Το Πολεμικό Ναυτικό για να ξεδιψάσουν τα νησιά-Πιλοτικό πρόγραμμα στο Καστελόριζο για την μονάδα αφαλάτωσης

«Κάθε χρόνο τα ίδια. Μέσα στο κατα­κα­λό­καιρο, με το νησί γεμάτο κόσμο, να αγω­νιούμε αν θα φθάσει το νερό. Και κάθε τόσο να είμαστε στα τηλέ­φωνα με την Αθήνα, να στέλ­νουμε έγγραφα, να πιέ­ζουμε με όποιον τρόπο μπο­ρούμε». Ο κ. Κώστας Βεντού­ρης, δήμαρ­χος Κιμώλου, βρέθηκε πριν από έναν μήνα και πάλι στην ίδια θέση: να ζητά βοήθεια από την πολι­τεία, καθώς οι δεξα­με­νές νερού του νησιού είχαν σχεδόν αδειά­σει. Το νησί βρέθηκε στην ίδια θέση και πέρυσι το καλο­καίρι, αλλά και στο τέλος του φθι­νο­πώ­ρου. Οπως και τη χρονιά πριν από αυτήν. Και πολλές φορές ακόμα.

Με την παρέμ­βαση της Γενικής Γραμ­μα­τείας Αιγαίου, τη λύση ανέλαβε να δώσει μία υδρο­φόρα του Πολε­μι­κού Ναυ­τι­κού, που έναντι 20.000 ευρώ μετέ­φερε στο νησί 2.000 κυβικά. Η Κίμωλος ήταν ανάμεσα στα δέκα άνυδρα νησιά, τα οποία, όπως κάθε χρόνο, είχε σχε­δια­στεί να εξυ­πη­ρε­τη­θούν μέσω της μετα­φο­ράς νερού από ιδιώτη. «Η σύμβαση μας καλύ­πτει έως τον Σεπτέμ­βριο. Ομως επειδή το Δημόσιο καθυ­στέ­ρησε τις πλη­ρω­μές στον ιδιώτη (σ.σ. εται­ρεία ΙΝΕ Κυκλά­δες), εκείνος με τη σειρά του καθυ­στέ­ρησε τη μετα­φορά νερού στα νησιά», εξηγεί ο κ. Βεντού­ρης. Ο ιδιώτης υπο­στη­ρί­ζει ότι το ύψος της οφειλής είναι τέτοιο που αν δεν αντι­με­τω­πι­στεί άμεσα θα δια­κό­ψει τη μετα­φορά νερού. «Αν συνυ­πο­λο­γί­σουμε και τον Αύγου­στο, η οφειλή φθάνει το ένα εκατ. ευρώ», λέει ο ιδιο­κτή­της της ΙΝΕ Κυκλά­δες Χρήστος Ηλια­κί­δης. «Εχω στείλει έγγραφο στο υπουρ­γείο και τους προει­δο­ποιώ ότι, αν δεν με πλη­ρώ­σουν, θα στα­μα­τήσω στις 23 Αυγού­στου».

Το πρό­βλημα στα άνυδρα νησιά είναι ότι οι λύσεις είναι πάντα πυρο­σβε­στι­κές ή απο­σπα­σμα­τι­κές και ποτέ συνο­λι­κές. Από τις αφα­λα­τώ­σεις που αγο­ρά­στη­καν αλλά δεν λει­τούρ­γη­σαν, μέχρι τα φράγ­ματα που άλλοτε «έσωσαν» νησιά (π.χ., Σέριφος) και άλλοτε… δεν γέμισαν ποτέ με νερό, λόγω κακής κατα­σκευής (π.χ., στη Λέρο). Ετσι, η πολι­τεία «οδη­γεί­ται» κάθε χρόνο σε σύμβαση με τον ίδιο, μονα­δικό ιδιώτη, πλη­ρώ­νο­ντας 10 ευρώ/κυβικό, δηλαδή 12,50 ευρώ αν συνυ­πο­λο­γι­στεί ο ΦΠΑ: περισ­σό­τερα από 60 εκατ. ευρώ έχουν δια­τε­θεί έτσι την τελευ­ταία δεκα­ε­τία, χωρίς να αφήσουν πίσω τους τίποτα σε επίπεδο υπο­δο­μών.

Το παρά­δοξο στην υπόθεση της Κιμώλου είναι ότι… δια­θέ­τει μονάδα αφα­λά­τω­σης. «Η αφα­λά­τωσή μας αγο­ρά­στηκε από τη Γενική Γραμ­μα­τεία Αιγαίου πριν από ενάμιση χρόνο», λέει ο κ. Βεντού­ρης. «Ομως η δια­δι­κα­σία αδειο­δό­τη­σης είναι δαι­δα­λώ­δης. Στεί­λαμε τη μελέτη στις τεχνι­κές υπη­ρε­σίες της Περι­φέ­ρειας και απο­μέ­νει να λάβουμε την άδεια ώστε να κάνουμε δια­γω­νι­σμό για την εγκα­τά­σταση της μονάδας. Εχουμε σκεφθεί την πιθα­νό­τητα να ανα­θέ­σουμε σε ιδιώτη και τη συντή­ρηση και λει­τουρ­γία της για τα πρώτα χρόνια, μέχρι να εκπαι­δευ­τεί κάποιος από τον δήμο».

Η Κίμωλος δεν είναι η μόνη περί­πτωση. Πολλά νησιά έχουν απο­κτή­σει μονάδες αφα­λά­τω­σης, αλλά δεν τις έχουν εγκα­τα­στή­σει. Ή αδυ­να­τούν να τις συντη­ρή­σουν σωστά, με απο­τέ­λε­σμα να χαλάνε ύστερα από λίγο καιρό. Η συντή­ρηση, άλλωστε, κοστί­ζει σε έναν δήμο, σε σχέση με τη μετα­φορά νερού, που όσο κι αν ακού­γε­ται παρά­ξενο… είναι δωρεάν, αφού καλύ­πτε­ται από τη Γενική Γραμ­μα­τεία Αιγαίου. Ο νέος γραμ­μα­τέας, Γιάννης Γιαννέλης-Θεοδοσιάδης, δηλώνει ότι θα αλλάξει την κατά­σταση, επι­στρα­τεύ­ο­ντας ιδιώτες για τους μικρούς νησιω­τι­κούς δήμους που δεν είναι σε θέση να συντη­ρούν σωστά τις μονάδες αφα­λά­τω­σης. «Το πάρτι τελεί­ωσε», υπο­στη­ρί­ζει. «Θα ξεκι­νή­σουμε με έναν πιλο­τικό δια­γω­νι­σμό μόνο για το Καστελ­λό­ριζο, για να ανα­θέ­σουμε την τοπο­θέ­τηση νέας μονάδας αφα­λά­τω­σης και τη λει­τουρ­γία της παλαιάς και της νέας μονάδας από ιδιώτη. Ετσι το κόστος θα πέσει από τα 12,50 ευρώ/κυβικό στο 1-1,80 ευρώ. Οπου υπάρχει μονάδα θα τη συντη­ρεί και θα τη λει­τουρ­γεί ο ιδιώτης. Οπου δεν υπάρχει θα την εγκα­θι­στά με δικά του έξοδα». Στόχος της Γενικής Γραμ­μα­τείας Αιγαίου είναι ο ιδιώτης να ανα­λά­βει πριν από το επόμενο καλο­καίρι και για διά­στημα πέντε ετών.

Πλην όμως, μειώ­νο­ντας τα άνυδρα νησιά από 10 σε 9, το πρό­βλημα δεν θα λυθεί για ακόμα ένα έτος. Με την επιλογή ενός πιλο­τι­κού δια­γω­νι­σμού, τα υπό­λοιπα νησιά θα εξα­κο­λου­θή­σουν για του­λά­χι­στον 1-2 χρόνια (στην καλύ­τερη περί­πτωση) να εξαρ­τώ­νται από τη μετα­φορά νερού με υδρο­φό­ρες. Ερω­τώ­με­νος από την «Κ» για την επιλογή του, ο κ. Γιαν­νέ­λης επι­κα­λεί­ται την έλλειψη πείρας από ανά­λο­γες συμ­βά­σεις (παρότι υπάρ­χουν νησιω­τι­κοί δήμοι, όπως η Μήλος και η Υδρα, που έχουν από ετών επι­λέ­ξει με επι­τυ­χία την ανάθεση σε ιδιώτη και θα μπο­ρού­σαν ίσως να βοη­θή­σουν). «Θα ξεκι­νή­σουμε με ένα νησί πιλο­τικά, γιατί η Γενική Γραμ­μα­τεία Αιγαίου δεν έχει υπο­γρά­ψει τέτοιες συμ­βά­σεις», λέει ο κ. Γιαν­νέ­λης. «Ανα­λό­γως θα ακο­λου­θή­σουν κι άλλα νησιά ή ομάδες νησιών». Ολα δεί­χνουν, λοιπόν, ότι η ίδια συζή­τηση θα επα­να­λη­φθεί και το επόμενο καλο­καίρι…

Καθη­με­ρινή