Δίπλωμα οδήγησης: Η ΕΕ μελετά αλλαγές για τους υπερήλικες

«Μέχρι ποια ηλικία μπο­ρούμε και είναι ασφαλές να οδη­γούμε;» είναι το ερώτημα που απα­σχο­λεί σχεδόν όλους έπειτα από κάποιο τροχαίο ατύχημα με την εμπλοκή οδηγού ηλικίας άνω των 80 χρόνων. Η άμεση απά­ντηση: στην Ελλάδα, όπως και στις άλλες χώρες της ΕΕ, δεν υπάρχει κανένα απο­λύ­τως όριο στην οδήγηση.

Οι νόμοι ορίζουν ότι με τη συμπλή­ρωση του 65ου έτους της ηλικίας οι οδηγοί πρέπει να εξε­τά­ζο­νται από δύο για­τρούς ανά τριετία, ενώ μετά τη συμπλή­ρωση των 80 χρόνων, κάθε δύο έτη, απαι­τεί­ται η εξέταση του οδηγού από περισ­σό­τε­ρες ειδι­κό­τη­τες γιατρών. Εφόσον οι γιατροί δίνουν το «πράσινο φως», μπορεί κάποιος να οδηγεί μέχρι τα βαθιά του γερά­ματα. Ωστόσο, το ερώτημα που τίθεται είναι πόσο συχνά οι εξε­τά­σεις αυτές είναι ακρι­βείς και εξο­νυ­χι­στι­κές.

Ειδι­κό­τερα, στη χώρα μας, βάσει του Κώδικα Οδικής Κυκλο­φο­ρίας (ΚΟΚ) και της σχε­τι­κής νομο­θε­σίας, τα διπλώ­ματα οδή­γη­σης που έχουν εκδοθεί μετά τις 18-1-2013 λήγουν έπειτα από 15 χρόνια. Οσα διπλώ­ματα έχουν εκδοθεί πριν από αυτήν την ημε­ρο­μη­νία (18-1-2013) ανα­νε­ώ­νο­νται με τη συμπλή­ρωση του 65ου έτους της ηλικίας, οπότε οι οδηγοί θα πρέπει να κριθούν ικανοί προς οδήγηση έπειτα από ιατρι­κές εξε­τά­σεις από οφθαλ­μί­α­τρο και παθο­λόγο.

Εάν δεν υπάρχει κάποια άλλη πάθηση, το δίπλωμα οδή­γη­σης ανα­νε­ώ­νε­ται για τρία χρόνια. Αυτή η δια­δι­κα­σία, εφόσον δεν συντρέ­χουν παθο­λο­γικά αίτια, επα­να­λαμ­βά­νε­ται ανά τριετία και διαρκεί μέχρι και τα 80 έτη. Μετά την ηλικία των 80 χρόνων απαι­τεί­ται υπο­χρε­ω­τι­κός ιατρι­κός έλεγχος από οφθαλ­μί­α­τρο, παθο­λόγο, ωτο­ρι­νο­λα­ρυγ­γο­λόγο και ψυχί­α­τρο, ενώ η έγκριση για οδήγηση διαρκεί έως δύο χρόνια. Σε περί­πτωση προ­βλη­μά­των υγείας, επι­βάλ­λο­νται περιο­ρι­σμοί, όπως για παρά­δειγμα η απα­γό­ρευση οδή­γη­σης σε αυτο­κι­νη­τό­δρομο ή η οδήγηση μόνο τις πρωινές ώρες.

Επίσης, σύμφωνα με την ελλη­νική νομο­θε­σία, η μεγα­λύ­τερη ποινή που μπορεί να επι­βλη­θεί σε κάποιον οδηγό – απο­κλει­στικό υπαίτιο ενός θανα­τη­φό­ρου ατυ­χή­μα­τος είναι τα πέντε χρόνια φυλά­κι­σης (ανα­στολή απο­φα­σί­ζε­ται κατά περί­πτωση από το δικα­στή­ριο).

Σε σχέση με όλα τα παρα­πάνω, η Ευρω­παϊκή Ενωση είναι σε φάση διε­ρεύ­νη­σης (από ειδι­κούς) για το εάν θα πρέπει μετά τα 70 έτη να ανα­νε­ώ­νε­ται το δίπλωμα μόνο με τον έλεγχο των γιατρών ή εάν θα πρέπει ο οδηγός να ξανα­δί­νει εξε­τά­σεις οδή­γη­σης (π.χ. σήματα και πορεία). Πάντως, στη χώρα μας, οι μεγα­λύ­τε­ροι σε ηλικία άνθρω­ποι δεν απο­κτούν ξαφνικά απρό­σε­κτη οδική συμπε­ρι­φορά – αν δεν συντρέ­χουν άλλοι λόγοι υγείας που τους καθι­στούν ακα­τάλ­λη­λους οδηγούς. Είναι προ­φα­νές ότι εκείνο που χρειά­ζε­ται κατά προ­τε­ραιό­τητα είναι η προ­σε­κτική οδήγηση και τα αντα­να­κλα­στικά.

Την ίδια στιγμή, τα στοι­χεία από το Ευρω­βα­ρό­με­τρο για το 2023 δεί­χνουν ότι τα τελευ­ταία χρόνια οι έλληνες οδηγοί, ανε­ξαρ­τή­τως ηλικίας, όχι μόνο μιλούν στο κινητό τους τηλέ­φωνο όταν οδηγούν, αλλά συμ­με­τέ­χουν ακόμη και σε βίντεο εν κινήσει.

Συγκε­κρι­μένα, το 76% των ελλήνων οδηγών μιλάει στο τηλέ­φωνο και συνο­λικά το 84% χρη­σι­μο­ποιεί το smartphone του κατά τη διάρ­κεια της οδή­γη­σης. Η ίδια έρευνα δείχνει ότι το 92% των ελλήνων οδηγών θεωρεί ότι οι άλλοι οδηγοί είναι επι­κίν­δυ­νοι, ενώ περίπου 8 στους 10 υπερ­βαί­νουν τα όρια ταχύ­τη­τας. Παράλ­ληλα, το 15% των οδηγών έχει προ­κα­λέ­σει ατύχημα εξαι­τίας της υπερ­βο­λι­κής κατα­νά­λω­σης αλκοόλ.