Aλ. Mητρόπουλος: «Το Εργατικό Δίκαιο ξαναγράφεται ως “Δίκαιο της Καραντίνας του κορωνοϊού”»

Απο­κα­λυ­πτι­κός σχε­τι­κά με τις εξε­λί­ξεις στα ερ­γα­σια­κά, ασφα­λι­στι­κά και συ­ντα­ξιο­δο­τι­κά ζη­τή­μα­τα που απα­σχο­λούν την χώρα εμ­φα­νί­ζε­ται σε συ­νέ­ντευ­ξή του στην «δη­μο­κρα­τι­κή», ο κ. Αλέ­ξης Μη­τρό­που­λος, Κα­θη­γη­τής Ερ­γα­τι­κού Δι­καί­ου και πρό­ε­δρος του ΕΝΥ­ΠΕΚΚ.

Σχο­λιά­ζο­ντας τις εξαγ­γε­λί­ες του πρω­θυ­πουρ­γού, δη­λώ­νει ότι ‘ακόμη δεν έχουν φανεί οι συ­νέ­πειες των νέων μέ­τρων στην αγορά ερ­γα­σί­ας’ προει­δο­ποιώ­ντας όμως, για πε­ραι­τέ­ρω ‘φτω­χο­ποί­η­ση’ ευ­ρύ­τε­ρων στρω­μά­των ερ­γα­ζο­μέ­νων του ιδιω­τι­κού τομέα.

Υπο­γραμ­μί­ζει πως «Το Ερ­γα­τι­κό Δί­καιο ξα­να­γρά­φε­ται ως Δί­καιο της Κα­ρα­ντί­νας του κο­ρω­νοϊ­ού» και προ­βαί­νει σε διευ­κρι­νί­σεις σχε­τι­κά με τα ανα­δρο­μι­κά των συ­ντα­ξιού­χων. Τέλος, απο­κα­λύ­πτει την με­γά­λη ‘μαύρη τρύπα’ στον ΟΑΕΔ ύψους 180εκ. ευρώ (!) που πρέ­πει να κα­λυ­φθεί από την κυ­βέρ­νη­ση ‘αν δεν επι­θυ­μεί να δια­κιν­δυ­νεύ­σει την πλη­ρω­μή των επι­δο­μά­των του ΟΑΕΔ, των φτω­χό­τε­ρων δη­λα­δή οι­κο­γε­νειών…’.

• Κύριε Μη­τρό­που­λε, να ξε­κι­νή­σου­με από τις εξαγ­γε­λί­ες του πρω­θυ­πουρ­γού Κ.Μη­τσο­τά­κη. Οι ερ­γα­ζό­με­νοι φά­νη­καν να δυ­σα­να­σχε­τούν με τα μέτρα στή­ρι­ξης που ανα­κοί­νω­σε, ενώ, φέτος, με την παν­δη­μία του κο­ρω­νοϊ­ού, χι­λιά­δες έμει­ναν εκτός αγο­ράς ερ­γα­σί­ας.

Ακόμη δεν έχουν φανεί οι συ­νέ­πειες των νέων μέ­τρων στην αγορά ερ­γα­σί­ας. Οι θε­σμοί α) της ανα­στο­λής που πα­ρα­τά­θη­κε μέχρι τον Οκτώ­βριο (φαί­νε­ται ότι θα ισχύ­σει και το 2021) και β) της «συν-ερ­γα­σί­ας» (πα­ρα­τά­θη­κε μέχρι τον Δε­κέμ­βριο) ανέ­κο­ψαν τον με­γά­λο όγκο των απο­λύ­σε­ων. Πα­ράλ­λη­λα όμως, δη­μιούρ­γη­σαν αξιο­ση­μεί­ω­τη φτω­χο­ποί­η­ση ευ­ρύ­τε­ρων στρω­μά­των ερ­γα­ζο­μέ­νων του ιδιω­τι­κού τομέα. Οι δύο αυτοί θε­σμοί, όπως και η τηλε-ερ­γα­σία, σε συν­δυα­σμό με την επι­τά­χυν­ση της ψη­φιο­ποί­η­σης του κρά­τους, θα οδη­γή­σουν το επό­με­νο έτος σε απώ­λεια μο­νί­μων θέ­σε­ων ερ­γα­σί­ας που σε βάθος τε­τρα­ε­τί­ας, εάν γε­νι­κευ­θούν, μπο­ρεί να φτά­σουν και τις 500.000.

Η πραγ­μα­τι­κή ανερ­γία, εξάλ­λου, θα ανέλ­θει και θα πα­ρα­μεί­νει για με­γά­λο χρο­νι­κό διά­στη­μα πάνω από το 20%. Έτσι, η έκρη­ξη των ευ­έ­λι­κτων μορ­φών απα­σχό­λη­σης και το «πά­γω­μα» για πολλά χρό­νια της δια­δι­κα­σί­ας αύ­ξη­σης του κα­τώ­τα­του μι­σθού, θα οδη­γή­σουν σε πε­ραι­τέ­ρω φτω­χο­ποί­η­ση ευ­ρύ­τε­ρων στρω­μά­των ερ­γα­ζο­μέ­νων («working poors»).

Υψηλή ανερ­γία και ταυ­τό­χρο­νη «προ­λε­τα­ριο­ποί­η­ση» ερ­γα­ζο­μέ­νων (όχι μόνο του ιδιω­τι­κού τομέα) θα γί­νουν μό­νι­μα χα­ρα­κτη­ρι­στι­κά τής αγο­ράς ερ­γα­σί­ας καθ’όλη τη διάρ­κεια της προ­σε­χούς δε­κα­ε­τί­ας.

Υψη­λοί μι­σθοί και επι­στρο­φή των εγκε­φά­λων δεν πρό­κει­ται να υπάρ­ξει αφού τα κύρια πα­ρα­γω­γι­κά μέσα τής χώρας και οι με­γά­λες κοι­νω­νι­κές επι­χει­ρή­σεις -προϊ­ού­σης της μνη­μο­νια­κής «κα­νο­νι­κό­τη­τας»- απο­ξε­νώ­νο­νται από τη δια­χεί­ρι­ση των ελ­λη­νι­κών κυ­βερ­νή­σε­ων, κατά τον λε­πτο­με­ρή κα­τά­λο­γο των Μνη­μο­νί­ων, κυ­ρί­ως του γ’ γε­νι­κευ­μέ­νου και ανα­κε­φα­λαιω­τι­κού (ν. 4336/2015).

• Ο υπουρ­γός Ερ­γα­σί­ας εξήγ­γει­λε «ερ­γα­σια­κό lockdown» (υπο­χρε­ω­τι­κή τη­λερ­γα­σία για το 40% του προ­σω­πι­κού). Τε­λι­κά είναι ένα καλό, ευ­έ­λι­κτο μέτρο ή πρό­κει­ται για ένα σκλη­ρό μέτρο και γιατί;

Η διά­τα­ξη, όπως ψη­φί­στη­κε, για να ισχύ­σει δο­κι­μα­στι­κά για 15 ημέ­ρες, δεν πε­ρι­λαμ­βά­νει δύ­σκο­λα (επι­κίν­δυ­να) ση­μεία. Είναι όμως «πρόβα τζε­νε­ρά­λε» για το ολο­κλη­ρω­μέ­νο θε­σμι­κό πλαί­σιο που θα πάει στη Βουλή περί τα μέσα Οκτω­βρί­ου, όπως εξήγ­γει­λε η κυ­βέρ­νη­ση.

Είναι πά­ντως μια πα­γκό­σμια πραγ­μα­τι­κό­τη­τα ότι αρ­κε­τές κυ­βερ­νή­σεις (υπό την πίεση επι­χει­ρη­μα­τι­κών και ερ­γο­δο­τι­κών ορ­γα­νώ­σε­ων που δια­θέ­τουν ισχυ­ρά, νε­ο­φι­λε­λεύ­θε­ρης επί­νευ­σης, Ιν­στι­τού­τα και δε­ξα­με­νές σκέ­ψης) θα μπουν στον πει­ρα­σμό να ακυ­ρώ­σουν όσα δι­καιώ­μα­τα των ερ­γα­ζο­μέ­νων και των Συν­δι­κα­λι­στι­κών Ορ­γα­νώ­σε­ων απέ­μει­ναν. Κι αυτό ανε­ξαρ­τή­τως των εγ­γυ­ή­σε­ων που έχουν τεθεί στα οι­κεία Συ­ντάγ­μα­τα κατά την πε­ρί­ο­δο τής λε­γό­με­νης «μα­κράς σο­σιαλ­δη­μο­κρα­τι­κής συ­ναί­νε­σης».

Εξάλ­λου, η Δη­μο­κρα­τία τεί­νει να γίνει μια τυ­πι­κή, τη­λε­μα­τι­κή, διεκ­πε­ραιω­τι­κή υπό­θε­ση μα­κράν των αγώ­νων, των αντι­πα­ρα­θέ­σε­ων, του ζω­ντα­νού λόγου και αντί­λο­γου, της μα­γι­κής και γε­νε­σιουρ­γού τού αν­θρώ­πι­νου πο­λι­τι­σμού «θε­α­τρι­κής» δια­δι­κα­σί­ας τής συ­νέ­λευ­σης. Γιατί δεν πρέ­πει να λη­σμο­νού­με ότι ο διά­λο­γος και οι ερω­τα­πο­κρί­σεις τού κλα­σι­κού θε­ά­τρου διεύ­ρυ­ναν και κα­το­χύ­ρω­σαν τη Δη­μο­κρα­τία στην άμεση μορφή της ως τρόπο ζωής και βί­ω­σης των αν­θρω­πί­νων σχέ­σε­ων.

Έτσι, το Ερ­γα­τι­κό Δί­καιο ξα­να­γρά­φε­ται ως «Δί­καιο της Κα­ρα­ντί­νας του κο­ρω­νοϊ­ού». Και στη ση­με­ρι­νή ελ­λη­νι­κή κυ­βέρ­νη­ση, όπως άλ­λω­στε και στην προη­γού­με­νη, υπάρ­χουν σο­βα­ροί θύ­λα­κες που, με μια ευ­διά­κρι­τη δόση ρε­βαν­σι­σμού, θα θε­λή­σουν να συ­νε­χί­σουν την ακύ­ρω­ση των ερ­γα­σια­κών, συν­δι­κα­λι­στι­κών και ασφα­λι­στι­κών δι­καιω­μά­των, πο­λι­τι­κοί που κα­το­χύ­ρω­σαν με την πα­ρα­πλα­νη­τι­κή λέξη «με­ταρ­ρυθ­μί­σεις» τα Μνη­μό­νια.

Η κοι­νω­νία, φο­βι­σμέ­νη, απο­γοη­τευ­μέ­νη, κα­τα­χρε­ω­μέ­νη και πα­ραι­τη­μέ­νη, δεν φαί­νε­ται ότι μπο­ρεί να αντι­δρά­σει, πολύ δε πε­ρισ­σό­τε­ρο το πα­ρηκ­μα­σμέ­νο και αδύ­να­μο Συν­δι­κα­λι­στι­κό Κί­νη­μα.

Εξάλ­λου, όλα τα κόμ­μα­τα εξου­σί­ας έχουν κυ­βερ­νή­σει ή συ­γκυ­βερ­νή­σει με την αδια­μαρ­τύ­ρη­τη υιο­θέ­τη­ση των μνη­μο­νια­κών δια­τά­ξε­ων, όπως ακρι­βώς τις υπα­γό­ρευαν οι δα­νει­στές, που ακόμη επο­πτεύ­ουν σκλη­ρά τη …συμ­μόρ­φω­σή μας στους μα­κρο­χρό­νιους θε­σμούς τής μνη­μο­νια­κής νο­μο­θε­σί­ας.

• Τι γί­νε­ται με την υπό­θε­ση των ανα­δρο­μι­κών των συ­ντα­ξιού­χων; Μπο­ρεί­τε να μας δώ­σε­τε λε­πτο­μέ­ρειες;

Η κυ­βέρ­νη­ση επι­μέ­νει να εφαρ­μό­ζει με­ρι­κώς την υπ’αριθ. 1439/2020 από­φα­ση της Ολο­μέ­λειας του Συμ­βου­λί­ου Επι­κρα­τεί­ας που επι­δί­κα­σε την κα­τα­βο­λή μόνον έντε­κα (11) μηνών σε όλους τους συ­ντα­ξιού­χους. Μά­λι­στα, ψή­φι­σε και σχε­τι­κό νόμο (άρθρο 114 του ν. 4714/2020), με τον οποίο αρ­νή­θη­κε να συ­μπε­ρι­λά­βει στα ανα­δρο­μι­κά του 11μηνου τα ανα­δρο­μι­κά στις επι­κου­ρι­κές συ­ντά­ξεις, τα Δώρα αλλά και την Ει­σφο­ρά Αλ­λη­λεγ­γύ­ης Συ­ντα­ξιού­χων (ΕΑΣ) για όσους έγινε πε­ρι­κο­πή από 3-14% και ξε­περ­νού­σαν με το άθροι­σμα των συ­ντά­ξε­ών τους τα 1.400 ευρώ μει­κτά.

Με την ίδια διά­τα­ξη ο κ. Βρού­τσης ευ­νό­η­σε μόνον όσους είχαν ασκή­σει αγωγή ή θα προ­λά­βουν να ασκή­σουν μέχρι την κα­τα­βο­λή των «ψα­λι­δι­σμέ­νων» ανα­δρο­μι­κών του 11μηνου. Δυ­στυ­χώς δεν έδωσε αυτή τη δυ­να­τό­τη­τα σ’αυ­τούς που δεν θα προ­λά­βουν να προ­σφύ­γουν μέχρι την κα­τα­βο­λή του 11μηνου, αλλά απα­γο­ρεύ­ο­ντάς τους ταυ­τό­χρο­να την προ­σφυ­γή στα Δι­κα­στή­ρια για τα υπό­λοι­πα ποσά.

Είναι προ­φα­νές ότι αυτό είναι αντι­συ­νταγ­μα­τι­κό αλλά και βε­βαί­ως εκτός πο­λι­τι­κής ηθι­κής αφού η ίδια η κυ­βέρ­νη­ση κα­λού­σε τους συ­ντα­ξιού­χους να μην προ­σφύ­γουν στα Δι­κα­στή­ρια, υπο­σχό­με­νη νο­μο­θε­τι­κή λύση.

• Μι­λή­σα­τε πρό­σφα­τα για έλ­λειμ­μα 180 εκατ. € στον ΟΑΕΔ το 2020!! Τι ση­μαί­νει αυτό και τι συ­νέ­πειες μπο­ρεί να έχει;

Η κυ­βέρ­νη­ση, εφαρ­μό­ζο­ντας τη νε­ο­φι­λε­λεύ­θε­ρη αρχή που πε­ρι­λαμ­βά­νε­ται στο γ’ Μνη­μό­νιο επί ΣΥ­ΡΙ­ΖΑ­ΝΕΛ (ν. 4336/2015 σελ. 713) περί μεί­ω­σης των ασφα­λι­στι­κών ει­σφο­ρών, βρήκε τον δρόμο «στρω­μέ­νο» για να μειώ­σει τις ει­σφο­ρές ή το μη μι­σθο­λο­γι­κό κό­στος της ερ­γα­σί­ας. Σιωπά όμως ως προς την κά­λυ­ψη του ελ­λείμ­μα­τος που θα προ­κύ­ψει στον ΕΦΚΑ από αυτές τις μειώ­σεις, καί­τοι οι δα­νει­στές στην ίδια διά­τα­ξη επι­τάσ­σουν την ανα­πλή­ρω­ση των ποσών.

Εξάλ­λου ο ΟΑΕΔ από τη μεί­ω­ση των ει­σφο­ρών θα χάσει ση­μα­ντι­κά ποσά με συ­νέ­πεια να γί­νε­ται επι­σφα­λής η πλη­ρω­μή των επι­δο­μά­των ανερ­γί­ας, αλλά και των επι­δο­μά­των των φτω­χών και χα­μη­λό­μι­σθων ερ­γα­το­ϋ­παλ­λή­λων όπως είναι τα γλί­σχρα οι­κο­γε­νεια­κά επι­δό­μα­τα, τα συμ­βο­λι­κά επι­δό­μα­τα στρά­τευ­σης, κύ­η­σης, λο­χεί­ας κ.λπ., όλα δη­λα­δή τα επι­δό­μα­τα που δεν μπο­ρούν να λά­βουν από τους ερ­γο­δό­τες ή δεν κα­λύ­πτο­νται από τις αντί­στοι­χες ΣΣΕ.

Έτσι ο ΟΑΕΔ, όπως απο­κά­λυ­ψε η Ομο­σπον­δία των υπαλ­λή­λων του, μόνο για το 2020 έχει έλ­λειμ­μα 180 εκατ. ευρώ από τη μεί­ω­ση κατά 0,9% των ει­σφο­ρών. Αν ισχύ­σει η επι­πλέ­ον μεί­ω­ση των ει­σφο­ρών κατά 3%, όπως εξήγ­γει­λε ο πρω­θυ­πουρ­γός στη ΔΕΘ, τότε το συν­δυα­σμέ­νο έλ­λειμ­μα ΕΦΚΑ-ΟΑΕΔ, μόνο από τη μεί­ω­ση κατά 3,9% για την πε­ρί­ο­δο 2020-2021, θα ανέλ­θει σε 1,2 δις ευρώ.

Προ­φα­νώς η κυ­βέρ­νη­ση οφεί­λει να κα­λύ­ψει αυτό το έλ­λειμ­μα, αν δεν επι­θυ­μεί να δια­κιν­δυ­νεύ­σει την πλη­ρω­μή των επι­δο­μά­των του ΟΑΕΔ, των φτω­χό­τε­ρων δη­λα­δή οι­κο­γε­νειών!