Το ανατολίτικο παζάρι του Ερντογάν με την ΕΕ για το Προσφυγικό

Σε ένα από τα γνωστά «ανα­το­λί­τικα παζάρια» μετα­τρέ­πει το Προσφυγικό-Μεταναστευτικό ο Ταγίπ Ερντο­γάν, καθώς, κρα­τώ­ντας στα χέρια του τη βαλβίδα «εξα­γω­γής» προ­σφύ­γων προς την Ευρώπη, επι­χει­ρεί να απο­σπά­σει ανταλ­λάγ­ματα οικο­νο­μικά, πολι­τικά αλλά και γεω­στρα­τη­γικά.

Καθώς στην Ευρώπη και ειδικά στη Γερ­μα­νία που υπο­δέ­χε­ται τον μεγα­λύ­τερο αριθμό προ­σφύ­γων και μετα­να­στών, το κλίμα στην κοινή γνώμη μετα­στρέ­φε­ται στα­διακά δημιουρ­γώ­ντας προ­βλή­ματα και στην ίδια την κ. Μέρκελ που εξέ­πληξε αρχικά με τη θαρ­ρα­λέα στάση της στο Προ­σφυ­γικό, η ΕΕ υπο­χρε­ώ­νε­ται να στραφεί σε πολι­τι­κές που θα ανα­κό­ψουν το προ­σφυ­γικό ρεύμα.

Σύμπραξη

Ο περιο­ρι­σμός αυτών των ροών όμως που φθάνουν με κάθε είδους πλε­ού­μενο από τα τουρ­κικά παράλια στα ελλη­νικά νησιά δεν μπορεί να επι­τευ­χθεί παρά μόνο με την απο­φα­σι­στική σύμπραξη της Τουρ­κίας.

Εχοντας στα χέρια του αυτό το ισχυρό χαρτί ο Ερντο­γάν παίζει σκληρό πόκερ θέλο­ντας να εκμε­ταλ­λευ­τεί την ευκαι­ρία που του προ­σφέ­ρε­ται, μια στιγμή που ο ίδιος αντι­με­τω­πί­ζει τρο­μα­κτικά προ­βλή­ματα στο εσω­τε­ρικό στην πιο κρίσιμη καμπή της 13χρονης δια­κυ­βέρ­νη­σης της Τουρ­κίας από το ΑΚΡ.

Η Ανγκ. Μέρκελ αύριο θα πραγ­μα­το­ποι­ή­σει επί­σκεψη στην Κων­στα­ντι­νού­πολη για να συνα­ντη­θεί με τον Τούρκο ηγέτη, έχοντας στα χέρια της τις απο­φά­σεις της ΕΕ για το Μετα­να­στευ­τικό και το πλαίσιο συνερ­γα­σίας με την Τουρκία, σε μια επί­σκεψη που έχει όμως πολλές γκρίζες ζώνες, με ορι­σμέ­νες εξ αυτών να αφορούν άμεσα και την Ελλάδα.

Η απόφαση της κ. Μέρκελ να επι­σκε­φτεί την Τουρκία είναι ένα δείγμα ρεα­λι­σμού και απο­δο­χής μιας πραγ­μα­τι­κό­τη­τας που δεν κρύβει όμως τις δια­φο­ρε­τι­κές απόψεις που υπάρ­χουν και στο εσω­τε­ρικό της Γερ­μα­νίας.

«Εχουμε πολλά να πούμε για τον κ. Ερντο­γάν και για πολλά θέματα δεν είναι το πρόσωπο με το οποίο θα θέλαμε να συνο­μι­λούμε. Αλλά χωρίς αυτόν μια λύση στο πρό­βλημα δεν είναι δυνατή» δήλωσε ο ανα­πλη­ρω­τής πρό­ε­δρος του CDU, Αρμίν Λάσετ, ενώ ο υπουρ­γός Εξω­τε­ρι­κών Φ.-Β. Σταϊν­μά­γερ από το SPD χαρα­κτή­ρισε την Τουρκία χώρα-κλειδί για το μετα­να­στευ­τικό. Από την άλλη πλευρά, ο τουρ­κι­κής κατα­γω­γής αντι­πρό­ε­δρος των Πρα­σί­νων, Τσεμ Οζντε­μίρ, προει­δο­ποί­ησε ότι δεν θα πρέπει η ΕΕ να προβεί σε κινή­σεις που θα μπο­ρού­σαν να εκλη­φθούν ως προ­ε­κλο­γική στήριξη στον Ερντο­γάν, εν όψει των κρί­σι­μων εκλογών της 1ης Νοεμ­βρίου. Η ίδια η κ. Μέρκελ, θέλο­ντας να απο­φευ­χθούν πρό­σθε­τες παρε­ξη­γή­σεις, έσπευσε σε χαμη­λούς βεβαίως τόνους να δηλώσει στο ARD ότι «πάντοτε ήταν και συνε­χί­ζει να είναι αντί­θετη με την ένταξη της Τουρ­κίας στην ΕΕ και ο Τ. Ερντο­γάν το γνω­ρί­ζει αυτό…».

Οι Ευρω­παίοι συνει­δη­το­ποιούν ότι ο Ταγίπ Ερντο­γάν κρατά στα χέρι του ένα ισχυρό δια­πραγ­μα­τευ­τικό χαρτί, αυτό των 2,5 εκα­τομ­μυ­ρίων προ­σφύ­γων τους οποίους εύκολα μπορεί να εξω­θή­σει σε μια μεγάλη έξοδο προς την Ευρώπη, δια­λύ­ο­ντας κάθε δομή υπο­δο­χής στις ευρω­παϊ­κές χώρες και δημιουρ­γώ­ντας εφιαλ­τι­κές κατα­στά­σεις, όχι μόνο στις χώρες πρώτης εισόδου αλλά σε όλο τον ευρω­παϊκό χώρο, υπο­νο­μεύ­ο­ντας την κοι­νω­νική συνοχή και την κοι­νω­νική ειρήνη.

Ετσι είναι έτοιμοι να προ­σφέ­ρουν πολι­τικά ανταλ­λάγ­ματα αλλά κυρίως χρήματα και τεχνο­γνω­σία για την παρα­μονή των προ­σφύ­γων στα στρα­τό­πεδα που φιλο­ξε­νού­νται στη Νοτιο­α­να­το­λική Τουρκία σε καλύ­τε­ρες συν­θή­κες με ιατρο­φαρ­μα­κευ­τική περί­θαλψη, εκπαί­δευση για τα παιδιά. Ομως το 1 δισ. ευρώ που δια­θέ­τει στην Τουρκία η ΕΕ δεν είναι αρκετό για τον Τ. Ερντο­γάν.

Ο Τούρκος πρό­ε­δρος βλέπει στο Προ­σφυ­γικό την ευκαι­ρία για να ξεφύγει από μια άτυπη διεθνή απο­μό­νωση στην οποία τον έχουν οδη­γή­σει το αυταρ­χικό καθε­στώς που έχει επι­βά­λει, οι διωγμοί ενα­ντίον των ΜΜΕ, η πολε­μική ενα­ντίον των Κούρδων. Δεν είναι τυχαίο ότι ζήτησε να προ­σκλη­θεί για να συμ­με­τά­σχει σε μια Σύνοδο Κορυφής ΕΕ-Τουρκίας.

Συγ­χρό­νως απαιτεί από τους Ευρω­παί­ους απε­λευ­θέ­ρωση του καθε­στώ­τος θεώ­ρη­σης για τους Τούρ­κους που ταξι­δεύ­ουν στην ΕΕ, μεγα­λύ­τερη οικο­νο­μική βοήθεια αλλά και ξεπά­γωμα των εντα­ξια­κών δια­πραγ­μα­τεύ­σεων.

Τελικά η ΕΕ δέχεται να αυξήσει έως τα 3 δισ. ευρώ το ποσό της χρη­μα­το­δό­τη­σης της Τουρ­κίας και να χαλα­ρώ­σει το καθε­στώς θεω­ρή­σεων. Αλλά και αυτό απο­τε­λεί κόκκινο πανί για την κοινή γνώμη πολλών ευρω­παϊ­κών χωρών, καθώς πρα­κτικά ισο­δυ­να­μεί με το άνοιγμα των συνόρων σε 75 εκα­τομ­μύ­ρια Τούρ­κους. Γι’ αυτόν τον λόγο οι Ευρω­παίοι παρα­πέ­μπουν τις πρώτες κινή­σεις σε ό,τι αφορά τις θεω­ρή­σεις επι­χει­ρη­μα­τιών και σπου­δα­στών για την άνοιξη του 2016.

Η Κομι­σιόν

Η Κομι­σιόν φέρεται να έχει συμ­φω­νή­σει και στο ξεπά­γωμα πέντε κεφα­λαίων, για τα δύο εκ των οποίων όμως η Κύπρος έχει δηλώσει ότι δεν προ­τί­θε­ται να απο­σύ­ρει το βέτο της. Στη Σύνοδο Κορυφής ο Αλ. Τσίπρας μετέ­φερε τη θέση της Κύπρου (καθώς απου­σί­αζε ο κ. Ανα­στα­σιά­δης στην Κίνα), με την οποία βεβαίως συμ­φω­νεί η Ελλάδα και άλλες χώρες, ότι δεν πρέπει να εμπλα­κεί η εντα­ξιακή δια­δι­κα­σία με τη συνερ­γα­σία για το Μετα­να­στευ­τικό.

Ακόμη όμως και για την απε­λευ­θέ­ρωση του καθε­στώ­τος θεω­ρή­σεων θα πρέπει να προη­γη­θεί ομα­λο­ποί­ηση των σχέσεων με την Κύπρο και η έστω de facto ανα­γνώ­ριση της Κυπρια­κής Δημο­κρα­τίας, κάτι που δεν προ­τί­θε­ται να πράξει η Αγκυρα.

Γιάννης Καστριώ­της