Καλοκαιρινό έμφραγμα στα ελληνικά αεροδρόμια – Πού οφείλονται οι καθυστερήσεις

Για ακόμη ένα καλο­καίρι, οι καθυ­στε­ρή­σεις πτήσεων δοκι­μά­ζουν τις αντοχές των επι­βα­τών, με χιλιά­δες ταξι­διώ­τες να εγκλω­βί­ζο­νται σε πολύ­ω­ρες ανα­μο­νές στα αερο­δρό­μια της χώρας.

Η σύντομη ανά­παυλα των προη­γού­με­νων μηνών, κατά τη χει­με­ρινή περίοδο με τη μειω­μένη επι­βα­τική κίνηση και τα λιγό­τερα δρο­μο­λό­για, ανήκει πλέον στο παρελ­θόν, καθώς ο γνώ­ρι­μος πονο­κέ­φα­λος των καθυ­στε­ρή­σεων έχει ήδη επι­στρέ­ψει από τον Μάιο.

Στο επί­κε­ντρο του προ­βλή­μα­τος βρί­σκε­ται η περιο­ρι­σμένη δυνα­μι­κό­τητα των συστη­μά­των ελέγχου ενα­έ­ριας κυκλο­φο­ρίας, που τελούν υπό τη δια­χεί­ριση της Υπη­ρε­σίας Πολι­τι­κής Αερο­πο­ρίας, σε συν­δυα­σμό με τον ανε­παρκή αριθμό ελεγ­κτών ενα­έ­ριας κυκλο­φο­ρίας.

Την ίδια ώρα, οι επα­να­λαμ­βα­νό­με­νες βλάβες στον εξο­πλι­σμό αερο­ναυ­τι­λίας, ο οποίος βασί­ζε­ται σε τεχνο­λο­γία της δεκα­ε­τίας του 1990, επι­βα­ρύ­νουν περαι­τέρω την κατά­σταση.

Χαρα­κτη­ρι­στικό είναι το πρό­σφατο περι­στα­τικό της Τετάρ­της 24 Ιουνίου, όταν παρου­σιά­στηκε δυσλει­τουρ­γία σε ραντάρ προ­σέγ­γι­σης της Υπη­ρε­σίας Πολι­τι­κής Αερο­πο­ρίας, εγκα­τε­στη­μένο στον λόφο Μερέντα, το οποίο εξυ­πη­ρε­τεί το αερο­δρό­μιο «Ελευ­θέ­ριος Βενι­ζέ­λος».

Η βλάβη είχε ως απο­τέ­λε­σμα την προ­σω­ρινή απώλεια εικόνας του ραντάρ και, μέχρι την απο­κα­τά­στασή της το πρωί της Πέμπτης, τη μείωση της δια­χεί­ρι­σης των αφίξεων από 28 σε 24 αερο­σκάφη ανά ώρα, προ­κα­λώ­ντας ανα­τα­ρά­ξεις στο πτητικό πρό­γραμμα του μεγα­λύ­τε­ρου αερο­δρο­μίου της χώρας.

Θυμί­ζουμε ότι αντί­στοι­χες τεχνι­κές αστο­χίες στα ραντάρ της Μερέ­ντας είχαν κατα­γρα­φεί και τον περα­σμένο Φεβρουά­ριο, αλλά και τον Αύγου­στο του 2025, στην αιχμή της θερινής περιό­δου, ανα­δει­κνύ­ο­ντας εκ νέου τις αδυ­να­μίες των υπο­δο­μών σε μια χώρα όπου ο του­ρι­σμός απο­τε­λεί βασική δεξα­μενή εσόδων για την οικο­νο­μία.

Από την έναρξη της φετινής θερινής περιό­δου, η Ελλάδα συγκα­τα­λέ­γε­ται σχεδόν σε εβδο­μα­διαία βάση μεταξύ των πέντε πιο επι­βα­ρυ­μέ­νων περιο­χών της Ευρώπης, κατα­λαμ­βά­νο­ντας συνήθως θέσεις πίσω από τη Γαλλία και την Ισπανία.

Σύμφωνα με τα τελευ­ταία στοι­χεία του ευρω­παϊ­κού οργα­νι­σμού για την ασφά­λεια της αερο­ναυ­τι­λίας Eurocontrol, η χώρα αντι­στοι­χούσε στο 12% των συνο­λι­κών καθυ­στε­ρή­σεων στο ευρω­παϊκό δίκτυο την εβδο­μάδα 15 έως 21 Ιουνίου, γεγονός που την κατέ­ταξε στην τέταρτη θέση μεταξύ των πιο φορ­τω­μέ­νων περιο­χών.

Η τάση αυτή, με μικρές δια­κυ­μάν­σεις, εκτι­μά­ται ότι θα δια­τη­ρη­θεί και τους επό­με­νους μήνες.

Παράλ­ληλα, την ίδια εβδο­μάδα, η Ελλάδα κατα­γρά­φηκε μεταξύ των 10 πιο πολυ­σύ­χνα­στων αερο­πο­ρι­κών δικτύων της Ευρώπης, με μέσο ημε­ρή­σιο αριθμό 2.453 πτήσεων. Το μεγα­λύ­τερο βάρος σηκώνει ανα­πό­φευ­κτα στις πλάτες της η Αθήνα, λόγω του υψηλού όγκου πτήσεων και επι­βα­τών που εξυ­πη­ρε­τεί, ενώ ο πρω­ταρ­χι­κός περιο­ρι­στι­κός παρά­γο­ντας παρα­μέ­νει η χωρη­τι­κό­τητα του συστή­μα­τος ενα­έ­ριας κυκλο­φο­ρίας.

Εκτός από τον εκσυγ­χρο­νι­σμό του εξο­πλι­σμού, όπου τους τελευ­ταί­ους μήνες γίνεται μια προ­σπά­θεια από την ΥΠΑ και το υπουρ­γείο Μετα­φο­ρών, ένα ακόμη ζήτημα που θα μπο­ρούσε να συμ­βάλ­λει στην πιο ομαλή λει­τουρ­γία απο­τε­λεί ο συντο­νι­σμός των χρο­νο­θυ­ρί­δων (slots) και η κατα­νομή της κυκλο­φο­ρίας μέσα στο 24ωρο.

Στην πράξη, μεγάλο μέρος της πίεσης δημιουρ­γεί­ται από τη συγκέ­ντρωση πτήσεων σε συγκε­κρι­μέ­νες χρο­νι­κές ζώνες, κυρίως τις πρωινές ώρες, όπου η ζήτηση υπερ­βαί­νει συστη­μα­τικά τη δια­θέ­σιμη χωρη­τι­κό­τητα.

Σε αυτές τις συν­θή­κες, ο ρόλος του Εθνικού Οργα­νι­σμού Συντο­νι­σμού Πτήσεων, ισχυ­ρί­ζε­ται ο πρό­ε­δρος των ελεγ­κτών ενα­έ­ριας κυκλο­φο­ρίας, Πανα­γιώ­της Ψαρρός, είναι να κατα­νεί­μει τις χρο­νο­θυ­ρί­δες με τρόπο που να απο­τρέ­πει τη συμ­φό­ρηση.

Ο ίδιος επίσης εκτιμά ότι η υφι­στά­μενη ευε­λι­ξία των αερο­πο­ρι­κών εται­ρειών να διεκ­δι­κούν συγκε­κρι­μέ­νες ώρες, σε συν­δυα­σμό με την υψηλή εμπο­ρική ζήτηση, οδηγεί συχνά σε υπερ­συ­γκέ­ντρωση πτήσεων σε «στενά» χρονικά παρά­θυρα.

Πέρα από τις «παρα­δο­σια­κές» καθυ­στε­ρή­σεις, που μοιά­ζουν πλέον να εγγρά­φο­νται στο DNA της ελλη­νι­κής αερο­πο­ρι­κής πραγ­μα­τι­κό­τη­τας, φέτος οι επι­βά­τες από τρίτες χώρες καλού­νται να ξεπε­ρά­σουν και τον σκόπελο των ατε­λεί­ω­των ουρών στους ελέγ­χους δια­βα­τη­ρίων, τόσο κατά την άφιξη όσο και κατά την ανα­χώ­ρησή τους. Αιτία είναι η εφαρ­μογή του νέου συστή­μα­τος εισόδου – εξόδου (Entry/Exit System – EES), το οποίο απαιτεί τη συλλογή βιο­με­τρι­κών δεδο­μέ­νων, όπως δακτυ­λικά απο­τυ­πώ­ματα και φωτο­γρα­φία προ­σώ­που.

Από τον περα­σμένο Απρίλιο, όταν το νέο σύστημα τέθηκε σε υπο­χρε­ω­τική λει­τουρ­γία στις χώρες της Ζώνης Σένγκεν, ο μέσος χρόνος ελέγχου ανά επιβάτη έχει αυξηθεί στο περίπου ενάμισι λεπτό, έναντι περίπου 20 δευ­τε­ρο­λέ­πτων που απαι­τού­νταν μέχρι πρό­τι­νος.

Στο αερο­δρό­μιο της Αθήνας, οι χρόνοι ανα­μο­νής κυμαί­νο­νται πλέον από μιάμιση έως και δυόμισι με τρεις ώρες, ανάλογα με το διά­στημα της ημέρας. Ακόμη κι έτσι, ωστόσο, η εικόνα θεω­ρεί­ται καλύ­τερη σε σύγκριση με άλλα μεγάλα ευρω­παϊκά αερο­δρό­μια, όπου οι πολύ­ω­ρες ουρές στους ελέγ­χους δια­βα­τη­ρίων έχουν οδη­γή­σει ακόμη και σε απώ­λειες πτήσεων.

Μέσα σε αυτό το σκηνικό, δεν προ­κα­λεί έκπληξη το γεγονός ότι τα αερο­δρό­μια της Ρώμης, Φιου­μι­τσίνο και Τσια­μπίνο, προει­δο­ποί­η­σαν πρό­σφατα πως, εάν η κατά­σταση επι­δει­νω­θεί κατά την κορύ­φωση της θερινής περιό­δου, ενδέ­χε­ται να χρεια­στεί η προ­σω­ρινή ανα­στολή της εφαρ­μο­γής του νέου συστή­μα­τος, προ­κει­μέ­νου να απο­φευ­χθεί επι­χει­ρη­σιακή κατάρ­ρευση.

Πηγή: moneyreview.gr