Ο Στράτος Αμύγδαλος ένας… αμετανόητος πατριώτης μιλά στη “δ” από το ανατολικότερο άκρο της Ελλάδας

Να ξεκι­νή­σουμε την συνέ­ντευξη από την πρό­σφατη επί­σκεψη του πρω­θυ­πουρ­γού στο νησί. Είχατε την ευκαι­ρία να του παρου­σιά­σετε την κατά­σταση όπως πραγ­μα­τικά είναι σε ένα μικρό νησί, όταν λείπουν οι κάμερες; Συχνά-πυκνά στο Καστελ­λό­ριζο βλέπετε πολλούς πολι­τι­κούς της κεντρι­κής σκηνής, προ­σφέ­ρουν κάτι αυτές οι επι­σκέ­ψεις;

Η αλήθεια είναι ότι δεν προ­λα­βαί­νεις μέσα σε δύο ώρες, που διήρ­κεσε η επί­σκεψη του κ. Τσίπρα, να παρου­σιά­σεις ανα­λυ­τικά τα προ­βλή­ματα που υπάρ­χουν στον τόπο. Με την ευκαι­ρία όμως της παρου­σίας του, έκανε τα εγκαί­νια της μονάδας αφα­λά­τω­σης, που πέρα από το πολι­τικό κομμάτι για το ποιος έκανε το έργο, έλυσε ένα σοβαρό πρό­βλημα του νησιού. Πλέον έχουμε αυτάρ­κεια σε υδά­τι­νους πόρους κι αυτό είναι πολύ σημα­ντικό για εμάς, διότι μέχρι σήμερα πολλές φορές μέναμε χωρίς νερό για δύο και τρεις ημέρες, περι­μέ­νο­ντας την υδρο­φόρα. Από την επί­σκεψη του πρω­θυ­πουρ­γού, εμάς αυτό μας ενδιέ­φερε περισ­σό­τερο, είναι η αφα­λά­τωση. Κάποιος που μένει σε μια μεγα­λού­πολη και ανοίγει κάθε μέρα τη βρύση του κι έχει νερό, δεν ξέρει πώς είναι να πρέπει να κάνεις μπάνιο με εμφια­λω­μένο νερό και να περι­μέ­νεις μέχρι και πέντε ημέρες την υδρο­φόρα είτε γιατί χάλασε το πλοίο είτε γιατί δεν επι­τρέ­πουν την προ­σέγ­γιση οι και­ρι­κές συν­θή­κες. Υπάρχει βέβαια μια λιμνο­δε­ξα­μενή, που κατα­σκευά­στηκε πριν από του­λά­χι­στον 15 χρόνια αλλά λόγω τεχνι­κών προ­βλη­μά­των δεν λει­τούρ­γησε. Γέμισε μια δυο φορές στην αρχή αλλά δεν κρα­τούσε το νερό. Αυτό το έχουμε κατ΄ε­πα­νά­ληψη πει στους πολι­τι­κούς που έρχο­νται κατά καιρούς εδώ, αλλά δεν έχει γίνει κάτι μέχρι σήμερα.

Από επι­σκέ­ψεις πάντως δεν έχετε παρά­πονο. Πολι­τι­κοί έρχο­νται τακτικά στο Καστελ­λό­ριζο.

Το θέμα είναι, τι γίνεται μετά τις επι­σκέ­ψεις των πολι­τι­κών. Υπο­λο­ποιού­νται αυτά που ζητάει ο κόσμος;

Εχουν υλο­ποι­η­θεί αυτά που κατά καιρούς σας υπό­σχο­νται;

Είμαστε ένα νησί, που δεν διεκ­δι­κεί πράγ­ματα. Ισως δεν έχουμε τις απα­ραί­τη­τες δια­συν­δέ­σεις… Τι να πω. Κάποια πράγ­ματα θα μπο­ρού­σαν να είχαν προ­χω­ρή­σει, όπως το θέμα της αφα­λά­τω­σης το οποίο θα μπο­ρούσε να είχε τακτο­ποι­η­θεί εδώ και πάρα πολύ καιρό. Ακόμα ένα βασικό πρό­βλημα που παρα­μέ­νει άλυτο στο Καστελ­λό­ριζο, είναι η έλλειψη απο­χε­τευ­τι­κού. Υπάρ­χουν μελέτες εδώ και χρόνια αλλά δεν υπάρχει απο­χε­τευ­τικό. Το νησί επι­βα­ρύ­νε­ται συνεχώς με νέα σπίτια και νέες επι­χει­ρή­σεις και κάποια στιγμή το παλαιό σύστημα, δεν θα αντέξει άλλο. Αυτό, μετά την αφα­λά­τωση, πρέπει να είναι το επόμενο βήμα.

Εσύ είσαι γέννημα θρέμμα του νησιού και γνω­ρί­ζεις πολύ καλά τα προ­βλή­ματα.

Εχω γεν­νη­θεί εδώ, έχω κάνει οικο­γέ­νεια εδώ, έχω δύο αγόρια. Η γυναίκα μου είναι από τον Πειραιά.

Τι ηλικία έχουν τα παιδιά σου;

Ο ένας είναι φοι­τη­τής στο Μεσο­λόγγι και ο άλλος φοιτά σε ιδιω­τικό σχολείο στη Ρόδο, διότι βλέπαμε ότι η κατά­σταση εδώ είναι δύσκολη. Πηγαι­νο­ερ­χό­μα­στε από τη Ρόδο τακτικά, όπου έχουμε ενοι­κιά­σει σπίτι μέχρι να τελειώ­σει και ο μικρός το σχολείο.

Η σύζυγος πώς πήρε την απόφαση να μετα­κο­μί­σει από τον Πειραιά στο Καστελ­λό­ριζο;

Είχε έρθει στο Ταχυ­δρο­μείο του νησιού, γνω­ρι­στή­καμε κι έτσι έμεινε εδώ και κάναμε οικο­γέ­νεια. Ηταν μια πολύ δύσκολη απόφαση και μέχρι σήμερα το τιμώ και το σέβομαι αυτό που έκανε η σύζυγός μου γιατί, για εκείνη την εποχή ήταν πολύ μεγάλο βήμα. Και για σήμερα είναι βέβαια αλλά πόσω μάλλον τότε.

Η σύζυγος λοιπόν, όχι μόνο επι­λέ­γει να μείνει στο Καστελ­λό­ριζο για να δια­τη­ρή­σετε τη σχέση σας αλλά απο­φα­σί­ζει παρά τις δυσκο­λίες, να κάνετε οικο­γέ­νεια, όταν άλλοι νέοι άνθρω­ποι φεύγουν από το νησί, ανα­ζη­τώ­ντας καλύ­τερη ποιό­τητα ζωής.

Ακριβώς. Είναι μια πολύ σπου­δαία απόφαση αυτή κι έπαιξε καθο­ρι­στικό ρόλο στη σχέση μας.

Σου είπε ποτέ, πάμε να φύγουμε από δω;

Όχι ποτέ, μπορώ να σου πω ότι αγαπάει το Καστελ­λό­ριζο περισ­σό­τερο και από εμένα! Παρόλο που πέρασε δύσκολα. Είχε μια αποβολή και χρειά­στηκε να μετα­φερ­θεί με ελι­κό­πτερο στη Ρόδο.

Στο τελευ­ταίο διά­στημα πάντως το Καστελ­λό­ριζο, έχει βρεθεί ξανά στο επί­κε­ντρο, λόγω των τετα­μέ­νων ελλη­νο­τουρ­κι­κών σχέσεων.

Είμαι πολύ υπε­ρή­φα­νος για το Καστελ­λό­ριζο, γιατί από τη θέση του, μελ­λο­ντικά μπορεί να βοη­θή­σει και τη χώρα μας να ξεμπλέ­ξει από διάφορα πράγ­ματα οικο­νο­μι­κής φύσεως, αν προ­χω­ρή­σει η αξιο­ποί­ηση όλων αυτών των απο­θε­μά­των που λένε ότι υπάρ­χουν.

Με την Τουρκία είστε σε από­σταση ανα­πνοής…

Ναι, είμαστε πάρα πολύ κοντά. Το του­ρι­στικό καΐκι είναι απέ­να­ντι σε 20 με 25 λεπτά. Το βράδυ, μπορείς να δεις και τα φώτα των αυτο­κι­νή­των απέ­να­ντι.

Εχετε πάντως πολύ καλές σχέσεις με τους «γεί­το­νές» σας που είναι στο Κας.

Ναι, βέβαια. Από παλαιο­τά­των χρόνων. Πέρα από τις πολύ καλές ανθρώ­πι­νες σχέσεις, έχουμε και επι­χει­ρη­μα­τι­κές σχέσεις στο πλαίσιο της ανά­πτυ­ξης του του­ρι­σμού. Κι εκείνοι έχουν επεν­δύ­σει σε εμάς. Εχουν δρο­μο­λο­γή­σει δύο μεγάλα του­ρι­στικά σκάφη ειδικά για το Καστελ­λό­ριζο, η ονο­μα­σία των οποίων μάλιστα, είναι σχετική με το νησί μας. Μάλιστα με το Κας έχουμε αδελ­φο­ποι­η­θεί και κάθε Ιούνιο, από κοινού διορ­γα­νώ­νουμε τρι­ή­μερο Φεστι­βάλ Τέχνης και Πολι­τι­σμού.

Με όλη αυτή την ένταση που έχει δημιουρ­γη­θεί, έχουν δια­φο­ρο­ποι­η­θεί οι σχέσεις σας, έχει αλλάξει κάτι;

Όχι, δεν έχει αλλάξει κάτι στις σχέσεις μας. Δεν παύει όμως ο καθένας από τη μεριά του, βλέ­πο­ντας αυτή την παρα­τε­τα­μένη κρίση ανάμεσα στις δύο χώρες, με εκα­τέ­ρω­θεν βολές, απειλές και ύβρεις, να έχει μια επι­φυ­λα­κτι­κό­τητα. Ναι, έχουμε επαφές και καλές μάλιστα, αλλά από εκεί και πέρα, ο καθένας πρέπει να κοι­τά­ξει τη χώρα του, κι εμείς στο Καστε­λό­ριζο την κοιτάμε.

Αυτή την περίοδο έρχο­νται Τούρκοι στο Καστελ­λό­ριζο; Συζη­τάτε για το τετα­μένο κλίμα μεταξύ των δύο χωρών;

Ερχο­νται, αλλά δεν ανοί­γουμε τέτοια συζή­τηση. Ούτε στο παρελ­θόν, ούτε τώρα.

• Αυτό που έγινε πρό­σφατα στο νησί της Ρω, με την προ­σέγ­γιση τουρ­κι­κού ελι­κο­πτέ­ρου και την αντί­δραση της ελλη­νι­κής φρουράς, σας θορύ­βησε;

Εχουμε πιεστεί πολύ και ως χώρα, και ως άνθρω­ποι και ως ψυχές με όλο αυτό που γίνεται και ειδικά σε τέτοιες περιο­χές. Η αντί­δραση της ελλη­νι­κής φρουράς, ήταν αυτή που έπρεπε να είναι και μπράβο τους. Στο σημείο αυτό, θα ήθελα να μετα­φέρω τα συλ­λυ­πη­τή­ρια όλων των Καστελ­λο­ρι­ζιών στην οικο­γέ­νεια του ήρωα σμη­να­γού Γιώργου Μπαλ­τα­δώ­ρου και την συμπα­ρά­στασή μας στις οικο­γέ­νειες των δύο στρα­τιω­τι­κών που κρα­τού­νται άδικα στις φυλακές της Τουρ­κίας και περι­μέ­νουμε να ελευ­θε­ρω­θούν.

Αρκετοί Καστελ­λο­ρι­ζιοί ασχο­λού­νται με την αλιεία. Αντι­με­τω­πί­ζουν προ­βλή­ματα παρό­μοια με αυτά των συνα­δέλ­φων τους της Καλύ­μνου, όπου εκεί υπάρχει επίσης τετα­μένο κλίμα, λόγω Ιμίων;

Όχι, δεν έχουμε τέτοια θέματα. Εδώ οι άνθρω­ποι κάνουν τη δουλειά τους χωρίς προ­βλή­ματα, ψαρεύ­ουν κανο­νικά, δεν έχουμε τέτοια όξυνση. Και είναι καλό να πούμε στον κόσμο να μην επη­ρε­ά­ζε­ται από τις υπερ­βο­λές που ίσως ακούει ή βλέπει. Μας καλούν καθη­με­ρινά από το εξω­τε­ρικό για να δουν αν είμαστε καλά. Ο καθένας μας εδώ στο νησί, δέχεται του­λά­χι­στον από δέκα τηλε­φω­νή­ματα την ημέρα από συγ­γε­νείς, φίλους και γνω­στούς για να ρωτή­σουν τι γίνεται. Αν δεν πέσουν οι τόνοι, πολύ φοβάμαι ότι θα υπάρ­ξουν επι­πτώ­σεις στον του­ρι­σμό. Κι εγώ, αν δρούσα επι­χει­ρη­μα­τικά στη Μύκονο για παρά­δειγμα, μπορεί να μην ζορι­ζό­μουν τόσο πολύ, αλλά εμείς είμαστε ακριβώς δίπλα από την Τουρκία γι αυτό θα πρέπει να είναι πιο κομψοί οι χει­ρι­σμοί. Μας έχουν ενο­χλή­σει οι υπερ­βο­λές και η περί­ληψη σε αυτές του Καστελ­λό­ρι­ζου. Αυτή η κατά­σταση, μας έχει δια­λύ­σει ψυχο­λο­γικά. Αντι­λαμ­βα­νό­μα­στε ότι είναι δύσκολη η κατά­σταση, αλλά δεν χρειά­ζε­ται να φτά­νουμε στην υπερ­βολή. Κάποιος που τα ακούει όλα αυτά και θέλει να έρθει δια­κο­πές στο Καστελ­λό­ριζο, ακόμα και από τη Ρόδο, δεν θα το κάνει. Αυτή τη στιγμή, είμαστε μόνοι μας στο Καστε­λό­ριζο, δεν έχει έρθει κανείς. Είναι βέβαια αρχή της του­ρι­στι­κής περιό­δου, αλλά πέρσι τέτοια εποχή, είχε ανοίξει η σεζόν. Τα μόνα έσοδα που έχει το νησί τώρα είναι από το στρατό. Και ευτυχώς με την παρου­σία του στρατού εδώ, αισθα­νό­μα­στε μεγάλη ασφά­λεια, που πριν δεν την νιώθαμε. Ημασταν πολύ λίγοι εδώ, το βράδυ των Ιμίων… Πολύ λίγοι… Ο στρατός συμ­με­τέ­χει παντού και μας βοηθάει σε όλα, παρέ­χο­ντας και ιατρι­κές υπη­ρε­σίες και στις συντα­γο­γρα­φή­σεις, κυρίως όμως στο να εμπε­δω­θεί αίσθημα ασφά­λειας στο νησί.

Εχετε καθόλου εικόνα για την πορεία της σεζόν;

Το μεγάλο ξενο­δο­χείο του νησιού, δεν έχει ανοίξει ακόμα. Θα ανοίξει στις αρχές Μαΐου. Παλαιό­τερα, άνοιγε πριν από το Πάσχα. Αλλά πέρα από αυτό, υπάρχει στα­σι­μό­τητα. Μας ζήτησαν κράτηση για τον Ιούνιο, για τα ενοι­κια­ζό­μενα δωμάτια που διαθέτω, αλλά οι ενδια­φε­ρό­με­νοι δεν ήθελαν να δώσουν προ­κα­τα­βολή, φοβού­με­νοι για τυχόν θερμό επει­σό­διο. Εδώ, όσοι έχουμε μαγαζιά δεν ξέρουμε τι μας ξημε­ρώ­νει αύριο, δεν κάνουμε μακρο­πρό­θε­σμα σχέδια, υπάρχει καθη­με­ρι­νό­τητα που τρέχει. Να φέρουμε εμπό­ρευμα, να μη φέρουμε, θα έρθει κόσμος, δεν θα έρθει… Αυτά καλού­μα­στε να δια­χει­ρι­στούμε γιατί δεν ξέρουμε τι θα γίνει. Βλέ­πο­ντας και κάνο­ντας που λέμε.

Είναι απαι­τη­τική καθη­με­ρι­νό­τητα όταν ζεις σε ένα μικρό νησί.

Βέβαια, πέρα από την ένταση και το τι θα γίνει, μέχρι πού θα φτάσει αυτή η κατά­σταση, έχουμε και τα άλλα προ­βλή­ματα που τρέχουν. Ο ΦΠΑ έχει πάει στο 24%, πλη­ρώ­νουμε όσα και οι κάτοι­κοι ενός μεγάλου νησιού ή μιας μεγάλης πόλης, αλλά δεν έχουμε τις ίδιες παροχές. Ημασταν στον ΟΓΑ, μας μετέ­φε­ραν στον ΕΦΚΑ, η προ­κα­τα­βολή φόρου πλέον είναι στο 100%, έχουμε τον φόρο δια­μο­νής, αλλά δεν έχει έρθει κανείς από εκεί­νους που παίρ­νουν τις απο­φά­σεις, να δουν πώς είναι στο Καστελ­λό­ριζο η ζωή τον χειμώνα, που μόλις σκο­τει­νιά­σει δεν έχει τίποτα να κάνεις… Δεν δου­λεύ­ουν τα μαγαζιά τον χειμώνα -είναι λίγοι οι μόνιμοι κάτοι­κοι, δεν ξεπερ­νούν τους 200- αλλά οι υπο­χρε­ώ­σεις τρέχουν. Όλα αυτά, επι­βα­ρύ­νουν μια ήδη δύσκολη κατά­σταση. Δεν έχουμε καν φαρ­μα­κείο στο νησί, πρέπει να περι­μέ­νουμε μέρες για να έρθουν τα φάρμακα… Εμείς για μια απλή εξέταση αίματος ή για ένα σφρά­γι­σμα πρέπει να πάμε στη Ρόδο. Να πλη­ρώ­σουμε εισι­τή­ρια, διαμονή… Τι να κάνουμε; Να πάμε στην Τουρκία; Δεν γίνο­νται αυτά τα πράγ­ματα πια. Υπάρχει δια­θέ­σιμο ελι­κό­πτερο για την μετα­φορά ασθενών που είναι stand by όλο το 24ωρο. Κάνουμε υπομονή και παλεύ­ουμε γιατί αγαπάμε τον τόπο μας, και όσοι μένουμε εδώ και αγω­νι­ζό­μα­στε, το κάνουμε γιατί αγαπάμε και πιστεύ­ουμε στο νησί μας. Αλλά γενικά η ζωή στο Καστελ­λό­ριζο, όπως και σε κάθε μικρό νησί, είναι δύσκολη. Υπάρ­χουν χρήματα στα ταμεία του Δήμου, περίπου 2,5 εκατ. ευρώ, και κάποια στιγμή θα πρέπει κι εμείς να κάνουμε την αυτο­κρι­τική μας. Μαζεύ­τη­καν τα χρήματα επειδή όλο αυτό τον καιρό δεν γίνεται τίποτα και πρέπει να αξιο­ποι­η­θούν, προς όφελος του νησιού. Νομίζω ότι είναι η ώρα να σηκώ­σουμε τα μανίκια και να δου­λέ­ψουμε για το νησί μας. Το νησί έχει δυνα­τό­τη­τες ανά­πτυ­ξης και πρέπει να γίνει κατα­νοητό ότι πρέπει να στη­ρι­χθούμε στις δυνά­μεις μας. Πέρα από τα ελλη­νο­τουρ­κικά, το Καστε­λό­ριζο αντι­με­τω­πί­ζει κι άλλα προ­βλή­ματα και θα πρέπει αν πράγ­ματι θέλουν να βοη­θή­σουν το Καστε­λό­ριζο όσοι ανα­φέ­ρο­νται σε αυτό, να ασχο­λη­θούν και με αυτά.

Τα παιδιά σου, θα ήθελες να επι­στρέ­ψουν στο Καστελ­λό­ριζο;

Θέλω να τελειώ­σουν τις σπουδές τους, να πάρουν ένα πτυχίο –όποια αξία μπορεί να έχει ένα πτυχίο σήμερα- αλλά από εκεί και πέρα, δεν θα τους υπο­χρε­ώσω να έρθουν πίσω. Είναι δική τους η απόφαση, τους δώσαμε τα εφόδια για να δουν πώς είναι η ζωή και εκτός του νησιού. Αν θα επι­στρέ­ψουν ή αν θα θελή­σουν να ζήσουν αλλού, εκείνοι θα επι­λέ­ξουν.

Στους πολι­τι­κούς τι θα ήθελες να πεις;

Το μόνο που θέλω να τους πω είναι ότι, αν θέλουν να κάνουν κάτι για το Καστελ­λό­ριζο, να το κάνουν χωρίς πολλά και μεγάλα λόγια, χωρίς να μας δίνουν ψεύ­τι­κες ελπίδες και χωρίς να κοι­τά­ζουν το πολι­τικό τους συμ­φέ­ρον.