Βία κατά των γυναικών και ενδοοικογενειακή βία

Κατα­τέ­θηκε χτες στην Βουλή το νομο­σχέ­διο – σκούπα του υπουρ­γείου Δικαιο­σύ­νης με το οποίο επέρ­χο­νται σημα­ντι­κές τρο­πο­ποι­ή­σεις στον τομέα της ενδο­οι­κο­γε­νεια­κής βίας -προβλέπεται πλέον η δυνα­τό­τητα για ηλε­κτρο­νικό βρα­χιο­λάκι στον θύτη από το ανα­κρι­τικό στάδιο-, αλλά και στην προ­στα­σία γυναι­κών και ανη­λί­κων από σεξουα­λική εκμε­τάλ­λευση ενώ γίνο­νται πολύ πιο αυστη­ρές οι ποινές για παρα­μέ­ληση ανη­λί­κου.

Το σχέδιο νόμου προ­βλέ­πει παράλ­ληλα ποινές φυλά­κι­σης για αδι­κή­ματα όπως η σεξουα­λική παρε­νό­χληση σε χώρους εργα­σίας, το «ψάρεμα» ανη­λί­κων στο δια­δί­κτυο, το revenge porn, το stalking, ενώ τα θύματα θα έχουν πλέον λόγο για την υφ’ όρους απο­φυ­λά­κιση των δραστών βίαιων αδι­κη­μά­των.

ΟΙ ΔΟΜΕΣ ΣΤΗ ΡΟΔΟ ΚΑΙ Η ΒΙΑ ΚΑΤΑ ΤΩΝ ΓΥΝΑΙΚΩΝ

Στην Ρόδο, υπάρ­χουν οργα­νω­μέ­νες δομές, ικανές να αντα­πο­κρι­θούν σε περι­στα­τικά βίας κατά των γυναι­κών και ενδο­οι­κο­γε­νεια­κής βίας, που στη­ρί­ζουν επαρκώς τα θύματα.

Όπως δήλωσε προς την ‘δ’ ο κ. Διο­νύ­σης Γουβιάς – Καθη­γη­τής, εκπρό­σω­πος του Πανε­πι­στη­μίου Αιγαίου και πρό­ε­δρος της Επι­τρο­πής Ισό­τη­τας των φύλων και κατα­πο­λέ­μη­σης των δια­κρί­σεων του Πανε­πι­στη­μίου Αιγαίου:

«Στην δική μας περιοχή –σε γενικές γραμμές, μιας και μιλάμε για έμφυλη βία- το δίκτυο των συμ­βου­λευ­τι­κών κέντρων όπως και των ξενώνων φιλο­ξε­νίας κακο­ποι­η­μέ­νων γυναι­κών, έκανε πολύ καλή δουλειά, κι αυτό απο­δει­κνύ­ε­ται από τα στα­τι­στικά σε πανελ­λα­δικό επίπεδο. Τα νούμερα δεν είναι πάρα πολύ υψηλά, αλλά σίγουρα, είναι ανη­συ­χη­τικά καθώς, τα φαι­νό­μενα βίας παρα­μέ­νουν στα ίδια επίπεδα, περίπου. Συνεπώς, οι υπάρ­χου­σες δομές, αντα­πο­κρί­νο­νται πολύ καλά στην αντι­με­τώ­πιση τέτοιων περι­στα­τι­κών.

Ωστόσο, υπάρ­χουν γενι­κό­τερα προ­βλή­ματα τα οποία τα έχουν εντο­πί­σει –όχι μόνον φεμι­νι­στι­κές οργα­νώ­σεις και ειδικοί που ασχο­λού­νται με το φύλο- αλλά και στο Συμ­βού­λιο της Ευρώπης, και στον ΟΗΕ.

Για παρά­δειγμα, τη Σύμβαση της Κων­στα­ντι­νού­πο­λης (το πρώτο νομικά δεσμευ­τικό διεθνές κείμενο που θέτει κρι­τή­ρια για την πρόληψη της έμφυλης βίας) που ψηφί­στηκε το 2018, αργή­σαμε να την υιο­θε­τή­σουμε αλλά έχει ψηφι­στεί στην Ελλάδα και –υποτίθεται- ότι έχει αυστη­ρο­ποι­ή­σει κάποιες δια­δι­κα­σίες. Παρ όλα αυτά, εμπει­ρο­γνώ­μο­νες που έρχο­νται από το Συμ­βού­λιο της Ευρώπης, για να εξε­τά­σουν την πορεία εφαρ­μο­γής της Σύμ­βα­σης της Κων­στα­ντι­νού­πο­λης, μας έβγαλαν… κόκκινη κάρτα, καθώς δια­πί­στω­σαν την ύπαρξη αρκετών κενών. Αν και το νομικό πλαίσιο θεω­ρεί­ται πολύ καλό, για παρά­δειγμα υπάρχει κενό στη συνερ­γα­σία των εμπλε­κο­μέ­νων φορέων, στα πρω­τό­κολλα αντι­με­τώ­πι­σης. Επίσης, υπάρ­χουν πολλές παρα­τη­ρή­σεις και επι­ση­μάν­σεις για ελλιπή συλλογή δεδο­μέ­νων στην Υγεία, για την ανάγκη εκπαί­δευ­σης δικα­στών, εισαγ­γε­λέων αλλά και αστυ­νο­μι­κών υπαλ­λή­λων. Ακόμη, έχουν εγείρει ζητή­ματα φιλο­ξε­νίας θυμάτων σε επεί­γου­σες κατα­στά­σεις (ενώ υπάρ­χουν κέντρα φιλο­ξε­νίας, δεν υπάρ­χουν πρω­τό­κολλα παρα­πο­μπής) ενώ δεν υπάρ­χουν κέντρα για φιλο­ξε­νία περι­πτώ­σεων βιασμών. Κάποιοι μεγάλοι δήμοι όπως ο Δήμος Αθη­ναίων το έχει προ­βλέ­ψει κι έχει λάβει μέτρα. Στην περι­φέ­ρεια δεν είναι το ίδιο.

Ο ΟΗΕ επι­σή­μανε πάντως, ότι η νομική κάλυψη είναι ελλιπής σε θέματα όπως η συνε­πι­μέ­λεια.

Επι­πρό­σθετα, επι­ση­μαί­νε­ται πως δεν υπάρχει απο­τε­λε­σμα­τικό σύστημα επι­βο­λής και τήρησης των μέτρων προ­σω­ρι­νής προ­στα­σίας».

Σημειώ­νε­ται πως το νέο νομο­σχέ­διο δεν καλύ­πτει τα πάντα ενώ το ίδιο ισχύει και σε άλλες ευρω­παϊ­κές χώρες, όπου επίσης εντο­πί­ζο­νται κενά.

ΝΟΜΟΣΧΕΔΙΟ ΧΩΡΙΣ ΤΟΝ ΟΡΟ  ‘ΓΥΝΑΙΚΟΚΤΟΝΙΑ’

Τόσο το Συμ­βού­λιο της Ευρώπης όσο και ο ΟΗΕ, συστή­νουν στην Ελλάδα να προ­χω­ρή­σει σε τρο­πο­ποί­ηση του ποι­νι­κού κώδικα και την ρητή ενσω­μά­τωση του όρου ‘γυναικοκτονία’.

Την ίδια ώρα, οι γυναι­κείες και φεμι­νι­στι­κές οργα­νώ­σεις της χώρας μας, έχουν αντιρ­ρή­σεις καθώς ο υπουρ­γός δεν δέχτηκε να περι­λη­φθεί ο όρος ‘γυναικοκτονία’ στο νομο­σχέ­διο, εκτι­μώ­ντας πως ο όρος ανθρω­πο­κτο­νία, είναι αρκετός.

Όπως τόνισε (σχετικά έγραψε η ‘δ’) με δηλώ­σεις, η καθη­γή­τρια Λαο­γρα­φίας και Φύλου του Πανε­πι­στη­μίου Αιγαίου, κα Μαρία Γκα­σούκα: «Είναι πράγ­ματι τρο­μα­κτικό και ακόμη πιο τρο­μα­κτική, είναι η άρνηση από την Πολι­τεία να ανα­γνω­ρί­σει το πρό­βλημα και να το ονο­μα­τί­σει. Είναι γυναι­κο­κτο­νία και όχι ανθρω­πο­κτο­νία. Είναι δύσκολο να κατα­λά­βουν την διαφορά;

«Στη δια­βού­λευση του νέου νομο­σχε­δίου για την ενδο­οι­κο­γε­νειακή βία, ο υπουρ­γός κ. Φλω­ρί­δης δεν δέχτηκε να συζη­τή­σει με τις γυναι­κείες οργα­νώ­σεις και να ακούσει τις θέσεις τους. Οι γυναι­κείες οργα­νώ­σεις έχουν άποψη, με βάση την Σύμβαση της Κων­στα­ντι­νού­πο­λης. Υπάρ­χουν 42 οργα­νώ­σεις, συν­δι­κάτα, κινή­ματα κ.λπ. (Πρω­το­βου­λία κατά των Γυναι­κο­κτο­νιών) που έχουν σαφείς θέσεις επί του θέματος και μάλιστα συμ­με­τέ­χουν σε αυτά, ειδικοί για τα νομικά ζητή­ματα.

Αυτό που δεν κατα­λα­βαίνω ακόμη, είναι η εμμονή της Πολι­τείας, να μην κατο­νο­μά­ζει το έγκλημα ως ‘γυναικοκτονία’.

Βεβαίως, και κάθε δολο­φο­νία γυναί­κας, δεν απο­τε­λεί γυναι­κο­κτο­νία. Αλλά συγκε­κρι­μένα εγκλή­ματα με τέτοια φύση, είναι ξεκά­θαρα. Απο­τε­λούν σεξι­στικό, ρατσι­στικό έγκλημα και πρέπει ως τέτοιο, να περι­γρα­φεί.

Πόσα ακόμη θύματα πρέπει να θρη­νή­σουμε, για να απο­φα­σί­σει η Πολι­τεία στην Ελλάδα, για να νομο­θε­τή­σει;»