Tα δικαιώματα των λουομένων-Τι επιτρέπεται σε αιγιαλούς και παραλίες;

Με ελά­χι­στες απο­στά­σεις ανάμεσα στις ξαπλώ­στρες και μέτρα προ­στα­σίας στα μπιτς μπαρ θα προ­χω­ρή­σει και φέτος, για δεύτερη συνεχή χρονιά, η μίσθωση αιγια­λών και παρα­λιών. Γενικά οι ρυθ­μί­σεις υπέρ της εκμε­τάλ­λευ­σης και κατά της κοι­νο­χρη­σίας των αιγια­λών όχι μόνο παρα­μέ­νουν αλλά και κάθε χρόνο επε­κτεί­νο­νται, ενώ ειδικά για φέτος «κερ­δι­σμέ­νοι» βγήκαν και όσοι κατα­σκεύ­α­σαν και χρη­σι­μο­ποιούν παρά­νο­μες εγκα­τα­στά­σεις στις ακτές, καθώς ανε­στά­λη­σαν οι κατε­δα­φί­σεις μέχρι τον Οκτώ­βριο.

Φέτος, για ακόμα μία χρονιά η δια­χεί­ριση των αιγια­λών και των παρα­λιών της χώρας θα γίνει υπό το πρίσμα των περιο­ρι­σμών κατά της εξά­πλω­σης του κορω­νοϊού. Στον ένα χρόνο που μεσο­λά­βησε δρο­μο­λο­γή­θη­καν δύο νομο­θε­τι­κές ρυθ­μί­σεις οι οποίες αφορούν τον τρόπο μίσθω­σης των αιγια­λών και τις παρα­νο­μίες που έχουν δημιουρ­γη­θεί. Ας δούμε συνο­πτικά τι ισχύει το 2021:

1. Τι επι­τρέ­πε­ται σε αιγια­λούς και παρα­λίες;

Σε γενικές γραμμές η νομο­θε­σία επι­τρέ­πει την παρα­χώ­ρηση της «απλής» χρήσης τους: αυτή περι­λαμ­βά­νει τα γνωστά ομπρε­λο­κα­θί­σματα, πλωτές εξέδρες για θαλάσ­σια σπορ (με εγκα­τα­στά­σεις 15 τ.μ. στην παραλία), φου­σκω­τές «παι­δι­κές χαρές», καντί­νες με τρα­πε­ζο­κα­θί­σματα (έως 15 τ.μ.). Πάντως, ορί­ζε­ται ρητά ότι η παρα­χώ­ρηση (που γίνεται έναντι τιμή­μα­τος) δεν πρέπει να επη­ρε­ά­ζει τον κοι­νό­χρη­στο χαρα­κτήρα τους. Η παρα­χώ­ρηση πραγ­μα­το­ποιεί­ται είτε από τον δήμο μέχρι τις αρχές του καλο­και­ριού ή απευ­θείας από το υπουρ­γείο Οικο­νο­μι­κών (Κτη­μα­τική Υπη­ρε­σία) για ορι­σμέ­νες ακτές και για όσες δεν μισθώ­σουν οι δήμοι μέχρι τις αρχές του καλο­και­ριού.

2. Με ποιους όρους επι­τρέ­πε­ται φέτος να τοπο­θε­τού­νται ομπρέ­λες και ξαπλώ­στρες;

Από το 2020, η παρα­χώ­ρηση δεν μπορεί να ξεπερνά το 50% μιας παρα­λίας και σε έκταση τα 500 τ.μ. Oμως, ο χώρος που παρα­χω­ρεί­ται σε έναν ιδιώτη δεν μπορεί να καλύ­πτε­ται ολό­κλη­ρος, αλλά κατά 60% «με τρόπο ώστε να εξα­σφα­λί­ζε­ται η ελεύ­θερη πρό­σβαση του κοινού κάθετα και παράλ­ληλα προς τη θάλασσα και να δια­τη­ρεί­ται ελεύ­θερη ζώνη από την ακτο­γραμμή πλάτους του­λά­χι­στον πέντε μέτρων» (κανόνας που δεν τηρεί­ται πουθενά, αφού οι ξαπλώ­στρες φθάνουν παντού στο κύμα). Αν υπάρ­χουν δια­δο­χι­κές μισθώ­σεις, πρέπει να υπάρχει από­σταση ανάμεσά τους 100 μ.

3. Τι δια­φο­ρε­τικό ισχύει λόγω κορω­νοϊού;

Η μία ομπρέλα από την άλλη πρέπει να απέχει κατ’ ελά­χι­στον 3,8 μ. (αντί 4 μ. πέρυσι), με δύο ξαπλώ­στρες ή καρέ­κλες ανά ομπρέλα (εξαι­ρού­νται οι οικο­γέ­νειες). Η ελά­χι­στη από­σταση των ξαπλω­στρών που βρί­σκο­νται κάτω από δια­φο­ρε­τι­κές ομπρέ­λες ορί­ζε­ται το 1,5 μέτρο. Στις παρα­λίες που έχουν ελεγ­χό­μενη είσοδο (πλαζ) ορί­ζε­ται ανώ­τα­τος αριθμός 80 ατόμων ανά ένα στρέμμα. Oσον αφορά τη λει­τουρ­γία τους, οι εργα­ζό­με­νοι πρέπει να φορούν μάσκες και να κάνουν self test δύο φορές την εβδο­μάδα, ενώ οι ξαπλώ­στρες (και οι κατά­λο­γοι, αν υπάρ­χουν) να καθα­ρί­ζο­νται με αντι­ση­πτικό πριν από την εναλ­λαγή πελατών. Οι επι­χει­ρή­σεις οφεί­λουν να λαμ­βά­νουν μέτρα απο­φυ­γής του συνω­στι­σμού. Εκεί όπου υπάρχει μπαρ, προ­βλέ­πε­ται η τοπο­θέ­τηση δύο σκαμπό μαζί κάθε 1,5 μ.

4. Τι ισχύει για τις παρα­λίες μπροστά σε του­ρι­στι­κές επι­χει­ρή­σεις;

Εκτός από ξενο­δο­χεία, κάμπινγκ και κέντρα ανα­ψυ­χής, το δικαί­ωμα να μισθώ­σουν απευ­θείας τον αιγιαλό που βρί­σκε­ται μπροστά από τις εγκα­τα­στά­σεις τους απο­κτούν μόνο για φέτος και τα ενοι­κια­ζό­μενα δωμάτια «για λόγους αμιγώς οικο­νο­μι­κής ενί­σχυ­σης των επι­χει­ρή­σεων αυτών» (ν.4787/21). Υπεν­θυ­μί­ζε­ται ότι από το 2019 (ν.4607) επε­τράπη όσοι έχουν δικαί­ωμα να προ­χω­ρούν σε απευ­θείας μισθώ­σεις (δηλαδή χωρίς δημο­πρα­σία, όπως ισχύει για τους υπό­λοι­πους) να μπορούν να κατα­λαμ­βά­νουν το σύνολο του εν λόγω αιγια­λού, χωρίς να αφήνουν ελεύ­θερο κομμάτι. Η διάρ­κεια της απευ­θείας μίσθω­σης επε­κτά­θηκε φέτος από τα δύο στα τρία χρόνια, επο­μέ­νως οι όποιες δυσά­ρε­στες για τους λουό­με­νους κατα­στά­σεις δεν θα περιο­ρι­στούν εύκολα.

5. Τι μπορεί να κάνει ο πολίτης όταν ένα ξενο­δο­χείο ή ένα κάμπινγκ παρε­μπο­δί­ζει την πρό­σβασή του στην παραλία;

Οι καταγ­γε­λίες… στα μέσα κοι­νω­νι­κής δικτύ­ω­σης δεν επαρ­κούν. Χρειά­ζο­νται έγγρα­φες και επώ­νυ­μες καταγ­γε­λίες στην αστυ­νο­μία και τον δήμο, προ­κει­μέ­νου να αλλά­ξουν οι κακές πρα­κτι­κές. Καλό είναι ο πολίτης να γνω­ρί­ζει τα δικαιώ­ματά του: εφόσον δεν υπάρχει άλλη ελεύ­θερη πρό­σβαση (ο 1337/83, ο οποίος εξα­κο­λου­θεί να ισχύει, ορίζει ότι απα­γο­ρεύ­ο­νται οι περι­φρά­ξεις σε από­σταση 500 μέτρων από την ακτή, που παρε­μπο­δί­ζουν την πρό­σβαση σε αυτή), η επι­χεί­ρηση είναι υπο­χρε­ω­μένη είτε να δημιουρ­γή­σει μία ή να επι­τρέ­ψει τη διέ­λευση πολιτών προς την παραλία για μπάνιο. Ωστόσο, μπορεί να μην επι­τρέ­ψει την κίνηση οχη­μά­των (αν ο δρόμος είναι ιδιω­τι­κός) ή τη στάθ­μευση μέσα στους χώρους της.

6. Πώς μπορεί ο πολίτης να ελέγξει αν ένας μισθω­τής παρα­λίας είναι νόμιμος;

Από πέρυσι, όσοι μισθώ­νουν παρα­λίες για ομπρε­λο­κα­θί­σματα θα πρέπει να τοπο­θε­τούν σε εμφανές σημείο πινα­κίδα στην οποία να ανα­γρά­φε­ται καθαρά η έκταση που έχει μισθω­θεί, σχε­διά­γραμμα και φωτο­γρα­φία (ν.4607/19, άρθρο 31, παρά­γρα­φος 9) «ώστε να γίνεται εύκολα αντι­λη­πτή η ενδε­χό­μενη παρα­βί­αση των ορίων της παρα­χώ­ρη­σης αλλά και οι αρμό­διες υπη­ρε­σίες στις οποίες ο χρήστης του αιγια­λού μπορεί να καταγ­γεί­λει τις παρα­βά­σεις». Επι­πλέον, ο δήμος θα πρέπει να έχει σε κάθε παραλία μια πινα­κίδα «με το σχέδιο του αιγια­λού επί του οποίου θα επι­ση­μαί­νο­νται όλες οι παρα­χω­ρή­σεις στον συγκε­κρι­μένο αιγιαλό». Η περυ­σινή εμπει­ρία, πάντως, δείχνει ότι η πρό­βλεψη αυτή του νόμου ελά­χι­στα εφαρ­μό­στηκε, καθώς ούτε οι δήμοι ούτε οι κτη­μα­τι­κές υπη­ρε­σίες το επε­δί­ω­ξαν.

7. Σε ποιον πρέπει να απευ­θυν­θεί ο πολίτης, αν υπάρχει πρό­βλημα;

Γενικώς, για την ξηρά στην αστυ­νο­μία και για τη θάλασσα και τις ζώνες λιμένα στο λιμε­νικό. Καταγ­γε­λίες για υπέρ­βαση μισθώ­σεων πρέπει να γίνο­νται στην αστυ­νο­μία, στον δήμο και στην Κτη­μα­τική Υπη­ρε­σία (θεω­ρη­τικά οι δύο πρώτοι πρέπει να ενη­με­ρώ­νουν την τελευ­ταία).

8. Υπάρ­χουν ειδικοί περιο­ρι­σμοί στις προ­στα­τευό­με­νες περιο­χές;

Για να επι­τρα­πεί η μίσθωση μιας ακτής σε περιοχή Natura, ο δρόμος που οδηγεί στην παραλία θα πρέπει να είναι νόμιμος. Στις παρα­λίες αυτές επι­τρέ­πε­ται να εκμι­σθώ­νε­ται μόνο το 30%, ενώ απα­γο­ρεύ­ε­ται αυστηρά κάθε επέμ­βαση (λ.χ. ισο­πέ­δωση, διά­νοιξη δρόμου, στάθ­μευση) σε αμμο­θί­νες ή οποια­δή­ποτε άλλη επέμ­βαση στον παρά­κτιο οικό­τοπο. Σε συγκε­κρι­μέ­νες περιο­χές η μίσθωση απα­γο­ρεύ­ε­ται εντελώς: στους μικρούς παρά­κτιους νησιω­τι­κούς υγρό­το­πους, σε όλο το Εθνικό Θαλάσ­σιο Πάρκο Βορείων Σπο­ρά­δων, σε τμήμα του Κυπα­ρισ­σια­κού κόλπου (από Νέα έως ρέμα Μπρα­ζέρη) και σε άλλες περιο­χές. Επίσης σε κάποιες ακτές απα­γο­ρεύ­ε­ται η μίσθωση, καθώς βρί­σκο­νται σε αρχαιο­λο­γικό χώρο. Ολες οι παρα­λίες ανα­γρά­φο­νται στα παραρ­τή­ματα της από­φα­σης του 2020 (ΦΕΚ 1864Β/20).

9. Τι γίνεται με τις παρά­νο­μες κατα­σκευές στους αιγια­λούς;

Με τον ν. 4782/21 τα υπουρ­γεία Ανά­πτυ­ξης και Περι­βάλ­λο­ντος ανέ­στει­λαν μέχρι τον Οκτώ­βριο την εκτέ­λεση όλων των τελε­σί­δι­κων πρω­το­κόλ­λων κατε­δά­φι­σης στον αιγιαλό, με την επί­κληση… του κορω­νοϊού. Πέρυσι επέ­κτει­ναν τις κατη­γο­ρίες των παρα­νο­μιών που μπορεί να νομι­μο­ποι­η­θούν, ενώ φέτος επέ­κτει­ναν την προ­θε­σμία. Γενικώς, η πολι­τεία δεν δείχνει να έχει ιδιαί­τερη αντίρ­ρηση στην κατα­στροφή των αιγια­λών, αρκεί να πραγ­μα­το­ποιεί­ται από μεγάλες ξενο­δο­χεια­κές επι­χει­ρή­σεις.

Πηγή: kathimerini.gr