Γ. Yψηλάντης: «Η κατάσταση της ΔΕΥΑΡ σήμερα είναι “σχεδόν τραγική”»

Για όλους και για όλα, όσα αφο­ρούν στην ΔΕΥΑΡ μιλά σή­με­ρα στην «δ» ο γε­νι­κός διευ­θυ­ντής, κ. Γιώρ­γος Υψη­λά­ντης, χα­ρα­κτη­ρί­ζο­ντας την κα­τά­στα­ση της Επι­χεί­ρη­σης ως «τρα­γι­κή». Ανα­φέ­ρε­ται στα χρέη, στην τι­μο­λο­για­κή πο­λι­τι­κή αλλά και στα έργα, ενώ δη­λώ­νει ότι δεν είναι αι­σιό­δο­ξος για την κά­λυ­ψη των ανα­γκών του νη­σιού σε νερό, την επό­με­νη σεζόν.

Η συ­νέ­ντευ­ξη ανα­λυ­τι­κά:

• Κύριε Υψη­λά­ντη, ανα­λά­βα­τε κα­θή­κο­ντα γε­νι­κού διευ­θυ­ντή στην ΔΕΥΑΡ –μια ‘τα­λαι­πω­ρη­μέ­νη’ επι­χεί­ρη­ση του Δήμου Ρόδου. Ποια είναι σή­με­ρα η κα­τά­στα­ση της επι­χεί­ρη­σης;

Πράγ­μα­τι μπο­ρού­με να χρη­σι­μο­ποι­ή­σου­με και τον όρο «τα­λαι­πω­ρη­μέ­νη» και μά­λι­στα με με­γά­λη επιεί­κεια, για να πε­ρι­γρά­ψου­με τη ση­με­ρι­νή κα­τά­στα­ση της Επι­χεί­ρη­σης. Αυτό όμως εν­δια­φέ­ρει εμάς, με την έν­νοια ότι απο­τε­λεί εσω­τε­ρι­κή υπό­θε­σή της. Δεν εν­δια­φέ­ρει άμεσα τους πο­λί­τες. Τους εν­δια­φέ­ρει έμ­με­σα, με την έν­νοια ότι οι «εσω­τε­ρι­κές τα­λαι­πω­ρί­ες» της ΔΕΥΑΡ, κα­τα­λή­γουν να «τα­λαι­πω­ρούν» και τους πο­λί­τες. Αυτό είναι για εμάς το πιο ση­μα­ντι­κό και πρέ­πει να τε­λειώ­σει.

Με ρω­τά­τε λοι­πόν ποια είναι σή­με­ρα η κα­τά­στα­ση της Επι­χεί­ρη­σης. Μπορώ να απα­ντή­σω με δυο λέ­ξεις. Σχε­δόν τρα­γι­κή. Το «σχε­δόν» πάλι με επιεί­κεια. Χωρίς καμιά υπερ­βο­λή. Κι ας μην προ­κλη­θώ, γιατί έχω σω­ρεία από λό­γους και στοι­χεία για να το τεκ­μη­ριώ­σω.

Η κα­τά­στα­ση αυτή θ’ αλ­λά­ξει. Όσο πιο γρή­γο­ρα γί­νε­ται. Η στό­χευ­ση της νέας διοί­κη­σης για ανα­βάθ­μι­ση και εκ­συγ­χρο­νι­σμό των υπη­ρε­σιών της επι­χεί­ρη­σης μαζί με το ανα­γκαίο νοι­κο­κύ­ρε­μα, είναι από­λυ­τα επι­βε­βλη­μέ­νη και κα­τε­πεί­γου­σα.

Στην κα­τεύ­θυν­ση αυτή στον ενά­μι­ση μήνα που πέ­ρα­σε, έχουν ανα­λη­φθεί αρ­κε­τές πρω­το­βου­λί­ες που στο αμέ­σως επό­με­νο διά­στη­μα θα ξε­δι­πλω­θούν πλή­ρως και θ’ αρ­χί­σουν να υλο­ποιού­νται.

Αν κάτι μας στε­να­χω­ρεί, είναι ότι οι γρα­φειο­κρα­τι­κές δια­δι­κα­σί­ες υλο­ποί­η­σης των σχε­δια­σμών αυτών, απαι­τούν χρόνο και ενί­ο­τε υψώ­νουν εμπό­δια -όχι βέ­βαια ανυ­πέρ­βλη­τα- στο να γί­νουν όσα θέ­λου­με και πρέ­πει να γί­νουν, στο χρόνο που τα θέ­λου­με. Αλλά αυτή είναι η πραγ­μα­τι­κό­τη­τα στην χώρα. Ενώ η ΔΕΥΑΡ, είναι επι­χεί­ρη­ση και θε­ω­ρη­τι­κά πρέ­πει να λει­τουρ­γεί με κα­νό­νες ιδιω­τι­κού δι­καί­ου, εντού­τοις σε πάρα πολλά ζη­τή­μα­τα η δια­χεί­ρι­ση που της επι­τρέ­πε­ται, δεν δια­φέ­ρει και πολύ από το δη­μό­σιο.

• Τα χρέη πώς μπο­ρούν να ρυθ­μι­στούν και να έχει κέρδη η ΔΕΥΑΡ;

Ας ξε­κι­νή­σου­με από το δεύ­τε­ρο. Δεν είναι στό­χος η δη­μιουρ­γία κέρ­δους. Δεν το επι­τρέ­πει και ο νόμος. Η ΔΕΥΑΡ, είναι μη κερ­δο­σκο­πι­κή επι­χεί­ρη­ση. Στό­χος όμως είναι η εξα­σφά­λι­ση της βιω­σι­μό­τη­τας της επι­χεί­ρη­σης στο πλαί­σιο της αρχής της αντα­πο­δο­τι­κό­τη­τας. Στό­χος πέραν της κά­λυ­ψης των οι­κο­νο­μι­κών απαι­τή­σε­ων για την εύ­ρυθ­μη λει­τουρ­γία της, είναι να υπάρ­χει το ανα­γκαίο πε­ρίσ­σευ­μα που θα κα­λύ­ψει το επεν­δυ­τι­κό της πρό­γραμ­μα. Ένα επεν­δυ­τι­κό πρό­γραμ­μα που έχει να κάνει με τον εκ­συγ­χρο­νι­σμό ή την αντι­κα­τά­στα­ση των γη­ρα­σμέ­νων και ανε­παρ­κών υπο­δο­μών της σε όλο το νησί, αλλά και με τη δη­μιουρ­γία νέων υπο­δο­μών που θα κα­λύ­πτουν τις απαι­τή­σεις του σή­με­ρα και του αύριο του τόπου.

Συ­νε­πώς πρέ­πει να δια­σφα­λι­σθεί η ει­σπρα­ξι­μό­τη­τα των κα­θη­με­ρι­νών απαι­τή­σε­ών της αλλά και πα­ράλ­λη­λα η εί­σπρα­ξη σω­ρευ­μέ­νων από χρό­νια οφει­λών. Για την εί­σπρα­ξη των τε­λευ­ταί­ων δεν υπήρ­ξε στα προη­γού­με­να χρό­νια η ανα­γκαία φρο­ντί­δα από την πλευ­ρά της επι­χεί­ρη­σης και οι όποιες προ­σπά­θειες έγι­ναν ήταν πε­ρι­στα­σια­κές, απο­σπα­σμα­τι­κές και μη στο­χευ­μέ­νες.

Η ΔΕΥΑΡ για να λει­τουρ­γεί ομαλά πρέ­πει να πλη­ρώ­νει χωρίς την πα­ρα­μι­κρή κα­θυ­στέ­ρη­ση, στην ώρα τους δη­λα­δή, τις μι­σθο­λο­γι­κές και ασφα­λι­στι­κές απαι­τή­σεις του προ­σω­πι­κού της, τη ΔΕΗ (πάνω από 2 εκατ. Ευρώ το χρόνο), τις δα­νεια­κές της υπο­χρε­ώ­σεις, τους προ­μη­θευ­τές και ερ­γο­λά­βους της και κάθε άλλη πα­γί­ως πα­ρε­χό­με­νη υπη­ρε­σία για τη λει­τουρ­γία της. Και το κάνει, με από­λυ­τη συ­νέ­πεια. Την ίδια συ­νέ­πεια λοι­πόν πρέ­πει να απαι­τεί με τη σειρά της από εκεί­νους που ωφε­λού­νται των υπη­ρε­σιών της και πρέ­πει να πλη­ρώ­νουν αυτό που τους ανα­λο­γεί. Τη συ­νέ­πεια αυτή θέ­λου­με να δια­σφα­λί­σου­με. Θα το κά­νου­με εξα­ντλώ­ντας κάθε νό­μι­μο μέσο.

Κα­τα­νο­ού­με ωστό­σο τις δυ­σκο­λί­ες που αντι­με­τω­πί­ζουν οι πο­λί­τες και οι επι­χει­ρη­μα­τί­ες στις ση­με­ρι­νές οι­κο­νο­μι­κές συν­θή­κες. Δεν θέ­λου­με να πιά­σου­με κα­νέ­ναν «από το λαιμό». Γιατί εκτός από μη κερ­δο­σκο­πι­κή, εί­μα­στε ταυ­τό­χρο­να κοι­νω­φε­λής επι­χεί­ρη­ση. Για το λόγο αυτό υπάρ­χει η δυ­να­τό­τη­τα ρύθ­μι­σης των οφει­λών, που επι­τρέ­πει στον κα­θέ­να να δρο­μο­λο­γή­σει και να τα­κτο­ποι­ή­σει τις οφει­λές του προς την επι­χεί­ρη­ση. Και καλό είναι να σπεύ­σουν να την εκ­με­ταλ­λευ­τούν όλοι, γιατί η χρο­νι­κή ισχύς της είναι πε­ριο­ρι­σμέ­νη.

• Έχει τεθεί θέμα αλ­λα­γής στην τι­μο­λο­για­κή πο­λι­τι­κή. Μι­λή­στε μας γι’ αυτό.

Θέμα αλ­λα­γής στην τι­μο­λο­για­κή πο­λι­τι­κή, υπάρ­χει και έχει τεθεί. Οι ση­με­ρι­νές οι­κο­νο­μι­κές συν­θή­κες, η εμπει­ρία που απο­κτή­θη­κε από την εφαρ­μο­γή της ση­με­ρι­νής τι­μο­λο­για­κής πο­λι­τι­κής, το νέο νο­μο­θε­τι­κό πλαί­σιο αλλά και μια σειρά από ει­δι­κό­τε­ρα ζη­τή­μα­τα, επι­βάλ­λουν να αλ­λά­ξει.

Για πα­ρά­δειγ­μα η τι­μο­λό­γη­ση των πλοί­ων μπο­ρεί να ήταν αντα­γω­νι­στι­κή στην πε­ρί­ο­δο εκεί­νη σε σχέση με άλλα λι­μά­νια προ­ο­ρι­σμούς, σή­με­ρα όμως δεν είναι. Αν θέ­λου­με να κερ­δί­σου­με πλοία-πε­λά­τες και να αυ­ξή­σου­με τα έσοδά μας, πρέ­πει να πα­ρα­κο­λου­θή­σου­με τον αντα­γω­νι­σμό εντός και εκτός Ελ­λά­δας και να προ­σαρ­μο­σθού­με σ’ αυτόν. Το συ­γκρι­τι­κό μας πλε­ο­νέ­κτη­μα είναι ότι μπο­ρού­με να δώ­σου­με με­γά­λες πο­σό­τη­τες νερού με ποιο­τι­κά χα­ρα­κτη­ρι­στι­κά πολύ κα­λύ­τε­ρα από τον αντα­γω­νι­σμό. Ωστό­σο πρέ­πει να γί­νου­με αντα­γω­νι­στι­κοί και στο τι­μο­λό­γιό μας.

Η αλ­λα­γή της τι­μο­λο­για­κής πο­λι­τι­κής δεν θα γίνει σπα­σμω­δι­κά και με προ­χει­ρό­τη­τα. Θα με­λε­τη­θεί σε βάθος, θα συ­ζη­τη­θεί και βε­βαί­ως θα ανα­κοι­νω­θεί μόλις υπάρ­χει ετοι­μό­τη­τα εφαρ­μο­γής της. Κι αυτό δεν είναι το ευ­κο­λό­τε­ρο πράγ­μα του κό­σμου. Απαι­τεί πα­ράλ­λη­λη προ­ε­τοι­μα­σία των πλη­ρο­φο­ρι­κών συ­στη­μά­των της επι­χεί­ρη­σης, των ηλε­κτρο­νι­κών της εφαρ­μο­γών που σή­με­ρα δεν υπάρ­χουν και αντί­στοι­χη προ­ε­τοι­μα­σία του προ­σω­πι­κού. Θέ­λου­με ο πο­λί­της να εξυ­πη­ρε­τεί­ται και να συ­ναλ­λάσ­σε­ται με την επι­χεί­ρη­ση με τα μέσα της επο­χής μας, από το κι­νη­τό του, το τά­μπλετ ή το λά­πτοτ του, αντί να στή­νε­ται σε ουρές και τα­μεία. Οι προ­ε­τοι­μα­σί­ες έχουν αρ­χί­σει και εκτι­μού­με ότι μέσα στο 2020, θα μπουν σε πλήρη εφαρ­μο­γή.

• Εί­χα­τε δη­λώ­σει πως όσον αφορά στα έργα, θα δοθεί προ­τε­ραιό­τη­τα στην σχε­δί­α­ση των συ­νο­δών έργων του Φράγ­μα­τος Γα­δου­ρά. Πού βρί­σκε­ται η προ­σπά­θεια και ποια άλλα έργα σχε­διά­ζε­τε;

Πράγ­μα­τι, όπως είχα ξα­να­πεί, πρώ­τος στό­χος μας είναι μέσα σ’ αυτήν την τε­τρα­ε­τία, να τρο­φο­δο­τού­νται με νερό του Φράγ­μα­τος όλες εκεί­νες οι πε­ριο­χές που είχε σχε­δια­σθεί να τρο­φο­δο­τή­σει. Είναι μια πρό­κλη­ση, ένα στοί­χη­μα που νο­μί­ζω ότι θα το κερ­δί­σου­με. Χρεια­ζό­μα­στε σύ­μπνοια και αλ­λη­λεγ­γύη όλων των εμπλε­κό­με­νων (ΔΕΥΑΡ, Δήμος Ρόδου, Πε­ρι­φέ­ρεια Νο­τί­ου Αι­γαί­ου αλλά και κρά­τος) για να το επι­τύ­χου­με. Κι αυτά τα στοι­χεία σή­με­ρα υπάρ­χουν, δη­μιουρ­γώ­ντας ένα ευ­νοϊ­κό πε­ρι­βάλ­λον. Γί­νε­ται ήδη πολλή δου­λειά γι αυτό το θέμα και εκτι­μώ ότι σύ­ντο­μα θα υπάρ­ξουν και πρα­κτι­κά απο­τε­λέ­σμα­τα.

Ωστό­σο το νερό από το Φράγ­μα, δεν θα λύσει το πρό­βλη­μα υδρο­δό­τη­σης όλου του νη­σιού. Υπάρ­χουν πε­ριο­χές όπως η Νότια Ρόδος, ο Ατά­βυ­ρος και μέρος της Κα­μεί­ρου, που δεν θα κα­λυ­φθούν απ’ αυτό. Εκεί σχε­διά­ζου­με και υλο­ποιού­με εναλ­λα­κτι­κές λύ­σεις, όπως η αξιο­ποί­η­ση του φράγ­μα­τος της Απο­λακ­κιάς αλλά και του Φράγ­μα­τος Κρη­τη­νί­ας όταν ολο­κλη­ρω­θεί και για υδρευ­τι­κούς σκο­πούς. Ση­μα­ντι­κή επί­σης είναι η αξιο­ποί­η­ση στις πε­ριο­χές αυτές και των φυ­σι­κών πηγών, αλλά και η υλο­ποί­η­ση ενός ευ­ρύ­τα­του προ­γράμ­μα­τος ανό­ρυ­ξης και αξιο­ποί­η­σης νέων γε­ω­τρή­σε­ων. Στα σκα­ριά βρί­σκε­ται και η υλο­ποί­η­ση ενός προ­γράμ­μα­τος συ­νερ­γα­σί­ας με το ΙΓΜΕ, η επι­στη­μο­νι­κή γνώση του οποί­ου θα μας βοη­θή­σει να κά­νου­με πιο στο­χευ­μέ­νες πα­ρεμ­βά­σεις.

• Η Ρόδος θα είναι έτοι­μη να αντι­με­τω­πί­σει τις αυ­ξη­μέ­νες ανά­γκες σε νερό την επό­με­νη σεζόν;

Δεν είμαι αι­σιό­δο­ξος γι αυτό και είμαι από­λυ­τα ει­λι­κρι­νής. Δεν εί­μα­στε έτοι­μοι και δεν προ­λα­βαί­νου­με να αντι­με­τω­πί­σου­με τα προ­βλή­μα­τα της λει­ψυ­δρί­ας στο χρο­νι­κό ορί­ζο­ντα της επό­με­νης του­ρι­στι­κής πε­ριό­δου. Έπρε­πε να είχαν γίνει πράγ­μα­τα στα προη­γού­με­να χρό­νια, που δυ­στυ­χώς δεν έγι­ναν. Έμει­ναν στα λόγια και στις υπο­σχέ­σεις.

Θα υπάρ­ξει από τη μεριά της νέας διοί­κη­σης και της υπη­ρε­σί­ας, ένας αγώ­νας δρό­μου για να απα­λύ­νου­με τις επι­πτώ­σεις. Δυ­στυ­χώς όμως η κα­τά­στα­ση των πραγ­μά­των στην «τα­λαι­πω­ρη­μέ­νη» όπως εί­πα­τε επι­χεί­ρη­ση, είναι στην ίδια μοίρα και σε πολ­λούς άλ­λους το­μείς. Απαι­τού­νται δη­λα­δή πολ­λοί ταυ­τό­χρο­νοι αγώ­νες δρό­μου και για πολλά άλλα θέ­μα­τα. Δυ­στυ­χώς όμως η μέρα έχει για όλους μας, μόνο ει­κο­σι­τέσ­σε­ρις ώρες και η εβδο­μά­δα μόνο επτά ημέ­ρες. Σή­με­ρα, τις αξιο­ποιού­με σχε­δόν όλες. Ωστό­σο δεν μας φτά­νουν.

• Ο στό­χος της ΔΕΥΑΡ, είναι η διά­θε­ση των λυ­μά­των των οι­κι­σμών: Αφά­ντου, Αρ­χαγ­γέ­λου και Λάρ­δου. Τι θα γίνει με αυτό;

Είναι ο δεύ­τε­ρος κε­ντρι­κός στό­χος του επι­χει­ρη­σια­κού μας προ­γράμ­μα­τος. Θέ­λου­με και θα το υλο­ποι­ή­σου­με, οι οι­κι­σμοί αυτοί αλλά και οι του­ρι­στι­κές πε­ριο­χές των οι­κι­σμών αυτών, να έχουν πλήρη επε­ξερ­γα­σία και ασφα­λή διά­θε­ση των λυ­μά­των τους στο πε­ρι­βάλ­λον.

Θέ­λου­με βιο­λο­γι­κούς με τα υψη­λό­τε­ρα στά­νταρτς προ­στα­σί­ας του πε­ρι­βάλ­λο­ντος, ελά­χι­στης έως ανύ­παρ­κτης όχλη­σης ακόμα και στα όρια της πε­ρί­φρα­ξης των έργων, αλλά και και­νο­τό­μους ως προς τη λει­τουρ­γία τους. Θέ­λου­με βιο­λο­γι­κούς με πολύ υψηλό βαθμό επε­ξερ­γα­σί­ας, βιο­λο­γι­κούς που το επε­ξερ­γα­σμέ­νο νερό που θα βγά­ζουν να είναι σχε­δόν πό­σι­μο, που δεν θα απορ­ρί­πτε­ται οπωσ­δή­πο­τε στη θά­λασ­σα, αλλά θα επα­να­χρη­σι­μο­ποιεί­ται για την κά­λυ­ψη αρ­δευ­τι­κών ανα­γκών, κα­λύ­πτο­ντας έτσι κι ένα μέρος των εξό­δων λει­τουρ­γί­ας και συ­ντή­ρη­σης των ίδιων των έργων αυτών.

Στο ζή­τη­μα αυτό, δράτ­το­μαι της ευ­και­ρί­ας να ευ­χα­ρι­στή­σω δη­μό­σια τον πε­ρι­φε­ρειάρ­χη Νο­τί­ου Αι­γαί­ου κ. Γ. Χα­τζη­μάρ­κο, για την από­φα­σή του να εγκρί­νει τη χρη­μα­το­δό­τη­ση των ανα­γκαί­ων με­λε­τών για τα έργα αυτά.