Ανησυχία για επιπτώσεις στο Αιγαίο μετά την απόσυρση των ΗΠΑ από τη Συρία

Η ανα­κοί­νωση του Αμε­ρι­κα­νού Προ­έ­δρου Ντό­ναλντ Τραμπ ότι οι ΗΠΑ θα απο­συρ­θούν από τη Συρία, προ­κά­λεσε παγκό­σμια εντύ­πωση αν όχι κατά­πληξη. Στο εσω­τε­ρικό των ΗΠΑ οι αντι­δρά­σεις ήταν ισχυρές με κορυ­φαίες τις παραι­τή­σεις του υπουρ­γού Άμυνας Τζέιμς Μάτις και του απε­σταλ­μέ­νου στον διεθνή συνα­σπι­σμού κατά του ISIS Μπρετ Μακ Γκαρκ.

Η από­συρση των ΗΠΑ

Ο Ντό­ναλντ Τραμπ αιτιο­λό­γησε την απόφασή του για από­συρση των 2.000 Αμε­ρι­κα­νών πεζο­ναυ­τών που σταθ­μεύ­ουν στη Συρία, γρά­φο­ντας στο Twitter (πού αλλού;) ότι έχει τελειώ­σει νικη­φόρα ο πόλεμος κατά του ISIS, δηλαδή ο λόγος για τον οποίο, κατά τον Τραμπ, βρέ­θη­καν οι ΗΠΑ στη Συρία.

Η απόφαση Τραμπ αφήνει την Κουρ­δική πολι­το­φυ­λακή YPG στο έλεος του Ερντο­γάν και του Άσαντ. Οι YPG (Μονάδες Προ­στα­σίας του Λαού) απο­τε­λούν τον βασικό σύμμαχο των ΗΠΑ στη Συρία. Οι YPG με βαρύ φόρο αίματος συνέ­τρι­ψαν στο έδαφος το Ισλα­μικό Κράτος, έχοντας βέβαια την υπο­στή­ριξη των ΗΠΑ στον αέρα. Χωρίς την αμε­ρι­κά­νικη αερο­πο­ρία οι Κούρδοι δεν μπορούν να αντι­με­τω­πί­σουν τον Ερντο­γάν ή τον Άσαντ.

Ωστόσο, δεν έχουν όλοι στην Ουά­σιγ­κτον την ίδια άποψη με τον Τραμπ. Το Πεντά­γωνο έχει την άποψη ότι η από­συρση από τη Συρία θα δώσει στη Ρωσία περισ­σό­τερο χώρο, ενώ θα στείλει παγκο­σμίως το μήνυμα ότι οι ΗΠΑ «αδειά­ζουν» κυνικά τους συντρό­φους εν όπλοις Κούρ­δους, αφού πρώτα τους χρη­σι­μο­ποί­η­σαν. Είναι χαρα­κτη­ρι­στικά όσα γράφει ο Τζέιμς Μάτις στην επι­στολή παραί­τη­σής του από το Πεντά­γωνο: «Μια βασική πεποί­θηση που ανέ­κα­θεν είχα είναι ότι η ισχύς μας ως έθνους είναι άρρηκτα συν­δε­δε­μένη με τη δύναμη του μονα­δι­κού και ολο­κλη­ρω­μέ­νου συστή­μα­τος συμ­μα­χιών και συνερ­γα­σιών. Ενώ οι ΗΠΑ παρα­μέ­νουν το απα­ραί­τητο έθνος στον ελεύ­θερο κόσμο, δεν μπο­ρούμε να προ­στα­τεύ­σουμε τα συμ­φέ­ρο­ντά μας ή να εξυ­πη­ρε­τή­σουμε απο­τε­λε­σμα­τικά αυτόν τον ρόλο χωρίς να δια­τη­ρή­σουμε ισχυρές συμ­μα­χίες και να δεί­ξουμε σεβασμό στους συμ­μά­χους αυτούς.»

Μια παρά­λογη απόφαση;

Πολλοί μίλησαν για μια παρά­λογη απόφαση του Τραμπ που βλάπτει εντέλει τα γεω­στρα­τη­γικά συμ­φέ­ρο­ντα των ΗΠΑ. Εντού­τοις, μια δια­φο­ρε­τική προ­σέγ­γιση εστιά­ζει στη λογική Τραμπ. Ο Αμε­ρι­κα­νός πρό­ε­δρος φαί­νε­ται ότι δια­χει­ρί­ζε­ται τα κρα­τι­κές υπο­θέ­σεις σαν να ήταν manager ιδιω­τι­κής εται­ρείας που απο­σκο­πεί στο βρα­χυ­πρό­θε­σμο κέρδος. Μένει εκεί που έχει κάτι να κερ­δί­σει, φεύγει από εκεί που δεν έχει. Επι­πλέον, ως απο­μο­νω­τι­στής, βάζει το άμεσο συμ­φέ­ρον των ΗΠΑ πάνω από τη μακρο­χρό­νια προ­ο­πτική του παγκό­σμιου συστή­μα­τος.

Στη Συρία αυτή τη στιγμή οι ΗΠΑ δεν έχουν κάτι να κερ­δί­σουν –του­λά­χι­στον έτσι το βλέπει ο Τραμπ. Συγκε­κρι­μένα:

• Το ISIS έχει εξου­δε­τε­ρω­θεί.
• Ο πόλεμος έχει ουσια­στικά λήξει με νίκη του Άσαντ, ο οποίος όμως δεν συνιστά πλέον απειλή για το Ισραήλ ή τις ΗΠΑ.
• Η ρώσικη αερά­μυνα δεν καλύ­πτει τις ιρα­νι­κές δυνά­μεις και την Χεζ­μπολά. Επο­μέ­νως αυτές μπορούν να αντι­με­τω­πι­στούν από την ισραη­λινή αερο­πο­ρία.
• Το Ιράν έχει απο­δυ­να­μω­θεί από τις αμε­ρι­κα­νι­κές κυρώ­σεις.

Επο­μέ­νως, κατά τον Τράμπ η συριακή υπόθεση έχει σχεδόν λήξει για τις ΗΠΑ.

Η σύγκλιση με την Τουρκία

Αντι­κει­με­νικά, η απο­χώ­ρηση των ΗΠΑ απο­τε­λεί νίκη για τον Ερν­ντο­γάν. Οι YPG απο­δυ­να­μώ­νο­νται και η προ­ο­πτική δημιουρ­γίας κουρ­δι­κής οντό­τη­τας στη Συρία απο­μα­κρύ­νε­ται. Παράλ­ληλα, η τουρ­κική κυβέρ­νηση έχει ήδη κάνει μια σημα­ντική κίνηση καλής θέλησης στις ΗΠΑ με την απε­λευ­θέ­ρωση του πάστορα Μπράν­σον, ενώ ο Τραμπ θέλει να που­λή­σει πυραύ­λους Patriot στην Τουρκία προ­κει­μέ­νου αυτή να μην αγο­ρά­σει τους ρώσι­κους S 400. Είναι χαρα­κτη­ρι­στικό ότι της ανα­κοί­νω­σης της από­συρ­σης των ΗΠΑ είχε προη­γη­θεί τηλε­φω­νική επι­κοι­νω­νία Τραμπ-Ερντογάν.

Αυτή τη στιγμή δεν είναι δυνατόν να πούμε με βεβαιό­τητα να έχει ανοίξει νέο κεφά­λαιο στις αμε­ρι­κα­νο­τουρ­κι­κές σχέσεις. Είναι όμως σίγουρο ότι αυτές είναι σαφώς βελ­τιω­μέ­νες σε σχέση με το πώς ήταν πριν λίγους μήνες.

Ανη­συ­χία σε Αθήνα και Λευ­κω­σία

Η από­συρση των ΗΠΑ από τη Συρία και το ενδε­χό­μενο αμε­ρι­κα­νο­τουρ­κι­κής σύγκλι­σης ανη­συ­χούν Αθήνα και Λευ­κω­σία. Ο Αλέξης Τσίπρα δήλωσε σχετικά μετά την Τριμερή Σύνοδο Κορυφής Ελλάδας-Κύπρου-Ισραήλ: «Έχουμε μια ανη­συ­χία, δεν το κρύβω, για τις εξε­λί­ξεις στη Συρία, που σχε­τί­ζο­νται και με την πρό­σφατη απόφαση των ΗΠΑ, αλλά και για τον μελ­λο­ντικό ρόλο τρίτων χωρών στην περιοχή, της Τουρ­κίας, του Ιράν.» Από τη μεριά του, ο Κύπριος ΥΠΕΞ Νίκος Χρσι­στο­δου­λί­δης δήλωσε ότι η Λευ­κω­σία προ­βλη­μα­τί­ζε­ται από την απόφαση Τραμπ.

Η ανα­κοί­νωσε του τουρ­κι­κού υπουρ­γείου Άμυνας ότι πραγ­μα­το­ποι­ή­θηκε κοινή αμε­ρι­κα­νο­τουρ­κική άσκηση νοτίως της Κύπρου (κατά παρά­βαση δικαιω­μά­των της Κυπρια­κής Δημο­κρα­τίας), ενέ­τεινε την ανη­συ­χία. Το κυπριακό ΥΠΕΞ διέ­ψευσε την είδηση, παρα­δε­χό­μενο ωστόσο ότι έγινε στην ίδια περιοχή μια τουρ­κική άσκηση παράλ­ληλα με μια αμε­ρι­κα­νο­γαλ­λική…

Η Τουρκία και το Ισραήλ

Ζητή­σαμε από τον Σωτήρη Ρούσσο, ανα­πλη­ρωτή καθη­γητή Διεθνών Σχέσεων στο Πανε­πι­στή­μιο Πελο­πον­νή­σου, το σχόλιο του για τις εξε­λί­ξεις μετά τη απόφαση Τραμπ. Ο κ. Ρούσσος μας είπε: «Αυτή τη στιγμή δεν υπάρχει στροφή στις αμε­ρι­κα­νο­τουρ­κι­κές. Όμως η απο­χώ­ρηση ΗΠΑ από τα κουρ­δικά εδάφη στη Συρία είναι δυνατόν να άρει το βασικό λόγο τριβών μεταξύ των δύο κρατών και να τα οδη­γή­σει στη σύγκλιση. Ο μόνος λόγος που αυτό θα επι­βρα­δυν­θεί είναι η μεγάλη καχυ­πο­ψία της δεξιάς κυβέρ­νη­σης του Ισραήλ απέ­να­ντι στην Τουρκία του Ερντο­γάν.»

πηγή newpost.gr