Πώς θα ελέγχονται τα «πόθεν έσχες» των πολιτικών

Ως ασφα­λι­στική δικλίδα στην προ­σπά­θεια να μπει φως και τάξη στη δια­χρο­νικά προ­βλη­μα­τική και ομι­χλώδη κατά­σταση που επι­κρα­τεί στη Βουλή, όσον αφορά τη δια­δι­κα­σία ελέγχου και δια­φά­νειας των δηλώ­σεων «πόθεν έσχες» του πολι­τι­κού κόσμου, έρχεται να λει­τουρ­γή­σει ο κανο­νι­σμός λει­τουρ­γίας της αρμό­διας επι­τρο­πής. Ενας κανο­νι­σμός που για πρώτη φορά καταρ­τί­ζε­ται και του οποίου το περιε­χό­μενο απο­κα­λύ­πτει σήμερα η «Κ».

Η αρμόδια επι­τροπή της Βουλής, που πλέον επι­κε­φα­λής της τίθεται η κ. Ανα­στα­σία Χρι­στο­δου­λο­πού­λου, ως προς τη λει­τουρ­γία της στη­ρι­ζό­ταν σε σειρά νόμων που κατά καιρούς ψηφί­ζο­νταν. Ωστόσο, εκ του απο­τε­λέ­σμα­τος κατα­δει­κνύ­ο­νταν πολλές «σκο­τει­νές περιο­χές», αφού –εκτός όλων των άλλων– δεν υπήρχε ένας σαφής «χάρτης» δια­δι­κα­σιών και λει­τουρ­γιών που θα δέσμευε με τρόπο ρητό τα μέλη της. Αυτά τώρα αλλά­ζουν, με σημα­ντι­κό­τερο, ίσως, στοι­χείο το γεγονός ότι προ­βλέ­πε­ται έγκαιρη δημο­σιο­ποί­ηση των σχε­τι­κών δηλώ­σεων του πολι­τι­κού προ­σω­πι­κού, ενώ ξεκα­θα­ρί­ζο­νται και ζητή­ματα ανα­φο­ρικά με τις κρί­σι­μες πτυχές τού πώς λει­τουρ­γεί και πώς λαμ­βά­νει απο­φά­σεις η εν λόγω επι­τροπή για τα άκρως ευαί­σθητα και καθο­ρι­στικά σε μεγάλο βαθμό για την αξιο­πι­στία του πολι­τι­κού κόσμου ζητή­ματα.

Ειδι­κό­τερα, μεταξύ άλλων προ­βλέ­πο­νται τα ακό­λουθα:

Συγκρό­τηση. Εννέα μέλη. Πρό­ε­δρος της επι­τρο­πής είναι ο/η πρό­ε­δρος της Επι­τρο­πής Θεσμών και Δια­φά­νειας της Βουλής (δηλαδή του πλειο­ψη­φού­ντος κόμ­μα­τος). Τακτικά μέλη είναι αρε­ο­πα­γί­της, σύμ­βου­λος του Ελεγ­κτι­κού Συνε­δρίου, σύμ­βου­λος της Επι­κρα­τείας, υπο­διοι­κη­τής της Τρά­πε­ζας της Ελλάδος, ο/η πρό­ε­δρος της Αρχής Κατα­πο­λέ­μη­σης της Νομι­μο­ποί­η­σης Εσόδων από Εγκλη­μα­τι­κές Δρα­στη­ριό­τη­τες και της Χρη­μα­το­δό­τη­σης της Τρο­μο­κρα­τίας και Ελέγχου των Δηλώ­σεων Περιου­σια­κής Κατά­στα­σης, ο Συνή­γο­ρος του Πολίτη, δύο βου­λευ­τές (της πρώτης και της δεύ­τε­ρης σε δύναμη κοι­νο­βου­λευ­τι­κής ομάδας).

Απαρτία – λήψη απο­φά­σεων. Η επι­τροπή θεω­ρεί­ται ότι συνε­δριά­ζει νομίμως «όταν μετέ­χουν περισ­σό­τερα από τα μισά των διο­ρι­σμέ­νων μελών, δηλαδή πέντε μέλη ή και περισ­σό­τερα, εφόσον του­λά­χι­στον δύο εξ αυτών είναι δικα­στι­κοί λει­τουρ­γοί. Η απαρτία πρέπει να υπάρχει καθ’ όλη τη διάρ­κεια της συνε­δρί­α­σης».

Οι απο­φά­σεις της επι­τρο­πής «ως συλ­λο­γι­κού οργάνου λαμ­βά­νο­νται με την απόλυτη πλειο­ψη­φία των παρό­ντων μελών, ύστερα από φανερή ψηφο­φο­ρία (σ.σ.: δηλαδή σε μια συνε­δρί­αση με πέντε παρό­ντες, ώστε να θεω­ρεί­ται πως υπάρχει απαρτία, αρκούν τρεις ψήφοι για λήψη από­φα­σης)».

Δημο­σί­ευση δηλώ­σεων. «Οι δηλώ­σεις περιου­σια­κής κατά­στα­σης (ενν. του πρω­θυ­πουρ­γού, των αρχηγών των πολι­τι­κών κομ­μά­των που εκπρο­σω­πού­νται στο εθνικό ή το ευρω­παϊκό Κοι­νο­βού­λιο, των υπουρ­γών, των ανα­πλη­ρω­τών υπουρ­γών και των υφυ­πουρ­γών, των βου­λευ­τών και των ευρω­βου­λευ­τών, καθώς και όσων δια­χει­ρί­ζο­νται τα οικο­νο­μικά των πολι­τι­κών κομ­μά­των) δημο­σιεύ­ο­νται στον δια­δι­κτυακό τόπο της Βουλής με μέριμνα του προ­έ­δρου της επι­τρο­πής. Η δημο­σιο­ποί­ηση λαμ­βά­νει χώρα μετά τον έλεγχο και σε κάθε περί­πτωση το αργό­τερο εντός τριών μηνών από τη λήξη προ­θε­σμίας υπο­βο­λής δηλώ­σεων περιου­σια­κής κατά­στα­σης. Κατά τη διάρ­κεια του χρόνου ανάρ­τη­σης των δηλώ­σεων, ουδόλως κωλύ­ε­ται η επι­τροπή να συνε­χί­σει τον έλεγχο αυτών. Η δημο­σιο­ποί­ηση των δηλώ­σεων διαρκεί όσο η θητεία των υπό­χρεων, πλέον τριών ετών από τη λήξη αυτής».

Διορ­θώ­σεις. «Ελλεί­ψεις ή ανα­κρί­βειες της δήλωσης μπορούν να συμπλη­ρω­θούν από τον υπόχρεο αυθορ­μή­τως σε προ­θε­σμία ενός μηνός από την υποβολή της δήλωσης».

Προ­σβά­σεις της επι­τρο­πής. Η επι­τροπή έχει πρό­σβαση σε κάθε αρχείο δημό­σιας αρχής, υπη­ρε­σίας ή οργα­νι­σμού, καθώς και στο σύστημα «Τει­ρε­σίας». Εναντι της επι­τρο­πής δεν ισχύει, κατά τη διάρ­κεια των ελέγχων και ερευνών της, οποιο­δή­ποτε τρα­πε­ζικό, χρη­μα­τι­στη­ριακό, φορο­λο­γικό ή επαγ­γελ­μα­τικό απόρ­ρητο.

Η «ειδική υπη­ρε­σία». Καταρ­τί­ζε­ται πλέον κανο­νι­σμός λει­τουρ­γίας και της Ειδικής Υπη­ρε­σίας Ελέγχου Δηλώ­σεων Περιου­σια­κής Κατά­στα­σης, ως «οργα­νι­κής μονάδας επι­πέ­δου Διεύ­θυν­σης». Εκτός των λοιπών, δια­δι­κα­στι­κών, υπο­στη­ρι­κτι­κών της επι­τρο­πής, γραμ­μα­τεια­κών αρμο­διο­τή­των, έχουν ιδιαί­τερη σημασία και οι ακό­λου­θες ρητές προ­βλέ­ψεις του κανο­νι­σμού:

α. «Η ειδική υπη­ρε­σία συμ­με­τέ­χει διά υπαλ­λή­λου της που ορί­ζε­ται με απόφαση του προ­έ­δρου της επι­τρο­πής, κατόπιν προ­τά­σεως του προϊ­στα­μέ­νου της υπη­ρε­σίας, σε ειδική ομάδα του Συμ­βου­λίου της Ευρώπης, υπεύ­θυ­νης για τη σύνταξη απα­ντή­σεων σε ερω­τη­μα­το­λό­γιο σε σχέση με την πρόληψη της δια­φθο­ράς σε βου­λευ­τές».

β. «Η ειδική υπη­ρε­σία είναι υπεύ­θυνη για τη θεώρηση των ονο­μα­στι­κών κου­πο­νιών (ενν. των κομ­μά­των)».

Οι δηλώ­σεις των τριών τελευ­ταίων ετών

Ενα από τα πλέον προ­βλη­μα­τικά στοι­χεία όσον αφορά τις έως τώρα κοι­νο­βου­λευ­τι­κές δια­δι­κα­σίες περί τον έλεγχο των δηλώ­σεων περιου­σια­κής κατά­στα­σης είναι, ως γνωστόν, η μεγάλη καθυ­στέ­ρηση ή και άλλα στοι­χεία, όπως η μικρή διάρ­κεια ανάρ­τη­σής τους κατά τη δημο­σιο­ποί­ησή τους στην ιστο­σε­λίδα της Βουλής των Ελλήνων. Χαρα­κτη­ρι­στικά υπεν­θυ­μί­ζε­ται ότι οι τελευ­ταίες δηλώ­σεις που δόθηκαν στη δημο­σιό­τητα πριν από λίγο καιρό (Μάιος 2015) αφο­ρού­σαν τα εισο­δή­ματα που είχαν δηλώσει κυβερ­νη­τικά στελέχη και βου­λευ­τές κατά το έτος 2012.

Βάσει του νέου Κανο­νι­σμού, θα πρέπει λογικά άμεσα να ανα­μέ­νε­ται η δημο­σιο­ποί­ηση όλων των δηλώ­σεων που αφορούν τα εισο­δή­ματα των ετών 2013 και 2014, ενώ το αργό­τερο έως τα τέλη του τρέ­χο­ντος έτους περίπου θα πρέπει να δημο­σιο­ποι­η­θούν και οι τελευ­ταίες, εκείνες δηλαδή που αφορούν τα εισο­δή­ματα του 2015.

Με ενδια­φέ­ρον, εκτός των άλλων, θα ανα­μέ­νε­ται και η στην πράξη αντί­δραση του ΚΚΕ στην πρόνοια για ονο­μα­στι­κο­ποί­ηση των κου­πο­νιών που δίδο­νται προς ενί­σχυση των κομ­μά­των, δεδο­μέ­νου ότι η ηγεσία του Κομ­μου­νι­στι­κού Κόμ­μα­τος τάσ­σε­ται κατη­γο­ρη­μα­τικά αντί­θετη.

Τέλος, δεν πέρασε και απα­ρα­τή­ρητη μια αναφορά της κ. Χρι­στο­δου­λο­πού­λου, από την οποία προ­κύ­πτει πως η κατάρ­τιση του κατ’ αρχήν χρή­σι­μου Κανο­νι­σμού είναι απο­τέ­λε­σμα έξωθεν παρεμ­βά­σεων: «Δόθηκε μεγάλη μάχη στις δια­πραγ­μα­τεύ­σεις, γιατί οι δανει­στές ήθελαν μέσα σε αυτό τον νόμο να περι­λη­φθούν συγκε­κρι­μέ­νες δια­τά­ξεις για τη λει­τουρ­γία και τη σύνθεση της επι­τρο­πής», είπε χαρα­κτη­ρι­στικά η νέα πρό­ε­δρός της.

Καθη­με­ρινή