Δημογραφικό: Αλλάζει η πληθυσμιακή «πυραμίδα» – Aυξάνονται ηλικιωμένοι, άτεκνοι και μετανάστες

Σε φθί­νουσα πορεία βρί­σκε­ται ο πλη­θυ­σμός της Ελλάδας τα τελευ­ταία χρόνια, με το ευνοϊκό σενάριο να κάνει λόγο για επι­στροφή 6 δεκα­ε­τίες πίσω (στα επίπεδα των 8,45 εκα­τομ­μυ­ρίων) και το δυσμε­νές για 7,95 εκα­τομ­μύ­ρια, όσοι ήταν οι κάτοι­κοι της χώρας την πρώτη μετα­πο­λε­μική δεκα­ε­τία.

Η μόνη ηλι­κιακή ομάδα που ανα­μέ­νε­ται να αυξηθεί τα επόμενα 30 χρόνια είναι οι ηλι­κιω­μέ­νοι, κατά περίπου 700.000 άτομα, ενώ ο ενεργός πλη­θυ­σμός θα μειωθεί κατά περίπου 2,7 εκα­τομ­μύ­ρια άτομα.

Ταυ­τό­χρονα αλλάζει και η πλη­θυ­σμιακή «πυρα­μίδα» με τα παιδιά και τους νέους να συρ­ρι­κνώ­νο­νται χρόνο με τον χρόνο λόγω της μείωσης των γεν­νή­σεων, ενώ αντί­θετα αυξά­νο­νται η ομάδα των 65+, των άτεκνων ζευ­γα­ριών και των μετα­να­στών.

Όπως ανέφερε ο καθη­γη­τής και διευ­θυ­ντής του Ινστι­τού­του Δημο­γρα­φι­κών Ερευνών και Μελετών (ΙΔΕΜ) Βύρων Κοτζα­μά­νης στην ομιλία του στο 2ο Financial Planning Forum, οι βασικές δημο­γρα­φι­κές αλλαγές που είναι ήδη ορατές σήμερα αφορούν:

την αύξηση του προσ­δό­κι­μου ζωής

την μείωση της γονι­μό­τη­τας των γυναι­κών και την συνεχή αύξηση της μέσης ηλικίας στην από­κτηση του πρώτου παιδιού

την ανα­στροφή του φυσικού ισο­ζυ­γίων γεν­νή­σεων – θανάτων

την συρ­ρί­κνωση των νεό­τε­ρων γενιών (από το 38,5% το 1951 στο 18,5% σήμερα) και την άνοδο του ποσο­στού των ηλι­κιω­μέ­νων (65 ετών και άνω) από το 6,8% το 1951 στο 23,5% σήμερα.

Ταυ­τό­χρονα, ανα­κό­πηκε το μετα­να­στευ­τικό κύμα προς τη χώρα και αυξή­θη­καν οι «έξοδοι» Ελλήνων και αλλο­δα­πών, με απο­τέ­λε­σμα μέσα σε μια 15ετία (2011-2026) η χώρα να χάσει 700.000 άτομα.

Δια­βά­στε επίσης: Δημο­γρα­φικό: Μόλις το 2,5% των 30άρηδων είναι γονείς – Με εισο­δή­ματα έως 10.000 ευρώ η πλειο­ψη­φία τους

Οι γάμοι συνε­χί­ζουν να μειώ­νο­νται, ενώ αυξά­νο­νται τα σύμφωνα συμ­βί­ω­σης όπως και τα δια­ζύ­για. Το οικο­γε­νειακό μοντέλο αλλάζει, καθώς ολοένα και περισ­σό­τερα ζευ­γά­ρια παρα­μέ­νουν άτεκνα, ενώ αυξά­νο­νται τα κατοι­κί­δια ζώα. Τα άτομα χωρίς απο­γό­νους θα βρεθούν μεγα­λώ­νο­ντας είτε μόνοι, είτε με τον επίσης ηλι­κιω­μένο σύντροφό τους, χωρίς την παρου­σία των «άτυπων βοηθών» που δια­θέ­τουν ακόμη και σήμερα οι παλαιό­τε­ρες γενεές.

«Η δημο­γρα­φική γήρανση είναι μια από τις μεί­ζο­νες προ­κλή­σεις που καλού­μα­στε να αντι­με­τω­πί­σουμε. Οι χώρες που θα προ­ε­τοι­μα­στούν έγκαιρα για τη δημο­γρα­φική μετά­βαση μέσω κατάλ­λη­λων και διο­ρα­τι­κών πολι­τι­κών, θα είναι σε καλύ­τερη θέση να δια­φυ­λά­ξουν τόσο την οικο­νο­μική τους ευη­με­ρία και τη δια­γε­νε­ακή αλλη­λεγ­γύη, όσο και την κοι­νω­νική τους συνοχή» δήλωσε ο διευ­θυ­ντής του ΙΔΕΜ.

Το δημο­γρα­φικό μέλλον της Ελλάδας

Σύμφωνα με τον κ. Κοτζα­μάνη, τις επό­με­νες δεκα­ε­τίες στην Ελλάδα:

1) οι θάνατοι θα αυξη­θούν ελαφρώς και θα συνε­χί­σουν να είναι πολύ περισ­σό­τε­ροι από τις γεν­νή­σεις, με απο­τέ­λε­σμα τη μείωση του πλη­θυ­σμού μας,

2) η υπερ-συγκέντρωσή του πλη­θυ­σμού σε ένα εξαι­ρε­τικά περιο­ρι­σμένο τμήμα της επι­κρά­τειας θα συνε­χι­στεί,

3) Ο συνο­λι­κός πλη­θυ­σμός (με μηδε­νικό μετα­να­στευ­τικό ισο­ζύ­γιο) θα μειωθεί από 1,95 έως και 2,45 εκα­τομ­μύ­ρια περίπου το 2060 σε σχέση με σήμερα. Αντί­θετα οι 65 ετών και άνω θα αυξη­θούν κατά 750.000 και θα απο­τε­λούν -αναλόγως των σεναρίων- το 30% έως 38% του συνο­λι­κού πλη­θυ­σμού.

Οι επι­πτώ­σεις της γήραν­σης αγγί­ζουν και τα συστή­ματα κοι­νω­νι­κής πρό­νοιας, συντα­ξιο­δό­τη­σης και υγείας που σχε­διά­στη­καν σε περίοδο πλη­θυ­σμια­κής μεγέ­θυν­σης και αντι­με­τω­πί­ζουν αυξη­μέ­νες δομικές πιέσεις, δεδο­μέ­νου ότι η ανα­λο­γία των ηλι­κιω­μέ­νων προς νέους παρα­γω­γι­κής ηλικίας μετα­βάλ­λε­ται ταχύ­τατα.

Η αύξηση του προσ­δό­κι­μου ζωής στις ανε­πτυγ­μέ­νες κοι­νω­νίες σε συν­δυα­σμό με τις προ­ό­δους της ιατρι­κής, τη βελ­τί­ωση των συν­θη­κών δια­βί­ω­σης, την πιο ισορ­ρο­πη­μένη δια­τροφή και την ανά­πτυξη των συστη­μά­των κοι­νω­νι­κής προ­στα­σίας επι­τρέ­πουν σήμερα σε όλο και περισ­σό­τερα άτομα σε σχέση με το παρελ­θόν να ζουν περισ­σό­τερα χρόνια, και, συχνά, με καλύ­τερη υγεία.

Με το προσ­δό­κιμο ζωής να αυξά­νε­ται δυσα­νά­λογα με τον πλη­θυ­σμό, όλο και περισ­σό­τε­ροι πολίτες θα παρα­μέ­νουν εκτός της αγοράς εργα­σίας για μεγα­λύ­τερο διά­στημα. Την ίδια στιγμή το εισό­δημά τους θα πρέπει να αυξηθεί, προ­κει­μέ­νου να επαρκεί για μια ποιο­τική ζωή στα χρόνια της σύντα­ξης.

Με άλλα λόγια, η κατά κεφαλήν δαπάνη για τη δημόσια σύνταξη αυξά­νε­ται, ενώ το εργα­τικό δυνα­μικό και οι επα­κό­λου­θες ασφα­λι­στι­κές εισφο­ρές μειώ­νο­νται. Επι­πλέον, το αυξη­μένο προσ­δό­κιμο ζωής αυξάνει τις δαπάνες υγείας, προ­σθέ­το­ντας ένα επι­πλέον κόστος στα νοι­κο­κυ­ριά.

Πηγή: insider.gr