«Η Ελλάδα μπορεί να γίνει ένας από τους κορυφαίους τουριστικούς προορισμούς στη Μεσόγειο. Το πρόβλημα είναι ότι δεν υπάρχει θέληση για αυτό. Γίνονται μόνο σπασμωδικές κινήσεις και για το λόγο αυτό θεωρώ ότι το μέλλον του τουρισμού θα είναι δυσοίωνο».
Την πρόβλεψη αυτή κάνει μεταξύ άλλων σε συνέντευξη του στη «δ» ο αναπληρωτής καθηγητής του Τμήματος Διοίκησης Ξενοδοχείων και Τουρισμού του Πανεπιστημίου Κύπρου και πρόεδρος της οργανωτικής επιτροπής του συνεδρίου που πραγματοποιήθηκε πριν λίγες ημέρες στο ξενοδοχείο Amathus, κ. Κωνσταντίνος Ανδριώτης.
«Η σεζόν φέτος θα πάει καλά αλλά δεν μπορούμε να περιμένουμε να γίνει πόλεμος κάπου για να έχουμε τουρισμό. Πρέπει να υπάρξει οργάνωση και βελτίωση υποδομών για να υπάρχει συνέχεια στον τουρισμό», δηλώνει ο κ. Ανδριώτης.
Ο αναπληρωτής καθηγητής του Τμήματος Διοίκησης Ξενοδοχείων και Τουρισμού του Πανεπιστημίου Κύπρου αναφέρεται και στον δωδεκάμηνο τουρισμό που παραμένει άπιαστο όνειρο για τη Ρόδο. «Το μόνο που είχε γίνει είναι σπασμωδικές κινήσεις που και αυτές μετά ατονούν. Πρέπει να γίνει κάτι που να έχει συνέχεια και να το στηρίξουν η κυβέρνηση και οι τοπικές αρχές. Αν δεν επενδύσουν στην επιμήκυνση της τουριστικής περιόδου δεν θα γίνει τίποτε», σημειώνει.
Ο κ. Ανδριώτης καταθέσει στη «δ» και μια διαφορετική άποψη για την αξιοποίηση του Γκολφ που δεν θα αποφέρει, όπως λέει, αυτά που όλοι περιμένουν…
Η συνέντευξη του αναπληρωτή καθηγητή του Τμήματος Διοίκησης Ξενοδοχείων και Τουρισμού του Πανεπιστημίου Κύπρου κ. Κ Ανδριώτη αναλυτικά:
• Ποια ήταν η θεματολογία του συνεδρίου σας κι οι λόγοι που αποφασίσατε να το διοργανώσετε στη Ρόδο;
Τα τελευταία χρόνια υπάρχουν διάφοροι αστάθμητοι παράγοντες, που επηρεάζουν τον τουρισμό. Ένα πρόσφατο γεγονός είναι ο σεισμός και το τσουνάμι στην Ιαπωνία που είχε ως αποτέλεσμα να δημιουργηθεί αστάθεια στον τουρισμό, ενώ υπάρχουν και κίνδυνοι, όπως οι πόλεμοι σε διάφορες χώρες. Όλα αυτά δημιουργούν αβεβαιότητα στον κλάδο, αφού κανείς δεν ξέρει τι θα συμβεί τον επόμενο μήνα. Στόχος μας είναι να συλλέξουμε πληροφορίες και μέσα από έρευνες που έχουμε στη διάθεση μας, να λύσουμε προβλήματα.
• Γιατί όμως ο τουρισμός επηρεάζεται τόσο πολύ από διάφορους παράγοντες με συνέπεια οι τουρίστες να ταξιδεύουν μόνο στις χώρες που αισθάνονται ασφαλείς ;
Επηρεάζουν τον τουρισμό και διάφοροι περιβαλλοντικοί παράγοντες. Ακόμη και οι κλιματολογικές αλλαγές που θα υπάρξουν και στην Ελλάδα τα επόμενα χρόνια. Ήδη σύνεδροι μας παραπονέθηκαν για τις κλιματολογικές συνθήκες στη Ρόδο γιατί περίμεναν ηλιοφάνεια και βρήκαν … συννεφιά. Αλλάζουν οι εποχές του χρόνου και η θερμοκρασία ολοένα και αυξάνεται. Οι προβλέψεις αναφέρουν ότι στη Μεσόγειο θα επικρατεί το κλίμα της Αφρικής και αυτό θα επηρεάσει σε μεγάλο βαθμό τον τουρισμό. Θα επηρεαστεί ο τομέας αυτός και θεωρούμε ότι πρέπει να γίνει κάτι για να λυθούν τα προβλήματα αυτά πριν να είναι πολύ αργά.
• Εφόσον όμως θα συνεχίσουν να υφίστανται οι κλιματικές αλλαγές πως θα λυθούν τα προβλήματα ;
Θεωρώ ότι ο κόσμος μπορεί να κάνει πολλά, αρκεί να υπάρχει θέληση. Υπάρχουν άπειρα πράγματα που μπορούν να γίνουν. Αρκεί να θέλουμε να βελτιώσουμε και περισσότερο το περιβάλλον. Το μεγαλύτερο πρόβλημα που αντιμετωπίζει η Ρόδος και άλλα νησιά είναι η αστικοποίηση. Παρόλο που η Ρόδος είναι καταπληκτικός προορισμός βλέπεις σε αυτή άναρχη δόμηση, τσιμεντοποίηση και παραλίες που έχουν μπαζωθεί. Όλα αυτά επηρεάζουν τους τουρίστες, που αναζητούν το διαφορετικό και δεν θέλουν να φύγουν από την τσιμεντούπολη στην οποία κατοικούν για να κάνουν διακοπές, σε ένα μικρό αντίγραφο της. Σιγά σιγά ο προορισμός που είναι τόσο όμορφος, θα χάσει τουρίστες. Η Ρόδος έχει δυνατότητες να προωθήσει κάτι το διαφορετικό και να προσελκύσει τουρίστες για όλο το χρόνο.
• Έχουμε εστιάσει κυρίως το ενδιαφέρον μας στον μαζικό τουρισμό όμως δεν είναι μόνο αυτά αφού υπάρχουν και άλλες μορφές. Γιατί δεν έχουν αναπτυχθεί τόσο πολύ;
Αυτό είναι το πρόβλημα, που αντιμετωπίζουν οι Μεσογειακοί προορισμοί. Δυστυχώς από την πείρα μου έχω καταλάβει ότι δεν υπάρχει θέληση, από τους δημόσιους φορείς για την ανάπτυξη στις εναλλακτικές μορφές τουρισμού. Δεν βλέπω να δίδονται κίνητρα, σε μικρομεσαίες επιχειρήσεις για να ασχοληθούν με τον αγροτουρισμό και τον οικοτουρισμό.
• Ποιες από τις ειδικές μορφές τουρισμού θεωρείτε ότι μπορεί να έχουν εφαρμογή στη Ρόδο;
Δεν θεωρώ τον εαυτό μου ειδικό. Με ενδιαφέρει το περιβάλλον και η κοινωνία. Θα με ενδιέφερε η εφαρμογή μιας μορφής τουρισμού που θα είναι σε αρμονία με την κοινωνία και από αυτή θα ωφελείται ο ντόπιος πληθυσμός. Θα δώσει δηλαδή με αυτή τη μορφή τουρισμού μια άλλη απασχόληση στους κατοίκους όχι όμως δημιουργώντας και άλλες καφετέριες, μπαρ και ξενοδοχεία, αλλά αγροτικά και οικοτουριστικά καταλύματα, με μια όμορφη αρχιτεκτονική δομή. Δεν χρειάζεται τσιμέντο. Πρέπει να τονίσω ότι ο μαζικός τουρισμός, δεν είναι αυτός που δημιουργεί μεγάλα έσοδα ανεξάρτητα αν υπάρχουν χιλιάδες αφίξεις. Οι ίδιοι οι Ροδίτες πρέπει να επενδύσουν στα αγροτουριστικά καταλύματα και να δημιουργήσουν άλλου τύπου επιχειρήσεις.
• Αναφερθήκατε πριν λίγο στον δωδεκάμηνο τουρισμό κάτι που έχει πετύχει ήδη η Κύπρος . Παρόλο που έγιναν αρκετές ανακοινώσεις στο παρελθόν ώστε και στην Ελλάδα η σεζόν να διαρκεί περισσότερο είμαστε ακόμη πολύ μακριά. Γιατί δεν έχει επιτευχθεί ακόμη ο στόχος αυτός;
Γιατί παραμένει στόχος και δεν γίνεται κάτι ουσιαστικό για την υλοποίηση του. Το ακούω εδώ και 20 χρόνια, από τότε δηλαδή που σπούδαζα. Το μόνο που είχε γίνει είναι σπασμωδικές κινήσεις που και αυτές μετά ατονούν . Πρέπει να γίνει κάτι που να έχει συνέχεια και να το στηρίξουν η κυβέρνηση και οι τοπικές αρχές. Αν δεν επενδύσουν στην επιμήκυνση της τουριστικής περιόδου, δεν θα γίνει τίποτε.
• Πως μπορούν να στηριχθούν οι επιχειρήσεις του κλάδου από τα μέτρα που έχει επιβάλει η ελληνική κυβέρνηση;
Το μεγαλύτερο πρόβλημα είναι η άναρχη δόμηση που συμβάλλει και στο να δημιουργηθούν όλο και περισσότερες τουριστικές κλίνες. Ο κρατικός παρεμβατισμός είναι ελάχιστος, ενώ τα κίνητρα που δίνονται αφορούν τις μεγάλες επιχειρήσεις με συνέπεια να μην αλλάζει τίποτε. Τα καταλύματα που διαθέτει η Ρόδος είναι για το καλοκαίρι. Το χειμώνα θα πρέπει να υπάρχουν άλλα πράγματα. Σας φέρνω ως παράδειγμα τους δικούς μας συνέδρους, που με δυσκολία κατάφεραν να δουν το κάστρο των Ιπποτών στην Μεσαιωνική Πόλη και άλλους αρχαιολογικούς και ιστορικούς χώρους στο κέντρο, άλλες περιοχές του νησιού, γιατί λειτουργούν μόνο μέχρι το μεσημέρι και το απόγευμα κλείνουν. Δεν μπορεί αυτή την περίοδο να συμβαίνουν αυτά. Δημιουργήθηκαν δυσάρεστες εντυπώσεις.
• Ποιο είναι το μυστικό επιτυχίας της Κύπρου στον τουρισμό;
Δεν θεωρώ και την Κύπρο, επιτυχημένο τουριστικό προορισμό. Απλά εκεί έχουν επενδύσει πολλά χρήματα, έχουν δημιουργήσει καλές υποδομές. Όμως και ο τουρισμός της Μεγαλονήσου αντιμετωπίζει πολλά προβλήματα. Τα τελευταία χρόνια πολλά ξενοδοχεία έχουν κλείσει ή έχουν μετατραπεί σε τουριστικές κατοικίες. Η διαφορά είναι ότι εκεί υπάρχουν φορολογικές ελαφρύνσεις και ότι μεταβαίνουν και τουρίστες υψηλού επιπέδου. ¨Όμως και εκεί βλέπουμε να γιγαντώνεται το φαινόμενο της αστικοποιίησης κάτι δεν είναι και τόσο θετικό.
• Αναφερθήκατε στις τουριστικές κατοικίες που συνεχώς αυξάνονται στην Κύπρο. Θεωρείτε ότι μπορούν να βλάψουν τον τουρισμό;
Βλέπω το θέμα από άλλη άποψη. Θεωρώ ότι οι τουριστικές κατοικίες που έχουν ως στόχο τους τουρίστες, είναι ό,τι καταστρεπτικό υπάρχει. Επιπλέον δεν δημιουργούν αύξηση εσόδων, όπως συμβαίνει με τα ξενοδοχεία και τα μικρά καταλύματα. Δεν είναι όμως μόνο οι παραθεριστικές κατοικίες, υπάρχουν και τα γήπεδα γκολφ που θεωρούνται βιώσιμα, όπως για παράδειγμα στη Ρόδο και την Κρήτη, αλλά δεν είναι.
• Η αξιοποίηση του Γκολφ είναι το ζητούμενο όμως για τη Ρόδο καθώς θα φέρει περισσότερους τουρίστες και μάλιστα υψηλού επιπέδου. Πως μπορεί μια επένδυση σαν αυτή να μην είναι βιώσιμη;
Έχω αντίθετη άποψη. Οι Ροδίτες δεν γνωρίζουν πόσο καταστρεπτικά, μπορεί να λειτουργήσει μια τέτοια δραστηριότητα. Ένα γήπεδο γκόλφ, χρειάζεται τεράστιες ποσότητες νερού. Όμως υπάρχει έλλειψη νερού στη Μεσόγειο, στην Κρήτη και στη Ρόδο. Στοιχεία δείχνουν, πως μια τέτοια δραστηριότητα απαιτεί το νερό που θα κατανάλωναν 30.000 κάτοικοι. Επιπλέον μια καταπληκτική έκταση, στην οποία θα μπορούσαν να δημιουργηθούν μικρά καταλύματα θα καταστραφεί τελείως και θα γίνει γκαζόν για τους λάτρεις του αθλήματος. Στην Ισπανία, τα παραθεριστικά κέντρα του είδους αυτού, έχουν πέσει έξω και δεν έχουν ποιότητα στον τουρισμό. Επιπλέον το γκόλφ αφορά συγκεκριμένο αριθμό ατόμων. Το γκόλφ ταιριάζει απόλυτα, στην Αγγλία που διαθέτει τεράστιες εκτάσεις και τον κατάλληλο καιρό και δεν αφορά τη Μεσόγειο. Επίσης στα γήπεδα γκόλφ καταναλώνονται και τεράστιες ποσότητες φυτοφαρμάκων που επηρεάζουν αρνητικά το περιβάλλον.
• Το σύστημα All Inclusive αποτελεί ανάγκη για τον τουρισμό ή τον βλάπτει σοβαρά;
Για μένα το σύστημα αυτό είναι κατάρα για τον τουρισμό. Το σύστημα απομονώνει τους τουρίστες, μέσα στα ξενοδοχεία που συγκεντρώνουν όλα τα έσοδα ενώ πλήττει τις άλλες επιχειρήσεις. Από αυτά ωφελούνται ελάχιστα άτομα. Επιπλέον βλάπτει και τους εργαζόμενους που αντικαθίστανται από τους αλλοδαπούς και τους μαθητές που απασχολούνται με 300 ευρώ. Το καλύτερο για την Ελλάδα είναι μικρές τουριστικές επιχειρήσεις, όχι μεγάλου μεγέθους καταλύματα.
• Η κρίση όμως έχει επηρεάσει και τους Έλληνες που δεν μπορούν να κάνουν διακοπές όπως πριν κάτι που αποτελεί πρόβλημα. Μπορεί να αντιμετωπισθεί;
Η κρίση επηρεάζει τους πάντες και το διαπιστώσαμε και από την διοργάνωση του συνεδρίου μας. Στο προηγούμενο συνέδριο που πραγματοποιήθηκε στην Κω πριν από δυο χρόνια, είχαν μετάσχει 45 άτομα από την Ελλάδα. Θεωρούσα ότι επειδή η Ρόδος είναι εύκολα προσβάσιμη ο αριθμός των συνέδρων, θα ήταν μεγαλύτερος. ¨Όμως αυτό δεν συνέβη γιατί ήρθαν μόνο 12 Έλληνες. ¨Όμως στο συνέδριο ήρθαν άνθρωποι που χώρες μακρινές οι οποίοι σε κάποιες περιπτώσεις χρειάστηκε να ταξιδέψουν μια ή και δυο ημέρες για να έρθουν στη Ρόδο. Παρόλα αυτά είμαι ικανοποιημένος, που είχαμε συμμετοχή 120 ατόμων.
• Θεωρείτε ότι το μέλλον του τουρισμού με όλα όσα συμβαίνουν θα είναι ευοίωνο;
Η Ελλάδα μπορεί να γίνει ένας από τους κορυφαίους τουριστικούς προορισμούς, στη Μεσόγειο. Το πρόβλημα είναι ότι δεν υπάρχει θέληση για αυτό. Γίνονται μόνο σπασμωδικές κινήσεις και για το λόγο αυτό, θεωρώ ότι το μέλλον του τουρισμού, θα είναι δυσοίωνο. Η σεζόν φέτος θα πάει καλά αλλά δεν μπορούμε να περιμένουμε να γίνει πόλεμος κάπου, για να έχουμε τουρισμό. Πρέπει να υπάρξει οργάνωση και βελτίωση υποδομών για να υπάρχει συνέχεια στον τουρισμό.
