Φάρος γνώσης και πνευματικής ελπίδας για όλους η Δημόσια Βιβλιοθήκη της Ρόδου

«Δεν υπάρ­χει άλλος τόπος όπως η Ελ­λά­δα, όπου έχουν γρα­φτεί τα πε­ρισ­σό­τε­ρα βι­βλία και δια­βά­ζο­νται τα ολι­γό­τε­ρα». Τα λόγια αυτά του Ελ­λη­να γνω­μι­κο­γρά­φου Δη­μή­τριου Κα­μπού­ρο­γλου μπο­ρούν να ανα­τρα­πούν από τα στοι­χεία της Δη­μό­σιας Βι­βλιο­θή­κης Ρόδου, όπου τα εγ­γε­γραμ­μέ­να μέλη της έφτα­σαν αι­σί­ως τα 7.382 και από αυτά του­λά­χι­στον τα μισά είναι απο­λύ­τως ενερ­γά. Στην αύ­ξη­ση των μελών συ­νέ­βα­λε κα­θο­ρι­στι­κά η οι­κο­νο­μι­κή κρίση, στη διάρ­κεια της οποί­ας οι Ρο­δί­τες εγκα­τέ­λει­ψαν τις αγο­ρές βι­βλί­ων και εστρά­φη­σαν προς τις δα­νει­στι­κές βι­βλιο­θή­κες.

Το γε­γο­νός της στρο­φής αυτής επι­βε­βαί­ω­σε, ομι­λώ­ντας προς τη «δη­μο­κρα­τι­κή», ο διευ­θυ­ντής της Δη­μό­σιας Βι­βλιο­θή­κης Ρόδου Αντώ­νης Αγ­γε­λής, ο οποί­ος φέτος συ­μπλή­ρω­σε 26 χρό­νια υπη­ρε­σί­ας στη συ­γκε­κρι­μέ­νη θέση. «Οι Ρο­δί­τες δια­βά­ζουν, και από τα βι­βλία που δα­νεί­ζο­νται βλέ­που­με ότι επι­λέ­γουν κυ­ρί­ως λο­γο­τε­χνία, ιστο­ρι­κά βι­βλία και πολλά παι­δι­κά. Μά­λι­στα, χαι­ρό­μα­στε ιδιαί­τε­ρα όταν βλέ­που­με γο­νείς να επι­λέ­γουν για τα παι­διά τους βι­βλία, καθώς έτσι καλ­λιερ­γεί­ται η φι­λα­να­γνω­σία στη νέα γενιά και αυτό είναι πολύ σπου­δαίο».

Ση­μα­ντι­κός είναι και ο αριθ­μός των εγ­γε­γραμ­μέ­νων φοι­τη­τών που επι­σκέ­πτο­νται τα­κτι­κά τη δη­μό­σια βι­βλιο­θή­κη προ­κει­μέ­νου να βρουν βι­βλία και συγ­γράμ­μα­τα που είναι ανα­γκαία για τις πα­νε­πι­στη­μια­κές τους σπου­δές. Αυτού του εί­δους η υπο­στή­ρι­ξη προς τους σπου­δα­στές είναι απο­λύ­τως ση­μα­ντι­κή, μιας και υπό άλλες συν­θή­κες θα έπρε­πε να δια­θέ­σουν αρ­κε­τά χρή­μα­τα για να αγο­ρά­σουν εκεί­να που σή­με­ρα τους πα­ρέ­χο­νται δω­ρε­άν.

Πρέ­πει να ση­μειω­θεί ότι η Δη­μό­σια Βι­βλιο­θή­κη Ρόδου αι­σί­ως έφτα­σε και δια­θέ­τει πε­ρισ­σό­τε­ρους από 80.000 τί­τλους βι­βλί­ων, γε­γο­νός που την κα­τα­τάσ­σει στη λίστα με τις πιο ενη­με­ρω­μέ­νες βι­βλιο­θή­κες ολό­κλη­ρης της Ελ­λά­δας.

«Το να δια­τη­ρη­θεί η βι­βλιο­θή­κη ενη­με­ρω­μέ­νη με και­νούρ­γιες εκ­δό­σεις δεν είναι εύ­κο­λη υπό­θε­ση, καθώς η οι­κο­νο­μι­κή κρίση πε­ριό­ρι­σε δρα­στι­κά τις εγκρί­σεις δα­πα­νών για βι­βλία» εξή­γη­σε ο κ. Αντώ­νης Αγ­γε­λής, δεν πα­ρέ­λει­ψε ωστό­σο να το­νί­σει ότι «απο­τέ­λε­σμα της οι­κο­νο­μι­κής κρί­σης είναι και ο πε­ριο­ρι­σμός της έκ­δο­σης νέων βι­βλί­ων από τους εκ­δο­τι­κούς οί­κους. Μέχρι πριν από λίγα χρό­νια εκ­δι­δό­ντου­σαν ετη­σί­ως πε­ρισ­σό­τε­ροι από 3.000 νέοι τί­τλοι βι­βλί­ων, ενώ σή­με­ρα ο συ­νο­λι­κός, ετή­σιός τους αριθ­μός δεν ξε­περ­νά­ει τους 500 τί­τλους».

Οι επι­πτώ­σεις της οι­κο­νο­μι­κής κρί­σης φαί­νε­ται ότι είναι πο­λύ­πλευ­ρες και η πνευ­μα­τι­κή πα­ρα­γω­γή δεν θα μπο­ρού­σε να απο­τε­λέ­σει εξαί­ρε­ση. Εχει δια­πι­στω­θεί πως στα χρό­νια της κρί­σης οι εκ­δο­τι­κοί οίκοι έχουν στρα­φεί απο­κλει­στι­κά στα εμπο­ρι­κά βι­βλία (έρω­τας και αίμα), ενώ στρέ­φουν επι­δει­κτι­κά την πλάτη τους σε έργα ιδιαί­τε­ρης λο­γο­τε­χνι­κής αξίας.

Η κι­νη­τή βι­βλιο­θή­κη

και οι με­γά­λες ελ­λεί­ψεις

Μία από τις πιο ση­μα­ντι­κές δρά­σεις που ανέ­πτυ­ξαν τα στε­λέ­χη της Δη­μό­σιας Βι­βλιο­θή­κης και ατό­νη­σε λόγω της οι­κο­νο­μι­κής κρί­σης, υπήρ­ξε η κι­νη­τή βι­βλιο­θή­κη. Επρό­κει­το για ένα ει­δι­κά δια­μορ­φω­μέ­νο αυ­το­κί­νη­το, τύπου βαν, στο οποίο υπήρ­χαν εκα­το­ντά­δες βι­βλία και το οποίο προ­σέγ­γι­ζε όλα τα χωριά Ρόδου.

Σύμ­φω­να με τον διευ­θυ­ντή της Βι­βλιο­θή­κης κ. Αγ­γε­λή «η κι­νη­τή βι­βλιο­θή­κη δια­κι­νού­σε κάθε χρόνο πε­ρισ­σό­τε­ρα από 20.000 βι­βλία σε ανα­γνώ­στες των χω­ριών μας». Οι μα­θη­τές και οι κά­τοι­κοι των χω­ριών έδει­χναν δίψα για ανά­γνω­ση και η δράση αυτή απο­τε­λού­σε για όλους εκεί­νους μια κά­ποια λύ­τρω­ση. Δεν ήταν λίγοι εκεί­νοι οι κά­τοι­κοι των χω­ριών που τη­λε­φω­νού­σαν και έδι­ναν πα­ραγ­γε­λία για τα βι­βλία του εν­δια­φέ­ρο­ντός τους, δια­τη­ρώ­ντας με τον τρόπο αυτό άσβε­στη την όρεξη για νέα ανα­γνώ­σμα­τα. Η δράση αυτή δι­ήρ­κε­σε πέντε χρό­νια, μέχρι που δυ­στυ­χώς ένα τρα­γι­κό δυ­στύ­χη­μα (δεν αφο­ρού­σε το όχημα της βι­βλιο­θή­κης) στέ­ρη­σε τη ζωή του οδη­γού και από τότε η κι­νη­τή βι­βλιο­θή­κη πα­ρα­μέ­νει ακι­νη­το­ποι­η­μέ­νη στον αύλιο χώρο της Υπη­ρε­σί­ας Εγ­γεί­ων Βελ­τιώ­σε­ων. Παρά το γε­γο­νός ότι υπάρ­χει με­γά­λη ζή­τη­ση βι­βλί­ων από όλα τα χωριά, δυ­στυ­χώς η ανά­γκη αυτή είναι αδύ­να­τον να ικα­νο­ποι­η­θεί.

«Για να ξε­κι­νή­σει και πάλι τα δρο­μο­λό­για η κι­νη­τή βι­βλιο­θή­κη χρεια­ζό­μα­στε οδηγό, όμως πι­στώ­σεις δεν υπάρ­χουν και νέες προ­σλή­ψεις δεν γί­νο­νται στο Δη­μό­σιο» εξή­γη­σε ο κ. Αγ­γε­λής. Ο ίδιος, ομι­λώ­ντας προς τη «δη­μο­κρα­τι­κή» στά­θη­κε ιδιαί­τε­ρα στις επι­πτώ­σεις που προ­κα­λεί η έλ­λει­ψη προ­σω­πι­κού για τη βι­βλιο­θή­κη της Ρόδου: «Οι ορ­γα­νι­κές μας θέ­σεις είναι εννέα και αντί για αυτές, εί­μα­στε τρία άτομα. Τρία άτομα είναι εκεί­να που φρο­ντί­ζουν για τα μέλη, τις αρ­χειο­θε­τή­σεις των εφη­με­ρί­δων, τη δια­χεί­ρι­ση της βι­βλιο­θή­κης, την κα­θα­ριό­τη­τα και γε­νι­κά για όλες τις απαι­τή­σεις της Υπη­ρε­σί­ας. Εάν ήμα­σταν έξι άτομα προ­σω­πι­κό, τότε η βι­βλιο­θή­κη θα μπο­ρού­σε να λει­τουρ­γεί κα­θη­με­ρι­νά πρωί και από­γευ­μα».

Ση­μειώ­νε­ται ότι η Δη­μό­σια Βι­βλιο­θή­κη Ρόδου, που στε­γά­ζε­ται στο κτή­ριο της Κα­στελ­λα­νί­ας της Με­σαιω­νι­κής Πόλης (στην κε­ντρι­κή πλα­τεία), λει­τουρ­γεί σύμ­φω­να με το ωρά­ριο των δη­μο­σί­ων υπη­ρε­σιών, ενώ μόνο κάθε Τε­τάρ­τη ανοί­γει για δύο ώρες και το από­γευ­μα, από τις 17.00’ έως τις 19.00’.

Ξε­χω­ρι­στό πρό­βλη­μα για τη Δη­μό­σια Βι­βλιο­θή­κη Ρόδου απο­τε­λεί το κτη­ρια­κό. Η συ­νε­χής αύ­ξη­ση των τί­τλων των βι­βλί­ων, όπως και η κα­θη­με­ρι­νή αρ­χειο­θέ­τη­ση του το­πι­κού Τύπου, έχει ήδη προ­κα­λέ­σει συμ­φό­ρη­ση σε όλους τους χώ­ρους. Η λύση βρί­σκε­ται στην ολική αξιο­ποί­η­ση του πα­λαιού Ναυαρ­χεί­ου (επί της πλα­τεί­ας Εβραί­ων Μαρ­τύ­ρων), εκεί όπου ήδη υπάρ­χει τμήμα της υπη­ρε­σί­ας του Ιστο­ρι­κού Αρ­χεί­ου της Ρόδου. Τμήμα της τε­λευ­ταί­ας (για το σπου­δαίο έργο της οποί­ας η «δη­μο­κρα­τι­κή» θα κάνει ξε­χω­ρι­στό αφιέ­ρω­μα) κα­τα­λαμ­βά­νει χώ­ρους και στο κτή­ριο της Κα­στελ­λα­νί­ας.

Ολό­κλη­ρο το αρ­χείο

της «δη­μο­κρα­τι­κής»

και του λοι­πού Τύπου

Όλα τα μέλη της Δη­μό­σιας Βι­βλιο­θή­κης Ρόδου έχουν τη δυ­να­τό­τη­τα να έχουν πρό­σβα­ση σε ολό­κλη­ρο το αρ­χείο της εφη­με­ρί­δας «δη­μο­κρα­τι­κή», για όλα τα φύλλα και τις σε­λί­δες που έχουν εκτυ­πω­θεί από το έτος 1982 μέχρι σή­με­ρα. Τα στε­λέ­χη της Βι­βλιο­θή­κης φρο­ντί­ζουν κα­θη­με­ρι­νά να αρ­χειο­θε­τούν τη «δη­μο­κρα­τι­κή», όπως και όλες τις το­πι­κές εφη­με­ρί­δες, ώστε να δια­τη­ρή­σουν ζω­ντα­νή την ιστο­ρία του τόπου, όπως αυτή απο­τυ­πώ­νε­ται μέσα από τις σε­λί­δες του το­πι­κού Τύπου.

Απο­τε­λεί, δε, πα­νελ­λή­νια πρω­τιά η εκ­κί­νη­ση της ψη­φιο­ποί­η­σης ολό­κλη­ρου του το­πι­κού Τύπου, από το έτος 1925 μέχρι και σή­με­ρα. Συ­νο­λι­κά 90 χρό­νια ει­δή­σε­ων, γε­γο­νό­των, αμέ­τρη­τοι τόνοι χάρ­του φω­το­γρα­φί­ζο­νται, ψη­φιο­ποιού­νται και ανε­βαί­νουν στην ιστο­σε­λί­δα της Δη­μό­σιας Βι­βλιο­θή­κης Ρόδου www.rhodeslibrary.gr

Ηδη, έχει ολο­κλη­ρω­θεί η ψη­φιο­ποί­η­ση όλων των σε­λί­δων από το έτος 1925 έως και το 1975 και σε αυτό έχουν συ­μπε­ρι­λη­φθεί και οι εφη­με­ρί­δες που εξέ­δω­σαν και κυ­κλο­φό­ρη­σαν οι κα­τα­κτη­τές στη διάρ­κεια του 2ου πα­γκο­σμί­ου πο­λέ­μου.

Το όλο έργο είναι τε­ρά­στιο σε όγκο και δυ­στυ­χώς, λόγω της έλ­λει­ψης προ­σω­πι­κού και πι­στώ­σε­ων είναι εξαι­ρε­τι­κά δύ­σκο­λο να προ­χω­ρή­σει με τους ρυθ­μούς που πρέ­πει. Ωστό­σο, αυτό δεν αναι­ρεί το γε­γο­νός ότι πρό­κει­ται για μια δράση που θα πα­ρα­μεί­νει ως πο­λύ­τι­μη πα­ρα­κα­τα­θή­κη και ιστο­ρι­κό ερ­γα­λείο στις μελ­λο­ντι­κές γε­νε­ές.

Με­γά­λη η προ­σφο­ρά

των δω­ρη­τών

Πι­στός δω­ρη­τής και ευ­ερ­γέ­της της Δη­μό­σιας Βι­βλιο­θή­κης Ρόδου είναι ένας Ελλην ομο­γε­νής στην Αμε­ρι­κή, ονό­μα­τι Νε­ρα­τζού­λης Κου­τσο­νού­ρης, που έλκει την κα­τα­γω­γή του από τη Χάλκη. Το πρό­σω­πο αυτό έχει δω­ρί­σει στη Βι­βλιο­θή­κη πε­ρισ­σό­τε­ρα από 8.000 βι­βλία, πλη­ρώ­νει κάθε χρόνο σειρά συν­δρο­μών για τον εμπλου­τι­σμό της με συγ­γράμ­μα­τα και έχει δια­θέ­σει ση­μα­ντι­κά χρη­μα­τι­κά ποσά για τον εξο­πλι­σμό της.

Σε έν­δει­ξη ανα­γνώ­ρι­σης της με­γά­λης ευ­ερ­γε­σί­ας η διεύ­θυν­ση της Βι­βλιο­θή­κης ει­ση­γή­θη­κε και ελή­φθη η έγκρι­ση ώστε το ανα­γνω­στή­ριό της να φέρει το όνομα «Ανα­γνω­στή­ριο Γιώρ­γου Κου­τσο­νού­ρη», υιού του ευ­ερ­γέ­τη που σκο­τώ­θη­κε σε τρο­χαίο δυ­στύ­χη­μα, το έτος 1973, στις ΗΠΑ.

Στους ση­μα­ντι­κούς δω­ρη­τές της Βι­βλιο­θή­κης συ­γκα­τα­λέ­γο­νται επί­σης:

– Ο αεί­μνη­στος, Λίν­διος πο­λι­τι­κός Ιω­άν­νης Ζί­γδης που προ­έ­βλε­ψε όρο στη δια­θή­κη του ώστε τα εκα­το­ντά­δες βι­βλία του να δο­θούν δώρο στη Δη­μό­σια Βι­βλιο­θή­κη Ρόδου.

– Η ίδια πράξη έγινε και από τον πρώτο διευ­θυ­ντή της Παι­δα­γω­γι­κής Ακα­δη­μί­ας Ρόδου Αντώ­νη Ιση­γό­νη. Ο ίδιος θε­ω­ρεί­ται από τους πιο ση­μα­ντι­κούς παι­δα­γω­γούς που πέ­ρα­σαν από τη Ρόδο και υπήρ­ξε ένας από τους θε­με­λιω­τές της ιδέας δη­μιουρ­γί­ας του Πα­νε­πι­στη­μί­ου Αι­γαί­ου.

Η νέα εποχή

που φέρ­νει το e-book

Το ηλε­κτρο­νι­κό βι­βλίο απο­τε­λεί σή­με­ρα το πιο και­νούρ­γιο «προ­ϊ­όν», που θε­ω­ρεί­ται ότι σε βάθος χρό­νου ίσως μπο­ρέ­σει να εκτο­πί­σει και το πα­ρα­δο­σια­κό, έντυ­πο, γε­μά­το ιδιαί­τε­ρες μυ­ρω­διές βι­βλίο. Σή­με­ρα σε ολό­κλη­ρο τον πλα­νή­τη κυ­κλο­φο­ρούν εκα­τομ­μύ­ρια συ­σκευ­ές ανά­γνω­σης ηλε­κτρο­νι­κών βι­βλί­ων, οι οποί­ες είναι κα­τα­σκευα­σμέ­νες με τρόπο τέ­τοιο ώστε ο ανα­γνώ­στης να έχει την αί­σθη­ση ότι δια­βά­ζει ένα πραγ­μα­τι­κό βι­βλίο από χαρτί.

«Είναι γε­γο­νός ότι η τε­χνο­λο­γία τρέ­χει και το βι­βλίο δεν υπήρ­χε πε­ρί­πτω­ση να μεί­νει ανε­πη­ρέ­α­στο» δή­λω­σε προς τη «δη­μο­κρα­τι­κή» ο κ. Αντώ­νης Αγ­γε­λής, ωστό­σο εξέ­φρα­σε την άποψη πως «θα χρεια­στεί να πε­ρά­σουν πάρα πολλά χρό­νια, δε­κα­ε­τί­ες ολό­κλη­ρες μέ­χρις ότου το e-book να αντι­κα­τα­στή­σει πλή­ρως το πραγ­μα­τι­κό βι­βλίο. Ισως, αυτό θα συμ­βεί όταν έρθει η ημέρα κατά την οποία οι μα­θη­τές στα δη­μο­τι­κά σχο­λεία δεν θα παίρ­νουν βι­βλία, αλλά ηλε­κτρο­νι­κά αρ­χεία. Ισως τότε, όταν ολό­κλη­ρη η γενιά θα έχει με­γα­λώ­σει με­λε­τώ­ντας σε μια ηλε­κτρο­νι­κή συ­σκευή, ίσως τότε το βι­βλίο με την έντυ­πή του μορφή να πε­ριο­ρί­σει την κυ­κλο­φο­ρία του. Ισως τότε το έντυ­πο βι­βλίο θα πε­ριο­ρι­στεί, αλλά δεν θα πάψει να υπάρ­χει».

Πρέ­πει να ση­μειω­θεί ότι ο κ. Αντώ­νης Αγ­γε­λής είναι ένας από­λυ­τα αφο­σιω­μέ­νος ερ­γά­της στην υπη­ρε­σία της πνευ­μα­τι­κής καλ­λιέρ­γειας της Ρόδου. Η Δη­μό­σια Βι­βλιο­θή­κη της Ρόδου είναι το δεύ­τε­ρό του σπίτι και εκεί υπη­ρε­τεί, μαζί με τα υπό­λοι­πα πιστά στε­λέ­χη που της έχουν απο­μεί­νει, την εντο­λή του Στρα­τιω­τι­κού Διοι­κη­τή της Δω­δε­κα­νή­σου, Αντι­ναυάρ­χου Πε­ρι­κλή Ιω­αν­νί­δη που στα 1947 έγρα­ψε και δη­μο­σί­ευ­σε την από­φα­ση ίδρυ­σης «εν Ρόδω Δη­μό­σια Βι­βλιο­θή­κη, με σκοπό να πα­ρά­σχει στους κα­τοί­κους τα φώτα του ελ­λη­νι­κού πο­λι­τι­σμού, τα οποία εσκεμ­μέ­νως επί μα­κράν σειρά ετών, εστέ­ρη­σεν ο κα­τα­κτη­τής».