Χωρίς αναδρομική ισχύ για Ελλάδα και Ιταλία η πρόταση για κατανομή μεταναστών

Μόνο οι νέοι πρό­σφυ­γες που φθάνουν στην Ιταλία και στην Ελλάδα και όχι όσοι βρί­σκο­νται ήδη σήμερα σε καταυ­λι­σμούς υπο­δο­χής προ­σφύ­γων και μετα­να­στών, θα υπο­λο­γί­ζο­νται στις ποσο­στώ­σεις της Ευρω­παϊ­κής Ένωσης για την υπο­χρε­ω­τική κατα­νομή τους στα κράτη μέλη, σύμφωνα με μια πρόταση που περι­ήλθε σε γνώση του πρα­κτο­ρείου ειδή­σεων Reuters και ανα­μέ­νε­ται να παρου­σια­στεί αύριο Τετάρτη.

Όπως φαί­νε­ται η πρόταση αυτή απο­τε­λεί μια παρα­χώ­ρηση προς τις κυβερ­νή­σεις κρατών μελών της ΕΕ που έχουν ενα­ντιω­θεί στο σχέδιο για την αντι­με­τώ­πιση της μετα­να­στευ­τι­κής κρίσης.

Οι προ­τά­σεις της Ευρω­παϊ­κής Επι­τρο­πής για την κατα­νομή βάσει ποσο­στώ­σεων των αιτού­ντων άσυλο που προ­σπα­θούν να γλι­τώ­σουν από μακρό­χρο­νες συρ­ρά­ξεις στη Μέση Ανατολή και στην Αφρική έγιναν δεκτές με έντονο σκε­πτι­κι­σμό από κυβερ­νή­σεις οι οποίες βρί­σκο­νται αντι­μέ­τω­πες με ένα εντει­νό­μενο αντι­με­τα­να­στευ­τικό αίσθημα, σε μια περίοδο εφαρ­μο­γής πολι­τι­κών λιτό­τη­τας.

Όμως οι πρό­σφα­τοι θάνατοι χιλιά­δων μετα­να­στών στην προ­σπά­θεια τους να κατα­φέ­ρουν τον διάπλου της Μεσο­γείου έδειξε ότι η ΕΕ χρειά­ζε­ται ένα σχέδιο αντι­με­τώ­πι­σης μιας κατά­στα­σης εκτά­κτου ανάγκης.

Στο προ­σχέ­διο της πρό­τα­σης στις κυβερ­νή­σεις της ΕΕ, έκτασης 23 σελίδων, η Κομι­σιόν διευ­κρι­νί­ζει ότι οι σχε­δια­σμοί για την επα­νε­γκα­τά­σταση 24.000 αιτού­με­νων άσυλο από την Ιταλία και 16.000 από την Ελλάδα σε άλλα κράτη μέλη «θα αφορά μόνο τα πρόσωπα τα οποία θα φθάσουν στην επι­κρά­τεια της Ιταλίας και της Ελλάδας από την ημε­ρο­μη­νία επα­κρι­βώς που η απόφαση θα τεθεί σε ισχύ».

Βάσει της πρό­τα­σης αυτής η Ιταλία και η Ελλάδα πρέπει επίσης να δεσμευ­τούν να βελ­τιώ­σουν τις δικές τους δια­δι­κα­σίες εξέ­τα­σης των αιτή­σεων ασύλου ή/και του επα­να­πα­τρι­σμού των προ­σφύ­γων. Εάν απο­τύ­χουν να το πράξουν, αυτό θα μπο­ρούσε να σημάνει την ανα­στολή της εφαρ­μο­γής της νέας ρύθ­μι­σης για έως και έξι μήνες.

Ακόμη, η πρόταση ανα­φέ­ρει ότι όποιος αιτού­με­νος άσυλο δεν έχει υπο­βλη­θεί σε δια­δι­κα­σία λήψης δακτυ­λι­κών απο­τυ­πω­μά­των δεν θα επι­τρέ­πε­ται να εγκα­θί­στα­ται σε άλλο κράτος μέλος της ΕΕ.

Το σχέδιο προ­βλέ­πει επι­πλέον ότι όσοι πρό­σφυ­γες έχουν ήδη φθάσει στην Ελλάδα και στην Ιταλία θα παρα­μεί­νουν εκεί εκτός εάν επα­να­προ­ω­θη­θούν.

Η πρόταση πάντως σημα­το­δο­τεί μια σημα­ντική τρο­πο­ποί­ηση της αρχής που προ­έ­βλεπε ότι η επε­ξερ­γα­σία των αιτή­σεων ασύλου γινόταν απο­κλει­στικά στη χώρα υπο­δο­χής τους και ειση­γεί­ται την κατα­νομή της ευθύνης σε όλα τα κράτη μέλη της ΕΕ.

Καθώς η εφαρ­μογή της νέας πολι­τι­κής θα αρχίσει με τους πρό­σφυ­γες που θα φθάνουν στο εξής στην Ευρώπη, οι ποσο­στώ­σεις ενδέ­χε­ται να μην πλη­ρω­θούν, ή να πλη­ρω­θούν με πιο βραδύ ρυθμό, και αυτό ενδέ­χε­ται να κάμψει τις αντι­δρά­σεις όσων ενα­ντιώ­νο­νται στις προ­τά­σεις της Ευρω­παϊ­κής Επι­τρο­πής.

Παρ’ όλ’ αυτά όμως το σχέδιο της Κομι­σιόν εξα­κο­λου­θεί να συναντά αντί­σταση, ιδίως από τις κυβερ­νή­σεις χωρών της κεντρι­κής και της ανα­το­λι­κής Ευρώπης, που επι­ση­μαί­νουν ότι υπο­δέ­χο­νται ήδη πρό­σφυ­γες λόγω της κρίσης στην Ουκρα­νία.

Η Βρε­τα­νία, η οποία επέλεξε να μη συμ­με­τέ­χει στο σχέδιο, θέλει η αντί­δραση της ΕΕ να επι­κε­ντρω­θεί περισ­σό­τερο στους δια­κι­νη­τές.

«Τα προ­βλή­ματα πρέπει να αντι­με­τω­πί­ζο­νται εκεί που εγεί­ρο­νται», δήλωσε διπλω­μά­της της ΕΕ.

Η Ελλάδα και η Ιταλία, δύο χώρες που απο­τε­λούν τη βασική πύλη της ΕΕ για τους μετα­νά­στες από την βόρεια Αφρική, την Ασία και την Μέση Ανατολή, ζητούν έντονα βοήθεια για να αντι­με­τω­πί­σουν το κύμα των μετα­να­στών: 600.000 άνθρω­ποι ζήτησαν άσυλο στην ΕΕ τον περα­σμένο χρόνο.

Βάσει του σχεδίου της Επι­τρο­πής, η Γερ­μα­νία, η Γαλλία και η Ισπανία θα ανα­λά­βουν να επε­ξερ­γα­στούν τις περισ­σό­τε­ρες αιτή­σεις για τη χορή­γηση ασύλου, με την Γερ­μα­νία να υπο­δέ­χε­ται περίπου 9.000 ανθρώ­πους. Η Ουγ­γα­ρία, ο πρω­θυ­πουρ­γός της οποίας δήλωσε πως το ευρω­παϊκό σχέδιο «είναι στα όρια της τρέλας», θα υπο­δε­χθεί 830 ανθρώ­πους.

Επι­πλέον, σε μια προ­σπά­θεια να απο­τρέ­ψει την έλευση οικο­νο­μι­κών μετα­να­στών, η Κομι­σιόν επι­ση­μαί­νει ότι μόνο οι αιτή­σεις για τη χορή­γηση ασύλου ανθρώ­πων από χώρες που αντι­με­τω­πί­ζουν τις πιο σοβαρές κρίσεις, όπως η Συρία και η Ερυ­θραία, θα γίνο­νται δεκτές.

Στο μεταξύ η Frontex –ο Ευρω­παϊ­κός Οργα­νι­σμός για τη Δια­χεί­ριση της Επι­χει­ρη­σια­κής Συνερ­γα­σίας στα Εξω­τε­ρικά Σύνορα των Κρατών Μελών της Ευρω­παϊ­κής Ένωσης– ανα­κοί­νωσε σήμερα ότι ενι­σχύει σημα­ντικά τα μέσα που έχει ανα­πτύ­ξει στη Μεσό­γειο, λίγες ώρες μετά την έκκληση του Γενικού Γραμ­μα­τέα του Οργα­νι­σμού Ηνω­μέ­νων Εθνών Μπαν Γκι Μουν προς την Ευρώπη να κάνει περισ­σό­τερα για να βοη­θή­σει τους πρό­σφυ­γες και τους μετα­νά­στες.

Σύμφωνα με μια ανα­κοί­νωση του Ευρω­παϊ­κού Οργα­νι­σμού, την καλο­και­ρινή περίοδο θα ανα­πτυ­χθούν «τρία αερο­σκάφη, δύο ελι­κό­πτερα, έξι σκάφη ναυ­τι­κής επι­τή­ρη­σης και 12 περι­πο­λικά πλοία, καθώς και εννέα επι­πρό­σθε­τες ομάδες ειδικών», σε μια περιοχή νότια της Σικε­λίας, στο πλαίσιο της επι­χεί­ρη­σης Τρίτων.

Νωρί­τερα σήμερα, κατά τη διάρ­κεια επί­σκε­ψής του στο Δου­βλίνο, ο Μπαν κάλεσε την Ευρώπη να κατα­βά­λει μεγα­λύ­τε­ρες προ­σπά­θειες και να «προ­σφέ­ρει περισ­σό­τερη βοήθεια» στους πρό­σφυ­γες και στους μετα­νά­στες, καλώ­ντας τους ηγέτες των κρατών μελών της ΕΕ να «αντι­με­τω­πί­σουν το πρό­βλημα με πιο πλήρη και συλ­λο­γικό τρόπο».

ΑΠΕ-ΜΠΕ