Είναι ο Πολιτισμός η Βαριά Βιομηχανία της Ελλάδας;

Τρεις πρό­σφα­τες με­λέ­τες για τον πο­λι­τι­σμό διε­ρευ­νούν την ανα­πτυ­ξια­κή προ­ο­πτι­κή, η κα­θε­μία σε δια­φο­ρε­τι­κό τομέα.

Η φράση ότι “ο πο­λι­τι­σμός είναι η βαριά βιο­μη­χα­νία της Ελ­λά­δας”, απο­δί­δε­ται στη Με­λί­να Μερ­κού­ρη κατά τη θη­τεία της στο υπουρ­γείο Πο­λι­τι­σμού. Ασφα­λώς, η ίδια καθώς και όσοι έχουν έκτο­τε χρη­σι­μο­ποι­ή­σει την έκ­φρα­ση εν­νο­ούν ότι ο πο­λι­τι­σμός δυ­νη­τι­κά θα μπο­ρού­σε να είναι η βαριά βιο­μη­χα­νία στην Ελ­λά­δα. Ανα­τρέ­χο­ντας στα στοι­χεία της ΕΛ­ΣΤΑΤ, ανα­κα­λύ­πτει κα­νείς ότι ο σχε­τι­κός κλα­δος (“Τέ­χνες, δια­σκέ­δα­ση και ψυ­χα­γω­γία, επι­σκευ­ές ειδών νοι­κο­κυ­ριού και άλλες υπη­ρε­σί­ες”), αν και κατά πολύ ευ­ρύ­τε­ρος όσων εν­νο­ού­με λέ­γο­ντας “πο­λι­τι­σμός”, το 2015 ει­σέ­φε­ρε μόλις 6,5 δι­σε­κα­τομ­μύ­ρια ευρώ στο ελ­λη­νι­κό ΑΕΠ.

Τι μπο­ρεί να γίνει προ­κει­μέ­νου ο πο­λι­τι­σμός να κα­τα­στεί πράγ­μα­τι η βαριά βιο­μη­χα­νία της Ελ­λά­δας; Πρό­κει­ται για ένα ερώ­τη­μα που εν πολ­λοίς πα­ρα­μέ­νει ανα­πά­ντη­το. Ωστό­σο, υπάρ­χουν τρεις με­λέ­τες που έχουν δη­μο­σιευ­τεί τα τε­λευ­ταία πέντε χρό­νια που δί­νουν χρή­σι­μες απα­ντή­σεις. Η κα­θε­μία ανα­φέ­ρε­ται σε δια­φο­ρε­τι­κά πεδία του πο­λι­τι­σμού και δια­τυ­πώ­νει σχε­τι­κές προ­τά­σεις πο­λι­τι­κής. Πα­ρα­κά­τω τις πα­ρου­σιά­ζου­με συ­νο­πτι­κά.

Υπουρ­γείο Πο­λι­τι­σμού και Του­ρι­σμού, Πρό­τα­ση για μια νέα πο­λι­τι­στι­κή πο­λι­τι­κή (2012)

Η με­λέ­τη αυτή, η οποία αντέ­θη­κε από την τότε ηγε­σία του υπουρ­γεί­ου σε ομάδα ερ­γα­σί­ας απο­τε­λού­με­νη από ει­δι­κούς, επι­κε­ντρώ­νε­ται στη χαρ­το­γρά­φη­ση των πο­λι­τι­κών που διευ­κο­λύ­νουν (ή πολ­λές φορές δυ­σχε­ραί­νουν) την πο­λι­τι­στι­κή δρα­στη­ριό­τη­τα της χώρας. Γί­νε­ται εκτε­νής ανα­φο­ρά στις υπη­ρε­σί­ες του υπουρ­γεί­ου Πο­λι­τι­σμού, που παί­ζουν κε­ντρι­κό ρόλο και δια­τυ­πώ­νε­ται μια σαφής πρό­τα­ση ανα­διορ­γά­νω­σης των υπαρ­χό­ντων δομών ή αντι­κα­τά­στα­σής τους από νέες. Πιο συ­γκε­κρι­μέ­να, προ­τεί­νε­ται η σύ­στα­ση Συμ­βου­λί­ου Σύγ­χρο­νου Πο­λι­τι­σμού και η ανα­διορ­γά­νω­ση της Γε­νι­κής Διεύ­θυν­σης Σύγ­χρο­νου Πο­λι­τι­σμού, η οποία θα προ­ΐ­στα­ται πέντε νέων διευ­θύν­σε­ων.

Επι­πλέ­ον, ανα­φέ­ρο­νται ακόμη πε­ρισ­σό­τε­ρα μέτρα και ερ­γα­λεία που μπο­ρούν να δώ­σουν ώθηση στον τομέα του πο­λι­τι­σμού (πχ. μέτρα που σχε­τί­ζο­νται με τις υπο­δο­μές ή την πρό­σβα­ση στη χρη­μα­το­δό­τη­ση), τόσο στην Αθήνα όσο και στην πε­ρι­φέ­ρεια. Τέλος, προ­τεί­νε­ται η αξιο­ποί­η­ση του Ελ­λη­νι­κού Ιδρύ­μα­τος Πο­λι­τι­σμού και του Ευ­ρω­παϊ­κού Πο­λι­τι­στι­κού Κέ­ντρου Δελ­φών προ­κει­μέ­νου να το­νω­θεί η εξω­στρέ­φεια του ελ­λη­νι­κού πο­λι­τι­σμού.

IOBE, Πα­ρα­γω­γή κι­νη­μα­το­γρα­φι­κών ται­νιών στην Ελ­λά­δα: Επι­δρά­σεις στην οι­κο­νο­μία, 2014

Η με­λέ­τη του ΙΟΒΕ εστιά­ζει στην πα­ρα­γω­γή κι­νη­μα­το­γρα­φι­κών ται­νιών (εγ­χώ­ριων και ξένων), τα γυ­ρί­σμα­τα των οποί­ων πραγ­μα­το­ποιού­νται στην Ελ­λά­δα. Πα­ρου­σιά­ζει τα βα­σι­κά οι­κο­νο­μι­κά με­γέ­θη της κι­νη­μα­το­γρα­φι­κής πα­ρα­γω­γής, αλλά και τον αντί­κτυ­πο που μπο­ρεί να έχει σε άλ­λους κλά­δους της οι­κο­νο­μί­ας. Επί­σης, ανα­φέ­ρο­ντας τα πα­ρα­δείγ­μα­τα διά­ση­μων ξενων πα­ρα­γω­γών, όπως  “Το Μα­ντο­λί­νο του λο­χα­γού Κο­ρέ­λι” (Κε­φα­λο­νιά), το Mamma Mia (Σκό­πε­λος) και το “Lara Croft: Tomb Raider” (Σα­ντο­ρί­νη), η με­λέ­τη ανα­φέ­ρε­ται εκτε­νώς στην ανά­γκη προ­σέλ­κυ­σης με­γά­λων ξένων πα­ρα­γω­γών στην Ελ­λά­δα. Στον πα­ρα­κά­τω πί­να­κα απο­τυ­πώ­νε­ται ο αντί­κτυ­πος από την πραγ­μα­το­ποί­η­ση τέ­τοιων πα­ρα­γω­γών στην οι­κο­νο­μία, όπως τον υπο­λό­γι­σαν οι ερευ­νη­τές. Μια με­γά­λη ξένη πα­ρα­γω­γή, όπως οι ται­νί­ες που προ­α­να­φέρ­θη­καν, συ­νει­σφέ­ρει περί τα 66 εκα­τομ. ευρώ στην οι­κο­νο­μία και 39 εκα­τομ. ευρώ στο ΑΕΠ της Ελ­λά­δας. Σύμ­φω­να δε με το μο­ντέ­λο του ΙΟΒΕ, προ­σφέ­ρει απα­σχό­λη­ση σε συ­νο­λι­κά 755 άτομα.

^{Πηγή: Υπό­δειγ­μα Εισ­ρο­ών – Εκρο­ών ΙΟΒΕ}

Τέλος, στην ίδια με­λέ­τη ανα­λύ­ε­ται το ελ­λη­νι­κό θε­σμι­κό πλαί­σιο για τον κι­νη­μα­το­γρά­φο και προ­τεί­νο­νται αλ­λα­γές (κυ­ρί­ως η ίδρυ­ση γρα­φεί­ου εξυ­πη­ρέ­τη­σης των ξένων πα­ρα­γω­γών που εν­δια­φέ­ρο­νται να δρα­στη­ριο­ποι­η­θούν στην Ελ­λά­δα) για την ενί­σχυ­ση της προ­σπά­θειας προ­σέλ­κυ­σης πε­ρισ­σό­τε­ρων ξένων κι­νη­μα­το­γρα­φι­κών πα­ρα­γω­γών.

Διά­ζω­μα, Πι­θα­νο­λο­γού­με­να έσοδα της πο­λι­τι­στι­κής δια­δρο­μής στα αρ­χαία θέ­α­τρα της Ηπεί­ρου, 2015

Η με­λέ­τη αυτή, η οποία πραγ­μα­το­ποι­ή­θη­κε από την Τόπος Συμ­βου­λευ­τι­κή, διε­ρευ­νά τις δυ­να­τό­τη­τες που υπάρ­χουν για την εφαρ­μο­γή του φι­λό­δο­ξου σχέ­διου του Σω­μα­τεί­ου πο­λι­τών Διά­ζω­μα, σχε­τι­κά με την κα­τάρ­τη­ση πο­λι­τι­στι­κής δια­δρο­μής γύρω από τα οκτώ αρ­χαία θε­ά­τρα που υπάρ­χουν στην Ήπει­ρο. Η πρό­τα­ση του Δια­ζώ­μα­τος αφορά μια “πο­λι­τι­στι­κή δια­δρο­μή” έκτα­σης 344 χι­λιο­μέ­τρων σε τέσ­σε­ρις πε­ρι­φε­ρεια­κές ενό­τη­τες της Ηπεί­ρου, όπου βρί­σκο­νται πέντε αρ­χαιο­λο­γι­κοί χώροι με ιστο­ρία 2.300 ετών. Η με­λέ­τη, που προ­σεγ­γί­ζει το θέμα τόσο από τη μα­κρο­οι­κο­νο­μι­κή του πλευ­ρά όσο και από τη διε­ρεύ­νη­ση του θε­σμι­κού πλαι­σί­ου, κα­τα­γρά­φει τη διε­θνή εμπει­ρία αντί­στοι­χων “πο­λι­τι­στι­κών δια­δρο­μών”, διε­ρευ­νά τις προ­ο­πτι­κές χρη­μα­το­δό­τη­σης από το ΕΣΠΑ 2014-2020, ανα­λύ­ει τις πι­θα­νές επι­πτώ­σεις στον του­ρι­σμό και επι­χει­ρεί μια πρώτη προ­σέγ­γι­ση των εσό­δων που μπο­ρούν να προ­κύ­ψουν από ανά­λο­γες δρα­στη­ριό­τες. Σύμ­φω­να με τη με­λέ­τη, τα άμεσα έσοδα ενός φορέα δια­χεί­ρι­σης “πο­λι­τι­στι­κών δια­δρο­μών” υπο­λο­γί­ζο­νται από 30 έως 100 χι­λιά­δες ευρώ ετη­σί­ως, ενώ προ­τεί­νε­ται η ίδρυ­ση cluster για τις εμπλε­κό­με­νες επι­χει­ρή­σεις του ιδιω­τι­κού τομέα.

dianeosis.org