«Μπρος γκρεμός και πίσω ρέμα» για το υπουργείο Οικονομικών με το … νερό

Χρονικό περι­θώ­ριο έξι μηνών έχει το υπουρ­γείο Οικο­νο­μι­κών να συμ­μορ­φω­θεί πλήρως με τις δύο απο­φά­σεις που εξέδωσε τον Φεβρουά­ριο του 2022 το Συμ­βού­λιο της Επι­κρα­τείας (ΣτΕ) για την ΕΥΔΑΠ και την ΕΥΑΘ, επι­στρέ­φο­ντας στο Ελλη­νικό Δημόσιο το πλειο­ψη­φικό πακέτο μετοχών που κατέχει στις εται­ρείες αυτές το λεγό­μενο Υπερ­τα­μείο Ιδιω­τι­κο­ποι­ή­σεων.

Το χρονικό περι­θώ­ριο δόθηκε από την Επι­τροπή Κανο­νι­στι­κής Συμ­μόρ­φω­σης του ΣτΕ με απόφασή της που εκδό­θηκε την περα­σμένη Τρίτη. Το πρό­βλημα του υπουρ­γείου είναι ότι πρέπει καί να συμ­μορ­φω­θεί μέσα σε έξι μήνες με τις απο­φά­σεις του ΣτΕ καί ταυ­τό­χρονα να μην αναι­ρέ­σει τις δεσμεύ­σεις  που ανέλαβε η Ελλάδα με την συμ­φω­νία για το 3ο Μνη­μό­νιο και τη δανειακή σύμβαση των 86 δισ. ευρώ που υπέ­γραψε τον Αύγου­στο του 2015 και με την οποία είχε καθο­ρι­στεί συγκε­κρι­μέ­νος ρόλος εγγυητή, απέ­να­ντι στους δανει­στές, για το λεγό­μενο Υπερ­τα­μείο Ιδιω­τι­κο­ποι­ή­σεων, δηλαδή για την Ελλη­νική Εταιρία Συμ­με­το­χών και Περιου­σίας (ΕΕΣΥΠ).

Την περα­σμένη Τρίτη, η Επι­τροπή Κανο­νι­στι­κής Συμ­μόρ­φω­σης του ΣτΕ εξέδωσε απόφαση με την οποία ζήτησε από το υπουρ­γείο Οικο­νο­μι­κών να εφαρ­μό­σει πλήρως τις απο­φά­σεις 190 και 191 της Ολο­με­λείας του Ανω­τά­του Ακυ­ρω­τι­κού Δικα­στη­ρίου για την ΕΥΔΑΠ και την ΕΥΑΘ που εκδό­θη­καν τον Φεβρουά­ριο του 2022. Με τις απο­φά­σεις εκείνες, είχε κριθεί ως αντι­συ­νταγ­μα­τική η κατοχή του πλειο­ψη­φι­κού πακέτου μετοχών των δύο εται­ρειών από την ΕΕΣΥΠ, αφού, όπως τονι­ζό­ταν, το Ελλη­νικό Δημόσιο θα πρέπει να έχει την πλήρη κατοχή των δυο εται­ριών και όχι μόνο την επο­πτεία τους. Ένα δεύτερο σκέλος της από­φα­σης έδινε εντολή οι μετοχές των δύο εται­ριών να επι­στρέ­ψουν από την ΕΕΣΥΠ, δηλαδή από το Υπερ­τα­μείο, στο μετο­χο­λό­γιο του Δημο­σίου.

Σήμερα, το Υπερ­τα­μείο ελέγχει το 50% + 1 μετοχή του μετο­χι­κού κεφα­λαίου της ΕΥΔΑΠ, και το ΤΑΙΠΕΔ (θυγα­τρική της ΕΕΣΥΠ) ένα ακόμη 11%. Αντί­στοιχα, στην ΕΥΑΘ το Υπερ­τα­μείο κατέχει το 50% + 1 μετοχή, με το ΤΑΙΠΕΔ να δια­τη­ρεί τον έλεγχο του 24%.

Τη νέα απόφαση του ΣτΕ κατά της κατοχής της πλειο­ψη­φίας των μετοχών ΕΥΔΑΠ – ΕΥΑΘ από το Υπερ­τα­μείο προ­κά­λε­σαν τα άρθρα 114 και 115 , του νόμου 4964/2022, τα οποία ψηφί­στη­καν από τη Βουλή τον Ιούλιο του 2022 και με τα οποία το υπουρ­γείο Οικο­νο­μι­κών νομι­μο­ποιούσε την κατοχή αυτή. Αυτή τη φορά οι εργα­ζό­με­νοι των δύο εται­ριών προ­σέ­φυ­γαν στην Επι­τροπή Κανο­νι­στι­κής Συμ­μόρ­φω­σης του ΣτΕ πετυ­χαί­νο­ντας την απόφαση που εκδό­θηκε στις 21 Μαρτίου.

Το πρό­βλημα με την ΕΕΣΥΠ (Υπερ­τα­μείο)

Το μεγάλο πρό­βλημα με την ΕΕΣΥΠ είναι ότι, από την σύσταση της, έχει διπλές εγγυ­ή­σεις για τους δανει­στές που είναι πολύ δύσκολο αν όχι αδύνατο να ανα­κλη­θούν αφού συν­δέ­ο­νται με την δανειακή σύμβαση του 3ου μνη­μο­νίου αλλά και με την διάθεση των εσόδων του Υπερ­τα­μείου.

Ειδι­κό­τερα, σε ότι αφορά την διάθεση των εσόδων του Υπερ­τα­μείου, το κατα­στα­τικό της ΕΕΣΥΠ προ­βλέ­πει ότι θα δια­τί­θε­νται κατά 50% για την απο­πλη­ρωμή του χρέους και κατά 50% για επεν­δύ­σεις σε συν­δυα­σμό με κοι­νο­τι­κές πρω­το­βου­λίες .

Η δεύτερη και πιο ουσια­στική εγγύηση περι­λαμ­βά­νε­ται στην δανειακή σύμβαση που κυρώ­θηκε στη Βουλή στις 14 Αυγού­στου 2015 (ν. 4336/2015) και υπο­γρά­φηκε στις 19 Αυγού­στου μεταξύ του ESM και της Ελλη­νι­κής Δημο­κρα­τίας εκπρο­σω­πού­με­νης από το υπουρ­γείο Οικο­νο­μι­κών και την οποία συνυ­πέ­γρα­ψαν η Τράπεζα της Ελλάδας και το Ταμείο Χρη­μα­το­πι­στω­τι­κής Στα­θε­ρό­τη­τας. Στη σύμβαση προ­βλέ­πε­ται, ότι όταν συστα­θεί ο νέος φορέας του Υπερ­τα­μείου, δηλαδή η ΕΕΣΥΠ, θα συμ­βλη­θεί και αυτός στη δανειακή σύμβαση των 86 δισ. ευρώ από τον ESM και θα δώσει εγγυ­ή­σεις ύψους 25 δισ. ευρώ, έναντι της δημό­σιας περιου­σίας του, στον ESM για την υπο­χρέ­ωση της Ελλάδος να εξο­φλή­σει τη χρη­μα­το­δο­τική συν­δρομή μέσω της ΕΕΣΥΠ. Για το ποσό της εγγύ­η­σης, δεν υπάρ­χουν μεν συγκε­κρι­μέ­νες υπο­θή­κες. Είναι προ­φα­νές, όμως, ότι αν μειωθεί η δημόσια περιου­σία που έχει μετα­βι­βα­στεί στην ΕΕΣΥΠ, θα πρέπει να γίνει νέα δια­πραγ­μά­τευση με τον μεγα­λύ­τερο δανει­στή της Ελλάδας τον ESM.

Όλα αυτά επι­τη­ρού­νται από τα 2 από τα 5 μέλη του επο­πτι­κού συμ­βου­λίου της ΕΕΣΥΠ που διο­ρί­ζο­νται από την Ευρω­παϊκή Επι­τροπή τον ESM με την σύμφωνη γνώμη του εκά­στοτε υπουρ­γού Οικο­νο­μι­κών.

Συνεπώς, αν θελήσει να εφαρ­μό­σει το υπουρ­γείο Οικο­νο­μι­κών την απόφαση του ΣτΕ θα πρέπει να αλλάξει τον ιδρυ­τικό νόμο της ΕΕΣΥΠ με σύμφωνη γνώμη και των δανει­στών οι οποίοι μπορούν να χαρα­κτη­ρί­σουν την κίνηση ανα­στροφή μεταρ­ρυθ­μί­σεων που συμ­φω­νή­θη­καν με το 3ο Μνη­μό­νιο.

Το υπουρ­γείο Οικο­νο­μι­κών επι­χεί­ρησε να δώσει μια λύση, με τον τελευ­ταίο νόμο για τις ΔΕΚΟ. Εκεί , περι­λή­φθη­καν δια­τά­ξεις με βάση τις οποίες, ο εκά­στοτε υπουρ­γός Οικο­νο­μι­κών θα μπορεί να επα­να­γο­ρά­σει μετοχές δημο­σίων εται­ριών από μειο­ψη­φού­ντες μετό­χους. Με δεδο­μένη όμως την σχετικά μικρή μετο­χική δια­σπορά των δύο εται­ριών, θα είναι δύσκολο στο υπουρ­γείο Οικο­νο­μι­κών, να μειώσει το ποσοστό των δύο εται­ριών στην ΕΕΣΥΠ κάτω από την απόλυτη πλειο­ψη­φία του 50%+1 μετοχή.

Πώς φτάσαμε ως εδώ

Η σημε­ρινή δύσκολη κατά­σταση ξεκί­νησε από τις εμμονές των δανει­στών το 2016 αφενός για την σύσταση της ΕΕΣΥΠ με τους όρους που ανα­φέρ­θη­καν παρα­πάνω αφε­τέ­ρου για την μερική, έστω, ιδιω­τι­κο­ποί­ηση των δύο μεγα­λύ­τε­ρων εται­ριών ύδρευ­σης. Για να γίνει το τελευ­ταίο, θα έπρεπε να παρα­καμ­φθεί προη­γού­μενη απόφαση (1906/2014) του ΣτΕ, η οποία έκρινε αντι­συ­νταγ­μα­τική, την κατοχή – τότε – της πλειο­ψη­φίας των μετοχών ΕΥΔΑΠ και ΕΥΑΘ από το ΤΑΙΠΕΔ, θεω­ρώ­ντας ότι το νερό είναι δημόσιο αγαθό και, ως εκ τούτου, θα πρέπει να το δια­χει­ρί­ζε­ται απο­κλει­στικά το Ελλη­νικό Δημόσιο.

Έτσι, επι­λέ­χθηκε η λύση του δια­μοι­ρα­σμού του μετο­χι­κού κεφα­λαίου της ΕΥΔΑΠ και ΕΥΔΑΠ, μεταξύ ΕΕΣΥΠ και ΤΑΙΠΕΔ, ώστε το ΤΑΙΠΕΔ που είναι άμεση θυγα­τρική της ΕΕΣΥΠ να μην έχει πλειο­ψη­φικό ποσοστό και έτσι να φαί­νε­ται ότι εφαρ­μό­ζε­ται η απόφαση του ΣτΕ. Όμως το πλειο­ψη­φικό πακέτο μετα­βι­βά­στηκε για την κάθε εταιρία στο Υπερ­τα­μείο. Και κάθε μία από τις δύο εται­ρείες μετα­τρά­πη­καν σε θυγα­τρι­κές του Υπερ­τα­μείου που δεν είχε άμεση σχέση με το ΤΑΙΠΕΔ!

Πηγή naftemporiki.gr