Νέοι, μορφωμένοι και απογοητευμένοι

Δυσα­ρε­στη­μέ­νοι με το παρόν, ανα­σφα­λείς για το μέλλον είναι οι Ελληνες «μιλέ­νιαλ», όπως έχει επι­κρα­τή­σει να απο­κα­λού­νται σε διε­θνείς έρευνες οι νέοι που γεν­νή­θη­καν τις δύο τελευ­ταίες δεκα­ε­τίες του 20ού αιώνα.

Η ομπρέλα των «μιλέ­νιαλ» ή αλλιώς «γενιά Υ» (generation Y) καλύ­πτει ευρύ­τατο ηλι­κιακό φάσμα. Από εκείνες και εκεί­νους που έχουν ήδη γιορ­τά­σει αρκετά γενέ­θλια με το «3» μπροστά και μετράνε αρκετά χρόνια δου­λειάς -ή ανεργίας- στην πλάτη τους μέχρι όσους μόλις ενη­λι­κιώ­θη­καν και σπου­δά­ζουν ή εισέρ­χο­νται στην αγορά εργα­σίας.

Μόνο που στην περί­πτωση της Ελλάδας δεν εισέρ­χο­νται ελεύ­θερα, αλλά ψάχνουν μια χαρα­μάδα πρό­σβα­σης σε ένα γκρίζο εργα­σιακό τοπίο, με καθη­λω­μέ­νους μισθούς και υψηλή ανεργία, που πλήττει διπλά τους νέους και τριπλά τις νέες γυναί­κες.

Δεν προ­κα­λεί λοιπόν έκπληξη το γεγονός ότι όσοι γεν­νή­θη­καν μετά το 1980 στην Ελλάδα αξιο­λο­γούν, σύμφωνα με την έρευνα παγκό­σμιων τάσεων του Ινστι­τού­του Pew (ερευ­νη­τικό κέντρο με έδρα την Ουά­σινγ­κτον), την ανεργία -για την ακρί­βεια την «έλλειψη ευκαι­ριών στην εργασία»- ως το μεγα­λύ­τερο πρό­βλημα, πάνω από το δημόσιο χρέος, την ψαλίδα πλούσιων-φτωχών, την ακρί­βεια.

Αντί­στοιχα, σε πρό­σφατη στο­χευ­μένη έρευνα της εται­ρείας Pro Rata για τις αξίες και την πολι­τική στάση της ελλη­νι­κής νεο­λαίας, το 60% των νέων 18-35 ετών σκέ­φτε­ται να ανα­ζη­τή­σει δουλειά στο εξω­τε­ρικό και το 6% το έχει ήδη κάνει.

Η υψηλή ανεργία και η μετα­νά­στευση, κυρίως, αλλά όχι μόνο των νέων πτυ­χιού­χων, δεν είναι τα μόνα στοι­χεία που δια­φο­ρο­ποιούν τους Ελληνες millenials από τους Ευρω­παί­ους συνο­μη­λί­κους τους. Εμφα­νί­ζο­νται επίσης οι πλέον δυσα­ρε­στη­μέ­νοι με την κατά­σταση της χώρας τους και οι λιγό­τερο ευτυ­χι­σμέ­νοι με τη ζωή τους, σύμφωνα με τα συγκρι­τικά στοι­χεία του Pew.

Η ίδια έρευνα παρου­σιά­ζει τους σημε­ρι­νούς 20άρηδες-35άρηδες έντονα ευρω­σκε­πτι­κι­στές, καθώς η πλειο­νό­τητα έχει αρνη­τική γνώμη για την Ε.Ε., τη χει­ρό­τερη γνώμη για την ΕΚΤ, ενώ οι περισ­σό­τε­ροι πιστεύ­ουν ότι η ευρω­παϊκή οικο­νο­μική ολο­κλή­ρωση έβλαψε παρά ωφέλησε την ελλη­νική οικο­νο­μία. Το μετριο­πα­θές θινκ τανκ έχρισε τους Ελληνες μιλέ­νιαλ ως τους «πλέον ρωσό­φι­λους» και δια­πί­στωσε ότι ο αντια­με­ρι­κα­νι­σμός καλά κρατεί, καθώς πάνω από τους μισούς δεν καλο­βλέ­πουν τις ΗΠΑ.

Η νεολαία των αντι­φά­σεων

Οι Ελληνες νέοι είναι από τους πιο απαι­σιό­δο­ξους της Ευρώπης, καθώς πάνω από τους μισούς φοβού­νται ότι θα ζήσουν χει­ρό­τερα από τους γονείς τους. Οι περισ­σό­τε­ροι πιστεύ­ουν ότι η επι­τυ­χία στη ζωή δεν περνάει από τα δικά τους χέρια, αλλά από δυνά­μεις που δεν ελέγ­χουν.

Αντί­στοιχα συναι­σθή­ματα ανη­μπό­ριας και ματαιό­τη­τας δια­περ­νούν την ευρω­παϊκή νεολαία, με όλο και λιγό­τε­ρους να πιστεύ­ουν ότι η σκληρή δουλειά και η εκπαί­δευση είναι ικανά εφόδια για να προ­ο­δεύ­σει κανείς, ακόμα και στη Γερ­μα­νία της μονο­ψή­φιας ανερ­γίας.

Ψηφι­δωτό που αλλάζει χρώμα, ανάλογα με το πώς διαθλά το φως, θυμίζει η ακτι­νο­γρα­φία της ελλη­νι­κής νεο­λαίας με βάση την έρευνα που διε­ξή­γαγε η εται­ρεία Pro Rata το φθι­νό­πωρο του 2015. Τα ευρή­ματα είναι απο­κα­λυ­πτικά, καταρ­ρί­πτο­ντας τα στε­ρε­ό­τυπα περί απο­λί­τι­κων ή αδιά­φο­ρων νέων.

Η ανα­σφά­λεια για το μέλλον χαρα­κτη­ρί­ζει την πλειο­νό­τητα των νέων 18 ώς 35 ετών, που σε μεγάλο βαθμό νιώθουν απο­ξε­νω­μέ­νοι από την πολι­τική και αδύ­να­μοι να επη­ρε­ά­σουν τους γύρω τους. Ωστόσο, οι 9 στους 10 θεωρούν ότι «οι απλοί πολίτες, όταν είναι οργα­νω­μέ­νοι, μπορεί να έχουν σημα­ντική επιρροή στις απο­φά­σεις που λαμ­βά­νο­νται.

Η ελλη­νική νεολαία, ενώ έχει σε μεγάλο βαθμό απο­λέ­σει την εμπι­στο­σύνη της στη δύναμη της ψήφου να αλλάζει τα πράγ­ματα, εξα­κο­λου­θεί να πιστεύει στη δύναμη της συλ­λο­γι­κής συμ­με­το­χής στα κοινά.

Το «κοίτα τη δουλειά σου και μη σε νοιά­ζουν οι άλλοι» βρίσκει αντί­θετη την πλειο­νό­τητα της νεο­λαίας, που απορ­ρί­πτει την ωχα­δερ­φί­στικη εκδοχή του θατσε­ρι­σμού και επι­μέ­νει ότι ο κόσμος μπορεί και πρέπει να αλλάξει. Εξίσου γενι­κευ­μένη είναι η βαθιά δυσα­ρέ­σκεια για το έλλειμμα δημο­κρα­τίας: το 90% δηλώ­νουν «δυσα­ρε­στη­μέ­νοι με τον τρόπο που λει­τουρ­γεί η δημο­κρα­τία στη χώρα μας».

Αν και μετέ­ω­ροι πολι­τικά, καθώς πολλοί δυσα­να­σχε­τούν με τις παρα­δο­σια­κές ιδε­ο­λο­γι­κές τοπο­θε­τή­σεις μεταξύ «αρι­στε­ράς» και «δεξιάς», οι νέοι που ζουν στην Ελλάδα εμφα­νί­ζο­νται μάλλον προ­ο­δευ­τι­κοί κοι­νω­νικά. Στο δίλημμα φιλε­λεύ­θε­ρος ατο­μι­κι­σμός ή ισότητα και κοι­νω­νική δικαιο­σύνη, οι περισ­σό­τε­ροι επι­λέ­γουν το δεύτερο.

Κι ενώ μοιά­ζουν να προ­συ­πο­γρά­φουν το σύνθημα «ίδια είν’ τ’ αφε­ντικά, δεξιά και αρι­στερά», παρ’ όλα αυτά περισ­σό­τε­ροι τοπο­θε­τού­νται στα αρι­στερά του πολι­τι­κού φάσμα­τος παρά στα δεξιά. Ωστόσο τα υψη­λό­τερα ποσοστά (40%) συνω­στί­ζο­νται σε ένα αδιευ­κρί­νι­στο «κέντρο» που μάλλον δεν συμπί­πτει με τον συρ­ρι­κνω­μένο και παρα­δο­μένο στον νεο­φι­λε­λευ­θε­ρι­σμό «μεσαίο χώρο».

Απε­χθά­νο­νται τη λογο­κρι­σία

Ακόμα και αν δεν ανα­γνω­ρί­ζει τον εαυτό της στις υπάρ­χου­σες πολι­τι­κές κατη­γο­ριο­ποι­ή­σεις, η πλειο­νό­τητα των νέων απε­χθά­νε­ται τη λογο­κρι­σία, δεν θέλει καν να ακούει για επιβολή της θανα­τι­κής ποινής, απορ­ρί­πτει σκο­τα­δι­στι­κές απόψεις για την ομο­φυ­λο­φι­λία. Οι περισ­σό­τε­ροι δια­φω­νούν με τη φράση «η παιδεία πρέπει να μάθει στα παιδιά να σέβο­νται την εξουσία» και δεν θεωρούν το ελλη­νικό έθνος ανώτερο από άλλα έθνη.

Πιο συντη­ρη­τική εμφα­νί­ζε­ται η ελλη­νική νεολαία στο μετα­να­στευ­τικό, αν και μάλλον προ­ο­δευ­τική σε σύγκριση με το σύνολο της ελλη­νι­κής κοι­νω­νίας. Οι 4 στους 10 υιο­θε­τούν το αίτημα για νομι­μο­ποί­ηση των μετα­να­στών.

Καταρ­ρί­πτο­ντας τον μύθο της κοσμο­πο­λί­τι­κης μορ­φω­μέ­νης ελίτ και της δήθεν ξενό­φο­βης εργα­τι­κής τάξης, οι περισ­σό­τε­ροι νέοι με χαμηλή έως μεσαία μόρφωση είναι υπέρ της νομι­μο­ποί­η­σης των μετα­να­στών, ενώ αντί­θετα οι περισ­σό­τε­ροι από­φοι­τοι πανε­πι­στη­μίου ώς και κάτοχοι διδα­κτο­ρι­κών δια­φω­νούν. Σε αυτή την περί­πτωση, το ταξικό ένστι­κτο υπε­ρι­σχύει, κάτι που ερμη­νεύ­ε­ται από τη μεγάλη παρου­σία μετα­να­στών δεύ­τε­ρης γενιάς στα κατε­ξο­χήν υπό εκμε­τάλ­λευση στρώ­ματα της νεο­λαίας.

Αν στο θέμα του κρα­τι­κού παρεμ­βα­τι­σμού στην οικο­νο­μία οι απόψεις είναι μοι­ρα­σμέ­νες, εκεί που ο νεο­φι­λε­λευ­θε­ρι­σμός μοιάζει να νικά, έστω οριακά, είναι στην εσω­τε­ρί­κευση της απο­τυ­χίας. Οι περισ­σό­τε­ροι νέοι νιώθουν ότι φταίνε οι ίδιοι που δεν βρί­σκουν δουλειά, ποσοστό που μειώ­νε­ται όσο ανε­βαί­νει το μορ­φω­τικό επίπεδο, και δια­πι­στώ­νουν ότι δεν αρκούν τα προ­σό­ντα.

Κι όμως, όσο και αν οι νέοι εξα­κο­λου­θούν να ονει­ρεύ­ο­νται έναν καλύ­τερο κόσμο, θεω­ρώ­ντας ότι η κοι­νω­νία χρειά­ζε­ται βαθιές και ριζικές αλλαγές, άλλο τόσο τον βιώνουν ως εχθρικό: οι 8 στους 10 νιώθουν ότι οι γύρω τους είναι έτοιμοι να τους εκμε­ταλ­λευ­θούν αντί να τους φερθούν σωστά και άλλοι τόσοι πιστεύ­ουν ότι οι σημε­ρι­νοί άνθρω­ποι κοιτάνε μόνο τον εαυτό τους και δεν είναι πρό­θυ­μοι να βοη­θή­σουν τους άλλους.

Μπορεί το παρά­δειγμα της αλλη­λεγ­γύης προς τους πρό­σφυ­γες να δια­ψεύ­δει τον διάχυτο πεσι­μι­σμό, όμως δεκάδες άλλα τον επι­βε­βαιώ­νουν. Οταν η νεανική ανεργία παρα­μέ­νει σκα­λω­μένη στο 50% και αγγίζει το 60% στις νέες γυναί­κες, τότε το «να μου φερθούν σωστά» μοιάζει πολυ­τέ­λεια, μαζί με τις συλ­λο­γι­κές συμ­βά­σεις, την ασφά­λιση και τον αξιο­πρεπή μισθό.

Η Γενιά Υ

«Νονοί» των γενεών είναι οι δημο­γρά­φοι και οι κοι­νω­νιο­λό­γοι. Η Γενιά Υ, λοιπόν, είναι η δημο­γρα­φική ομάδα που ακο­λού­θησε τη Γενιά Χ. Εναλ­λα­κτι­κές ονο­μα­σίες για τους γεν­νη­μέ­νους τις δύο τελευ­ταίες δεκα­ε­τίες του 20ού αιώνα είναι «Παγκό­σμια Γενιά» (Global Generation) και «Γενιά του Δια­δι­κτύου» (Net Generation), ενώ η Αμε­ρι­κα­νίδα κοι­νω­νιο­λό­γος τούς έχει χαρα­κτη­ρί­σει «Γενιά Πίτερ Παν», καθώς αργούν να ενη­λι­κιω­θούν και ζουν με την οικο­γέ­νειά τους για περισ­σό­τερο διά­στημα συγκρι­τικά με τις προη­γού­με­νες γενιές.

Οσοι ανήκουν στη Γενιά Y συχνά χαρα­κτη­ρί­ζο­νται και «echo boomers» επειδή είναι τα παιδιά αυτών που γεν­νή­θη­καν κατά τη διάρ­κεια της εξαι­ρε­τικά μεγάλης αύξησης των γεν­νή­σεων, των λεγό­με­νων και «baby boomers».

ΘΑΝΑΣΗΣ

«Είναι δύσκολη απόφαση η φυγή»

Τελεί­ωσα την ιατρική στα Γιάν­νενα το 2009. Εκανα τη στρα­τιω­τική θητεία, το αγρο­τικό και το πρώτο κομμάτι της ειδι­κό­τη­τάς μου – δύο χρόνια στο Nοσοκομείο Τρι­κά­λων. Τελεί­ωσα στα μέσα του 2013. Η αναμονή για το δεύτερο κομμάτι της ενδο­κρι­νο­λο­γίας ήταν 8 χρόνια. Στην καλύ­τερη θα γίνο­νταν 6 με περι­στα­σιακή απα­σχό­ληση ή ανεργία. Τότε τέθηκε το δίλημμα. Είτε μένεις και κάνεις μία άλλη ειδι­κό­τητα είτε φεύγεις και κυνηγάς το όνειρό σου.

Ηξερα από νωρίς ποια θα ήταν η πορεία, γι’ αυτό ξεκί­νησα να μαθαίνω γερ­μα­νικά. Είναι δύσκολη απόφαση η φυγή. Ολοι λένε «φύγε» ελαφρά τη καρδία. Ο δρόμος στο εξω­τε­ρικό δεν είναι στρω­μέ­νος με ροδο­πέ­ταλα: η καθη­με­ρινή επι­κοι­νω­νία, να βρεις σπίτι, να βρεις δουλειά…

Το κύμα μετα­νά­στευ­σης των Ελλήνων γιατρών σε ευρω­παϊ­κές χώρες, κυρίως Αγγλία – Γερ­μα­νία, ξεκί­νησε στα­διακά το 2007-2008 και κορυ­φώ­νε­ται. Αρχικά έφευγαν επειδή τα χρόνια ανα­μο­νής για κάποιες ειδι­κό­τη­τες ήταν πολλά. Πλέον φεύγουν λόγω των ελλεί­ψεων στα νοσο­κο­μεία, της υπο­στε­λέ­χω­σης, των κακών συν­θη­κών εργα­σίας και του συστή­μα­τος υγείας που πάει από το κακό στο χει­ρό­τερο. Ανα­ζη­τούν μια καλύ­τερη εκπαί­δευση σε πολι­τι­σμέ­νες συν­θή­κες, με καλύ­τε­ρες οικο­νο­μι­κές απο­λα­βές.

ΜΑΡΙΑ ΠΑΝΑΓΟΥΛΗ

«Θέλω να κάτσω να το παλέψω»

Σπου­δάζω πολι­τι­κές επι­στή­μες. Δυστυ­χώς το αντι­κεί­μενό μου είναι αρκετά ασαφές, γι’ αυτό σκέ­φτο­μαι να δώσω για τη Σχολή Δημό­σιας Διοί­κη­σης. Εχω εργα­στεί μόνο σε τηλε­φω­νικά κέντρα. Δουλεύω 8ωρο για 490 ευρώ τον μήνα, σε συν­θή­κες εντα­τι­κο­ποί­η­σης, άγχους και αξιο­λό­γη­σης. Είμαι 28 χρόνων και μένω με τους γονείς μου. Πού να πας με 490 ευρώ;

Ο μήνας βγαίνει δύσκολα. Ωστόσο, δεν σκέ­φτο­μαι να φύγω. Εχω συναι­σθη­μα­τι­κούς δεσμούς εδώ. Ασε που έχω την αίσθηση ότι και έξω δεν είναι πολύ καλύ­τερα τα πράγ­ματα. Επι­πλέον, δεν μπορώ να φύγω και για οικο­νο­μι­κούς λόγους.

Ακόμη και το κόστος ενός μετα­πτυ­χια­κού είναι απα­γο­ρευ­τικό. Θέλω να κάτσω να το παλέψω. Συν­δι­κα­λί­ζο­μαι στο επι­χει­ρη­σιακό μου σωμα­τείο, παλεύ­ο­ντας για υπο­γραφή συλ­λο­γι­κής σύμ­βα­σης, αύξηση του μισθού και καλύ­τε­ρες συν­θή­κες δου­λειάς.

Το παλεύ­ουμε και σε επίπεδο γει­το­νιάς, με πολι­τι­κούς δια­λό­γους, δράσεις για το προ­σφυ­γικό αλλά και κινη­το­ποι­ή­σεις για το ασφα­λι­στικό και την κατάρ­γηση της κυρια­κά­τι­κης αργίας.

ΧΡΥΣΤΑΛΑ ΣΤΕΡΓΙΟΠΟΥΛΟΥ

«Εξω υπάρ­χουν προ­ο­πτι­κές για καριέρα»

Είμαι τουρ­κο­λό­γος, από­φοι­τος του Τμή­μα­τος Τουρ­κι­κών Σπουδών του Πανε­πι­στη­μίου Αθηνών, με μετα­πτυ­χιακό στις Ευρω­παϊ­κές Επι­κοι­νω­νίες. Εχω δυσκο­λευ­τεί πάρα πολύ να βρω δουλειά στον τομέα μου, πέρα από άμισθες πρα­κτι­κές σε πανε­πι­στη­μιακά ινστι­τούτα.

Εδώ και δύο χρόνια ζω στην επαρχία, στο πατρικό μου. Μεγα­λώνω τον 18 μηνών γιο μου, δου­λεύ­ο­ντας σε φρο­ντι­στή­ριο ξένων γλωσσών με περι­στα­σιακή απα­σχό­ληση, με ό,τι συνε­πά­γε­ται μισθο­λο­γικά και ασφα­λι­στικά…

Είμαι πολύ απο­γοη­τευ­μένη και, το χει­ρό­τερο, πολύ απαι­σιό­δοξη για το μέλλον το δικό μου αλλά και του γιου μου. Σκέ­φτο­μαι καιρό τώρα να φύγω στο εξω­τε­ρικό. Στην Κύπρο.

Εκεί ανοί­γουν συχνό­τερα θέσεις στο αντι­κεί­μενό μου. Κι εκεί λει­τουρ­γούν με το «μέσον», αλλά τα πράγ­ματα κινού­νται περισ­σό­τερο σε σχέση με εδώ. Θα είναι πολύ δύσκολο, αλλά του­λά­χι­στον έξω υπάρ­χουν προ­ο­πτι­κές για καριέρα και καλύ­τε­ρης ποιό­τη­τας ζωή.

ΓΙΩΡΓΟΣ ΖΑΧΑΡΟΠΟΥΛΟΣ

«Να γυρίσω πίσω να κάνω τι;»

Σπού­δασα Ηλε­κτρο­λό­γος Μηχα­νι­κός σε ΤΕΙ. Εκανα την πρα­κτική μου έξι μήνες σε μια εται­ρεία, στην οποία με προ­σέ­λα­βαν με μισθό πείνας των 600 ευρώ. Παραι­τή­θηκα, και από τον περα­σμένο Σεπτέμ­βρη βρί­σκο­μαι στη Γλα­σκώβη, κάνο­ντας το μετα­πτυ­χιακό μου, με την προ­ο­πτική να το χρη­σι­μο­ποι­ήσω ως δια­βα­τή­ριο για την είσοδό μου στην αγορά εργα­σίας εδώ.

Η αγορά εργα­σίας, εδώ, κυνη­γάει τον σπου­δα­στή. Εκπρό­σω­ποι από διά­φο­ρες εται­ρείες μάς ενη­με­ρώ­νουν για το τι προ­σφέ­ρουν και τι εξέλιξη μπορεί να έχει κανείς, σε αντί­θεση με την Ελλάδα που χάνεται πολύ­τι­μος χρόνος στην ανεργία. Ειδικά από νέους που βγήκαν από τα πανε­πι­στή­μια σε μια νεκρή αγορά εργα­σίας.

Το σύστημα εδώ είναι άγρια καπι­τα­λι­στικό, αλλά λει­τουρ­γεί. Τον Αύγου­στο ολο­κλη­ρώνω το μετα­πτυ­χιακό, αλλά δεν σκέ­φτο­μαι να επι­στρέψω. Είμαι σχεδόν 30 χρόνων. Να γυρίσω να κάνω τι; Να μένω πάλι στο πατρικό μου και να τη βγάζω με 600 ευρώ; Αν θα τα έχω κιόλας…

ΧΡΙΣΤΙΝΑ ΛΙΑΡΑΝΔΡΙΚΟΠΟΥΛΟΥ

«Ανέβαλα τις σπουδές μου και έγινα αερο­συ­νο­δός»

Σπού­δασα στην ΑΣΟΕΕ, στο Τμήμα Διεθνών και Ευρω­παϊ­κών Οικο­νο­μι­κών. Δεν έβρισκα δουλειά στο αντι­κεί­μενό μου και εργα­ζό­μουν με ημια­πα­σχό­ληση σε τηλε­φω­νικά κέντρα. Δεν με κάλυπτε, οπότε επέ­στρεψα στην Πάτρα.

Ούτε εκεί ήταν καλύ­τερα τα πράγ­ματα. Εκανα αιτή­σεις για μετα­πτυ­χιακά σε Ολλαν­δία και Σουηδία, οπότε από Σεπτέμ­βρη θα έφευγα ούτως ή άλλως. Στο μεταξύ πήγα σε μια συνέ­ντευξη για την Emirates. Με δέχτη­καν και απο­φά­σισα να αναβάλω τις σπουδές και να γίνω αερο­συ­νο­δός. Από τον Ιούλιο του 2012 ζω στο Ντου­μπάι.

Τον τελευ­ταίο χρόνο κάνω και το μετα­πτυ­χιακό μου στη δια­χεί­ριση ανθρω­πί­νων πόρων. Κι εδώ φαί­νο­νται τα σημάδια της κρίσης: εργα­ζό­με­νοι απο­λύ­ο­νται, μειώ­νο­νται μισθοί, αλλά γενικά η κατά­σταση είναι πολύ καλύ­τερη από την Ελλάδα.

Δεν σκοπεύω να επι­στρέψω για τα επόμενα δέκα χρόνια. Γιατί επι­πλέον γνωρίζω ότι στην Ελλάδα, τα χρήματα που έχω ξοδέψει για τις σπουδές μου δεν πρό­κει­ται να τα «πάρω ποτέ πίσω». Εχοντας ταξι­δέ­ψει σε όλο τον κόσμο, έχω δει πώς είναι να λει­τουρ­γεί σωστά ένα κράτος και τι παροχές πρέπει να προ­σφέ­ρει. Δεν θέλω να γυρίσω κάπου όπου δεν υπάρχει στοι­χειώ­δης σεβα­σμός για τους πολίτες και παντού κυριαρ­χεί η δια­φθορά.

ΓΙΑΝΝΗΣ ΜΗΤΣΟΠΟΥΛΟΣ

«Θεωρώ λάθος το δυνα­μικό που πλήτ­τε­ται να φεύγει έξω»

Σπού­δασα μηχα­νι­κός αυτο­μα­τι­σμού σε ΤΕΙ. Εδώ και πέντε μήνες δουλεύω σε εργο­στά­σιο. Φτιάχνω ηλε­κτρι­κούς πίνακες. Την περίοδο των capital controls απο­λύ­θηκα με τη δικαιο­λο­γία περί ρίσκου. Είμαι 28 ετών και έχω υπάρξει πολύ καιρό άνεργος.

Το μεγα­λύ­τερο διά­στημα μετά τον στρατό, επί δύο χρόνια, δεν έβρισκα δουλειά. Δεν σκέ­φτο­μαι να φύγω στο εξω­τε­ρικό. Πρέπει να κάνουμε κάτι. Αν φύγουμε όλοι, τότε τι θα γίνει; Γενι­κό­τερα μου φαί­νε­ται δύσκολο να φύγω καθώς δεν έχω την οικο­νο­μική δυνα­τό­τητα. Το θεωρώ λάθος το δυνα­μικό που πλήτ­τε­ται να διο­χε­τεύ­ε­ται έξω. Ετσι δεν δημιουρ­γεί­ται κλίμα ανα­τρο­πής, να σπάσει η λογική της ηττο­πά­θειας.

Τα πράγ­ματα, ειδικά με τα νέα μέτρα και το ασφα­λι­στικό, θα χει­ρο­τε­ρεύ­σουν. Αυτή η κατά­σταση μετα­φρά­ζε­ται σε πίεση, από­γνωση και ιδιώ­τευση. Πρέπει λοιπόν τώρα να κάνουμε το δύσκολο βήμα. Να προ­σπα­θή­σουμε με μαζικό τρόπο να το παλέ­ψουμε. Τα δοκι­μά­σαμε όλα. Αυτό που μας μένει είναι η οργά­νωση από τα κάτω, το μαζικό κίνημα, η διεκ­δί­κηση και ο αγώνας.

Δάφνη Σερ­πά­νου

Με συγ­γε­νείς, φίλους και αρκε­τούς γνω­στούς στο εξω­τε­ρικό, έχω σκεφτεί να φύγω στην Ευρώπη -ή εκτός ευρω­παϊ­κών συνόρων- με κρι­τή­ριο την επαγ­γελ­μα­τική απο­κα­τά­σταση αλλά και για οικο­νο­μι­κούς λόγους, παρά το γεγονός ότι η οικο­νο­μική κρίση είναι παγκό­σμιο φαι­νό­μενο και μαστί­ζει πολλές χώρες. Τέτοιες σκέψεις πλη­θαί­νουν όταν η άνοιξη σε καλω­σο­ρί­ζει με εγγραφή στον ΟΑΕΔ…

Εχω τελειώ­σει το τμήμα Επι­κοι­νω­νίας, Μέσων και Πολι­τι­σμού του Παντείου και έκανα μετα­πτυ­χιακό στα Ψηφιακά Μέσα Επι­κοι­νω­νίας και Περι­βάλ­λο­ντα Αλλη­λε­πί­δρα­σης στο ΕΚΠΑ. Αυτό που με κρατάει εδώ είναι η οικο­γέ­νειά μου, η ανάγκη να αναπνέω ελλη­νικό αέρα και η ελπίδα πως τα πράγ­ματα θα καλυ­τε­ρεύ­σουν. Βιώ­νο­ντας την ελλη­νική κρίση και παρα­τη­ρώ­ντας την προ­σφυ­γική κρίση, δια­πι­στώνω ότι πολλές φορές οι ελπίδες ανα­τρέ­πο­νται πιο βίαια απ’ όσο θα μπο­ρού­σες ποτέ να φαντα­στείς.

Εύα Χατζο­πού­λου και Γιάννης Παπα­τζι­κά­κης:

Τεσ­σε­ρά­μισι χρόνια τώρα μένουμε στο Yorkshire. Ηρθαμε εδώ για μετα­πτυ­χια­κές σπουδές. Δεν ξέραμε αν θα μεί­νουμε και μετά. Τελικά μας άρεσε η ποιό­τητα ζωής και επαγ­γελ­μα­τικά τα πράγ­ματα είναι σαφώς καλύ­τερα από την Ελλάδα.

Στή­νουμε τη δική μας εταιρία εδώ, και δεν σκε­φτό­μα­στε να επι­στρέ­ψουμε στην Ελλάδα, του­λά­χι­στον όχι σύντομα. Ωστόσο, μιας και προ­ω­θούμε ελλη­νικά προ­ϊ­ό­ντα απαι­τεί­ται συχνά να επι­στρέ­φουμε κι έτσι δεν νιώ­θουμε απο­κομ­μέ­νοι από τη χώρα μας.

Παράλ­ληλα, με τον τρόπο μας νιώ­θουμε ότι βοηθάμε και παρα­γω­γούς ελλη­νι­κών τρο­φί­μων που κάνουν καλή δουλειά στον τομέα τους.

Ανδρέας Γρίβας

Εφυγα για μετα­πτυ­χιακό στην Αγλλία. Τώρα εργά­ζο­μαι σε εται­ρεία κατα­σκευής site, e-shop και εφαρ­μο­γών (apps), στην Αθήνα, έχοντας ανα­λά­βει το κομμάτι του digital marketing και των social media. Είμαι ευχα­ρι­στη­μέ­νος από τη δουλειά μου. Αυτό που με απο­γοη­τεύει είναι η γενι­κό­τερη κατά­σταση στην Ελλάδα. Ακόμη κι αν ήθελα να κάνω κάτι άλλο είναι πολύ περιο­ρι­σμέ­νες οι επι­λο­γές και οι ευκαι­ρίες.

Φέτος το καλο­καίρι τελειώνω το δεύτερο μετα­πτυ­χιακό και η λογική λέει να ψάξω για δουλειά στο εξω­τε­ρικό. Εχει γίνει επέν­δυση σε σπουδές, που στην Ελλάδα δεν θα απο­σβέ­σει. Οι συν­θή­κες στην αγορά εργα­σίας του εξω­τε­ρι­κού είναι πιο αξιο­κρα­τι­κές και πιο επαγ­γελ­μα­τι­κές απ’ όσα ισχύουν εδώ σήμερα

Ερευνα παγκό­σμιων τάσεων του Ερευ­νη­τι­κού Κέντρου Pew Institute – Αδη­μο­σί­ευτα ευρή­ματα για τους νέους στην Ελλάδα.

• 1) Είστε ευχα­ρι­στη­μέ­νοι ή δυσα­ρε­στη­μέ­νοι με το πώς πάνε τα πράγ­ματα στη χώρα σας; Ευχα­ρι­στη­μέ­νοι: 6% Δυσα­ρε­στη­μέ­νοι: 94%
• 2) Οταν τα σημε­ρινά παιδιά στην Ελλάδα ενη­λι­κιω­θούν θα είναι σε καλύ­τερη ή χει­ρό­τερη οικο­νο­μική κατά­σταση από τους γονείς τους; Καλύ­τερη: 33% Χει­ρό­τερη: 57% Ιδια: 8% ΔΞ/ΔΑ: 3%
• 3) Πιστεύ­ετε ότι είναι πρό­βλημα για τη χώρα σας (πολύ μεγάλο πρό­βλημα, σχετικά μεγάλο πρό­βλημα, μικρό πρό­βλημα, καθόλου πρό­βλημα):

α) η ακρί­βεια: Πολύ μεγάλο πρό­βλημα: 88% Σχετικά μεγάλο πρό­βλημα: 11% Μικρό πρό­βλημα: 1% Καθόλου πρό­βλημα: 0%

β) Η έλλειψη ευκαι­ριών στην εργασία: Πολύ μεγάλο πρό­βλημα: 97% Σχετικά μεγάλο πρό­βλημα: 3% Μικρό πρό­βλημα: 0% Καθόλου πρό­βλημα: 0%

γ) Το χάσμα πλού­σιων και φτωχών: Πολύ μεγάλο πρό­βλημα: 80% Σχετικά μεγάλο πρό­βλημα: 16% Μικρό πρό­βλημα: 4% Καθόλου πρό­βλημα: 0%

δ) Το δημόσιο χρέος Πολύ μεγάλο πρό­βλημα: 87% Σχετικά μεγάλο πρό­βλημα: 9% Μικρό πρό­βλημα: 3% Καθόλου πρό­βλημα: 0% ΔΞ/ΔΑ: 1% (Ταυ­τό­τητα έρευνας: Pew Research Institute, Global Attitudes Survey – Aνοιξη 2014)

efsyn.gr