Στροφή ΗΠΑ υπέρ της Τουρκίας

Ο νέος Αμε­ρι­κα­νός αντι­πρό­ε­δρος Μάικ Πενς δια­τυ­μπα­νί­ζει ότι η Αγκυρα είναι ο πιο σημα­ντι­κός σύμ­μα­χός τους στην περιοχή. «Πρέπει να δούμε τον κόσμο μέσα από το πρίσμα της Τουρ­κίας και να αναπροσαρμό-σουμε την εξω­τε­ρική μας πολι­τική, ώστε να ανα­γνω­ρί­σουμε την Τουρκία ως προ­τε­ραιό­τητα», δηλώνει ο σύμ­βου­λος του Τραμπ σε θέματα ασφα­λείας και επι­κρα­τέ­στε­ρος νέος υπουρ­γός Αμυνας, Μάικ Φλιν

Προς… πλήρη απο­κα­τά­σταση, αλλά και προς μια πιθανή νέα… περίοδο σύσφι­ξης, δεί­χνουν να οδεύουν οι σχέσεις ΗΠΑ – Τουρ­κίας, με την εκλογή του Ντό­ναλντ Τραμπ να αλλάζει τα δεδο­μένα ανοί­γο­ντας παρά­θυρο για μελ­λο­ντι­κές συγκλί­σεις.

Ορατά πλέον, τα σημάδια της επα­να­προ­σέγ­γι­σης προ­έρ­χο­νται μάλιστα και από τις δύο πλευρές, με τη συμπά­θεια στον άξονα Τραμπ – Ερντο­γάν να δια­φαί­νε­ται… αμοι­βαία. Μένει να φανεί ποιο θα είναι το αντί­κτυπο που η αμε­ρι­κα­νο­τουρ­κική επα­να­προ­σέγ­γιση μπορεί να έχει πάνω στις ελλη­νο­τουρ­κι­κές σχέσεις.

Προ­βλη­μα­τι­σμός

Η εξέλιξη πάντως (θα έπρεπε να) δημιουρ­γεί εύλογο προ­βλη­μα­τι­σμό, ειδικά εάν συν­δυα­στεί με τις λοιπές κινή­σεις της Τουρ­κίας: με τις επεμ­βά­σεις σε Συρία και Ιράκ, με τις γκρίζες διεκ­δι­κή­σεις στο Αιγαίο, με τη σκλή­ρυνση της στάσης της στο Κυπριακό, με την επι­στροφή στον νεο-οθωμανισμό κ.ά.

Για την Αγκυρα, η στό­χευση είναι πλέον σαφής. Χωρίς να χάσει χρόνο, το καθε­στώς Ερντο­γάν έσπευσε να υπο­δε­χτεί τον Τραμπ με μια επίθεση φιλίας, προσ­δο­κώ­ντας αλλαγές στην αμε­ρι­κα­νική στρα­τη­γική. Θέλει οι ΗΠΑ να απο­σύ­ρουν τη στρα­τιω­τική τους στήριξη προς τους Κούρ­δους της Συρίας, να περιο­ρί­σουν τη σφαίρα επιρ­ροής του Ιράν, να ανα­γνω­ρί­σουν μεγα­λύ­τερη ελευ­θε­ρία κινή­σεων στους Τούρ­κους σε Συρία και Ιράκ, και να αντα­πο­κρι­θούν στο τουρ­κικό αίτημα για έκδοση του ιμάμη Φ. Γκιου­λέν, που κατη­γο­ρεί­ται από την Αγκυρα ως ο εγκέ­φα­λος του απο­τυ­χη­μέ­νου πρα­ξι­κο­πή­μα­τος της 15ης Ιουλίου.

Σύσσωμη η τουρ­κική ηγεσία, ο πρό­ε­δρος Ερντο­γάν, ο πρω­θυ­πουρ­γός Γιλ­ντι­ρίμ, ο υπουρ­γός Εξω­τε­ρι­κών Τσα­βού­σο­γλου, ο υπουρ­γός Δικαιο­σύ­νης Μποζ­ντάγ κ.ά. έσπευ­σαν το τελευ­ταίο 48ωρο να χαι­ρε­τί­σουν την έλευση μιας «νέας εποχής» στις σχέσεις ΗΠΑ – Τουρ­κίας.

Ο Ερντο­γάν ήταν μάλιστα από τους πρώτους που πήραν τηλέ­φωνο τον Τραμπ μετά την εκλογή του, εκφρά­ζο­ντας την πεποί­θηση ότι οι σχέσεις των δύο χωρών θα ενι­σχυ­θούν.

Αλλά και από την άλλη πλευρά του Ατλα­ντι­κού, τα σημάδια που στέλνει το επι­τε­λείο του Τραμπ προς την Αγκυρα δεί­χνουν να αντα­πο­κρί­νο­νται στις τουρ­κι­κές προσ­δο­κίες. Στενοί συνερ­γά­τες του 45ου προ­έ­δρου των ΗΠΑ, όπως ο από­στρα­τος αντι­στρά­τη­γος Μάικλ Φλιν (που θεω­ρεί­ται φαβορί για το υπουρ­γείο Αμυνας) και ο αντι­πρό­ε­δρος Μάικ Πενς, έσπευ­σαν να πάρουν θέση υπέρ της Τουρ­κίας. Υπεν­θυ­μί­ζε­ται δε ότι και ο έτερος στενός συνερ­γά­της του Τραμπ και πιθανός επό­με­νος υπουρ­γός Εξω­τε­ρι­κών των ΗΠΑ, Νιουτ Γκίν­γκριτς, τυγ­χά­νει… μέγας λάτρης του Μου­σταφά Κεμάλ Ατα­τούρκ.

Ο αντι­στρά­τη­γος Μάικλ Φλιν, σύμ­βου­λος του Τραμπ σε θέματα ασφα­λείας και πιθανός επό­με­νος υπουρ­γός Αμυνας των ΗΠΑ, δημο­σί­ευσε άρθρο στην αμε­ρι­κα­νική εφη­με­ρίδα «The Hill», με ημε­ρο­μη­νία 8 Νοεμ­βρίου και τίτλο «Η σύμ­μα­χός μας Τουρκία είναι σε κρίση και χρειά­ζε­ται τη στήριξή μας».

Σε αυτό, υπο­γραμ­μί­ζει πόσο «σημα­ντική» είναι η Τουρκία για τα αμε­ρι­κα­νικά συμ­φέ­ρο­ντα, καθώς απο­τε­λεί «πηγή στα­θε­ρό­τη­τας» αλλά και «τον πιο ισχυρό σύμμαχο των ΗΠΑ ενάντια στο Ισλα­μικό Κράτος». Απο­κη­ρύσ­σει ως «ανόητη» την απο­στα­σιο­ποί­ηση του Ομπάμα από το καθε­στώς Ερντο­γάν και κατη­γο­ρεί τους Κλίντον για «φιλικές» σχέσεις με τον Γκιου­λέν. «Πρέπει να προ­σαρ­μό­σουμε την εξω­τε­ρική μας πολι­τική ώστε να ανα­γνω­ρί­σουμε την Τουρκία ως προ­τε­ραιό­τητα. Πρέπει να δούμε τον κόσμο μέσα από το πρίσμα της Τουρ­κίας», κατα­λή­γει ο Αμε­ρι­κα­νός αντι­στρά­τη­γος, παίρ­νο­ντας ρητά θέση υπέρ της έκδοσης του Γκιου­λέν στην Τουρκία.

Συμ­μα­χία

Σε ανάλογο πνεύμα, μιλώ­ντας στην τουρ­κική εφη­με­ρίδα «Hurriyet», ο αντι­πρό­ε­δρος του Τραμπ, Μάικ Πενς, υπο­γράμ­μισε κι αυτός ότι η Τουρκία είναι ο πιο σημα­ντι­κός σύμ­μα­χος των ΗΠΑ στην περιοχή, για να συνε­χί­σει προ­σθέ­το­ντας ότι η νέα αμε­ρι­κα­νική κυβέρ­νηση θα απο­κα­τα­στή­σει τους δεσμούς με την Αγκυρα πίσω στο επίπεδο… παλαιών μεγα­λείων.

Με δεδο­μέ­νες τις πάγιες τουρ­κι­κές διεκ­δι­κή­σεις έναντι της χώρας μας, μια αμε­ρι­κα­νική λευκή επιταγή προς την Αγκυρα ενδε­χο­μέ­νως να λει­τουρ­γούσε υπέρ της τουρ­κι­κής προ­κλη­τι­κό­τη­τας. Ο Ερντο­γάν ενδε­χο­μέ­νως να ηρε­μή­σει εάν ξαναδεί στο πλευρό του τους Αμε­ρι­κα­νούς (ειδικά ενάντια στους Κούρ­δους).

Δεν πρό­κει­ται ωστόσο σε καμία περί­πτωση να κάνει πίσω στις βλέψεις του έναντι των γει­τό­νων, βλέψεις τις οποίες φρο­ντί­ζει άλλωστε να υπεν­θυ­μί­ζει σε κάθε ευκαι­ρία.

ΓΙΩΡΓΟΣ ΣΚΑΦΙΔΑΣ ΕΘΝΟΣ