Piketty: Η ανισότητα γέννησε την τρομοκρατία

Ο Γάλλος οικο­νο­μο­λό­γος Thomas Piketty είναι ήδη πολύ γνωστός από το 700σέλιδο έργο του “Το Κεφά­λαιο στον 210 αιώνα”, το οποίο όχι μόνο σημά­δεψε τη διεθνή δημόσια συζή­τηση, αλλά και κατά­κτησε , πράγμα σπάνιο για βιβλία του είδους, μια θέση στον κατά­λογο των αμε­ρι­κα­νι­κών best-sellers.

Τις θεωρίες του, όμως, περί της κρι­σι­μό­τη­τας της ανι­σο­κα­τα­νο­μής του πλούτου, ο 44χρονος οικο­νο­μο­λό­γος, ρισκά­ρει με πρό­σφατο άρθρο του στην γαλλική εφη­με­ρίδα Le Monde να τις προ­βάλ­λει στο άκρως επί­καιρο θέμα της τρο­μο­κρα­τίας, ενώ η χώρα του ακόμη ζεί υπό το σοκ των επι­θέ­σεων της 13ης Νοεμ­βρίου.

Τα δεδο­μένα ήταν ήδη γνωστά στον Piketty από την επι­στη­μο­νική του εργασία: η Μέση Ανατολή είναι η περιοχή του πλανήτη με την περισ­σό­τερο άνιση κατα­νομή του πλούτου – και ο ίδιος θεωρεί ότι αυτό δεν είναι καθόλου άσχετη απο­τε­λεί μια “πυρι­τι­δα­πο­θήκη” που γεννά τρο­μο­κρα­τία.

Όπως ανα­φέ­ρει, στον γεω­γρα­φικό χώρο μεταξύ Αιγύ­πτου και Ιράν, κατοι­κούν περίπου 300 εκα­τομ­μύ­ρια άνθρω­ποι, όμως ο πλούτος συγκε­ντρώ­νε­ται κατε­ξο­χήν σε εκείνο το τμήμα, ήτοι τις πετρε­λαιο­πα­ρα­γω­γούς μοναρ­χίες, όπου κατοι­κεί μόλις το ένα δέκατο των κατοί­κων της Μέσης Ανα­το­λής. Ακρι­βέ­στερα, το Κατάρ, η Σαου­δική Αραβία, τα Ηνωμένα Αραβικά εμιράτα, το Κουβέιτ, το Μπα­χρέιν και το Ομάν αντι­προ­σω­πεύ­ουν περί το 60% του ΑΕΠ της περιο­χής, ενώ συγκε­ντρώ­νουν μόλις το 12% του πλη­θυ­σμού της.

Αλλά και στο εσω­τε­ρικό των εν λόγω μοναρ­χιών, είναι ένα μικρό υπο­σύ­νολο ανθρώ­πων που πραγ­μα­τικά κατέχει τον πλούτο, την ίδια ώρα που η πλειο­ψη­φία (συμπε­ρι­λαμ­βα­νο­μέ­νων των γυναι­κών και των μετα­να­στών) ζει σε μια κατά­σταση “ημι-δουλείας”.

Όπως είχε σημειώ­σει πέρσι ο Piketty σε εργασία του από κοινού με τον Facundo Alvaredo, το ευπο­ρό­τερο 10% του πλη­θυ­σμού της Μέσης Ανα­το­λής κατέχει περισ­σό­τερο από το 60% του συνο­λι­κού πλούτου, ενώ το μερίδιο του 1% των πλέον προ­νο­μιού­χων φθάνει το 26,2% – έναντι 22,8% για τις ΗΠΑ, 17% για την Νότιο Αφρική, 13,13% για τη Γερ­μα­νία, 12,7% για τη Βρε­τα­νία, 8,94% για τη Γαλλία και 8,67% για τη Σουηδία.

Οι συγκε­κρι­μέ­νες οικο­νο­μι­κές συν­θή­κες καθι­στούν εύθραυ­στες τις μεσα­να­το­λι­κές κοι­νω­νίες και προ­σφέ­ρουν, παράλ­ληλα με τις απώ­λειες των πολε­μι­κών περι­πε­τειών που κατά καιρούς εξα­πο­λύ­ουν οι δυτικές δυνά­μεις, επι­χει­ρή­ματα στους τζι­χα­ντι­στές.

Ο Piketty δεν φεί­δε­ται επι­κρί­σεων σε ό,τι αφορά τη στάση της Δύσης απέ­να­ντι στις πετρε­λαιο­πα­ρα­γω­γούς μοναρ­χίες του Περ­σι­κού Κόλπου. “Πρό­κει­ται για καθε­στώτα που υπο­στη­ρί­ζο­νται πολι­τικά και στρα­τιω­τικά από τις δυτικές δυνά­μεις, οι οποίες είναι ευτυ­χείς να τους απο­σπούν κάποια ψίχουλα για τη χρη­μα­το­δό­τηση των ποδο­σφαι­ρι­κών τους ομάδων ή για να τους που­λή­σουν όπλα. Δεν είναι να απορεί κανείς” παρα­τη­ρεί “που τα κηρύγ­ματά μας περί δημο­κρα­τίας και δικαιο­σύ­νης δεν βρί­σκουν ιδιαί­τερη απήχηση στην νεολαία της Μέσης Ανα­το­λής”.

Το συμπέ­ρα­σμα του Piketty είναι ότι αν η τρο­μο­κρα­τία έχει ρίζες στην ανι­σό­τητα, τότε και ο καλύ­τε­ρος τρόπος κατα­πο­λέ­μη­σής της είναι οικο­νο­μι­κός.

Για να απο­κτή­σουν αξιο­πι­στία μεταξύ αυτών που δεν συμ­με­ρί­ζο­νται τον πλούτο της περιο­χής, οι δυτικές χώρες, υπο­στη­ρί­ζει, θα πρέπει να αφο­σιω­θούν περισ­σό­τερο στην κοι­νω­νική ανά­πτυξη της Μέσης Ανα­το­λής απ’ ό,τι στις επι­κερ­δείς σχέσεις τους με τις τοπικές δυνα­στείες. Ένας τρόπος για αυτό θα ήταν η χρη­μα­το­δό­τηση από το μεσα­να­το­λικό πετρέ­λαιο της “κοι­νω­νι­κής ανά­πτυ­ξης”, συμπε­ρι­λαμ­βα­νο­μέ­νης της εξά­πλω­σης της εκπαί­δευ­σης.

Στρέ­φο­ντας δε το βλέμμα προς το εσω­τε­ρικό της δικής του χώρας, ο Piketty διε­κτρα­γω­δεί τα υψηλά επίπεδα ανερ­γίας και τις δια­κρί­σεις στην απα­σχό­ληση που αντι­με­τω­πί­ζουν οι μετα­να­στευ­τι­κής κατα­γω­γής πλη­θυ­σμοί στη Γαλλία. Και όπως, σε όλες τις πρό­σφα­τες παρεμ­βά­σεις του στη δημόσια συζή­τηση, υπο­στη­ρί­ζει ότι η Ευρώπη θα πρέπει να εγκα­τα­λεί­ψει τη λιτό­τητα και να ανα­ζω­ο­γο­νή­σει ένα μοντέλο ενσω­μά­τω­σης και δημιουρ­γίας θέσεων εργα­σίας, υπεν­θυ­μί­ζο­ντας ότι η Ευρώπη υπο­δε­χό­ταν ένα εκα­τομ­μύ­ριο μετα­νά­στες ετησίως πριν από το ξέσπα­σμα της οικο­νο­μι­κής κρίσης.

Πρό­κει­ται για ένα σκε­πτικό που απέχει παρα­σάγ­γας από τον κυρί­αρχο περί τρο­μο­κρα­τίας λόγο των ημερών.

capital.gr