Η δικαστική σύγκρουση της «ΗΧΟΣ ΚΑΙ ΦΩΣ Α.Ε.» με τον Δήμο Ρόδου στο Διοικητικό Εφετείο Πειραιώς

• Την 30ή Μαΐου 2025 θα κριθεί το θέμα της εκτέ­λε­σης και τρο­πο­ποί­η­σης της σύμ­βα­σης παρα­χώ­ρη­σης του δημο­τι­κού ανθό­κη­που • Ανα­λυ­τική παρου­σί­αση της υπό­θε­σης που αφορά πέντε προ­σφυ­γές της εται­ρείας κατά του Δήμου Ρόδου σχετικά με παρα­τά­σεις και τρο­πο­ποι­ή­σεις σε έργο οπτι­κο­α­κου­στι­κού θεά­μα­τος

Μία υπόθεση που απλώ­νε­ται σε δικα­στικά έδρανα, δημο­τικά συμ­βού­λια και απα­σχό­λησε για μεγάλο χρονικό διά­στημα την επι­και­ρό­τητα θα ανα­βιώ­σει την 30ή Μαΐου 2025 ενώπιον του Διοι­κη­τι­κού Εφε­τείου Πει­ραιώς (μετα­βα­τική έδρα Ρόδου).

Πρω­τα­γω­νι­στές: η εται­ρεία ειδικού σκοπού «Ήχος και Φως ΑΕ» και ο Δήμος Ρόδου. Αντι­κεί­μενο της δια­μά­χης: η σύμβαση παρα­χώ­ρη­σης της χρήσης και εκμε­τάλ­λευ­σης του οπτι­κο­α­κου­στι­κού θεά­μα­τος στον δημο­τικό ανθό­κηπο πλα­τείας Ρίμινι, μία συμ­φω­νία που υπο­γρά­φηκε το 2018 μετά από διεθνή δια­γω­νι­σμό και έκτοτε βρί­σκε­ται σε τροχιά συγκρού­σεων.

Τον Φεβρουά­ριο του 2018, η ανώνυμη εται­ρεία ειδικού σκοπού ανα­δεί­χθηκε μέσω διε­θνούς ανοι­κτού δια­γω­νι­σμού ως ανά­δο­χος για την υλο­ποί­ηση και εκμε­τάλ­λευση ενός πρω­το­πο­ρια­κού οπτι­κο­α­κου­στι­κού θεά­μα­τος στον δημο­τικό ανθό­κηπο πλα­τείας Ρίμινι στη Ρόδο. Η σύμβαση που υπε­γράφη τότε με τον Δήμο Ρόδου, απο­τε­λούσε το επι­στέ­γα­σμα μίας προ­σπά­θειας για την πολι­τι­στική και του­ρι­στική ανα­βάθ­μιση της περιο­χής. Το έργο στόχευε στην αξιο­ποί­ηση ενός εμβλη­μα­τι­κού δημο­τι­κού χώρου με την εγκα­τά­σταση σύγ­χρο­νου εξο­πλι­σμού, προ­βο­λών, ηχη­τι­κών εγκα­τα­στά­σεων και δια­δρα­στι­κού περιε­χο­μέ­νου.

Η αρχική σύμβαση όριζε ως κατα­λη­κτική ημε­ρο­μη­νία ολο­κλή­ρω­σης των εργα­σιών τον Δεκέμ­βριο του 2018. Ωστόσο, ήδη από τα πρώτα έτη εφαρ­μο­γής της, η ανάγκη για τρο­πο­ποι­ή­σεις στο χρο­νο­διά­γραμμα έγινε εμφανής. Ο Δήμος Ρόδου, ανα­γνω­ρί­ζο­ντας τις τεχνι­κές, θεσμι­κές και λει­τουρ­γι­κές προ­κλή­σεις, χορή­γησε τρεις δια­δο­χι­κές παρα­τά­σεις της προ­θε­σμίας, επε­κτεί­νο­ντας τη διάρ­κεια εκτέ­λε­σης μέχρι τον Απρίλιο του 2020. Οι εν λόγω παρα­τά­σεις εγκρί­θη­καν με απο­φά­σεις του Δημο­τι­κού Συμ­βου­λίου (1171/2018, 328/2019, 690/2019) και βασί­στη­καν σε αιτιο­λο­γη­μένα αιτή­ματα της εται­ρείας που αφο­ρού­σαν στην ανάγκη ολο­κλή­ρω­σης κρί­σι­μων υπο­δο­μών και τον συντο­νι­σμό με δημό­σιες υπη­ρε­σίες, ιδίως την αρμόδια Διεύ­θυνση του Υπουρ­γείου Πολι­τι­σμού.

Καθώς πλη­σί­αζε η προ­θε­σμία της 30ής Απρι­λίου 2020, η εται­ρεία κατέ­θεσε νέο αίτημα παρά­τα­σης, αυτή τη φορά για διά­στημα 12 μηνών. Η αίτηση συνο­δευό­ταν από εκτενή τεκ­μη­ρί­ωση που περιε­λάμ­βανε τις επι­πτώ­σεις της παν­δη­μίας COVID-19, η οποία είχε εν τω μεταξύ ξεσπά­σει και επη­ρέ­αζε κάθε πτυχή της κοι­νω­νι­κής και οικο­νο­μι­κής δρα­στη­ριό­τη­τας. Ειδι­κό­τερα, η εται­ρεία ανέφερε ότι η παν­δη­μία είχε κατα­στή­σει αδύνατη την παρου­σία ειδικών συνερ­γα­τών, τεχνι­κών, σκη­νο­θε­τών και δημιουρ­γών από το εξω­τε­ρικό. Επι­πλέον, επι­σή­μανε ότι πολλές από τις εργα­σίες εξαρ­τό­νταν από την έγκριση επι­και­ρο­ποι­η­μέ­νων μελετών, η δια­δι­κα­σία των οποίων είχε καθυ­στε­ρή­σει λόγω διοι­κη­τι­κών καθυ­στε­ρή­σεων που δεν μπο­ρού­σαν να απο­δο­θούν σε υπαι­τιό­τητα του ανα­δό­χου.

Η Οικο­νο­μική Επι­τροπή του Δήμου Ρόδου, σε συνε­δρί­ασή της στις 4 Μαΐου 2020, απέρ­ριψε το αίτημα της εται­ρείας με την απόφαση 239/2020. Στην απόφασή της, η Επι­τροπή δεν ανα­γνώ­ρισε επαρκή νομική βάση για τη χορή­γηση της αιτού­με­νης παρά­τα­σης, παρα­πέ­μπο­ντας στην ανάγκη ολο­κλή­ρω­σης των εργα­σιών εντός 75 ημερών και στην απο­πλη­ρωμή ληξι­πρό­θε­σμων οφειλών. Η απόφαση αυτή απο­τέ­λεσε την αφε­τη­ρία μιας σειράς προ­σφυ­γών και νομικών ενερ­γειών από την πλευρά της εται­ρείας.

Η πρώτη προ­σφυγή της «ΗΧΟΣ ΚΑΙ ΦΩΣ Α.Ε.» κατα­τέ­θηκε κατά της συγκε­κρι­μέ­νης από­φα­σης, καθώς και κατά της μετα­γε­νέ­στε­ρης 450/2020, η οποία απορ­ρί­πτει σχετική ένσταση της εται­ρείας. Παράλ­ληλα, η εται­ρεία κατέ­θεσε αίτηση-όχληση, επι­κα­λού­μενη το άρθρο 17 της σύμ­βα­σης, με την οποία ζήτησε επι­σή­μως την τρο­πο­ποί­ηση της συμ­φω­νίας ως προς το χρο­νο­διά­γραμμα υλο­ποί­η­σης. Και αυτό το αίτημα απορ­ρί­φθηκε από την Οικο­νο­μική Επι­τροπή με την απόφαση 451/2020, γεγονός που οδήγησε στην κατά­θεση επι­πλέον προ­σφυ­γών.

Συνο­λικά, πέντε προ­σφυ­γές έχουν κατα­τε­θεί από την εται­ρεία ενώπιον του Διοι­κη­τι­κού Εφε­τείου Πει­ραιώς (μετα­βα­τική έδρα Ρόδου): ΠΡ204/2020, ΠΡ307/2020, ΠΡ308/2020, ΠΡ375/2020 και ΠΡ297/2021. Οι προ­σφυ­γές αφορούν στην απόρ­ριψη αιτη­μά­των τόσο για παρά­ταση όσο και για ουσια­στική τρο­πο­ποί­ηση της Σύμ­βα­σης Παρα­χώ­ρη­σης. Η εκδί­καση των υπο­θέ­σεων έχει προ­γραμ­μα­τι­στεί για τις 30 Μαΐου 2025.

Στην επι­χει­ρη­μα­το­λο­γία της, η εται­ρεία τονίζει ότι η προ­θε­σμία περαί­ω­σης δεν τηρή­θηκε όχι λόγω δικής της αμέ­λειας ή αδρά­νειας, αλλά λόγω εξω­τε­ρι­κών παρα­γό­ντων. Μεταξύ αυτών περι­λαμ­βά­νει διοι­κη­τι­κές καθυ­στε­ρή­σεις, έργα που όφειλε να εκτε­λέ­σει ο Δήμος και δεν υλο­ποι­ή­θη­καν, καθώς και την έκτακτη ανάγκη της παν­δη­μίας. Παράλ­ληλα, στη­ρί­ζει τη νομική της θέση στις δια­τά­ξεις του ν. 4412/2016 περί δημο­σίων συμ­βά­σεων, που προ­βλέ­πουν δυνα­τό­τητα τρο­πο­ποί­η­σης και παρά­τα­σης όρων υπό εξαι­ρε­τι­κές συν­θή­κες, αλλά και στις γενικές αρχές του διοι­κη­τι­κού δικαίου περί ανω­τέ­ρας βίας και απρό­βλε­πτης μετα­βο­λής των συν­θη­κών.

Η εται­ρεία προ­βάλ­λει ότι η παν­δη­μία συνιστά συνθήκη ανω­τέ­ρας βίας, η οποία εμπό­δισε καθο­ρι­στικά την πρόοδο των εργα­σιών. Ανα­φέ­ρει ότι η πλειο­νό­τητα των ειδικών συνερ­γα­τών της (καλ­λι­τε­χνι­κοί, τεχνι­κοί, ηθο­ποιοί, παρα­γω­γοί, σχε­δια­στές animation) προ­έρ­χο­νται από το εξω­τε­ρικό και βρέ­θη­καν σε χώρες με αυστηρά περιο­ρι­στικά μέτρα. Τονίζει επίσης ότι μεγάλο ποσοστό των προ­βλε­πό­με­νων επεν­δύ­σεων έχει ήδη υλο­ποι­η­θεί, και ότι οποια­δή­ποτε ανα­στολή ή καταγ­γε­λία της σύμ­βα­σης θα οδη­γή­σει σε απα­ξί­ωση δημό­σιων και ιδιω­τι­κών πόρων.

Το δια­κύ­βευμα της υπό­θε­σης είναι διττό: από τη μία πλευρά, τίθεται ζήτημα προ­στα­σίας της οικο­νο­μι­κής ισορ­ρο­πίας μόας σύμ­βα­σης παρα­χώ­ρη­σης που επλήγη από εξω­γε­νείς κρίσεις. Από την άλλη, ανα­κύ­πτει θέμα ερμη­νείας και εφαρ­μο­γής του δικαίου των δημο­σίων συμ­βά­σεων σε καιρούς κρίσης, όπως αυτοί της παν­δη­μίας. Η απόφαση του Διοι­κη­τι­κού Εφε­τείου ανα­μέ­νε­ται να απο­τε­λέ­σει σημείο ανα­φο­ράς για παρό­μοιες υπο­θέ­σεις στο μέλλον, ιδιαί­τερα σε ό,τι αφορά στη δια­χεί­ριση θεμάτων καθυ­στέ­ρη­σης και τρο­πο­ποί­η­σης έργων με δημόσια συμ­με­τοχή.

Η υπόθεση της «ΗΧΟΣ ΚΑΙ ΦΩΣ Α.Ε.» εντάσ­σε­ται σε ένα ευρύ­τερο πλαίσιο συζη­τή­σεων για την ευε­λι­ξία των δημό­σιων φορέων στη δια­χεί­ριση έργων που πλήτ­το­νται από έκτα­κτες περι­στά­σεις και επα­να­φέ­ρει στον δημόσιο διάλογο την ανάγκη για σαφή και απο­τε­λε­σμα­τικά εργα­λεία προ­σαρ­μο­γής των δημο­σίων συμ­βά­σεων στις σύγ­χρο­νες προ­κλή­σεις.