α­παι­τού­με­να, όπως ανα­μέ­νε­ται να συμ­βεί.