Καθυστερήσεις στα ελληνικά αεροδρόμια: Στο μικροσκόπιο η διαχείριση της εναέριας κυκλοφορίας, σύσκεψη για άμεσες λύσεις

Οι ολο­έ­να και συ­χνό­τε­ρες κα­θυ­στε­ρή­σεις στις πτή­σεις προς και από τα ελ­λη­νι­κά αε­ρο­δρό­μια έχουν εξε­λι­χθεί σε ένα από τα ση­μα­ντι­κό­τε­ρα επι­χει­ρη­σια­κά προ­βλή­μα­τα της φε­τι­νής του­ρι­στι­κής πε­ριό­δου, παρά το γε­γο­νός ότι η κο­ρύ­φω­ση της θε­ρι­νής κί­νη­σης βρί­σκε­ται ακόμη μπρο­στά. Η κα­τά­στα­ση έχει προ­κα­λέ­σει έντο­νο προ­βλη­μα­τι­σμό τόσο στις αε­ρο­πο­ρι­κές εται­ρεί­ες όσο και στις αρ­μό­διες αρχές, καθώς οι επι­πτώ­σεις επε­κτεί­νο­νται από την εξυ­πη­ρέ­τη­ση των επι­βα­τών μέχρι τη συ­νο­λι­κή λει­τουρ­γία του αε­ρο­πο­ρι­κού δι­κτύ­ου.

Στο πλαί­σιο αυτό, σή­με­ρα πραγ­μα­το­ποιεί­ται ευ­ρεία σύ­σκε­ψη με τη συμ­με­το­χή της Υπη­ρε­σί­ας Πο­λι­τι­κής Αε­ρο­πο­ρί­ας (ΥΠΑ), της Αρχής Πο­λι­τι­κής Αε­ρο­πο­ρί­ας (ΑΠΑ), των Ελεγ­κτών Ενα­έ­ριας Κυ­κλο­φο­ρί­ας, του Διε­θνούς Αε­ρο­λι­μέ­να Αθη­νών (ΔΑΑ), καθώς και των δύο ελ­λη­νι­κών αε­ρο­πο­ρι­κών εται­ρειών, της AEGEAN και της SKY express.

Στό­χος της συ­νά­ντη­σης είναι να απο­σα­φη­νι­στούν οι αι­τί­ες που οδη­γούν στις εκτε­τα­μέ­νες κα­θυ­στε­ρή­σεις και να εξε­τα­στούν πα­ρεμ­βά­σεις που θα πε­ριο­ρί­σουν το πρό­βλη­μα πριν η του­ρι­στι­κή κί­νη­ση κο­ρυ­φω­θεί τους επό­με­νους μήνες.

Η Ελ­λά­δα στις χώρες με τις με­γα­λύ­τε­ρες κα­θυ­στε­ρή­σεις στην Ευ­ρώ­πη

Τα τε­λευ­ταία στοι­χεία του Eurocontrol απο­τυ­πώ­νουν με σα­φή­νεια τη δυ­σμε­νή ει­κό­να της χώρας. Κατά την τε­λευ­ταία εβδο­μά­δα του Ιου­νί­ου, η Ελ­λά­δα συ­γκέ­ντρω­σε το 13% των συ­νο­λι­κών κα­θυ­στε­ρή­σε­ων του ευ­ρω­παϊ­κού δι­κτύ­ου ενα­έ­ριας κυ­κλο­φο­ρί­ας, πο­σο­στό που την κα­τα­τάσ­σει με­τα­ξύ των τριών ευ­ρω­παϊ­κών χωρών με τις χει­ρό­τε­ρες επι­δό­σεις.

Από το με­ρί­διο αυτό, το 9% απο­δί­δε­ται στο Κέ­ντρο Ελέγ­χου Πε­ριο­χής Αθη­νών και το 4% στο Κέ­ντρο Ελέγ­χου Μα­κε­δο­νί­ας.

Ακόμη πιο ανη­συ­χη­τι­κό είναι το γε­γο­νός ότι οι κα­θυ­στε­ρή­σεις εν πτή­σει στην Ελ­λά­δα εμ­φα­νί­ζο­νται αυ­ξη­μέ­νες κατά 63% σε σχέση με την αντί­στοι­χη πε­ρί­ο­δο του 2025, κα­τα­γρά­φο­ντας τη με­γα­λύ­τε­ρη επι­δεί­νω­ση με­τα­ξύ των με­γά­λων ευ­ρω­παϊ­κών αγο­ρών.

Αντί­θε­τα, αν και η Γαλ­λία εξα­κο­λου­θεί να συ­γκε­ντρώ­νει το με­γα­λύ­τε­ρο πο­σο­στό κα­θυ­στε­ρή­σε­ων στην Ευ­ρώ­πη (29%), έχει κα­τα­φέ­ρει να τις μειώ­σει κατά 38% σε σχέση με πέ­ρυ­σι. Η Ισπα­νία ακο­λου­θεί με πο­σο­στό 21% των συ­νο­λι­κών κα­θυ­στε­ρή­σε­ων και αύ­ξη­ση 26% σε ετή­σια βάση.

Σε επί­πε­δο ευ­ρω­παϊ­κού δι­κτύ­ου, η συ­νέ­πεια στις αφί­ξεις δια­μορ­φώ­νε­ται στο 71%, ενώ στις ανα­χω­ρή­σεις στο 64%, επι­δό­σεις που πα­ρα­μέ­νουν χα­μη­λό­τε­ρες από τους στό­χους εν μέσω της αυ­ξη­μέ­νης κα­λο­και­ρι­νής ζή­τη­σης.

Χω­ρη­τι­κό­τη­τα και στε­λέ­χω­ση στο επί­κε­ντρο

Σύμ­φω­να με το Eurocontrol, οι κυ­ριό­τε­ρες αι­τί­ες των κα­θυ­στε­ρή­σε­ων στην Ελ­λά­δα σχε­τί­ζο­νται με πε­ριο­ρι­σμούς στη χω­ρη­τι­κό­τη­τα και στη στε­λέ­χω­ση των υπη­ρε­σιών ελέγ­χου ενα­έ­ριας κυ­κλο­φο­ρί­ας.

Πρό­σθε­τη επι­βά­ρυν­ση προ­κα­λεί η αυ­ξη­μέ­νη διέ­λευ­ση αε­ρο­σκα­φών από τον ελ­λη­νι­κό ενα­έ­ριο χώρο, εξαι­τί­ας των γε­ω­πο­λι­τι­κών εξε­λί­ξε­ων στη Μέση Ανα­το­λή, που έχουν οδη­γή­σει πολ­λές αε­ρο­πο­ρι­κές εται­ρεί­ες σε ανα­προ­σαρ­μο­γή των δρο­μο­λο­γί­ων τους.

Πα­ράλ­λη­λα, κα­τα­γρά­φο­νται κα­θυ­στε­ρή­σεις στην ανα­νέ­ω­ση εξο­πλι­σμού και προ­σω­πι­κού στις υπη­ρε­σί­ες αε­ρο­ναυ­τι­λί­ας. Ωστό­σο, οι αρ­μό­διες υπη­ρε­σί­ες διευ­κρι­νί­ζουν ότι τα ζη­τή­μα­τα αυτά δεν επη­ρε­ά­ζουν την ασφά­λεια των πτή­σε­ων, αλλά πε­ριο­ρί­ζουν τη δυ­να­τό­τη­τα δια­χεί­ρι­σης της αυ­ξη­μέ­νης κυ­κλο­φο­ρί­ας.

Το «ντό­μι­νο» των κα­θυ­στε­ρή­σε­ων

Το με­γα­λύ­τε­ρο βάρος δέ­χε­ται, όπως είναι ανα­με­νό­με­νο, το αε­ρο­δρό­μιο «Ελευ­θέ­ριος Βε­νι­ζέ­λος», όπου κατά τη θε­ρι­νή πε­ρί­ο­δο πραγ­μα­το­ποιού­νται πε­ρί­που 900 εμπο­ρι­κές πτή­σεις ημε­ρη­σί­ως, ενώ προ­στί­θε­νται ακόμη πε­ρί­που 100 πτή­σεις cargo, ιδιω­τι­κών αε­ρο­σκα­φών και άλλων κα­τη­γο­ριών.

Πα­ρά­γο­ντες της αγο­ράς εκτι­μούν ότι σχε­δόν το 80% των κα­θυ­στε­ρή­σε­ων -ιδιαί­τε­ρα κατά τις ώρες αιχ­μής- οφεί­λε­ται στους πε­ριο­ρι­σμούς της ενα­έ­ριας κυ­κλο­φο­ρί­ας.

Οι κα­θυ­στε­ρή­σεις αυτές δεν πε­ριο­ρί­ζο­νται στην αρ­χι­κή πτήση, αλλά με­τα­φέ­ρο­νται στο υπό­λοι­πο ημε­ρή­σιο πρό­γραμ­μα, επη­ρε­ά­ζο­ντας τόσο τα δρο­μο­λό­για εσω­τε­ρι­κού όσο και εξω­τε­ρι­κού. Πα­ράλ­λη­λα, δη­μιουρ­γού­νται προ­βλή­μα­τα στη δια­θε­σι­μό­τη­τα αε­ρο­σκα­φών και πλη­ρω­μά­των, τα οποία δε­σμεύ­ο­νται από αυ­στη­ρούς ευ­ρω­παϊ­κούς κα­νο­νι­σμούς σχε­τι­κά με τα όρια ερ­γα­σί­ας και τις υπο­χρε­ω­τι­κές ώρες ανά­παυ­σης.

Τα μέτρα που εφαρ­μό­ζο­νται στο «Ελευ­θέ­ριος Βε­νι­ζέ­λος»

Προ­κει­μέ­νου να υπάρ­ξει κα­λύ­τε­ρος έλεγ­χος της χω­ρη­τι­κό­τη­τας, ο Διε­θνής Αε­ρο­λι­μέ­νας Αθη­νών λει­τουρ­γεί από φέτος ως Schedule Facilitated Airport (IATA Level 2). Το συ­γκε­κρι­μέ­νο κα­θε­στώς προ­βλέ­πει στε­νό­τε­ρο συ­ντο­νι­σμό με­τα­ξύ της Αρχής Συ­ντο­νι­σμού Πτή­σε­ων και των αε­ρο­πο­ρι­κών εται­ρειών, ώστε τα προ­γράμ­μα­τα να προ­σαρ­μό­ζο­νται στη δια­θέ­σι­μη χω­ρη­τι­κό­τη­τα του αε­ρο­δρο­μί­ου.

Σύμ­φω­να με τα δια­θέ­σι­μα στοι­χεία, το 98% των πτή­σε­ων του θε­ρι­νού προ­γράμ­μα­τος 2026 έχει σχε­δια­στεί εντός των εγκε­κρι­μέ­νων ορίων χω­ρη­τι­κό­τη­τας.

Με βάση την Κοινή Υπουρ­γι­κή Από­φα­ση της 10ης Ιου­νί­ου, η δυ­να­μι­κό­τη­τα του αε­ρο­δρο­μί­ου έχει κα­θο­ρι­στεί σε:

35 ανα­χω­ρή­σεις και 31 αφί­ξεις ανά ώρα στις ώρες αιχ­μής,

35 ανα­χω­ρή­σεις και 28 αφί­ξεις εκτός αιχ­μής,

22 ανα­χω­ρή­σεις και 22 αφί­ξεις κατά τις νυ­χτε­ρι­νές ώρες.

Ωστό­σο, σύμ­φω­να με τα μέχρι σή­με­ρα στοι­χεία, οι συ­γκε­κρι­μέ­νοι επι­χει­ρη­σια­κοί στό­χοι επι­τυγ­χά­νο­νται σε πο­σο­στό μι­κρό­τε­ρο του 50%, γε­γο­νός που απο­τε­λεί βα­σι­κό αντι­κεί­με­νο της ση­με­ρι­νής σύ­σκε­ψης.

Οι ελεγ­κτές: «Οι χρο­νο­θυ­ρί­δες δεν τη­ρού­νται»

Δια­φο­ρε­τι­κή ανά­γνω­ση της κα­τά­στα­σης πα­ρου­σιά­ζει η Ένωση Ελεγ­κτών Ενα­έ­ριας Κυ­κλο­φο­ρί­ας, η οποία θε­ω­ρεί ότι η βα­σι­κή αιτία των κα­θυ­στε­ρή­σε­ων είναι η υπέρ­βα­ση των συμ­φω­νη­μέ­νων ορίων χω­ρη­τι­κό­τη­τας.

Η αντι­πρό­ε­δρος της Ένω­σης, Όλγα Τόκη, επι­ση­μαί­νει ότι για τη ση­με­ρι­νή ημέρα έχουν προ­γραμ­μα­τι­στεί συ­νο­λι­κά 991 πτή­σεις, ενώ σε αρ­κε­τές χρο­νι­κές ζώνες αιχ­μής προ­βλέ­πο­νται πε­ρισ­σό­τε­ρες αφί­ξεις και ανα­χω­ρή­σεις από όσες προ­βλέ­πει η ισχύ­ου­σα ΚΥΑ.

Εν­δει­κτι­κά, ενώ το ανώ­τα­το όριο προ­βλέ­πει 35 ανα­χω­ρή­σεις ανά ώρα, σε ορι­σμέ­να πρω­ι­νά χρο­νι­κά δια­στή­μα­τα έχουν προ­γραμ­μα­τι­στεί έως και 39 ή 40 ανα­χω­ρή­σεις, ενώ αντί­στοι­χα οι αφί­ξεις φθά­νουν τις 35, ένα­ντι επι­τρε­πό­με­νου ορίου 31.

Όπως υπο­στη­ρί­ζουν οι ελεγ­κτές, όταν η ημέρα ξε­κι­νά με υπερ­φόρ­τω­ση του προ­γράμ­μα­τος, οι κα­θυ­στε­ρή­σεις είναι ανα­πό­φευ­κτο να με­τα­φέ­ρο­νται σε ολό­κλη­ρη τη διάρ­κεια της ημέ­ρας.

Για τον λόγο αυτό προ­τί­θε­νται να ει­ση­γη­θούν στη ση­με­ρι­νή σύ­σκε­ψη την ανα­βάθ­μι­ση του «Ελευ­θέ­ριος Βε­νι­ζέ­λος» σε IATA Level 3, κα­θε­στώς που προ­βλέ­πει αυ­στη­ρό­τε­ρο συ­ντο­νι­σμό των χρο­νο­θυ­ρί­δων (slots) και δε­σμευ­τι­κή τή­ρη­σή τους από τις αε­ρο­πο­ρι­κές εται­ρεί­ες.

Αυ­ξη­μέ­νη πίεση και στον ελ­λη­νι­κό ενα­έ­ριο χώρο

Οι ελεγ­κτές υπο­γραμ­μί­ζουν επί­σης ότι η φε­τι­νή χρο­νιά πα­ρου­σιά­ζει μία ακόμη ιδιαι­τε­ρό­τη­τα.

Η κρίση στη Μέση Ανα­το­λή έχει αυ­ξή­σει ση­μα­ντι­κά τις υπερ­πτή­σεις μέσω του ελ­λη­νι­κού FIR, με απο­τέ­λε­σμα να επι­βα­ρύ­νο­νται ιδιαί­τε­ρα το Κέ­ντρο Ελέγ­χου Πε­ριο­χής Αθη­νών και το Κέ­ντρο Ελέγ­χου Μα­κε­δο­νί­ας.

Είναι χα­ρα­κτη­ρι­στι­κό ότι, ενώ πέ­ρυ­σι ο ημε­ρή­σιος όγκος έφθα­νε πε­ρί­που τις 4.500 πτή­σεις, το τε­λευ­ταίο διά­στη­μα κα­τα­γρά­φο­νται ημέ­ρες με σχε­δόν 5.000 διε­λεύ­σεις.

Παρ’ ότι έχουν πραγ­μα­το­ποι­η­θεί νέες προ­σλή­ψεις ελεγ­κτών ενα­έ­ριας κυ­κλο­φο­ρί­ας, αρ­κε­τοί από αυ­τούς βρί­σκο­νται ακόμη στο στά­διο της εκ­παί­δευ­σης, γε­γο­νός που δεν επι­τρέ­πει την άμεση λει­τουρ­γία πε­ρισ­σό­τε­ρων το­μέ­ων ελέγ­χου.

Η ση­με­ρι­νή συ­νά­ντη­ση ανα­μέ­νε­ται να απο­τε­λέ­σει το πρώτο ορ­γα­νω­μέ­νο βήμα για την απο­τύ­πω­ση των πραγ­μα­τι­κών αι­τί­ων που οδη­γούν στην επι­δεί­νω­ση των κα­θυ­στε­ρή­σε­ων και για την ανα­ζή­τη­ση κοινά απο­δε­κτών λύ­σε­ων με­τα­ξύ αε­ρο­δρο­μί­ου, αε­ρο­πο­ρι­κών εται­ρειών, ελεγ­κτών ενα­έ­ριας κυ­κλο­φο­ρί­ας και αρ­μό­διων αρχών.

Το ζη­τού­με­νο είναι να πε­ριο­ρι­στεί το φαι­νό­με­νο πριν η του­ρι­στι­κή πε­ρί­ο­δος ει­σέλ­θει στην κο­ρύ­φω­σή της, καθώς η συ­νέ­χι­ση των κα­θυ­στε­ρή­σε­ων σε τόσο υψηλά επί­πε­δα θα μπο­ρού­σε να επη­ρε­ά­σει όχι μόνο την εμπει­ρία των επι­βα­τών αλλά και τη συ­νο­λι­κή επι­χει­ρη­σια­κή λει­τουρ­γία του ελ­λη­νι­κού αε­ρο­πο­ρι­κού συ­στή­μα­τος κατά τους μήνες με τη με­γα­λύ­τε­ρη επι­βα­τι­κή κί­νη­ση.

Πηγή: powergame.gr