Τ. Γιαννίτσης: Τι έχασαν από τα μνημόνια οι κοινωνικές τάξεις-οι πλούσιοι φτωχοί και οι φτωχοί φτωχότεροι

Την πλήρη ανα­τροπή των κοι­νω­νι­κών δομών που προ­κά­λε­σαν τα μνη­μό­νια αναλύει ο ομό­τι­μος καθη­γη­τής και πρώην υπουρ­γός Τάσος Γιαν­νί­τσης σε άρθρο του στο Βήμα της Κυρια­κής.

Οι τρεις κατη­γο­ρίες εισο­δη­μά­των

Το άρθρο που στη­ρί­ζε­ται στην μελέτη με τίτλο «Μορφές Προ­σαρ­μο­γής και ανι­σό­τη­τες στην Ελλάδα κατά την κρίση» που ο κ. Γιαν­νί­τσης έκανε μαζί με τον ανα­πλη­ρωτή καθη­γητή της Γεω­πο­νι­κής Σχολής Σταύρος Ζωγρα­φά­κης.

Στο κείμενο σημειώ­νε­ται ότι οι Ελληνες υπέ­στη­σαν συνο­λικά απώ­λειες κατά 35% των εισο­δη­μά­των τους και συγκε­κρι­μένα κατά 23% λόγω της κρίσης, κατά 7% λόγω της πρό­σθε­της φορο­λο­γίας και κατά 5% λόγω του πλη­θω­ρι­σμού. Ο κ. Γιαν­νί­τσης εξηγεί ότι στην μελέτη του χώρισε τον πλη­θυ­σμό σε τρεις κατη­γο­ρίες. Το 60% απο­τέ­λεσε τα νοι­κο­κυ­ριά με τα χαμη­λό­τερα εισο­δή­ματα, το 30% όσους ανήκαν στα μεσαία εισο­δή­ματα και το 10% σε όσους ανήκαν στα υψηλά εισο­δή­ματα.

Οι ανα­τρο­πές από το 2008 έως το 2012

Ανα­λύ­ο­ντας τις μετα­βο­λές στα εισο­δή­ματα των τριών ομάδων από την αρχή της κρίσης το 2008 έως το 2012, δια­πί­στωσε ότι:

α. Στη χαμηλή εισο­δη­μα­τική ομάδα υπήρξε αύξηση του μέσου εισο­δή­μα­τος κατά 1%

β. Στα μεσαία εισο­δή­ματα παρα­τη­ρή­θηκε μείωση του εισο­δή­μα­τος κατά 18,9% (κατά μέσο όρο πάντα) και

γ. Στην ομάδα με τα υψηλά εισο­δή­ματα κατε­γράφη μείωση εισο­δη­μά­των κατά 36,5%.

Οι φτωχοί έγιναν πιο φτωχοί

Ωστόσο ο κ. Γιαν­νί­τσης επι­ση­μαί­νει ότι ενώ οι «κερ­δι­σμέ­νοι» φαί­νε­ται να είναι τα κατώ­τερα εισο­δη­μα­τικά στρώ­ματα αλλά στην πραγ­μα­τι­κό­τητα αυτή η ομάδα υπέστη τις μεγα­λύ­τε­ρες απώ­λειες καθώς σε ποσοστό 52% βρέθηκε κάτω από το όριο της φτώ­χειας βλέ­πο­ντας το εισό­δημά της να μειώ­νε­ται από τα 10.578 (το 2008) στα 6,576 ευρώ το 2012. Οπως σχο­λιά­ζει ο κ. Γιαν­νί­τσης στο άρθρο του: «Οτι τα μεσαία /υψηλά εισο­δή­ματα υπέ­στη­σαν πιο μεγάλες μειώ­σεις είναι μια κρίσιμη δια­πί­στωση, αλλά δεν αλλάζει το πού εντο­πί­ζο­νται τα σημα­ντι­κό­τερα προ­βλή­ματα και οι προ­τε­ραιό­τη­τες της πολι­τι­κής…».

Οσο πιο πλού­σιος το 2008, τόσο πιο φτω­χο­ποι­η­μέ­νος το 2012

Ο πρώην υπουρ­γός δια­πι­στώ­νει επίσης ότι πλούσια νοι­κο­κυ­ριά έχουν περάσει σήμερα σε συν­θή­κες φτω­χο­ποί­η­σης. Στον πίνακα 2 που παρου­σιά­ζει στο άρθρο του, ανα­λύ­ο­νται οι δια­φο­ρές των εισο­δη­μά­των των πλου­σίων ανάμεσα στο 2008 και το 2012. Εκεί δια­πι­στώ­νε­ται ότι όσο μεγα­λύ­τερο ήταν το εισό­δημα των πλου­σίων, τόσο σημα­ντι­κό­τε­ρες ήταν οι μειώ­σεις που έγιναν.

Μετα­κι­νή­σεις πλη­θυ­σμών

Οι αλλαγές στα εισο­δή­ματα έχουν προ­κα­λέ­σει ανα­τρο­πές στην εικόνα των πλού­σιων των μεσαίων και των φτωχών του 2008. Πρώην πλού­σιοι κατέ­βη­καν κατη­γο­ρία, και πρώην φτωχοί βελ­τί­ω­σαν την θέση τους. Οπως χαρα­κτη­ρι­στικά ανα­φέ­ρει ο κ. Γιαν­νί­τσης «η χαμηλή ομάδα του 2012 δεν είναι η χαμηλή ομάδα του 2008…» καθώς περι­λαμ­βά­νει και πολλά νοι­κο­κυ­ριά που το 2008 ανήκαν στην μεσαία ομάδα ή και την υψηλή, αλλά τα οποία υπέ­στη­σαν πολύ έντονες απώ­λειες. Αντί­στοιχα στην νέα μεσαία ομάδα όπως αυτή δια­μορ­φώ­θηκε το 2012, βρί­σκουμε πρώην φτωχούς, που είδαν τα εισο­δή­ματά τους να αυξά­νο­νται αλλά και πρώην πλού­σιους που υπο­βαθ­μί­στη­καν. Στην υψηλή τάξη βρέ­θη­καν νοι­κο­κυ­ριά από τη μεσαία ομάδα.

Νέα δεδο­μένα

Στα συμπε­ρά­σματα της μελέτης ο κ. Γιαν­νί­τσης τονίζει ότι ανε­ξάρ­τητα από τις δια­φο­ρο­ποι­ή­σεις «η ανι­σό­τητα παρα­μέ­νει μια σοβαρή παρά­με­τρος στην Ελλη­νική κοι­νω­νία, παρότι σε διάφορα επί μέρους μέτρα πολι­τι­κής και ιδιαί­τερα στις συντά­ξεις προ­στα­τεύ­θη­καν οι πιο ασθε­νείς κοι­νω­νι­κές ομάδες». Σημειώ­νει επίσης ότι «πολι­τι­κές ανα­δια­νο­μής ή αντι­στάθ­μι­σης ή πολι­τι­κές αντι­με­τώ­πι­σης των κοι­νω­νι­κών επι­πτώ­σεων της κρίσης πρέπει να λαμ­βά­νουν υπ’ όψιν τις νέες πραγ­μα­τι­κό­τη­τες και τις νέες μορφές φτώ­χειας και ανι­σό­τη­τας».