Ανοίγει ο δρόμος για να αποκτήσει η Ρόδος λειτουργικό αντίγραφο 950 κιλών του Μηχανισμού των Αντικυθήρων

• Τη Δευ­τέ­ρα 5 Οκτω­βρί­ου 2026 η Δη­μο­τι­κή Επι­τρο­πή κα­λεί­ται να απο­φα­σί­σει για την απο­δο­χή της δω­ρε­άς του Παρ­ρο­δια­κού Συλ­λό­γου Αμε­ρι­κής «Απόλ­λων» και του Κέ­ντρου Ελ­λη­νι­κών Σπου­δών «Παι­δεία» • Το πιστό αντί­γρα­φο του αρ­χαί­ου υπο­λο­γι­στή κι­νεί­ται σε πραγ­μα­τι­κό χρόνο και προ­ο­ρί­ζε­ται για προ­βε­βλη­μέ­νο και πο­λυ­σύ­χνα­στο χώρο του νη­σιού

Ενα από τα κο­ρυ­φαία επι­τεύγ­μα­τα της αρ­χαί­ας ελ­λη­νι­κής τε­χνο­λο­γί­ας βρί­σκε­ται πολύ κοντά στο να απο­κτή­σει μό­νι­μη πα­ρου­σία στη Ρόδο. Η Διεύ­θυν­ση Πο­λι­τι­σμού του Δήμου Ρόδου ει­ση­γεί­ται την απο­δο­χή της δω­ρε­άς ενός πι­στού αντι­γρά­φου του Μη­χα­νι­σμού των Αντι­κυ­θή­ρων, το οποίο προ­σφέ­ρουν στον δήμο ο Παρ­ρο­δια­κός Σύλ­λο­γος Αμε­ρι­κής «Απόλ­λων» και το Κέ­ντρο Ελ­λη­νι­κών Σπου­δών «Παι­δεία».

Το θέμα θα απα­σχο­λή­σει την δη­μο­τι­κή επι­τρο­πή τη Δευ­τέ­ρα 5 Οκτω­βρί­ου 2026. Η Ρόδος θα απο­κτή­σει ένα αντί­γρα­φο βά­ρους 950 κιλών, το οποίο λει­τουρ­γεί σε πραγ­μα­τι­κό χρόνο και έχει κα­τα­σκευα­στεί εξ ολο­κλή­ρου από το Μου­σείο Αρ­χαί­ας Ελ­λη­νι­κής Τε­χνο­λο­γί­ας Κώστα Κο­τσα­νά.

Πίσω από την πρω­το­βου­λία βρί­σκε­ται, όπως ανα­φέ­ρε­ται στην ει­σή­γη­ση, ο Ρό­διος κα­θη­γη­τής του Πα­νε­πι­στη­μί­ου του Κο­νέ­κτι­κατ κ. Ηλίας Το­μά­ζος, ο οποί­ος ξε­κί­νη­σε και συ­ντό­νι­σε την προ­σπά­θεια μαζί με τους δύο φο­ρείς της ομο­γέ­νειας.

Την ει­σή­γη­ση συ­νέ­τα­ξε το τμήμα της Διεύ­θυν­σης Πο­λι­τι­σμού που είναι αρ­μό­διο για τον σχε­δια­σμό και την υλο­ποί­η­ση δρά­σε­ων και για τη δια­χεί­ρι­ση των πο­λι­τι­στι­κών υπο­δο­μών του δήμου. Υπο­γρά­φουν ο αντι­δή­μαρ­χος Πο­λι­τι­σμού κ. Ευ­στά­θιος Μα­νου­σά­κης και η ανα­πλη­ρώ­τρια διευ­θύ­ντρια της Διεύ­θυν­σης Πο­λι­τι­σμού κ. Διο­νυ­σία Τρυ­πο­σκού­φη.

Η υπη­ρε­σία απο­δί­δει ιδιαί­τε­ρη βα­ρύ­τη­τα στην κί­νη­ση, την οποία χα­ρα­κτη­ρί­ζει «εμ­βλη­μα­τι­κή πρω­το­βου­λία». Κατά την εκτί­μη­σή της, η απο­δο­χή της δω­ρε­άς και η το­πο­θέ­τη­ση του αντι­γρά­φου σε προ­βε­βλη­μέ­νο και πο­λυ­σύ­χνα­στο χώρο της Ρόδου απο­τε­λεί σπου­δαία χει­ρο­νο­μία της ομο­γέ­νειας προς το γε­νέ­θλιο νησί.

Στο ίδιο κεί­με­νο υπο­γραμ­μί­ζε­ται ότι η δωρεά πε­ρι­ποιεί με­γά­λη τιμή για τον δήμο και τους πο­λί­τες του, ενώ γί­νε­ται λόγος για ξε­χω­ρι­στό συμ­βο­λι­σμό της το­πο­θέ­τη­σης του έργου στη Ρόδο.

Η ει­σή­γη­ση ολο­κλη­ρώ­νε­ται με το αί­τη­μα προς τη Δη­μο­τι­κή Επι­τρο­πή να κάνει δεκτή τη δωρεά.

Η αρ­μο­διό­τη­τα ανή­κει στη Δη­μο­τι­κή  Επι­τρο­πή.

Σύμ­φω­να με τα στοι­χεία της ει­σή­γη­σης, το αντί­γρα­φο ζυ­γί­ζει 950 κιλά και λει­τουρ­γεί σε πραγ­μα­τι­κό χρόνο. Ο σχε­δια­σμός του απο­σκο­πεί στο να προ­σο­μοιά­ζει την αυ­θε­ντι­κή μορφή του αρ­χαί­ου υπο­λο­γι­στή. Η κα­τα­σκευή έγινε στο σύ­νο­λό της από το Μου­σείο Αρ­χαί­ας Ελ­λη­νι­κής Τε­χνο­λο­γί­ας Κώστα Κο­τσα­νά.

Στο κεί­με­νο της υπη­ρε­σί­ας το έργο αντι­με­τω­πί­ζε­ται ως μνη­μεια­κό αντί­γρα­φο και η πρό­θε­ση του δήμου είναι να το­πο­θε­τη­θεί σε ση­μείο με με­γά­λη προ­βο­λή και κί­νη­ση.

Ποιο θα είναι ακρι­βώς αυτό το ση­μείο δεν διευ­κρι­νί­ζε­ται. Ούτε προσ­διο­ρί­ζε­ται χρο­νο­διά­γραμ­μα για τη με­τα­φο­ρά και την εγκα­τά­στα­ση, αφού το αί­τη­μα που τί­θε­ται ενώ­πιον της Επι­τρο­πής πε­ριο­ρί­ζε­ται στην απο­δο­χή της δω­ρε­άς.

Η ει­σή­γη­ση κα­τα­γρά­φει τους στό­χους με σα­φή­νεια. Πρώ­τος είναι η ανά­δει­ξη της ιστο­ρι­κής σύν­δε­σης του νη­σιού με τον Μη­χα­νι­σμό.

Ο δεύ­τε­ρος αφορά κα­τοί­κους και επι­σκέ­πτες, στους οποί­ους ο δήμος θέλει να προ­σφέ­ρει άμεση επαφή με αυτό που η υπη­ρε­σία χα­ρα­κτη­ρί­ζει απο­κο­ρύ­φω­μα της αρ­χαί­ας ελ­λη­νι­κής τε­χνο­λο­γί­ας.

Υπάρ­χει και η του­ρι­στι­κή διά­στα­ση. Η Διεύ­θυν­ση Πο­λι­τι­σμού εκτι­μά ότι η πα­ρου­σία του αντι­γρά­φου θα ενι­σχύ­σει την ει­κό­να της Ρόδου ως προ­ο­ρι­σμού πο­λι­τι­στι­κού και επι­στη­μο­νι­κού του­ρι­σμού.

Ο τε­λευ­ταί­ος στό­χος αγ­γί­ζει τη σχέση του δήμου με τους από­δη­μους Ρο­δί­τες, με τους οποί­ους η απο­δο­χή της δω­ρε­άς φι­λο­δο­ξεί να εν­δυ­να­μώ­σει τους δε­σμούς.

Η δωρεά, όπως ση­μειώ­νε­ται στην ει­σή­γη­ση, έγινε πραγ­μα­τι­κό­τη­τα χάρη στην προ­σπά­θεια του κ. Το­μά­ζου, με τη συμ­με­το­χή του ορ­γα­νι­σμού «Παι­δεία» των ΗΠΑ, του Κέ­ντρου Ελ­λη­νι­κών Σπου­δών που ανα­φέ­ρε­ται στο ίδιο κεί­με­νο και με αυτή την ονο­μα­σία, καθώς και του Παρ­ρο­δια­κού Συλ­λό­γου Αμε­ρι­κής «Απόλ­λων».

Η δη­μο­τι­κή υπη­ρε­σία δια­βά­ζει την κί­νη­ση ως έμπρα­κτη έκ­φρα­ση του δε­σμού των από­δη­μων με τον τόπο κα­τα­γω­γής τους. Για τον λόγο αυτό συν­δέ­ει άμεσα την απο­δο­χή της δω­ρε­άς με την προ­σπά­θεια του δήμου να κρα­τή­σει ζω­ντα­νή τη σχέση με την ομο­γέ­νεια της Αμε­ρι­κής.

Ο Μη­χα­νι­σμός των Αντι­κυ­θή­ρων, όπως υπεν­θυ­μί­ζε­ται στην ει­σή­γη­ση, είναι ο αρ­χαιό­τε­ρος γνω­στός πο­λύ­πλο­κος μη­χα­νι­σμός πλα­νη­τι­κής λει­τουρ­γί­ας και ανα­φέ­ρε­ται ως ο πρώ­τος γνω­στός ανα­λο­γι­κός υπο­λο­γι­στής.

Επι­στη­μο­νι­κές με­λέ­τες, σύμ­φω­να με το ίδιο κεί­με­νο, συν­δέ­ουν την κα­τα­σκευή του με τη σχολή ή τις γνώ­σεις του Ίπ­παρ­χου, ο οποί­ος έδρα­σε στη Ρόδο τον δεύ­τε­ρο αιώνα π.Χ. Το νησί υπήρ­ξε κατά την ελ­λη­νι­στι­κή πε­ρί­ο­δο κέ­ντρο αστρο­νο­μί­ας και τε­χνο­λο­γί­ας, στοι­χείο πάνω στο οποίο η Διεύ­θυν­ση Πο­λι­τι­σμού στη­ρί­ζει σε με­γά­λο βαθμό το σκε­πτι­κό της.

Αυτή η σύν­δε­ση είναι που προσ­δί­δει στο αντί­γρα­φο, κατά την υπη­ρε­σία, το ιδιαί­τε­ρο συμ­βο­λι­κό του βάρος. Και αυτή ακρι­βώς επι­διώ­κει να ανα­δεί­ξει ο δήμος, εφό­σον η Δη­μο­τι­κή Επι­τρο­πή δώσει τη Δευ­τέ­ρα το πρά­σι­νο φως για την απο­δο­χή της δω­ρε­άς.