«Η κοινωνία να κοιτάξει κατάματα το πρόβλημα με τα ναρκωτικά και να ταρακουνηθεί»

Συ­νέ­ντευ­ξη

στη Μαίρη Φώτη

Η Φρόσω, η Δι­καία, η Αγ­γε­λί­να και η Κική μοι­ρά­ζο­νται τις ίδιες αγω­νί­ες, τους ίδιους φό­βους  και τα ίδια όνει­ρα. Είναι γο­νείς που περ­νούν μαζί με τα παι­διά τους τον Γολ­γο­θά της απε­ξάρ­τη­σης των ναρ­κω­τι­κών ου­σιών, και ανοί­γο­ντας την καρ­διά τους στην «δη­μο­κρα­τι­κή», δεί­χνουν πως υπάρ­χει δρό­μος για έξοδο από τον εφιάλ­τη.

Οι οι­κο­γέ­νειές τους δο­κι­μά­στη­καν, πά­λε­ψαν, λύ­γι­σαν, ξα­να­ση­κώ­θη­καν και με την βο­ή­θεια του ΚΕΘΕΑ μπο­ρούν να κά­νουν ξανά όνει­ρα για τα παι­διά τους, που πα­λεύ­ουν με τους δι­κούς τους δαί­μο­νες, για να στα­θούν πάλι στα πόδια τους.

Οι τέσ­σε­ρις μα­νά­δες, με δύ­να­μη που κα­θη­λώ­νει, μι­λούν σή­με­ρα για την πο­ρεία προς την λύ­τρω­ση, για την ευ­και­ρία να «ξα­να­γεν­νή­σουν» τα παι­διά τους και κα­λούν την κοι­νω­νία της Ρόδου να κοι­τά­ξει κα­τά­μα­τα το πρό­βλη­μα και να τα­ρα­κου­νη­θεί.

Τα ναρ­κω­τι­κά, λένε, δεν αφο­ρούν μόνο πε­ρι­θω­ριο­ποι­η­μέ­να άτομα όπως λαν­θα­σμέ­να πι­στεύ­ε­ται, αλλά πρό­κει­ται για τα παι­διά της δι­πλα­νής πόρ­τας και όσο νω­ρί­τε­ρα αντι­λη­φθού­με ως κοι­νω­νία το πρό­βλη­μα, τότε η ελ­πί­δα για να σω­θούν τα παι­διά και να βγουν δυ­να­τά και κα­θα­ρά στην κοι­νω­νία, ισχυ­ρο­ποιεί­ται…

ΦΡΟΣΩ: «Τα ναρ­κω­τι­κά

 στη Ρόδο είναι σε έξαρ­ση»

• Κυρία Φρόσω, πώς αντι­λη­φθή­κα­τε ότι το παιδί σας είναι χρή­στης;

Πέ­ρα­σαν πάρα πολλά χρό­νια για να αντι­λη­φθού­με και να μπο­ρέ­σου­με να το απο­δε­χθού­με. Ο γιος μου ήταν στην χρήση, πε­ρί­που 10 χρό­νια, ξε­κί­νη­σε με τσι­γά­ρο και τα υπό­λοι­πα ήρθαν στα­δια­κά. Όταν το αντι­λή­φθη­κα, δεν μπο­ρού­σα να το απο­δε­χθώ. Δεν φα­ντα­ζό­μουν ότι ο δικός μου γιος είναι στα ναρ­κω­τι­κά. Στην αρχή έκανα πράγ­μα­τα που δεν είχαν απο­τέ­λε­σμα. Από την στιγ­μή που εντά­χθη­κα στις ομά­δες, αρ­χι­κά στους Ανώ­νυ­μους και μετά στο ΚΕΘΕΑ, τότε κα­τά­λα­βα ότι έπρε­πε να αλ­λά­ξω πρώτα εγώ. Αυτό είναι το πιο ση­μα­ντι­κό… Αν δεν αλ­λά­ξει ο γο­νιός, ο χρή­στης θα μεί­νει αβο­ή­θη­τος. Από την στιγ­μή που υπάρ­χει το ΚΕΘΕΑ εδώ, είναι κρίμα να μην κι­νη­το­ποι­η­θούν οι γο­νείς που έχουν έστω την υπο­ψία ότι το παιδί τους είναι στα ναρ­κω­τι­κά. Εμείς πε­ρά­σα­με πολλά, δεν ξέ­ρα­με τι είναι, τι έχου­με μπρο­στά μας, πώς λει­τουρ­γεί η κοι­νό­τη­τα. Κά­θι­σα έναν μήνα στον Πει­ραιά, τότε δεν υπήρ­χε το ΚΕΘΕΑ στη Ρόδο. Με­γά­λη αγω­νία… Βέ­βαια, για να μπει ο γιος μου στο πρό­γραμ­μα, έπρε­πε να βάλω πολύ αυ­στη­ρά όρια… Κα­νέ­νας χρή­στης από μόνος του δεν πρό­κει­ται να απο­φα­σί­σει να θε­ρα­πευ­τεί.

• Αρα ου­σια­στι­κά, θε­ρα­πευό­με­νος δεν είναι μόνον ο χρή­στης.

Ολη η οι­κο­γέ­νεια είναι στην εξάρ­τη­ση.

• Ηταν δύ­σκο­λη η πε­ρί­ο­δος της απε­ξάρ­τη­σης;

Πάρα πολύ. Πρέ­πει ο γο­νιός να φτά­σει στα όριά του.

• Φτά­σα­τε εσείς στα όριά σας;

Τα ξε­πέ­ρα­σα πολ­λές φορές. Ξε­πέ­ρα­σα τα όρια ως άν­θρω­πος, ως μάνα, ως γυ­ναί­κα… Εστί­α­σα εκεί και έβαλα στον γιο μου όρια. Χρειά­στη­κε ένας μήνας για να μπει στην κοι­νό­τη­τα. Κάθε μέρα έπρε­πε να πη­γαί­νει στο συμ­βου­λευ­τι­κό κέ­ντρο. Ημουν κι εγώ μαζί. Μέ­να­με στον Πει­ραιά. Πολύ άγχος, αγω­νία… Ευ­τυ­χώς υπήρ­χαν ομά­δες του ΚΕΘΕΑ για γο­νείς και πα­ράλ­λη­λα με τον γιο μου, πή­γαι­να κι εγώ. Εμείς χρειά­στη­κε να με­τα­κο­μί­σου­με στον Πει­ραιά, γιατί τότε δεν υπήρ­χε εδώ το ΚΕΘΕΑ.

• Στους γο­νείς, που δεν μπο­ρούν να απο­δε­χθούν ότι το παιδί τους είναι στα ναρ­κω­τι­κά ή δεν ξέ­ρουν πώς να το αντι­με­τω­πί­σουν, τι θα τους συμ­βου­λεύ­α­τε;

Από την στιγ­μή που θα αντι­λη­φθούν ότι κάτι δεν πάει καλά, να τρέ­ξουν αμέ­σως για βο­ή­θεια οι ίδιοι. Μπο­ρούν να σώ­σουν τα παι­διά τους και είναι πολύ τυ­χε­ροί που είναι εδώ το ΚΕΘΕΑ. Ως γο­νιός θέλω να τους τα­ρα­κου­νή­σω και πολ­λές φορές, στην ομάδα, λέω «κου­νη­θεί­τε, τώρα που είναι νωρίς…». Είναι πολύ ση­μα­ντι­κό ότι το ΚΕΘΕΑ προ­σφέ­ρει τις υπη­ρε­σί­ες του δω­ρε­άν και έχει με­γά­λο πο­σο­στό επι­τυ­χί­ας.

• Το παιδί σή­με­ρα, σε ποια φάση της ζωής του είναι;

Είναι στην απο­φοί­τη­ση, τε­λειώ­νει το πρό­γραμ­μα. Βρήκε δου­λειά, ζει μόνος του στην Αθήνα… Πήρε τη ζωή στα χέρια του.

• Τι σας λέει σή­με­ρα;

Σή­με­ρα, είναι ένα άλλο παιδί. Είμαι υπε­ρή­φα­νη γι’ αυτό που κα­τά­φε­ρε ο ίδιος αλλά και γι’ αυτά που κα­τά­φε­ρα κι εγώ… Απευ­θύ­νω έκ­κλη­ση στους γο­νείς χρη­στών της Ρόδου να χτυ­πή­σουν την πόρτα του ΚΕΘΕΑ για να σώ­σουν τα παι­διά τους. Τα ναρ­κω­τι­κά στη Ρόδο είναι σε έξαρ­ση… Να τα­ρα­κου­νη­θεί η κοι­νω­νία. Σή­με­ρα είναι το δικό μου παιδί, αύριο θα είναι του δι­πλα­νού…

• Οι γο­νείς που έρ­χε­στε εδώ, στο ΚΕΘΕΑ, είστε δε­μέ­νοι;

Ναι. Υπάρ­χει δέ­σι­μο. Όπως αντί­στοι­χα συμ­βαί­νει και στα παι­διά που είναι στο ΚΕΘΕΑ.

• Υπήρ­χαν φορές που λυ­γί­σα­τε;

Πάρα πολ­λές φορές. Ση­μα­σία δεν έχει πώς πέ­φτεις αλλά πόσο γρή­γο­ρα ση­κώ­νε­σαι.

• Αρα είναι ένας αδιά­κο­πος αγώ­νας.

Βέ­βαια. Συ­νε­χής αγώ­νας ακόμα και μετά την απε­ξάρ­τη­ση. Τα ναρ­κω­τι­κά, δεν είναι αρ­ρώ­στια. Είναι κα­θα­ρή επι­λο­γή του χρή­στη.

• Ετσι όμως έχου­με μάθει, ότι ο χρή­στης είναι άρ­ρω­στος…

Δεν είναι αρ­ρώ­στια, είναι μια λάθος επι­λο­γή.

ΔΙ­ΚΑΙΑ: «Οι χρή­στες, δεν είναι τα παι­διά που γέν­νη­σες»

• Πόσων χρο­νών είναι η κόρη σας;

Είναι 26 χρο­νών. Το παιδί μένει στο σπίτι μου, έχει κάνει τε­ρά­στια προ­σπά­θεια η ίδια με την στή­ρι­ξη του ΚΕΘΕΑ και των θε­ρα­πευ­τών, ακο­λου­θώ­ντας ένα ανοι­κτό πρό­γραμ­μα. Όμως, σε αυτόν τον χώρο, δεν είναι δυ­να­τόν να γί­νουν πολλά πράγ­μα­τα. Ερ­χο­νται παι­διά που είναι κα­θα­ρά και δίπλα ακρι­βώς βλέ­πουν εξαρ­τη­μέ­νους να παίρ­νουν την δόση τους, που είναι συ­νη­θι­σμέ­νες και κα­θη­με­ρι­νές ει­κό­νες. Αυτό κάνει πολύ δύ­σκο­λη την προ­σπά­θεια γι’ αυτό πρέ­πει να φύ­γου­με από εδώ. Δεν μπο­ρεί να γίνει σωστά η θε­ρα­πεία εδώ μέσα, δεν είναι κα­τάλ­λη­λος ο χώρος.

• Πόσα χρό­νια ήταν στην χρήση η κόρη σας;

Απ΄ό­τι κα­τά­λα­βα, πε­ρί­που από 15 ετών.

• Πώς το αντι­λη­φθή­κα­τε;

Το αντι­λή­φθη­κα δύο χρό­νια μετά. Είχε ανα­πτύ­ξει άλλη συ­μπε­ρι­φο­ρά… Είναι δια­φο­ρε­τι­κοί άν­θρω­ποι οι χρή­στες, δεν είναι τα παι­διά που γέν­νη­σες. Πέ­ρα­σα πάρα πολύ δύ­σκο­λα… Εκανα αρ­κε­τές προ­σπά­θειες από αυτά που έμαθα εδώ μέσα. Με βο­ή­θη­σε η ομάδα στο ΚΕΘΕΑ, για να ξε­κα­θα­ρί­σω στο μυαλό μου κά­ποια πράγ­μα­τα και να πάρω απο­φά­σεις.

• Οι δε­σμοί της οι­κο­γέ­νειας δια­τα­ράσ­σο­νται σε αυτές τις πε­ρι­πτώ­σεις;

Βέ­βαια. Διαρ­ρη­γνύ­ο­νται, δεν δια­τα­ράσ­σο­νται απλώς. Ενας από τους πα­ρά­γο­ντες που οδη­γούν τα παι­διά στη χρήση είναι και η οι­κο­γέ­νεια. Πρέ­πει να είναι δε­μέ­νη η οι­κο­γέ­νεια για να λη­φθούν οι σω­στές απο­φά­σεις.

• Το κο­ρί­τσι σας σε ποια φάση της ζωής της είναι σή­με­ρα;

Είναι σε ανοι­κτό πρό­γραμ­μα εδώ στο ΚΕΘΕΑ.

• Τι σας λέει;

Στην αρχή με έβρι­ζε, όταν ήταν στην χρήση. Σή­με­ρα μου λέει «μαμά σε ευ­χα­ρι­στώ γι’ αυτά που έκα­νες». Ολοι μας θέ­λου­με πολλή δου­λειά ακόμα, ποτέ δεν μπο­ρείς να είσαι σί­γου­ρος για κάτι. Σή­με­ρα εί­μα­στε καλά, αύριο δεν ξέρει κα­νείς… Εχου­με αλ­λά­ξει πάρα πολύ προς το κα­λύ­τε­ρο με την βο­ή­θεια του ΚΕΘΕΑ. Εχω μάθει να βάζω όρια και να τα τηρώ πλέον, κάτι που δεν συ­νέ­βαι­νε πριν. Προ­σπα­θού­σα­με να σώ­σου­με τα παι­διά μας με λάθος τρόπο.

• Τι όνει­ρα έχετε για την κόρη σας;

Το κο­ρί­τσι μου αυτή τη στιγ­μή, έχει ένα παι­δά­κι. Εχει γίνει και η ίδια μαμά. Τα όνει­ρα, θέλω να τα κάνει μόνη της από εδώ και στο εξής. Θέλω να κάνει κα­θα­ρά όνει­ρα και να προ­χω­ρή­σει μπρο­στά. Να κερ­δί­σει τα χρό­νια που έχασε από την ζωή της όσο ήταν στην χρήση και να ζήσει…

ΑΓ­ΓΕ­ΛΙ­ΝΑ: «Ο δρό­μος της απε­ξάρ­τη­σης είναι

στρω­μέ­νος με αγκά­θια»

• Το δικό σας παιδί, έχει απο­φοι­τή­σει πλέον.

Ναι, δόξα τω Θεώ. Ο γιος μου είναι 38 ετών…

• Πόσο δύ­σκο­λη ήταν η δια­δρο­μή;

Τί­πο­τα δεν ήταν εύ­κο­λο και απλό. Εχει πέσει πολύ κλάμα εδώ μέσα, πολύς θυμός, με­γά­λη αγω­νία. Εγώ εκλι­πα­ρώ τους γο­νείς να μην ντρέ­πο­νται, όπως κά­να­με εμείς όταν πρω­το­μά­θα­με για τα παι­διά μας… Είναι δώρο Θεού το ΚΕΘΕΑ στη Ρόδο. Εμείς δεν το εί­χα­με αυτό. Ο σύ­ζυ­γός μου έμει­νε 45 ημέ­ρες στην Αθήνα μέχρι ο γιος μου να μπει στο πρό­γραμ­μα. Οι πε­ρισ­σό­τε­ροι γο­νείς που πέ­ρα­σαν αυτή την πόρτα, ήρθαν για να κά­νουν το παιδί τους καλά. Εδώ μέσα μά­θα­με όμως ότι έπρε­πε πρώτα να κά­νου­με καλά τον εαυτό μας.

• Το παιδί σας σή­με­ρα, μετά την απο­φοί­τη­ση, τι κάνει;

Είναι 2,5 χρό­νια που έχει το δικό του σπίτι και την δου­λειά του. Εχει ρυθ­μί­σει τις υπο­χρε­ώ­σεις του… Εχει ακόμα σχέ­σεις με το ΚΕΘΕΑ, πη­γαί­νει και βοη­θά­ει τα άλλα παι­διά που είναι στο στά­διο της απε­ξάρ­τη­σης. Εί­μα­στε υπε­ρή­φα­νοι για όσα κα­τά­φε­ρε. Η απο­φοί­τη­ση ήταν πολύ συ­γκι­νη­τι­κή. Απο­φοί­τη­σαν 137 παι­διά τον πε­ρα­σμέ­νο Δε­κέμ­βριο. 137 παι­διά σώ­θη­καν, δεν πέ­θα­ναν…

• Ο ίδιος τι λέει;

Εκεί­νος είναι υπε­ρή­φα­νος για εμάς, για την οι­κο­γέ­νειά του.

• Όταν ξε­κί­νη­σε ο Γολ­γο­θάς, πι­στεύ­α­τε ότι θα φτά­να­τε εδώ σή­με­ρα;

Όχι βέ­βαια. Ο δρό­μος είναι στρω­μέ­νος με αγκά­θια. Σου φαί­νε­ται βουνό αυτό που έχεις να αντι­με­τω­πί­σεις. Όμως στο ΚΕΘΕΑ εί­δα­με ότι υπάρ­χει διέ­ξο­δος.

ΚΙΚΗ: «Να ζη­τή­σουν βο­ή­θεια οι γο­νείς, να μην ντρέ­πο­νται»

• Βλέ­πε­τε φως στο τού­νελ;

Υπάρ­χει φως στο τού­νελ των ναρ­κω­τι­κών… Εγώ όταν πρω­το­ήρ­θα σε ομάδα, δεν μπο­ρού­σα να μι­λή­σω. Μόνο έκλαι­γα. Αυτή τη στιγ­μή όμως γελάω, χαί­ρο­μαι την ζωή μου, χαί­ρο­μαι το παιδί μου. Εί­μα­στε πολύ τυ­χε­ροί που έχου­με δύο θαυ­μά­σιους θε­ρα­πευ­τές, την Ευ­δο­κία και τον Απο­στό­λη, που δί­νουν όλη τους την ψυχή εδώ στο ΚΕΘΕΑ. Αν εί­χα­με τον κα­τάλ­λη­λο χώρο, θα γι­νό­ταν ακόμα κα­λύ­τε­ρη δου­λειά. Ο χώρος που στε­γά­ζε­ται το ΚΕΘΕΑ είναι ακα­τάλ­λη­λος και πρέ­πει οπωσ­δή­πο­τε να στε­γα­στού­με αλλού.

• Τι σας έχει πει ο Δήμος Ρόδου για την με­τα­στέ­γα­ση;

Μόνο υπο­σχέ­σεις ακού­με και θα, θα, θα… Ξε­κά­θα­ρη απά­ντη­ση δεν έχου­με. Τί­πο­τα δεν έχει γίνει. Πα­λαιό­τε­ρα μας είχαν δώσει μια αί­θου­σα, πή­γα­με οι γο­νείς την κα­θα­ρί­σα­με, την βά­ψα­με και μετά την έδω­σαν αλλού!

• Το παιδί σας σε ποια φάση της ζωής του είναι;

Ερ­χε­ται εδώ στο ΚΕΘΕΑ και παίρ­νει βο­ή­θεια από τον Απο­στό­λη και την ομάδα. Είμαι πολύ πε­ρή­φα­νη για τον γιο μου και για την προ­σπά­θεια που κάνει, πα­ράλ­λη­λα όμως προ­σπα­θώ κι εγώ πολύ. Πολ­λές φορές ευ­χα­ρί­στη­σε κι εμένα και τον πα­τέ­ρα του που εί­μα­στε δυ­να­τοί, που του βά­λα­με όρια και μπό­ρε­σε να ζη­τή­σει ο ίδιος βο­ή­θεια. Αν ο γο­νιός δεν είναι δυ­να­τός, δεν μπο­ρεί να βοη­θή­σει το παιδί του.

• Πώς νιώ­σα­τε όταν μά­θα­τε ότι το παιδί είναι χρή­στης;

Στην αρχή έλεγα, απο­κλεί­ε­ται ο δικός μου ο γιος να παίρ­νει ναρ­κω­τι­κά, όπως λένε όλοι. Δεν ήξερα πού να απευ­θυν­θώ. Η πρώτη μου αντί­δρα­ση ήταν να απευ­θυν­θώ σε έναν ψυ­χί­α­τρο, ο οποί­ος του έγρα­ψε χάπια. Ο ψυ­χί­α­τρος μου είπε: «αυτός είναι κα­μέ­νο χαρτί…» Αυτό μου έκανε κλικ και λέω δεν θα μου πει κα­νέ­νας εμένα ότι το παιδί μου είναι κα­μέ­νο χαρτί. Θα ήθελα σή­με­ρα να πω σε αυτόν τον ψυ­χί­α­τρο «έλα να δεις τι κα­τά­φε­ρε το “κα­μέ­νο χαρτί”». Όταν ήρθα εδώ στο ΚΕΘΕΑ, δια­πί­στω­σα ότι εδώ γί­νε­ται δου­λειά και απο­φά­σι­σα να μείνω και να το πα­λέ­ψω.

• Πόσων χρο­νών είναι ο γιος σας;

Είναι 39 ετών και είναι μια χαρά. Το πα­λεύ­ει ακόμα βέ­βαια, αλλά όλοι εί­μα­στε πιο δυ­να­τοί σή­με­ρα. Πα­λαιό­τε­ρα το μόνο που έκανα είναι να κλαίω όλη μέρα… Μετά από πολ­λούς αγώ­νες που κά­να­με οι γο­νείς, διότι δεν εί­χα­με βο­ή­θεια από που­θε­νά, ήρθε το ΚΕΘΕΑ στη Ρόδο. Πρέ­πει να μεί­νει εδώ το ΚΕΘΕΑ για να σω­θούν κι άλλα παι­διά. Να ζη­τή­σουν βο­ή­θεια οι γο­νείς, να μην ντρέ­πο­νται. Εδώ υπάρ­χει ανω­νυ­μία… Στη­ρί­ζου­με ο ένας τον άλλον, όλοι έχου­με το ίδιο πρό­βλη­μα και τις ίδιες αγω­νί­ες. Τα ναρ­κω­τι­κά δεν κά­νουν δια­κρί­σεις…