ΑΔΜΗΕ: Ενεργειακή ασπίδα με έξι καλώδια 6 δισ. ευρώ – Τα οφέλη για τα νησιά

Με έξι ηλε­κτρι­κές δια­συν­δέ­σεις ύψους 6 δισ, ευρώ ο ΑΔΜΗΕ στα­διακά μέχρι το 2030 βγάζει από την ενερ­γειακή απο­μό­νωση και τα τελευ­ταία νησιά της Ελλάδας, θωρα­κί­ζει την Πελο­πόν­νησο και ανοίγει πιο μεγάλο διά­δρομο για τις συναλ­λα­γές ηλε­κτρι­κής ενέρ­γειας με την Ιταλία και την Ευρώπη.

Τα έργα του ΑΔΜΗΕ αφορούν στις ηλε­κτρι­κές δια­συν­δέ­σεις της Κρήτης με την Αττική, η οποία ανα­μέ­νε­ται να τεθεί σε εμπο­ρική λει­τουρ­γία τον Σεπτέμ­βριο, των Δυτικών Κυκλά­δων με το ηπει­ρω­τικό σύστημα μετα­φο­ράς ηλε­κτρι­κής ενέρ­γειας και θα έχει ολο­κλη­ρω­θεί το 2026, η γραμμή μετα­φο­ράς 400 kV στην Πελο­πόν­νησο γνωστή κι ως ανα­το­λι­κός διά­δρο­μος, οι ηλε­κτρι­κές δια­συν­δέ­σεις των Δωδε­κα­νή­σων και νησιών του ΒΑ Αιγαίου με Κόρινθο και Εύβοια αντί­στοιχα και το δεύτερο υπο­θα­λάσ­σιο καλώδιο Ελλάδας – Ιταλίας.

Η πορεία των έργων παρου­σιά­στηκε με την ανα­κοί­νωση των οικο­νο­μι­κών απο­τε­λε­σμά­των των ΑΔΜΗΕ Συμ­με­το­χών και ΑΔΜΗΕ και τα στάδια υλο­ποί­η­σης των συγκε­κρι­μέ­νων projects έχει ως εξής:

Ηλε­κτρική δια­σύν­δεση Κρήτης – Αττικής

Σε σχέση με το καλω­διακό σύστημα, έχει ολο­κλη­ρω­θεί με επι­τυ­χία η δοκι­μα­στική ηλέ­κτριση του συνόλου του καλω­δια­κού συστή­μα­τος ισχύος των 500kV καθώς και του συστή­μα­τος Οπτικών Ινών. Όσον αφορά στους σταθ­μούς μετα­τρο­πής, έχει ολο­κλη­ρω­θεί η κατα­σκευή, η εγκα­τά­σταση και οι προ­κα­ταρ­κτι­κές δοκιμές (pre-commissioning) του συνόλου του εξο­πλι­σμού καθώς και οι δοκιμές λει­τουρ­γίας των υπο­συ­στη­μά­των) ενώ έχουν ξεκι­νή­σει και βρί­σκο­νται σε εξέλιξη οι δοκιμές μετα­φο­ράς ισχύος σε συνερ­γα­σία με την Διεύ­θυνση Λει­τουρ­γίας του ΑΔΜΗΕ).

Παράλ­ληλα, έχει ολο­κλη­ρω­θεί η κατα­σκευή και η ηλέ­κτριση του νέου GIS υπο­σταθ­μού 150kV στην Δαμάστα Κρήτης. Ανα­φο­ρικά με τους σταθ­μούς Ηλε­κτρο­δίου έχει ολο­κλη­ρω­θεί η κατα­σκευή των κτιρίων και η εγκα­τά­σταση του Η/Μ εξο­πλι­σμού. Το έργο βρί­σκε­ται ήδη σε λει­τουρ­γία εφόσον μετα­φέ­ρε­ται ισχύς στην δια­σύν­δεση και εκκρε­μεί η πιστο­ποί­ηση κάποιων χαρα­κτη­ρι­στι­κών λει­τουρ­γίας όταν θα επι­τρα­πεί από την λει­τουρ­γία του Συστή­μα­τος η μετα­φορά μέγι­στης ισχύος στην ηλε­κτρική δια­σύν­δεση.

Η δια­σύν­δεση της Κρήτης με το ΕΣΜΗΕ Φάση ΙΙ χρη­μα­το­δο­τή­θηκε με ποσό 300,2 εκατ. ευρώ από το Επι­χει­ρη­σιακό Πρό­γραμμα του ΕΣΠΑ 2014 -2020 «Υπο­δο­μές Μετα­φο­ρών, Περι­βάλ­λον και Αει­φό­ρος Ανά­πτυξη» για τις εργα­σίες του 1ου σταδίου του έργου (μέχρι 31/12/2023), αντλώ­ντας έτσι σημα­ντι­κούς πόρους και μειώ­νο­ντας, κατά ένα πολύ μεγάλο βαθμό, το κόστος του έργου μεί­ζο­νος σημα­σίας για τον Έλληνα κατα­να­λωτή. Το 2ο στάδιο του έργου εντά­χθηκε στο Επι­χει­ρη­σιακό Πρό­γραμμα του ΕΣΠΑ 2021 – 2027 «Περι­βάλ­λον και Κλι­μα­τική Αλλαγή» σύμφωνα με την απόφαση του Υπουρ­γείου Εθνικής Οικο­νο­μίας και Οικο­νο­μι­κών (Α.Π.: 103448/17.07.2024) και θα χρη­μα­το­δο­τη­θεί με ποσό έως 222,3 εκατ. ευρώ.

Οι Δυτικές Κυκλά­δες

Η τέταρτη και τελευ­ταία φάση της ηλε­κτρι­κής δια­σύν­δε­σης των Κυκλά­δων αφορά στη δια­σύν­δεση της Σαντο­ρί­νης, της Φολε­γάν­δρου, της Μήλου και της Σερίφου.

Το πρώτο σκέλος της δια­σύν­δε­σης (Σαντορίνη-Νάξος) είναι σε φάση κατα­σκευής με ορί­ζο­ντα ολο­κλή­ρω­σης εντός του δεύ­τε­ρου εξα­μή­νου του 2025.

Το καλο­καίρι του 2022 ολο­κλη­ρώ­θηκε η πόντιση του καλω­δίου υψηλής τάσης μεταξύ των δύο νησιών ενώ προ­χω­ρούν οι εργα­σίες για την ανέ­γερση του Υπο­σταθ­μού Υψηλής Τάσης στην υπό δια­σύν­δεση Σαντο­ρίνη. Τον Νοέμ­βριο του 2022 ολο­κλη­ρώ­θηκε η δια­γω­νι­στική δια­δι­κα­σία και τον Φεβρουά­ριο του 2023 υπο­γρά­φη­καν οι συμ­βά­σεις των καλω­δια­κών τμη­μά­των και για τα υπό­λοιπα τρία νησιά των νοτιο­δυ­τι­κών Κυκλά­δων (Φολέ­γαν­δρος, Μήλος, Σέριφος) που θα ενσω­μα­τώ­σουν το σύνολο του νησιω­τι­κού συμπλέγ­μα­τος στο Σύστημα Υψηλής Τάσης έως το τέλος του πρώτου εξα­μή­νου του 2026.

Τον Σεπτέμ­βριο του 2023 υπο­γρά­φη­καν οι συμ­βά­σεις και για τους Υπο­σταθ­μούς Υψηλής Τάσης στη Φολέ­γαν­δρο, τη Μήλο και τη Σέριφο, θέτο­ντας το σύνολο του έργου σε φάση κατα­σκευής. Τον Φεβρουά­ριο του 2024 ολο­κλη­ρώ­θηκε η πόντιση του υπο­βρυ­χίου καλω­δίου υψηλής τάσης της δια­σύν­δε­σης Λαύριο – Σέριφος ενώ τον Μάιο του 2024 ολο­κλη­ρώ­θηκε η πόντιση και της δια­σύν­δε­σης Σέριφος – Μήλος. Η προ­στα­σία και των δύο υπο­βρυ­χίων δια­συν­δέ­σεων ολο­κλη­ρώ­θηκε τον Ιούλιο του 2024.

Τον Φεβρουά­ριο του 2025 ολο­κλη­ρώ­θη­καν οι ποντί­σεις των υπο­βρυ­χίων καλω­δίων υψηλής τάσης των δια­συν­δέ­σεων Μήλος – Φολέ­γαν­δρος και Φολέ­γαν­δρος – Θήρα. Η προ­στα­σία και των δύο υπο­βρυ­χίων ολο­κλη­ρώ­θηκε εντός του Ιουνίου του 2025.

Η ολο­κλή­ρωση της δια­σύν­δε­σης των Κυκλά­δων θα δώσει τη δυνα­τό­τητα ανά­πτυ­ξης μονάδων ΑΠΕ συνο­λι­κής ισχύος 332 MW στα νησιά, επι­τυγ­χά­νο­ντας ένα πιο σταθερό, πράσινο και οικο­νο­μικό ενερ­γειακό μείγμα για το νησιω­τικό σύμπλεγμα. Το έργο συγ­χρη­μα­το­δο­τεί­ται από το Ταμείο Ανά­καμ­ψης και Ανθε­κτι­κό­τη­τας «Ελλάδα 2.0» με τη χρη­μα­το­δό­τηση της Ευρω­παϊ­κής Ένωσης Next Generation EU και με το ΦΕΚ τ΄Δ 494 4/8/2022 χαρα­κτη­ρί­στηκε ως έργο γενι­κό­τε­ρης σημα­σίας για την οικο­νο­μία της χώρας.

Ανα­το­λι­κός Διά­δρο­μος Πελο­πον­νή­σου

Το υποέργο της Γραμμής Μετα­φο­ράς 400 kV που συνδέει το υφι­στά­μενο ΚΥΤ Μεγα­λό­πο­λης με το νέο ΚΥΤ Κορίν­θου ολο­κλη­ρώ­θηκε και τέθηκε σε λει­τουρ­γία τον Δεκέμ­βριο του 2022.

Τον Δεκέμ­βριο 2023 υπο­γρά­φτηκε η σύμβαση για το υποέργο της νέας Γραμμής μετα­φο­ράς που θα συν­δέ­σει το ΚΥΤ Κορίν­θου με το ΚΥΤ Κου­μουν­δού­ρου, θέτο­ντας το δεύτερο τμήμα του έργου σε φάση κατα­σκευής. Η ολο­κλή­ρωση του υπόψη υπο­έρ­γου ανα­μέ­νε­ται το πρώτο εξάμηνο του 2026.

Το έργο της Γραμμής Μετα­φο­ράς «ΚΥΤ Κουμουνδούρου-ΚΥΤ Κορίν­θου» συγ­χρη­μα­το­δο­τεί­ται από το Ταμείο Ανά­καμ­ψης και Ανθε­κτι­κό­τη­τας «Ελλάδα 2.0» με τη χρη­μα­το­δό­τηση της Ευρω­παϊ­κής Ένωσης Next Generation EU και με το ΦΕΚ Δ 494 4/8/2022 χαρα­κτη­ρί­στηκε ως έργο γενι­κό­τε­ρης σημα­σίας για την οικο­νο­μία της χώρας.

Ανα­βάθ­μιση του ΚΥΤ Κου­μουν­δού­ρου

Οι εργα­σίες κατα­σκευής του νέου ΚΥΤ Κου­μουν­δού­ρου, τεχνο­λο­γίας κλει­στού τύπου (GIS), που θα αντι­κα­τα­στή­σει το υφι­στά­μενο ΚΥΤ υπαί­θριου τύπου, βρί­σκο­νται σε εξέλιξη.

Η υλο­ποί­ηση του νέου ΚΥΤ Κου­μουν­δού­ρου θα εξυ­πη­ρε­τή­σει τη σύνδεση του Ανα­το­λι­κού Δια­δρό­μου 400 kV Πελο­πον­νή­σου, θα απο­τε­λέ­σει το τερ­μα­τικό της δια­σύν­δε­σης Αττικής-Κρήτης με το ηπει­ρω­τικό Σύστημα και θα ενι­σχύ­σει την αξιο­πι­στία τρο­φο­δό­τη­σης των φορτίων στην (Δυτική κυρίως) Αττική. Το έργο συγ­χρη­μα­το­δο­τεί­ται από το Ταμείο Ανά­καμ­ψης και Ανθε­κτι­κό­τη­τας ως τμήμα της Γραμμής Μετα­φο­ράς Μεγα­λό­πολη – Κόριν­θος – ΚΥΤ Κου­μουν­δού­ρου.

Η πλευρά των 400KV (Φάση Α) ολο­κλη­ρώ­θηκε τον Φεβρουά­ριο του 2024 και η δοκι­μα­στική ηλέ­κτριση επι­τεύ­χθηκε τον Αύγου­στο του 2024. Η πλήρης ολο­κλή­ρωση του ανα­βαθ­μι­σμέ­νου ΚΥΤ Κου­μουν­δού­ρου ανα­μέ­νε­ται το πρώτο εξάμηνο του 2026. Το έργο συγ­χρη­μα­το­δο­τεί­ται από το Ταμείο Ανά­καμ­ψης και Ανθε­κτι­κό­τη­τας «Ελλάδα 2.0» με τη χρη­μα­το­δό­τηση της Ευρω­παϊ­κής Ένωσης Next Generation EU.

Τα καλώδια για τα Δωδε­κά­νησα και τα νησιά Βορειο­α­να­το­λι­κού Αιγαίου

Mε την ηλε­κτρική δια­σύν­δεση των Δωδε­κα­νή­σων η Κως, η Ρόδος και η Κάρ­πα­θος θα δια­συν­δε­θούν με το ηπει­ρω­τικό σύστημα, μέσω Κορίν­θου, σε δύο φάσεις.

Αντί­στοιχα, η δια­σύν­δεση του βορεια­να­το­λι­κού Αιγαίου θα περι­λαμ­βά­νει τα νησιά Λήμνο, Λέσβο, Σκύρο, Χίο και Σάμο, και θα υλο­ποι­η­θεί σε τρεις φάσεις.

Η δια­σύν­δεση των Δωδε­κα­νή­σων συμπε­ρι­λαμ­βά­νε­ται στη σύμβαση του αρμό­διου Υπουρ­γείου για συγ­χρη­μα­το­δό­τηση από το Ταμείο Απαν­θρα­κο­ποί­η­σης Νησιών. Οι θαλάσ­σιες έρευνες και για τις δύο δια­συν­δέ­σεις, Δωδε­κα­νή­σων και Βορειο­α­να­το­λι­κού Αιγαίου, ολο­κλη­ρώ­θη­καν τον Δεκέμ­βριο του 2024.

Τον Απρίλιο του 2024 αναρ­τή­θηκε η Πρό­σκληση εκδή­λω­σης ενδια­φέ­ρο­ντος της Α’ Φάσης της Συμ­φω­νίας Πλαίσιο, που αφορά την υποβολή αιτή­σεων συμ­με­το­χής για τις καλω­δια­κές δια­συν­δέ­σεις των δύο έργων η οποία ολο­κλη­ρώ­θηκε τον Ιούλιο.

Η Β’ φάση, η οποία αφορά την υποβολή των τεχνι­κών και οικο­νο­μι­κών προ­σφο­ρών από τους υπο­ψη­φί­ους ανα­δό­χους που εγκρί­θη­καν κατά την Α’ φάση, αναρ­τή­θηκε τον Οκτώ­βριο του 2024 και είναι σε εξέλιξη. Επι­πρό­σθετα, τα Τεύχη Δημο­πρά­τη­σης για το τμήμα του έργου της Δια­σύν­δε­σης Δωδε­κα­νή­σων που αφορά τους Σταθ­μούς Μετα­τρο­πής Κορίν­θου και Κω, καθώς και τη δια­σύν­δεση Συνε­χούς Ρεύ­μα­τος Κόριν­θος – Κως αναρ­τή­θη­καν τον Νοέμ­βριο του 2024 με την εκκί­νηση της κατα­σκευής του προ­α­να­φε­ρό­με­νου τμή­μα­τος να εκτι­μά­ται έως το τέλος του 2025.

Παράλ­ληλα η Μελέτη Περι­βαλ­λο­ντι­κών Επι­πτώ­σεων για τη δια­σύν­δεση των Δωδε­κα­νή­σων υπο­βλή­θηκε στο ΥΠΕΝ τον Δεκέμ­βριο του 2023 και ανα­μέ­νε­ται η απόφαση της έκδοσης τον Ιούλιο του 2025.

Για τη δια­σύν­δεση του Βορειο­α­να­το­λι­κού Αιγαίου, η Μελέτη Περι­βαλ­λο­ντι­κών Επι­πτώ­σεων, για το τμήμα ΚΥΤ Ν. Σάντας – Υ/Σ Δυτικής Λέσβου, αναρ­τή­θηκε προς δια­βού­λευση στο Ηλε­κτρο­νικό Περι­βαλ­λο­ντικό Μητρώο (ΗΠΜ) τον Δεκέμ­βριο του 2024. Ταυ­τό­χρονα με την δια­δι­κα­σία της αδειο­δό­τη­σης, έχει εκκι­νή­σει και είναι σε εξέλιξη η συλλογή όλων των απαι­τού­με­νων κτη­μα­το­λο­γι­κών στοι­χείων των εκτά­σεων από τις κατά τόπους υπη­ρε­σίες, οι οποίες πρό­κει­ται να απαλ­λο­τριω­θούν για τις ανάγκες κατα­σκευής των έργων.

Η δεύτερη δια­σύν­δεση Ελλάδας – Ιταλίας

Ο ΑΔΜΗΕ προχωρά επίσης και το έργο για τη δεύτερη ηλε­κτρική δια­σύν­δεση της Ελλάδας με την Ιταλία.  Στόχος είναι η ενί­σχυση της περι­φε­ρεια­κής συνερ­γα­σίας στον τομέα της ενέρ­γειας, την ανά­δειξη της Ελλάδας σε ισχυρό εξα­γω­γέα καθαρής ενέρ­γειας και την εμβά­θυνση της ευρω­παϊ­κής αγοράς ηλε­κτρι­σμού.

Στο πλαίσιο αυτό ο ΑΔΜΗΕ ολο­κλή­ρωσε τις μελέτες σκο­πι­μό­τη­τας για τη δεύτερη ενι­σχυ­τική δια­σύν­δεση Ελλάδας-Ιταλίας ισχύος 1 GW, από κοινού με τον Δια­χει­ρι­στή της γει­το­νι­κής χώρας, Terna.

Το έργο έχει εντα­χθεί στο 10ετές πρό­γραμμα ανά­πτυ­ξης του ENTSO-Ε (ΤΥΝDP 2024), ενώ υπο­βλή­θηκε ως υπο­ψή­φιο προς ένταξη στη 2η λίστα Έργων Κοινού Ενδια­φέ­ρο­ντος PCI (Projects of Common Interest) της Ευρω­παϊ­κής Ένωσης. Τον Μάϊο του 2025 ΑΔΜΗΕ και TERNA υπέ­γρα­ψαν Μνη­μό­νιο Συνερ­γα­σίας (MoU), ορί­ζο­ντας τους κύριους όρους και προ­ϋ­πο­θέ­σεις για τον σχε­δια­σμό και την της νέας ηλε­κτρι­κής δια­σύν­δε­σης μεταξύ των δύο χωρών. Το έργο υπο­βλή­θηκε εκ νέου για συμπε­ρί­ληψη στο νέο 10ετές πρό­γραμμα ανά­πτυ­ξης του ENTSO-Ε (ΤΥΝDP 2026)

Πηγή: OT