Στις 17 Νοεμβρίου κρίνεται η αίτηση επανεξέτασης για τη δολοφονία της Ελένης Τοπαλούδη

• Το Στ’ Ποινικό Τμήμα του Αρείου Πάγου επα­νε­ξε­τά­ζει με νέο ειση­γητή την αίτηση που κατέ­θεσε ο συνή­γο­ρος του Ροδίτη κατα­δι­κα­σθέ­ντος κατά της από­φα­σης 747/2024. Η Εισαγ­γε­λία και η πολι­τική αγωγή έχουν ήδη ζητήσει την απόρ­ριψή της

Λιγό­τερο από ένας μήνας απο­μέ­νει μέχρι τη συνε­δρί­αση που ανα­μέ­νε­ται να γράψει τον επίλογο της μακράς δικα­στι­κής δια­δρο­μής της υπό­θε­σης Τοπα­λούδη. Στις 17 Νοεμ­βρίου 2026 το Στ’ Ποινικό Τμήμα του Αρείου Πάγου θα εξε­τά­σει εκ νέου την αίτηση επα­νε­ξέ­τα­σης της από­φα­σης με την οποία το ίδιο δικα­στή­ριο είχε απορ­ρί­ψει, τον Μάιο του 2024, τις αιτή­σεις αναί­ρε­σης των 2 κατα­δι­κα­σθέ­ντων για τη δολο­φο­νία και τον ομαδικό βιασμό της 21χρονης φοι­τή­τριας του Πανε­πι­στη­μίου Αιγαίου. Η αίτηση είχε συζη­τη­θεί για πρώτη φορά στις 21 Ιανουα­ρίου 2025, όμως το Τμήμα δεν εξέδωσε απόφαση και προσ­διό­ρισε νέα δικά­σιμο, ορί­ζο­ντας παράλ­ληλα και νέο ειση­γητή.

Πρό­κει­ται για το τελευ­ταίο ένδικο βοήθημα που απο­μέ­νει στην υπε­ρά­σπιση του ημε­δα­πού κατα­δι­κα­σθέ­ντος, σε μια υπόθεση που από τον Νοέμ­βριο του 2018 έχει αναχθεί σε σύμβολο του αγώνα κατά της έμφυλης βίας και έχει απα­σχο­λή­σει όλες τις βαθ­μί­δες της ελλη­νι­κής δικαιο­σύ­νης. Σχεδόν 8 χρόνια μετά τη δολο­φο­νία στη Ρόδο, το ανώτατο ποινικό δικα­στή­ριο της χώρας καλεί­ται να κρίνει, για δεύτερη φορά, αν συντρέ­χει λόγος να ανοίξει ξανά ο φάκελος ή αν η κατα­δίκη θα παρα­μεί­νει ορι­στικά αμε­τά­βλητη.

Η απόφαση που αμφι­σβη­τεί­ται

Με την υπ’ αριθμόν 747/2024 απόφασή του, που εκδό­θηκε στις 23 Μαΐου 2024, το Στ’ Ποινικό Τμήμα του Αρείου Πάγου είχε απορ­ρί­ψει τις αιτή­σεις αναί­ρε­σης που υπέ­βα­λαν ο τότε 26χρονος ημε­δα­πός και ο τότε 24χρονος συγκα­τη­γο­ρού­με­νός του αλβα­νι­κής κατα­γω­γής. Οι 2 άνδρες είχαν κατα­δι­κα­στεί από το Μικτό Ορκωτό Εφετείο Αθηνών σε ισόβια κάθειρξη και σε κάθειρξη 15 ετών αντί­στοιχα, χωρίς να τους ανα­γνω­ρι­στεί κανένα ελα­φρυ­ντικό, καθώς το δικα­στή­ριο έκρινε ότι τα εγκλή­ματα δια­πρά­χθη­καν με ιδιαί­τερη αγριό­τητα.

Η απόρ­ριψη των αναι­ρέ­σεων σήμαινε ότι οι ποινές κατέ­στη­σαν αμε­τά­κλη­τες. Στη συνέ­χεια, ωστόσο, ο δικη­γό­ρος κ. Χάρης Αμπρά­ζης, συνή­γο­ρος του ημε­δα­πού, κατέ­θεσε αίτηση επα­νε­ξέ­τα­σης της συγκε­κρι­μέ­νης από­φα­σης, υπο­στη­ρί­ζο­ντας ότι αυτή τυγ­χά­νει εσφαλ­μένη και ότι το δικα­στή­ριο όφειλε να επα­νέλ­θει επί των ισχυ­ρι­σμών που είχαν προ­βλη­θεί. Σύμφωνα με πλη­ρο­φο­ρίες της «δημο­κρα­τι­κής», η αίτηση επα­να­φέ­ρει στο σύνολό τους σχεδόν τα επι­χει­ρή­ματα των αναι­ρέ­σεων, με κεντρικό άξονα την αμφι­σβή­τηση του τρόπου με τον οποίο τα δικα­στή­ρια της ουσίας αξιο­λό­γη­σαν τα απο­δει­κτικά στοι­χεία.

Τι προ­βάλ­λει η υπε­ρά­σπιση

Το πρώτο και, κατά την υπε­ρά­σπιση, βαρύνον επι­χεί­ρημα αφορά στην αρι­στε­ρο­χει­ρία του κατα­δι­κα­σθέ­ντος. Ο κ. Αμπρά­ζης ισχυ­ρί­ζε­ται ότι ο εντο­λέας του είναι αρι­στε­ρό­χει­ρας, ενώ τα περισ­σό­τερα από τα τραύ­ματα που δια­πι­στώ­θη­καν στο σώμα του θύματος φέρεται να είναι συμβατά με δράστη δεξιό­χειρα. Το στοι­χείο αυτό, όπως δια­τεί­νε­ται, δεν εξε­τά­στηκε επαρκώς ούτε από το Εφετείο ούτε από τον Άρειο Πάγο.

Στην ίδια κατεύ­θυνση κινεί­ται και ο ισχυ­ρι­σμός για το σίδερο σιδε­ρώ­μα­τος που χρη­σι­μο­ποι­ή­θηκε κατά την επίθεση. Η υπε­ρά­σπιση υπο­στη­ρί­ζει ότι τα απο­τυ­πώ­ματα που βρέ­θη­καν στο αντι­κεί­μενο ανήκουν απο­κλει­στικά στον συγκα­τη­γο­ρού­μενο αλβα­νι­κής κατα­γω­γής και όχι στον ημεδαπό, ο οποίος, κατά τα όσα ο ίδιος υπο­στη­ρί­ζει, το μόνο χτύπημα που κατέ­φερε στη νεαρή γυναίκα ήταν ένα «δυνατό κροσέ». Αντί­στοιχα, σε ό,τι αφορά στη μετα­φορά της ημι­λι­πό­θυ­μης κοπέλας στη θάλασσα, ο κατα­δι­κα­σθείς αρνεί­ται οποια­δή­ποτε ενεργή συμ­με­τοχή, επι­κα­λού­με­νος ότι ίχνη αίματος εντο­πί­στη­καν μόνο στα παπού­τσια του συγκα­τη­γο­ρου­μέ­νου του.

Η αίτηση θέτει επίσης ζήτημα παρα­βί­α­σης του τεκ­μη­ρίου αθω­ό­τη­τας. Κατά την υπε­ρά­σπιση, κατά τη διάρ­κεια της δια­δι­κα­σίας ενώπιον του Εφε­τείου ανα­γνώ­στη­καν επι­κρι­τικά δημο­σιεύ­ματα, ενώ γίνεται αναφορά και σε δημό­σιες τοπο­θε­τή­σεις κρα­τι­κών αξιω­μα­τού­χων και εκπρο­σώ­πων των αρχών, οι οποίες, όπως υπο­στη­ρί­ζε­ται, προ­δί­κα­σαν την ενοχή του κατη­γο­ρου­μέ­νου πριν από την ορι­στική δικα­στική κρίση. Ο κ. Αμπρά­ζης επι­κα­λεί­ται ακόμη οπτι­κο­α­κου­στικό υλικό το οποίο, κατά τους ισχυ­ρι­σμούς του, δεν εκτι­μή­θηκε ορθά σε σχέση με μαρ­τυ­ρική κατά­θεση στην οποία στη­ρί­χθηκε η εφε­τειακή απόφαση, καθώς και αντι­φά­σεις στην ερμη­νεία της ιατρο­δι­κα­στι­κής πραγ­μα­το­γνω­μο­σύ­νης ως προς την ύπαρξη ή μη αντί­στα­σης του θύματος.

Πέραν των ζητη­μά­των ουσίας, η υπε­ρά­σπιση εγείρει και δικο­νο­μι­κές ενστά­σεις. Ανα­φέ­ρε­ται σε ανα­ντι­στοι­χία στις ημε­ρο­μη­νίες της κλήσης που επι­δό­θηκε στον κατη­γο­ρού­μενο και στο γεγονός ότι η κλήση επι­δό­θηκε στον ίδιο τον κρα­τού­μενο, ο οποίος φέρεται να ακο­λου­θεί φαρ­μα­κευ­τική αγωγή, και όχι στον συνή­γορό του. Παράλ­ληλα, αμφι­σβη­τεί τη νομι­μό­τητα της παρά­στα­σης της πολι­τι­κής αγωγής προς υπο­στή­ριξη της κατη­γο­ρίας, υπο­στη­ρί­ζο­ντας ότι η σχετική δήλωση των συγ­γε­νών του θύματος περιείχε δια­τυ­πώ­σεις που δεν πλη­ρού­σαν τις δικο­νο­μι­κές προ­ϋ­πο­θέ­σεις και ότι το δικα­στή­ριο όφειλε να ελέγξει αυτε­παγ­γέλ­τως το ζήτημα. Τέλος, γίνεται λόγος για μη συλλογή και εξέταση ψηφια­κών δεδο­μέ­νων από τις ηλε­κτρο­νι­κές συσκευές της Ελένης Τοπα­λούδη, παρά­λειψη που, κατά την υπε­ρά­σπιση, πλήττει την πλη­ρό­τητα της απο­δει­κτι­κής δια­δι­κα­σίας.

Η εισαγ­γε­λική πρόταση και η πολι­τική αγωγή

Κατά τη συνε­δρί­αση της 21ης Ιανουα­ρίου 2025, η αντει­σαγ­γε­λέας του Αρείου Πάγου κ. Ελένη Κοντα­κτσή είχε προ­τεί­νει την απόρ­ριψη της αίτησης. Στην εισή­γησή της είχε τονίσει ότι η απόφαση του Μικτού Ορκωτού Εφε­τείου Αθηνών περιέ­χει ειδική και εμπε­ρι­στα­τω­μένη αιτιο­λο­γία, ότι όλα τα απο­δει­κτικά μέσα αξιο­λο­γή­θη­καν επαρκώς και αντι­κει­με­νικά και ότι δεν δια­πι­στώ­νε­ται καμία παρα­βί­αση των δικαιω­μά­των των κατη­γο­ρου­μέ­νων. Υπο­γράμ­μισε, μάλιστα, ότι η υπόθεση διεκ­πε­ραιώ­θηκε εντός εύλογου χρο­νι­κού δια­στή­μα­τος, γεγονός που, κατά την άποψή της, απο­τε­λεί από­δειξη ταχείας και απο­τε­λε­σμα­τι­κής λει­τουρ­γίας της δικαιο­σύ­νης.

Στο ίδιο μήκος κύματος κινή­θηκε ο συνή­γο­ρος της πολι­τι­κής αγωγής κ. Ευάγ­γε­λος Γκιου­γκής, ο οποίος εκπρο­σω­πεί την οικο­γέ­νεια της φοι­τή­τριας. Υπο­στή­ριξε ότι η δια­δι­κα­σία τόσο στον πρώτο όσο και στον δεύτερο βαθμό ήταν απο­λύ­τως σύμφωνη με το δίκαιο και τις αρχές της δίκαιης δίκης, ότι η ποινή που επι­βλή­θηκε ήταν πλήρως δικαιο­λο­γη­μένη και ότι η υπόθεση έχει απο­τε­λέ­σει σημείο ανα­φο­ράς για την αντι­με­τώ­πιση της έμφυλης βίας στη χώρα.

Παρά τις συγκλί­νου­σες τοπο­θε­τή­σεις της Εισαγ­γε­λίας και της πολι­τι­κής αγωγής, το Τμήμα δεν προ­χώ­ρησε σε έκδοση από­φα­σης. Η επιλογή να προσ­διο­ρι­στεί νέα δικά­σι­μος με αλλαγή ειση­γητή δεν συνο­δεύ­τηκε από δημόσια αιτιο­λό­γηση. Όπως επι­ση­μαί­νουν νομικοί κύκλοι, η αντι­κα­τά­σταση του ειση­γητή συνιστά συνήθη πρα­κτική σε περι­πτώ­σεις επα­νεκ­δί­κα­σης και δεν προ­δι­κά­ζει από μόνη της καμία μετα­βολή στην εκτί­μηση της υπό­θε­σης.

Τι θα κρίνει το δικα­στή­ριο

Στη συνε­δρί­αση της 17ης Νοεμ­βρίου 2026 το Στ’ Ποινικό Τμήμα θα εξε­τά­σει, με την νέα σύνθεση ως προς τον ειση­γητή, αν η αίτηση επα­νε­ξέ­τα­σης είναι παρα­δε­κτή και, εφόσον κριθεί παρα­δε­κτή, αν είναι και ουσια­στικά βάσιμη. Σε περί­πτωση απόρ­ρι­ψης, η απόφαση 747/2024 και, κατ’ επέ­κταση, οι κατα­δι­κα­στι­κές απο­φά­σεις του Εφε­τείου επι­βε­βαιώ­νο­νται ορι­στικά, χωρίς να απο­μέ­νει κανένα περαι­τέρω ένδικο μέσο στο εσω­τε­ρικό δίκαιο. Σε περί­πτωση που το δικα­στή­ριο κάνει δεκτή την αίτηση, θα κληθεί να επα­νέλ­θει επί των λόγων αναί­ρε­σης που είχαν προ­βλη­θεί.

Διευ­κρι­νί­ζε­ται ότι η δια­δι­κα­σία αυτή δεν αφορά στην επα­νά­κριση της ουσίας της υπό­θε­σης, δηλαδή το αν τελέ­στη­καν τα εγκλή­ματα και από ποιους, αλλά απο­κλει­στικά στη νομική ορθό­τητα της από­φα­σης του Αρείου Πάγου που απέρ­ριψε τις αναι­ρέ­σεις. Μέχρι την έκδοση της νέας από­φα­σης, οι 2 κατα­δι­κα­σθέ­ντες εξα­κο­λου­θούν να εκτίουν τις ποινές τους, με την υπόθεση να παρα­μέ­νει τυπικά εκκρε­μής μόνο στο επίπεδο του ανώ­τα­του δικα­στη­ρίου.

Το χρονικό της υπό­θε­σης

Η υπόθεση ανά­γε­ται στις 27 Νοεμ­βρίου 2018. Σύμφωνα με το κατη­γο­ρη­τή­ριο, οι 2 κατη­γο­ρού­με­νοι παρέ­λα­βαν την 21χρονη Ελένη Τοπα­λούδη από την οικία της στη Ρόδο και την οδή­γη­σαν σε εξοχική κατοι­κία στην περιοχή των Πεύκων Λίνδου. Εκεί τη βίασαν ομαδικά υπό συν­θή­κες ακραίας βίας. Η νεαρή γυναίκα δέχθηκε αλλε­πάλ­ληλα χτυ­πή­ματα με γροθιές και με σίδερο σιδε­ρώ­μα­τος, ενώ επι­χει­ρή­θηκε και στραγ­γα­λι­σμός της. Βαριά τραυ­μα­τι­σμένη και σε ημι­λι­πό­θυμη κατά­σταση, μετα­φέρ­θηκε στον βραχώδη όρμο «Φώκια», από όπου οι δράστες την έριξαν στη θάλασσα. Ο θάνατός της επήλθε από πνιγμό.

Η απο­κά­λυψη των συν­θη­κών του εγκλή­μα­τος συγκλό­νισε το πανελ­λή­νιο και πυρο­δό­τησε μια ευρεία δημόσια συζή­τηση για την έμφυλη βία και την προ­στα­σία των θυμάτων. Η δίκη σε πρώτο βαθμό κατέ­ληξε σε κατα­δίκη και των 2 κατη­γο­ρου­μέ­νων, απόφαση που επι­κυ­ρώ­θηκε από το Μικτό Ορκωτό Εφετείο Αθηνών, το οποίο αρνή­θηκε την ανα­γνώ­ριση ελα­φρυ­ντι­κών και επέβαλε ισόβια κάθειρξη στον ημεδαπό και κάθειρξη 15 ετών στον Αλβανό συγκα­τη­γο­ρού­μενό του. Για την οικο­γέ­νεια της Ελένης και για μεγάλη μερίδα της κοι­νω­νίας, η εφε­τειακή απόφαση απο­τέ­λεσε την ανα­με­νό­μενη δικαί­ωση.

Η απόρ­ριψη των αναι­ρέ­σεων από τον Άρειο Πάγο τον Μάιο του 2024 φάνηκε να κλείνει ορι­στικά τον δικα­στικό κύκλο. Η αίτηση επα­νε­ξέ­τα­σης που ακο­λού­θησε, η αδιέ­ξοδη συνε­δρί­αση του Ιανουα­ρίου 2025 και ο προσ­διο­ρι­σμός της νέας δικα­σί­μου παρέ­τει­ναν, ωστόσο, την εκκρε­μό­τητα για σχεδόν 2 ακόμη χρόνια. Στις 17 Νοεμ­βρίου 2026, 8 σχεδόν χρόνια μετά το έγκλημα στη Ρόδο, το ανώτατο δικα­στή­ριο θα κληθεί να δώσει την απά­ντηση που εκκρε­μεί.