Οι “καλοί”, οι “σκληροί” και οι “ενδιάμεσοι” της διαπραγμάτευσης

Πιστούς συμ­μά­χους, επι­κίν­δυ­νους αντι­πά­λους, αλλά και «αστα­θείς» παίκτες βρίσκει στον δρόμο της η κυβέρ­νηση, που ετοι­μά­ζε­ται για την τελική μάχη της αξιο­λό­γη­σης.

Η έκβαση εξαρ­τά­ται σε μεγάλο βαθμό από τις μετα­κι­νή­σεις στο στρα­τό­πεδο των δανει­στών, με την ελλη­νική πλευρά να προσ­δοκά πως θα υπάρ­ξουν νέες… αφίξεις στο μπλοκ των συμ­μά­χων της. Η δια­πραγ­μά­τευση θυμίζει πλέον το «Game of Thrones», όπου το δια­κύ­βευμα δεν είναι ο «θρόνος» αλλά το ύψος του τελικού λογα­ρια­σμού. Και μπορεί το πακέτο των 5,4 δισε­κα­τομ­μυ­ρίων ευρώ να έχει ορι­στι­κο­ποι­η­θεί, ωστόσο η σύγκρουση συνε­χί­ζε­ται μεταξύ ΔΝΤ και ελλη­νι­κής πλευράς για τα λεγό­μενα «μέτρα-κάβα».

Η γαλλική ομάδα

Στην κρίσιμη αυτή ανα­μέ­τρηση η κυβέρ­νηση προσ­δοκά στη βοήθεια που της παρέ­χουν παλαιοί αλλά και και­νούρ­γιοι σύμ­μα­χοι.

Εκεί περι­λαμ­βά­νο­νται μεταξύ άλλων ο παρα­δο­σια­κός φίλος Ζαν-Κλοντ Γιούν­κερ, η γαλλική ομάδα (Φραν­σουά Ολάντ, Μισέλ Σαπέν, Πιερ Μοσκο­βισί) και οι νέοι «σύντρο­φοι» από τον ευρύ­τερο χώρο της σοσιαλ­δη­μο­κρα­τίας (Μάρτιν Σουλτς, Τζάνι Πιτέλα, Αντόνιο Κόστα). Στον αντί­ποδα υπάρχει ο «συνα­σπι­σμός» των σκληρών, δηλαδή του ΔΝΤ (με τις ακραίες τοπο­θε­τή­σεις του Πολ Τόμσεν για τα μέτρα), του υπουρ­γού Οικο­νο­μι­κών της Γερ­μα­νίας Βόλφ­γκανγκ Σόιμπλε και των παρα­δο­σια­κών συμ­μά­χων του (κυρίως χώρες της Βαλ­τι­κής και της Κεντρι­κής Ευρώπης).

Στην ίδια γραμμή είναι ο πρό­ε­δρος του Ευρω­παϊ­κού Μηχα­νι­σμού Στα­θε­ρό­τη­τας Κλάους Ρέγκλινγκ, αλλά και ο αντι­πρό­ε­δρος της Ευρω­παϊ­κής Επι­τρο­πής Βάλντις Ντο­μπρόβ­σκις. Στην ευρω­παϊκή… αρένα υπάρ­χουν και οι λεγό­με­νοι «ενδιά­με­σοι» παίκτες, που δεν έχουν ακόμα ανοίξει όλα τα χαρτιά τους. Στην κατη­γο­ρία αυτή είναι, μεταξύ άλλων, ο πρό­ε­δρος του Eurogroup Γερούν Ντάι­σελ­μπλουμ. Παρά το ότι είναι κοντά στον Β. Σόιμπλε, έχει κατα­στή­σει σαφές πως πρέπει να κλείσει το θέμα και όχι να συνε­χι­στεί με αργό­συρ­τους ρυθμούς η δια­πραγ­μά­τευση.

 

Με τον δικό του τρόπο -όπως επι­βάλ­λει και η θέση του- ο πρό­ε­δρος της ΕΚΤ, Μάριο Ντράγκι, τοπο­θε­τεί­ται απέ­να­ντι στους ακραί­ους, ενώ υπέρ της ελλη­νι­κής πλευράς έχουν ταχθεί ο πρό­ε­δρος του Ευρω­παϊ­κού Κοι­νο­βου­λίου, Μάρτιν Σουλτς, και ο επι­κε­φα­λής της ομάδας των Ευρω­σο­σια­λι­στών, Τζάνι Πιτέλα.

 

Η ελλη­νική πλευρά έχει αρχίσει να «μετρά» δυνά­μεις εν όψει του κρί­σι­μου Eurogroup στις 9 Μαΐου για το κλεί­σιμο της αξιο­λό­γη­σης. Στη συνε­δρί­αση αυτή προσ­δοκά πως θα έχει στο πλευρό της τη Γαλλία, την Ιταλία, την Πορ­το­γα­λία, ενώ συγκρα­τη­μένη αισιο­δο­ξία υπάρχει για τη στάση της Αυστρίας και του Λου­ξεμ­βούρ­γου. Ωστόσο, αυτό δεν είναι αρκετό, καθώς στο ενδιά­μεσο θα πρέπει να πει­στούν και οι υπο­στη­ρι­κτές της γραμμής Σόιμπλε (ή έστω κάποιοι από αυτούς). Την ίδια ημέρα που θα γίνει το κρίσιμο Eurogroup οι «Πρά­σι­νοι» έχουν ζητήσει να συνε­δριά­σει το Ευρω­παϊκό Κοι­νο­βού­λιο, αίτημα που στή­ρι­ξαν οι Σοσιαλ­δη­μο­κρά­τες και οι δυνά­μεις της Αρι­στε­ράς.

Μάλιστα είναι ανοικτό το ενδε­χό­μενο η συζή­τηση να συνε­χι­στεί και την επόμενη ημέρα και πλη­ρο­φο­ρίες ανα­φέ­ρουν ότι ανα­μέ­νε­ται να μιλήσει ο πρω­θυ­πουρ­γος Αλέξης Τσίπρας.

«Αγκάθι» τα 3,5 δισ.

Μεγάλο «αγκάθι» παρα­μέ­νει το προ­λη­πτικό πακέτο 3,5 δισε­κα­τομ­μυ­ρίων ευρώ, που ζητά το Διεθνές Νομι­σμα­τικό Ταμείο. Το Ταμείο θέλει να προσ­διο­ρι­στούν εδώ και τώρα τα μέτρα, πρόταση που απορ­ρί­πτει η ελλη­νική πλευρά καθώς προ­σκρούει στο Σύνταγμα. Ο πρώτος που ξεκά­θαρα στήριξε την ελλη­νική θέση ήταν ο Ζαν-Κλοντ Γιούν­κερ, μιλώ­ντας με σκληρή γλώσσα για το ΔΝΤ και τις «παρά­λο­γες και αντι­συ­νταγ­μα­τι­κές αξιώ­σεις».

Ο… φίλος από τα παλαιά -καθώς πέρσι είχε παίξει σημα­ντικό ρόλο στο να κλείσει η συμφωνία- δεν δίστασε να κάνει μία ηχηρή παρέμ­βαση και να «απο­μυ­θο­ποι­ή­σει» τη γραμμή του Ταμείου για προ­λη­πτικά μέτρα. «Καμία δημο­κρα­τική Βουλή δεν υπάρχει περί­πτωση να δεχτεί να νομο­θε­τή­σει εκ των προ­τέ­ρων (ex ante) μέτρα τα οποία θα εφαρ­μό­σει αργό­τερα», ήταν η χαρα­κτη­ρι­στική αναφορά του.

 

Ο πρό­ε­δρος του Ευρω­παϊ­κού Συμ­βου­λίου, Ντ. Τουσκ, και ο πρό­ε­δρος του Eurogroup, Γ. Ντάι­σελ­μπλουμ, προ­σπα­θούν να κρατούν τις ισορ­ρο­πίες. Ο διευ­θυ­ντής του Ευρω­παϊ­κού Τομέα του ΔΝΤ, Πολ Τόμσεν, και ο υπουρ­γός Οικο­νο­μι­κών της Γερ­μα­νίας, Βόλφ­γκανγκ Σόιμπλε, υπε­ρα­σπί­ζο­νται τις πιο ακραίες θέσεις.

 

Το «Ελλάς – Γαλλία συμ­μα­χία» φαί­νε­ται πως ανα­βιώ­νουν οι πρω­τα­γω­νι­στές της πολι­τι­κής σκηνής του Παρι­σιού. Δεν είναι μόνο η συνά­ντηση που είχε ο Γάλλος πρό­ε­δρος Φραν­σουά Ολάντ με τον Αλέξη Τσίπρα, που δίνει τον τόνο. Τόσο ο υπουρ­γός Οικο­νο­μι­κών Μισέλ Σαπέν όσο και ο Ευρω­παίος επί­τρο­πος Πιερ Μοσκο­βισί έχουν ταχθεί υπέρ της άμεσης ολο­κλή­ρω­σης της αξιο­λό­γη­σης. Να σημειω­θεί πως και στη Γαλλία -όπως και στην Ελλάδα- το Σύνταγμα δεν προ­βλέ­πει τη νομο­θέ­τηση μέτρων… εν αναμονή, με απο­τέ­λε­σμα οι θέσεις του ΔΝΤ να προ­κα­λούν έκπληξη. Στο πλαίσιο αυτό εντάσ­σε­ται και η τοπο­θέ­τηση του Πιερ Μοσκο­βισί για έναν «μηχα­νι­σμό» (ορο­λο­γία που είναι ταυ­τό­σημη με αυτήν που χρη­σι­μο­ποιεί η ελλη­νική πλευρά), αλλά όχι για ανα­λυ­τικό κατά­λογο μέτρων.

Την ίδια στιγμή, ζωντανό παρα­μέ­νει το φλερτ των Σοσιαλ­δη­μο­κρα­τών με τον Αλέξη Τσίπρα, όπως φαί­νε­ται και από το μπαράζ δηλώ­σεων υπέρ των ελλη­νι­κών θέσεων. «Είναι καιρός να θέσουμε το ερώτημα της ελά­φρυν­σης του χρέους για την Ελλάδα» ανα­φέ­ρουν σε παρέμ­βασή τους οι Ευρω­παίοι Σοσια­λι­στές.

Αίσθηση προ­κά­λεσε η τοπο­θέ­τηση του επι­κε­φα­λής των ευρω­σο­σια­λι­στών Τζάνι Πιτέλα για «γεράκια» που θέλουν να σκο­τώ­σουν την Ελλάδα και για «εκβια­σμό» που δεν μπορεί να γίνει δεκτός.

Ο Μάρτιν Σουλτς

Σημα­ντι­κός θεω­ρεί­ται ο ρόλος του προ­έ­δρου του Ευρω­παϊ­κού Κοι­νο­βου­λίου Μάρτιν Σουλτς. Δεν έχει κρύψει τις πολι­τι­κές του φιλο­δο­ξίες για τη γερ­μα­νική πολι­τική σκηνή και πιστεύει πως ο ενα­γκα­λι­σμός με τους Χρι­στια­νο­δη­μο­κρά­τες δεν πρέπει να είναι τόσο στενός. Η άποψη αυτή ευνοεί την προ­σέγ­γιση με τον χώρο της Κεντρο­α­ρι­στε­ράς σε ευρω­παϊκό επίπεδο.

 

Στο πλευρό της Ελλάδας ακόμα και στις πιο δύσκο­λες «στροφές» της δια­πραγ­μά­τευ­σης ο πρό­ε­δρος της Γαλλίας, Φραν­σουά Ολάντ, και ο πρό­ε­δρος της Ευρω­παϊ­κής Επι­τρο­πής, Ζαν-Κλοντ Γιούν­κερ.

 

Δεν είναι τυχαίο πως το τελευ­ταίο διά­στημα έχουν πυκνώ­σει και οι τοπο­θε­τή­σεις του ηγέτη του Σοσιαλ­δη­μο­κρα­τι­κού Κόμ­μα­τος της Γερ­μα­νίας (SPD) Ζίγκμαρ Γκά­μπριελ.

Οι εξε­λί­ξεις σε μια σειρά ευρω­παϊ­κών θεμάτων θεω­ρεί­ται δεδο­μένο πως επη­ρε­ά­ζουν και τις σχέσεις των κομ­μά­των στον λεγό­μενο μεγάλο συνα­σπι­σμό, με τους Σοσιαλ­δη­μο­κρά­τες να διεκ­δι­κούν τον δικό τους ζωτικό «πολι­τικό» χώρο.

Ο ρόλος του Ντράγκι

Από τους σημα­ντι­κούς «παίκτες» στην ευρω­παϊκή σκα­κιέρα είναι και ο πρό­ε­δρος της ΕΚΤ Μάριο Ντράγκι, όπως εμπρά­κτως απο­δεί­χτηκε πρό­σφατα. Η ΕΚΤ απο­φά­σισε να συμπε­ρι­λά­βει στο πρό­γραμμα ποσο­τι­κής χαλά­ρω­σης και την αγορά ομο­λό­γων έκδοσης EFSF, προ­σφέ­ρο­ντας στις ελλη­νι­κές τρά­πε­ζες έμμεση κεφα­λαιακή ενί­σχυση, καθώς και δυνα­τό­τητα μείωσης του ισο­λο­γι­σμού τους.

Η συμβολή του κεντρι­κού τρα­πε­ζίτη είχε απο­δει­χθεί και πέρσι, όταν συνε­χί­στηκε η ενί­σχυση των τρα­πε­ζών μέσω του ELA την κρίσιμη εβδο­μάδα του δημο­ψη­φί­σμα­τος. Δεν είναι τυχαίο πως τις κρί­σι­μες εκείνες ημέρες ο αντι­πρό­ε­δρος της κυβέρ­νη­σης Γιάννης Δρα­γα­σά­κης είχε συνά­ντηση με τον Μάριο Ντράγκι και να δια­σφα­λί­σει πως δεν θα κλείσει η κάνουλα της ρευ­στό­τη­τας.

Στον αντί­ποδα, με τη σκληρή γραμμή του ΔΝΤ (όπως έχει εκφρα­στεί από τον Πολ Τόμσεν) συμ­φω­νεί ο Βόλφ­γκανγκ Σόιμπλε, που παρα­μέ­νει αμε­τα­κί­νη­τος στις θέσεις του. Ο Γερ­μα­νός υπουρ­γός τις προη­γού­με­νες ημέρες δήλωνε πως δεν βλέπει αρκετή πρόοδο και συμ­φω­νούσε με την άποψη του Ταμείου για τη λήψη των «μέτρων-κάβα».

 

 

Σε ανάλογο ύφος και οι δηλώ­σεις του προ­έ­δρου του Ευρω­παϊ­κού Μηχα­νι­σμού Στα­θε­ρό­τη­τας Κλάους Ρέγκλινγκ. Συντασ­σό­με­νος με τις απόψεις του Β. Σόιμπλε λέει ναι στα προ­λη­πτικά μέτρα, με το παρά­δοξο επι­χεί­ρημα πως «αν η Κομι­σιόν έχει δίκιο, τότε δεν χρειά­ζε­ται να εφαρ­μο­στούν». Την «ομάδα» συμπλη­ρώ­νει ο αντι­πρό­ε­δρος της Ευρω­παϊ­κής Επι­τρο­πής Βάλντις Ντο­μπρόβ­σκις, ο οποίος στήριξε την… πολι­τική των καθυ­στε­ρή­σεων εκφρά­ζο­ντας επι­φυ­λά­ξεις για την πρόοδο που είχε σημειω­θεί την προη­γού­μενη εβδο­μάδα.

Σε αστάθ­μητο παρά­γο­ντα της δια­πραγ­μά­τευ­σης εξε­λίσ­σε­ται ο επι­κε­φα­λής του Eurogroup Γερούν Ντάι­σελ­μπλουμ, παρά το ότι μέχρι τώρα έχει απο­δεί­ξει πως είναι κοντά στο κλίμα του Β. Σόιμπλε. Το τελευ­ταίο διά­στημα έχει βγει μπροστά και οι δηλώ­σεις για το ελλη­νικό ζήτημα έχουν προ­κα­λέ­σει πολλά σχόλια.

Λίγο καιρό πριν ο Γ. Ντάι­σελ­μπλουμ είχε πυρο­δο­τή­σει τη συζή­τηση για το χρέος και μάλιστα τα ανοιχτά μικρό­φωνα είχαν πιάσει έναν απο­κα­λυ­πτικό διάλογο με τον Π. Μοσκο­βισί. Οταν ο Ευρω­παίος επί­τρο­πος τού είπε «νομίζω ότι πυρο­δό­τη­σες ένα τερά­στιο debate για το χρέος», ο πρό­ε­δρος του Eurogroup απά­ντησε «επί­τη­δες το έκανα!».

Σε αυτήν τη φάση μιλά για γρήγορο κλεί­σιμο του θέματος, λέγο­ντας χαρα­κτη­ρι­στικά πως «υπάρχει μία αίσθηση του κατε­πεί­γο­ντος». Οσον αφορά τα πρό­σθετα μέτρα, είναι ενδει­κτική η αναφορά του πως το θέμα είναι «νομικά περί­πλοκο».