«Οι αναπτυξιακές προκλήσεις στη νησιωτική χώρα»

Άρθρο του Δημήτρη Γάκη στο περιο­δικό «ΒΟΥΛΗ & ΕΥΡΩΒΟΥΛΗ»

Το Κοι­νο­βού­λιο οφείλει να στη­ρί­ξει τη νησιω­τική χώρα με κάθε τρόπο, είτε νομο­θε­τώ­ντας, είτε με την επε­ξερ­γα­σία και τη δια­τύ­πωση τεκ­μη­ριω­μέ­νων προ­τά­σεων που θα διευ­κο­λύ­νουν την ανά­πτυξη στις νησιω­τι­κές Περι­φέ­ρειες. Ταυ­τό­χρονα, η δια­λει­τουρ­γι­κό­τητα μεταξύ των Επι­τρο­πών και των δομών/υπη­ρε­σιών της Βουλής, ανα­βαθ­μί­ζει το ρόλο του Κοι­νο­βου­λίου σε όλα τα επίπεδα, βοηθάει το έργο μας ως βου­λευ­τές στη μελέτη των προ­βλη­μά­των των νησιω­τι­κών και ορεινών περιο­χών, καθώς και στην επε­ξερ­γα­σία και την υποβολή προ­τά­σεων για τη βιώσιμη οικο­νο­μική τους ανά­πτυξη.

Στο πλαίσιο αυτό, θεωρώ ότι ήταν ιδιαί­τερα σημα­ντική η κοι­νο­βου­λευ­τική πρω­το­βου­λία που είχαμε σε συνερ­γα­σία με το συντο­νι­στή του Γρα­φείου Προ­ϋ­πο­λο­γι­σμού του Κράτους στη Βουλή (ΓΠΚΒ) καθη­γητή Πανα­γιώτη Λιαρ­γκόβα, για το «νησιω­τικό ΦΠΑ». Το απο­τέ­λε­σμα αυτής της συνερ­γα­σίας, η ενδιά­μεση έκθεση με τίτλο: «Η «συγκρι­τική μελέτη για την έμμεση φορο­λο­γία στην Ευρω­παϊκή Ένωση. Η ειδική περί­πτωση των μειω­μέ­νων συντε­λε­στών Φ.Π.Α. στις νησιω­τι­κές περιο­χές», παρου­σιά­στηκε το Δεκέμ­βριο (16.12.2015) στην υπο­ε­πι­τροπή νησιω­τι­κών και ορεινών περιο­χών της Βουλής από τον επι­κε­φα­λής του ΓΠΚΒ, καθη­γητή Π. Λιαρ­γκόβα, ενώ από την πλευρά της κυβέρ­νη­σης για το σημα­ντικό αυτό ζήτημα, τοπο­θε­τή­θηκε στην Επι­τροπή ο ανα­πλη­ρω­τής υπουρ­γός Οικο­νο­μι­κών, κ. Τρύφων Αλε­ξιά­δης. Η πολύ χρήσιμη και ενδια­φέ­ρουσα μελέτη για τους μειω­μέ­νους συντε­λε­στές Φ.Π.Α. σε νησιω­τι­κές περιο­χές, συνέ­βαλε σημα­ντικά σε ένα διάλογο που έχει ξεκι­νή­σει από καιρό στο Αιγαίο, πάνω σε οικο­νο­μικά και ανα­πτυ­ξιακά θέματα της νησιω­τι­κής Ελλάδας. Τα συμπε­ρά­σματά της προ­κά­λε­σαν – όπως ήταν φυσικό – αρκετές και έντονες συζη­τή­σεις μεταξύ όλων των ενδια­φε­ρό­με­νων ανα­πτυ­ξια­κών και θεσμι­κών φορέων, τόσο σε εθνικό, όσο και σε περι­φε­ρειακό επίπεδο.

Η μελέτη, όπως χαρα­κτη­ρι­στικά ανέφερε στη συνε­δρί­αση της Επι­τρο­πής ο συντο­νι­στής του Γρα­φείου Προ­ϋ­πο­λο­γι­σμού του Κράτους στη Βουλή, θα μετα­φρα­στεί στα αγγλικά και θα απο­στα­λεί σε όλους τους «Θεσμούς», σαν μια τεκ­μη­ριω­μένη έκθεση για την έμμεση φορο­λο­γία στις ευαί­σθη­τες νησιω­τι­κές περιο­χές.

Η συγκε­κρι­μένη πρω­το­βου­λία, είναι διπλά σημα­ντική. Πρώτον, διότι προ­σέ­φερε τεκ­μη­ριω­μένη ενη­μέ­ρωση στους βου­λευ­τές πάνω στην ευρω­παϊκή εμπει­ρία σε κρίσιμα οικο­νο­μικά θέματα, όπως είναι το Φ.Π.Α. σε νησιω­τι­κές περιο­χές, και δεύ­τε­ρον, γιατί απο­τε­λεί μια καλή κοι­νο­βου­λευ­τική πρα­κτική υπο­βο­ή­θη­σης της Ελλη­νι­κής περι­φέ­ρειας. Η έκθεση, μπορεί να γίνει ένα ισχυρό δια­πραγ­μα­τευ­τικό εργα­λείο στα χέρια μας. Για τεκ­μη­ρί­ωση, αλλά και σαν από­δειξη της σοβα­ρό­τη­τας – της ιδιαί­τε­ρης προ­σο­χής – με την οποία προ­σεγ­γί­ζουμε τα νησιω­τικά ζητή­ματα στο Κοι­νο­βού­λιο, σε δύο επίπεδα: Ανα­δει­κνύ­ο­ντας, μέσα από την υπο­ε­πι­τροπή νησιω­τι­κών και ορεινών περιο­χών τα ιδιαί­τερα ζητή­ματα που αφορούν στις ανα­πτυ­ξια­κές προ­κλή­σεις της νησιω­τι­κής χώρας και τεκ­μη­ριώ­νο­ντας τη δουλειά μας στην επε­ξερ­γα­σία και τη δια­τύ­πωση προ­τά­σεων προς την κυβέρ­νηση σε σημα­ντικά και επί­καιρα ζητή­ματα οικο­νο­μι­κής πολι­τι­κής. Τα θέματα ειδικών ρυθ­μί­σεων που λαμ­βά­νουν υπόψη τις γεω­γρα­φι­κές και κοι­νω­νι­κές ιδιαι­τε­ρό­τη­τες της νησιω­τι­κής χώρας, στα οποία και ανα­φέ­ρε­ται η συγκρι­τική μελέτη για το νησιω­τικό ΦΠΑ στην ΕΕ που συζη­τή­θηκε στην Επι­τροπή, δίνουν μια αξιό­πι­στη κοινή «πλατ­φόρμα» δεδο­μέ­νων και γνώσης για τη συζή­τηση που διε­ξά­γε­ται σήμερα πάνω σε οικο­νο­μικά και ανα­πτυ­ξιακά ζητή­ματα στην ελλη­νική περι­φέ­ρεια.

Για να γίνει κατα­νοητό η σημασία της γεω­γρα­φι­κής απο­μό­νω­σης των μικρών νησιών και η ανάγκη εφαρ­μο­γής όλων των δυνατών χρη­μα­το­δο­τι­κών εργα­λείων και έξυπνων ειδι­κεύ­σεων που να οδηγούν σε οικο­νο­μική ανά­πτυξη και πραγ­μα­τική κοι­νω­νική και εδαφική συνοχή, θα φέρω ένα χαρα­κτη­ρι­στικό παρά­δειγμα από την ακρι­τική Δωδε­κά­νησο. Πρό­σφατη ευρω­παϊκή μελέτη για τις «χρονο-αποστάσεις» των Ελλη­νι­κών νησιών, δείχνει τις πραγ­μα­τι­κές «συγκοι­νω­νια­κές» απο­στά­σεις των μικρών νησιών μας από κεντρικά λιμάνια. Έτσι, με βάση την πραγ­μα­τική συγκοι­νω­νιακή πρό­σβαση, η Ρόδος για τους Λειψούς βρί­σκε­ται κοντά στην Κύπρο και ο Πει­ραιάς, στην… Κάτω Ιταλία!

Οι μειω­μέ­νοι συντε­λε­στές ΦΠΑ δεν είναι πανά­κεια για την οικο­νο­μική ανά­πτυξη στη νησιω­τική χώρα. Αλλά σίγουρα, όπως φάνηκε στη συζή­τηση, σε συν­δυα­σμό με άλλα, ανα­πτυ­ξια­κού χαρα­κτήρα, μέτρα θα προ­σέ­φε­ραν μια ευκαι­ρία για να ξεκι­νή­σει η αντι­με­τώ­πιση μιας βασικής συνέ­πειας της κρίσης που βιώ­νουμε στα νησιά, του υψηλού μετα­φο­ρι­κού κόστους. Για να ξεφύ­γουμε από το «βάλτωμα» της οικο­νο­μίας και να υπο­βοη­θη­θεί η επα­νεκ­κί­νηση της τοπικής οικο­νο­μι­κής δρα­στη­ριό­τη­τας.

Τέλος, όσον αφορά στη δουλειά μας στην Επι­τροπή Περι­φε­ρειών, η δια­φά­νεια και η γνώση των κανόνων που ισχύουν, είναι το κλειδί για την σωστή ανάλυση και τον επι­διω­κό­μενο στόχο, την ανά­πτυξη, ιδιαί­τερα των ευαί­σθη­των νησιω­τι­κών και ορεινών περιο­χών. Όπως επίσης, θα έλεγα, η δια­σύν­δεση αυτή επι­στη­μο­νι­κής τεχνο­γνω­σίας και «νομο­θε­τι­κής πολι­τι­κής» μπορεί να απο­τε­λέ­σει παρά­δειγμα για τις δυνα­τό­τη­τες της εκ των προ­τέ­ρων αξιο­λό­γη­σης άλλων ειδικών οικο­νο­μι­κών και κοι­νω­νι­κών ζητη­μά­των.