Μάστιγα η ενδοοικογενειακή βία: Περισσότερες από 15.000 γυναίκες έχουν πέσει θύματα το α’ δεκάμηνο του 2024

Ιδιαί­τερη αύξηση στα περι­στα­τικά για αδι­κή­ματα ενδο­οι­κο­γε­νεια­κής βίας μέσα στο πρώτο δεκά­μηνο του 2024 σε σχέση με το αντί­στοιχο διά­στημα του 2023 δεί­χνουν τα στοι­χεία της Ελλη­νι­κής Αστυ­νο­μίας.

Συγκε­κρι­μένα τους πρώτους δέκα μήνες του 2023 σημειώ­θη­καν 9.860 περι­στα­τικά ενώ το 2024 18.427. Αντί­στοιχα μεγάλη είναι η διαφορά και στις συλ­λή­ψεις όπου ολό­κληρο το 2023 συνε­λή­φθη­σαν 6.453 άτομα ενώ από τον Ιανουά­ριο μέχρι και τον Οκτώ­βριο του τρέ­χο­ντος έτους έχουν συλ­λη­φθεί 11.308.

Όπως φανε­ρώ­νουν τα στοι­χεία της ΕΛΑΣ στην πλειο­νό­τητα τους τα θύματα ενδο­οι­κο­γε­νεια­κής βίας είναι γυναί­κες και οι θύτες άνδρες. Ειδι­κό­τερα το πρώτο δεκά­μηνο του 2024 είχαμε 5.583 άνδρες θύματα αδι­κη­μά­των ενδο­οι­κο­γε­νεια­κής βίας και στον αντί­ποδα 15.571 γυναί­κες θύματα. Επίσης στο ίδιο διά­στημα οι άνδρες δράστες τέτοιων αδι­κη­μά­των ήταν 15.413 και οι γυναί­κες 3.565.

Πάντως, όπως έχει σημειώ­σει πολλές φορές δημο­σίως ο υπουρ­γός Προ­στα­σίας του Πολίτη, Μιχάλης Χρυ­σο­χο­ΐ­δης, η αύξηση των περι­στα­τι­κών δεν σημαί­νει ότι αυτά συμ­βαί­νουν πιο συχνά το τελευ­ταίο διά­στημα αλλά ότι «έχουν ανοίξει τα στόματα» και γίνο­νται περισ­σό­τε­ρες καταγ­γε­λίες.

Με αφορμή την αυριανή Παγκό­σμια Ημέρα για την Εξά­λειψη της Βίας Κατά των Γυναι­κών το Αθηναϊκό-Μακεδονικό Πρα­κτο­ρείο Ειδή­σεων βρέθηκε στην Αστυ­νο­μική Διεύ­θυνση Πειραιά σε ένα από τα πρώτα έξι γραφεία αντι­με­τώ­πι­σης ενδο­οι­κο­γε­νεια­κής βίας που λει­τούρ­γησε στην Ελλάδα το 2021.

Όπως εξήγησε ο προϊ­στά­με­νος του Γρα­φείου Αντι­με­τώ­πι­σης Ενδο­οι­κο­γε­νεια­κής Βίας του Πειραιά, Υπα­στυ­νό­μος Α΄ Χρήστος Κώστας, τα γραφεία λει­τουρ­γούν 24ωρες το 24ωρο, 7 ημέρες την εβδο­μάδα. «Οι πόρτες μας είναι ανοι­χτές για οποιο­δή­ποτε θύμα ενδο­οι­κο­γε­νεια­κής βίας, που στη συντρι­πτική πλειο­νό­τητά τους είναι γυναί­κες, θέλει να έρθει είτε για να ενη­με­ρω­θεί είτε για να μας καταγ­γεί­λει κάποιο περι­στα­τικό».

Παράλ­ληλα υπο­γράμ­μισε ότι τα Γραφεία Αντι­με­τώ­πι­σης Ενδο­οι­κο­γε­νεια­κής Βίας συνερ­γά­ζο­νται με όλες τις δομές που έχουν να κάνουν με την ενδο­οι­κο­γε­νειακή βία και με όλους εκεί­νους τους χώρους δημό­σιους ή ιδιω­τι­κούς, κατά κύριο λόγο δημό­σιους, όπου μπορεί να απευ­θυν­θεί ένα άτομο μια γυναίκα, ένα παιδί για περι­στα­τικά ενδο­οι­κο­γε­νεια­κής βίας.

Τα περισ­σό­τερα περι­στα­τικά που φτάνουν στο γραφείο ενδο­οι­κο­γε­νεια­κής βίας, είναι εκείνα που χρειά­ζε­ται να επέμβει η Αστυ­νο­μία δικο­νο­μικά, προ­α­να­κρι­τικά και κατα­σταλ­τικά μας εξηγεί ο κ. Κώστας ωστόσο υπάρ­χουν και γυναί­κες που έρχο­νται για να ενη­με­ρω­θούν.

«Δίνουμε έναν μεγάλο αγώνα κάθε μέρα και το μέγιστο σε όλα τα περι­στα­τικά και σε όλες τις γυναί­κες που μας χρειά­ζο­νται. Μέχρι να συλ­λά­βουμε τον δράστη δεν γυρνάμε στο σπίτι μας. Προ­σπα­θούμε με κάθε τρόπο, σημειώ­νουμε τις διευ­θύν­σεις της οικίας του, της δου­λείας του, τα στέκια τα οποία συχνά­ζει και πάμε παντού, πάντα με τον νομό­τυπο τρόπο βέβαια. Σε περί­πτωση που δεν βρούμε τον δράστη εξα­σφα­λί­ζουμε την ασφά­λεια του θύματος» είπε χαρα­κτη­ρι­στικά ο Υπα­στυ­νό­μος Α΄ Χρήστος Κώστας.

Σε ερώτηση σχετικά με τα κοι­νω­νικά ή μορ­φω­τικά χαρα­κτη­ρι­στικά των θυμάτων ο κ. Κώστας τόνισε ότι «σίγουρα ανάλογα με τις περιο­χές της Αττικής όπου βρί­σκε­ται το γραφείο ενδο­οι­κο­γε­νεια­κής βίας βλέ­πουμε και δια­φο­ρε­τικά κοι­νω­νικά και μορ­φω­τικά υπό­βα­θρα». «Συγκε­κρι­μένα για την περιοχή του Πειραιά, που είναι υπεύ­θυνο το γραφείο μας, θα δούμε λαϊκές οικο­γέ­νειες, οικο­γέ­νειες με άλλο πολι­τι­σμικό χαρα­κτήρα, επίσης ανήκουν στην δικαιο­δο­σία μας και τα hot spot στον Σχιστό, όπου εκεί υπάρ­χουν οικο­γέ­νειες μετα­να­στών. Άρα υπάρ­χουν πληθώρα περι­στα­τι­κών από πολλές κοι­νω­νι­κές τάξεις» επι­σή­μανε.

Ανα­φο­ρικά με το προφίλ των θυμάτων σύμφωνα με τον κ. Κώστα στις περισ­σό­τε­ρες περι­πτώ­σεις το θύμα έχει χαμηλή αυτο­ε­κτί­μηση, έχει ανε­πάρ­κεια ικα­νό­τη­τας που της δημιουρ­γεί­ται από τον σύντροφο ή τον σύζυγο και έχει χαμηλή ικα­νό­τητα άσκησης ελέγχου και εξου­σίας στη ζωή του. Παράλ­ληλα σημεί­ωσε ότι συνήθως έχουν υποστεί ενδο­οι­κο­γε­νειακή βία στη παιδική τους ηλικία ή ήταν μάρ­τυ­ρες σε τέτοια περι­στα­τικά.

«Επίσης έχουν εξάρ­τηση οικο­νο­μική και ψυχο­λο­γική από τον δράστη κάτι που βλέ­πουμε συχνά σε περι­πτώ­σεις που η γυναίκα μετα­νιώ­νει να προβεί σε καταγ­γε­λία ή θέλει να επι­στρέ­ψει στο κακο­ποι­η­τικό περι­βάλ­λον» συνέ­χισε σημειώ­νο­ντας ότι «όση βοήθεια και να της δώσουμε ό,τι και να της πούμε αυτή θα γυρίσει πίσω, μέχρι ανα­πό­φευ­κτα να ξανα­έρ­θει στην πόρτα μας» και προ­σέ­θεσε: «Εκεί όμως εμείς κρατάμε επι­κοι­νω­νία μαζί της είτε επι­κοι­νω­νώ­ντας με αυτήν λίγες ημέρες αργό­τερα μετά το περι­στα­τικό ή ακόμα και την επόμενη ημέρα».

Όσον αφορά τους δράστες περι­στα­τι­κών ενδο­οι­κο­γε­νεια­κής βίας συνήθως, όπως είπε ο Υπα­στυ­νό­μος Α΄, έχουν ψυχια­τρικά προ­βλή­ματα ενώ παίζει πολύ μεγάλο ρόλο συν­δυα­στικά η εξάρ­τηση τους από ουσίες, αλκοόλ, τζόγο και φυσικά εμφα­νί­ζουν επι­θε­τι­κό­τητα και βιαιό­τητα, με οποια­δή­ποτε μορφή μπορεί να βγαίνει αυτή προς το θύμα.

Σχετικά με το panic button ο κ. Κώστας σημεί­ωσε ότι είναι «ένα προ­λη­πτικό μέσο, ένα μέσο το οποίο πραγ­μα­τικά έχει βοη­θή­σει πάρα πολύ τις γυναί­κες, που το έχουν εγκα­τα­στή­σει, καθώς μπορούν αθόρυβα να πατή­σουν ένα κουμπί και να είμαστε εκεί άμεσα για να προ­λά­βουμε χει­ρό­τε­ρες κατα­στά­σεις.

Προ­σπα­θούμε να ενη­με­ρώ­σουμε λεπτο­με­ρώς σχετικά με το panic button κάθε γυναίκα που έρχεται στο γραφείο μας και κρί­νουμε ότι χρειά­ζε­ται την εφαρ­μογή και στη συνέ­χεια προ­σπα­θούμε να την πεί­σουμε να το εγκα­τα­στή­σει στο κινητό της».

Τα περισ­σό­τερα θύματα είναι θετικά στο panic button, όπως είπε ο προϊ­στά­με­νος του Γρα­φείου Ενδο­οι­κο­γε­νεια­κής Βίας του Πειραιά, και συμ­φω­νούν για την εγκα­τά­σταση του.

Σε ερώτηση για τα πόσες γυναί­κες θύματα περι­στα­τι­κών ενδο­οι­κο­γε­νεια­κής βίας απο­φα­σί­ζουν να πάνε σε ένα από τα safe houses που έχει η ΕΛΑΣ ο κ. Κώστας είπε: «Όταν έρχεται ένα περι­στα­τικό στο γραφείο μας και μας ανα­φέ­ρει αδι­κή­ματα που έγκει­ται στο αυτό­φωρο τότε εμείς άμεσα προ­σπα­θούμε να συντά­ξουμε τη δικο­γρα­φία με λεπτο­με­ρέ­στατο τρόπο και αμέσως αστυ­νο­μι­κές δυνά­μεις ανα­ζη­τούν τον δράστη για να συλ­λη­φθεί ώστε συλ­λαμ­βά­νο­ντας τον δράστη να δια­σφα­λί­σουμε άμεσα την ασφά­λεια του θύματος. Σε αυτές τις περι­πτώ­σεις η γυναίκα δεν πηγαί­νει άμεσα σε δομή αλλά τις δίνουμε λίγο χώρο και χρόνο έτσι ώστε να τη βοη­θή­σουμε ψυχικά και να μην γίνει κατα­κλυ­σμιαία μια τόσο ριζική αλλαγή στη ζωή της. Στις περι­πτώ­σεις όμως που δεν κατα­φέρ­νουμε να εντο­πί­σουμε τον δράστη στα πλαίσια του αυτο­φώ­ρου τότε προ­σπα­θούμε να προ­σεγ­γί­σουμε το θύμα με ενσυ­ναί­σθηση και να την πεί­σουμε να πάει σε κάποιο safe house. Κάθε περί­πτωση είναι και δια­φο­ρε­τική. Έχει συμβεί να έρθει γυναίκα μια εβδο­μάδα μετά το περι­στα­τικό και ενώ στην αρχή αρνή­θηκε να πάει σε κάποια δομή, ενώ της είχε προ­τα­θεί, στη συνέ­χεια να αλλάξει γνώμη και να το ζητήσει από μόνη της».

Τέλος, ερω­τη­θείς για το αν επη­ρε­ά­ζο­νται οι αστυ­νο­μι­κοί που εργά­ζο­νται στα γραφεία αντι­με­τώ­πι­σης ενδο­οι­κο­γε­νεια­κής βίας από τις κατα­στά­σεις και τα περι­στα­τικά που βιώνουν μας απά­ντησε: «Σίγουρα είναι πολύ δύσκολο το επάγ­γελμα μας, έχει πολυ­πλο­κό­τητα, έχει εγρή­γορση, έχει υψηλά επίπεδα στρες. Σχετική έρευνα, που έκανα και δημο­σιεύ­τηκε σε αγγλικό περιο­δικό, για το στρες και το burn out (σ.σ. Σύν­δρομο Επαγ­γελ­μα­τι­κής Εξου­θέ­νω­σης) σε αστυ­νο­μι­κούς που υπη­ρε­τούν σε γραφεία ενδο­οι­κο­γε­νεια­κής βίας έδειξε υψηλά ποσοστά στρες. Αρχικά, υπάρχει το στρες που δημιουρ­γεί η άμεση δράση που πρέπει να γίνει για να προ­στα­τευ­θεί ένα θύμα ενδο­οι­κο­γε­νεια­κής βίας όταν υπάρχει καταγ­γε­λία. Παράλ­ληλα αυτή η πληθώρα των περι­στα­τι­κών και η τοξική καθη­με­ρι­νό­τητα είναι λογικό να σου προ­κα­λούν ψυχική επι­βά­ρυνση».

Πηγή: skai.gr