Διεθνής Αμνηστία: Η ετήσια έκθεση για τα ανθρώπινα δικαιώματα το 2015 – «Τα δικαιώματά σας σε κίνδυνο»

Υπό τον εύγλωττο τίτλο «Παγκό­σμια επίθεση στα ανθρώ­πινα δικαιώ­ματα και τις ελευ­θε­ρίες», η Διεθνής Αμνη­στία έδωσε στη δημο­σιό­τητα την έκθεσή της για το 2015. Πρό­κει­ται για την κατα­γραφή και αξιο­λό­γηση της κατά­στα­σης των ανθρω­πί­νων δικαιω­μά­των στον κόσμο.

Η έκθεση προει­δο­ποιεί για την επίθεση που δέχο­νται οι ελευ­θε­ρίες και τα δικαιώ­ματα των ανθρώ­πων σε παγκό­σμιο επίπεδο. Σύμφωνα με την οργά­νωση, πολλές είναι οι εθνικές κυβερ­νή­σεις που παρα­βιά­ζουν συστη­μα­τικά το διεθνές δίκαιο και υπο­νο­μεύ­ουν σκο­πί­μως θεσμούς επι­φορ­τι­σμέ­νους με την προ­στα­σία των ανθρω­πί­νων δικαιω­μά­των. Εν προ­κει­μένω, η Διεθνής Αμνη­στία προει­δο­ποιεί για μια διαρκώς αναρ­ρι­χώ­μενη τάση υπο­νό­μευ­σης των ανθρω­πί­νων δικαιω­μά­των παγκο­σμίως.

«Δεν απει­λού­νται μόνο τα δικαιώ­ματά μας αλλά και οι νόμοι και τα συστή­ματα που τα προ­στα­τεύ­ουν», δηλώνει ο Shalil Shetty, Γενικός Γραμ­μα­τέας και Επι­κε­φα­λής της Διε­θνούς Αμνη­στίας, και συμπλη­ρώ­νει: «Οι κυβερ­νή­σεις πρέπει να στα­μα­τή­σουν την επίθεση στα δικαιώ­ματά μας και να ενι­σχύ­σουν τους μηχα­νι­σμούς άμυνας που η παγκό­σμια κοι­νό­τητα έχει θέσει σε εφαρ­μογή για την προ­στα­σία τους. Τα ανθρώ­πινα δικαιώ­ματα απο­τε­λούν ανα­γκαιό­τητα, όχι πολυ­τέ­λεια, και το δια­κύ­βευμα για την ανθρω­πό­τητα είναι μεγα­λύ­τερο από ποτέ.»

Εθνική Ασφά­λεια και Ανθρώ­πινα Δικαιώ­ματα

Η Διεθνής Αμνη­στία προει­δο­ποιεί επίσης για μια ανη­συ­χη­τική τάση που επι­κρα­τεί μεταξύ κυβερ­νή­σεων και αφορά στην αυξα­νό­μενη στο­χο­ποί­ηση και επίθεση προς ακτι­βι­στές, δικη­γό­ρους και άλλα άτομα που εργά­ζο­νται για την προ­ά­σπιση των ανθρω­πί­νων δικαιω­μά­των. Σύμφωνα με την οργά­νωση, αυτό οφεί­λε­ται εν μέρει στην αντί­δραση πολλών κυβερ­νή­σεων απέ­να­ντι στις ανα­δυό­με­νες απειλές για την ασφά­λεια που δια­φά­νη­καν μέσα στο 2015.

«Η λαν­θα­σμένη αντί­δραση πολλών κυβερ­νή­σεων απέ­να­ντι σε απειλές ως προς την εθνική τους ασφά­λεια έχει οδη­γή­σει στη σύν­θλιψη της κοι­νω­νίας των πολιτών, του δικαιώ­μα­τος στην ιδιω­τι­κό­τητα καθώς και του δικαιώ­μα­τος στην ελευ­θε­ρία του λόγου. Επι­πλέον, υπάρ­χουν ξεκά­θα­ρες προ­σπά­θειες μετα­τρο­πής των ανθρω­πί­νων δικαιω­μά­των σε ‘επι­κίν­δυ­νες λέξεις’, καθώς τίθε­νται στον αντί­ποδα της εθνικής ασφά­λειας, του νόμου, της τάξης και των ‘εθνικών αξιών’», ανα­φέ­ρει ο Shalil Shetty, Γενικός Γραμ­μα­τέας της Διε­θνούς Αμνη­στίας.

Πολι­τικά παι­χνί­δια με τις ζωές και τα δικαιώ­ματα των ανθρώ­πων

Σε εθνικό επίπεδο, η έκθεση της Διε­θνούς Αμνη­στίας κατα­γρά­φει και ανα­δει­κνύει κυβερ­νή­σεις που παρα­βί­α­σαν κατά­φορα το διεθνές δίκαιο κατά τη διάρ­κεια του 2015. Ενδει­κτικά ανα­φέ­ρε­ται πως:

περισ­σό­τερα από 122 κράτη βασά­νι­σαν ή κακο­με­τα­χει­ρί­στη­καν ανθρώ­πους,

περισ­σό­τερα από 30 κράτη ανά­γκα­σαν παρά­νομα πρό­σφυ­γες να επι­στρέ­ψουν σε χώρες όπου θα βρί­σκο­νταν σε κίνδυνο,

σε του­λά­χι­στον 18 χώρες δια­πρά­χθη­σαν εγκλή­ματα πολέμου ή άλλες παρα­βιά­σεις του «δικαίου του πολέμου» από κυβερ­νή­σεις ή ένοπλες ομάδες,

σε περισ­σό­τε­ρες από 110 χώρες κατα­γρά­φη­καν περιο­ρι­σμοί στην ελευ­θε­ρία της έκφρα­σης και του Τύπου,

σε του­λά­χι­στον 33 χώρες σημειώ­θη­καν «εξα­να­γκα­στι­κές» εξα­φα­νί­σεις ανθρώ­πων

«Ο κόσμος σήμερα αντι­με­τω­πί­ζει πολλές προ­κλή­σεις οι οποίες έχουν δημιουρ­γη­θεί ή οξυνθεί εξαι­τίας κυβερ­νή­σεων που παίζουν πολι­τικά παι­χνί­δια με τις ζωές των ανθρώ­πων. Εκα­τομ­μύ­ρια άνθρω­ποι υπο­φέ­ρουν στα χέρια κρατών και ένοπλων ομάδων, ενώ οι κυβερ­νή­σεις αναί­σχυ­ντα παρου­σιά­ζουν την προ­στα­σία των ανθρω­πί­νων δικαιω­μά­των ως απειλή για την ασφά­λεια, τη δημόσια τάξη ή τις εθνικές αξίες» δηλώνει ο Shalil Shetty.

Υπο­νό­μευση των μηχα­νι­σμών άμυνας των ανθρω­πί­νων δικαιω­μά­των

Τα όργανα των Ηνω­μέ­νων Εθνών για τα Ανθρώ­πινα Δικαιώ­ματα και περι­φε­ρεια­κοί μηχα­νι­σμοί υπο­νο­μεύ­ο­νται από τις κυβερ­νή­σεις που προ­σπα­θούν να απο­φύ­γουν τον έλεγχο στα εσω­τε­ρικά τους. Πολλές κυβερ­νή­σεις τορ­πί­λι­σαν εσκεμ­μένα τη δράση του ΟΗΕ για την πρόληψη μαζικών θηριω­διών ή τη λογο­δο­σία των δραστών και απέρ­ρι­ψαν ή χλεύ­α­σαν τις συστά­σεις του για τη βελ­τί­ωση των ανθρω­πί­νων δικαιω­μά­των σε εθνικό επίπεδο. Η συριακή σύγκρουση απο­τε­λεί ένα τρο­μα­κτικό παρά­δειγμα των κατα­στρο­φι­κών επι­πτώ­σεων σε ανθρώ­πινο επίπεδο της συστη­μι­κής απο­τυ­χίας του ΟΗΕ να εκπλη­ρώ­σει το ζωτικό ρόλο του στην υπε­ρά­σπιση των δικαιω­μά­των και του διε­θνούς δικαίου και τη δια­σφά­λιση της λογο­δο­σίας.

«Περισ­σό­τερα από 70 χρόνια προόδου και κατα­κτή­σεων στο τομέα των ανθρω­πί­νων δικαιω­μά­των κιν­δυ­νεύ­ουν» υπο­γραμ­μί­ζει ο Διευ­θυ­ντής της Διε­θνούς Αμνη­στίας στην Ελλάδα Γιώργος Κοσμό­που­λος. «Καλούμε τα κράτη να υπο­στη­ρί­ξουν πολι­τικά και να χρη­μα­το­δο­τή­σουν πλήρως τα υπάρ­χο­ντα συστή­ματα για την υπο­στή­ριξη του διε­θνούς δικαίου και την προ­στα­σία των δικαιω­μά­των του ανθρώ­που».

Η κατά­σταση των ανθρω­πί­νων δικαιω­μά­των στην Ελλάδα

Όπως ανα­φέ­ρει η Διεθνής Αμνη­στία: «Ως απο­τέ­λε­σμα της παγκό­σμιας προ­σφυ­γι­κής κρίσης περισ­σό­τε­ροι από 851.319 πρό­σφυ­γες, αιτούντες-άσυλο και μετα­νά­στες διέ­σχι­σαν τη θάλασσα για να φτάσουν στα νησιά του Αιγαίου κατά τη διάρ­κεια της χρονιάς που πέρασε, ενώ μόλις το 3% εξ ’αυτών πέρασαν από τα χερσαία σύνορα με την Τουρκία. Την ίδια περίοδο, περισ­σό­τε­ροι από 700 άνθρω­ποι, συμπε­ρι­λαμ­βα­νο­μέ­νων και πολλών παιδιών, έχασαν την ζωή τους ή αγνο­ού­νταν στο Αιγαίο. Ο αριθμός αυτός απο­τε­λεί το 21% του συνόλου των θανάτων στην Μεσό­γειο, σε σύγκρισή με 1% το 2014. Οι συνε­πα­γό­μενη διοι­κη­τική και ανθρω­πι­στική πρό­κληση έσπρωξε ένα ήδη ανα­πο­τε­λε­σμα­τικό σύστημα υπο­δο­χής σε σημείο κατάρ­ρευ­σης ενώ και ο κακός προ­γραμ­μα­τι­σμός σε συν­δυα­σμό με τη βαθιά οικο­νο­μική κρίση όξυναν την ανθρω­πι­στική κρίση στα νησιά. Ακτι­βι­στές, εθε­λο­ντές, ΜΚΟ και η Ύπατη Αρμο­στεία του ΟΗΕ για τους Πρό­σφυ­γες, προ­σπά­θη­σαν να καλύ­ψουν τα τερά­στια κενά στις ανθρω­πι­στι­κές παροχές για τους πρό­σφυ­γες. Η ΕΕ, το μεγα­λύ­τερο παγκο­σμίως οικο­νο­μικό μπλοκ με πλη­θυ­σμό πάνω από 500 εκα­τομ­μύ­ρια, απέτυχε να αντα­πο­κρι­θεί σε αυτή τη πρό­κληση με τρόπο συνε­κτικό και σύμφωνο με τα ανθρώ­πινα δικαιώ­ματα.

Στην Ελλάδα οι ανα­φο­ρές για βασα­νι­στή­ρια, κακο­με­τα­χεί­ριση και υπερ­βο­λική χρήση βίας από την αστυ­νο­μία συνε­χί­στη­καν καθώς και οι συλ­λο­γι­κές απε­λά­σεις στα Ελληνο-Τουρκικά σύνορα. Επίσης συνε­χί­στη­καν οι επι­θέ­σεις που υπο­κι­νού­νται από μίσος, ενώ ο νόμος που επε­κτεί­νει τη συμ­βί­ωση μεταξύ ομό­φυ­λων ζευ­γα­ριών ψηφί­στηκε στο τέλος του χρόνου».