Χαράλαμπος Ναβροζίδης: Ακυρώνουμε τις αποστάσεις στο Νότιο Αιγαίο

Η διαχείριση της καθημερινότητας σε μια νησιωτική Περιφέρεια εμπεριέχει προκλήσεις που σπάνια συναντά κανείς στην ηπειρωτική Ελλάδα. Η γεωγραφική απομόνωση, η ανάγκη μετακίνησης με ακτοπλοϊκά ή αεροπορικά μέσα, ακόμη και για μια απλή διοικητική πράξη, καθώς και ο τεράστιος όγκος γραφειοκρατίας, αποτελούσαν για δεκαετίες αγκάθι στην εξυπηρέτηση των νησιωτών.
Η Περιφέρεια Νοτίου Αιγαίου έκανε πλέον το αποφασιστικό βήμα για να αλλάξει ριζικά αυτή την πραγματικότητα, οδηγώντας σε δημοπράτηση το μεγαλύτερο έργο ψηφιοποίησης που έχει σχεδιαστεί ποτέ σε επίπεδο Περιφερειών στη χώρα, συνολικού προϋπολογισμού 12,4 εκατομμυρίων ευρώ.
Ο αντιπεριφερειάρχης Ψηφιακής Ανάπτυξης, κ. Χαράλαμπος Ναβροζίδης, αναλύει στη συνέντευξή του, το φιλόδοξο αυτό εγχείρημα. Εξηγεί πώς 12 εκατομμύρια σελίδες φυσικού αρχείου (!) μεταφέρονται από αποθήκες και κοντέινερ στην ψηφιακή εποχή, πώς 130 νέες ηλεκτρονικές υπηρεσίες θα μηδενίσουν την ανάγκη μετακίνησης από τα 52 κατοικημένα νησιά προς τα κεντρικά διοικητικά κέντρα, αλλά και με ποιον τρόπο η εγκατάσταση 24ωρων θυρίδων παραλαβής (lockers) δίνει οριστική λύση στις γραφειοκρατικές αγκυλώσεις.
• Κύριε Ναβροζίδη, η Περιφέρεια Νοτίου Αιγαίου περνά στη δημοπράτηση του μεγαλύτερου έργου ψηφιοποίησης που έχει σχεδιαστεί σε επίπεδο Περιφερειών στη χώρα. Πρόκειται για μια εξέλιξη που σηματοδοτεί μια νέα εποχή. Ωστόσο, το δουλέψατε πολύ εδώ και καιρό. Πώς φτάσατε σε αυτό το σημείο;
Πράγματι, είμαστε ιδιαίτερα χαρούμενοι και υπερήφανοι, διότι ήρθε η ώρα για το μεγαλύτερο έργο ψηφιοποίησης και ψηφιακού μετασχηματισμού σε επίπεδο Περιφερειών σε ολόκληρη τη χώρα. Πίσω από αυτή την εξέλιξη υπάρχει μια πολυετής, σκληρή και ιδιαίτερα απαιτητική προετοιμασία.
Θέλω να σταθώ ιδιαίτερα στην πρωτοβουλία και την έντονη δραστηριότητα του Περιφερειάρχη Νοτίου Αιγαίου, του κ. Γιώργου Χατζημάρκου, ο οποίος κατάφερε να εξασφαλίσει για την Περιφέρειά μας δύο μεγάλες χρηματοδοτήσεις.
Ο συνολικός προϋπολογισμός ανέρχεται στα 12,4 εκατομμύρια ευρώ και καλύπτεται από την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων (ΕΤΕπ) και το Πρόγραμμα Δημοσίων Επενδύσεων (ΠΔΕ).
Παράλληλα, οφείλω ένα μεγάλο ευχαριστώ στα υπηρεσιακά μας στελέχη. Τουλάχιστον οκτώ εξειδικευμένοι υπάλληλοι από διάφορες Διευθύνσεις εργάστηκαν συστηματικά πάνω σε ένα τεύχος διακήρυξης περίπου 180 σελίδων. Ήταν μια εξαιρετικά δύσκολη και λεπτή δουλειά, καθώς η τεχνολογία και η νομοθεσία εξελίσσονται διαρκώς.
• Όλα αυτά τα τεχνικά στοιχεία και οι αριθμοί, πώς μεταφράζονται στην πράξη για τον πολίτη που ζει στα νησιά του Αιγαίου;
Εκεί ακριβώς αντανακλάται ολόκληρο το έργο: στην ουσιαστική εξυπηρέτηση του πολίτη. Το πρόγραμμα χωρίζεται σε τρεις βασικούς πυλώνες.
Ο πρώτος αφορά στην ψηφιοποίηση ενός τεράστιου όγκου φυσικού αρχείου. Μιλάμε για περίπου 12 εκατομμύρια σελίδες!!!! Αυτά τα έγγραφα βρίσκονται σήμερα διασπαρμένα σε αποθήκες, γραφεία και κοντέινερ σε όλα τα νησιά. Πλέον, μεταφέρονται σε ένα ολοκληρωμένο ψηφιακό σύστημα ασφαλούς αποθήκευσης και διαχείρισης.
Ο υπάλληλος της Περιφέρειας θα μπορεί μέσα σε λίγα δευτερόλεπτα να αναζητά και να εντοπίζει τον φάκελο μιας υπόθεσης, μειώνοντας δραστικά τον χρόνο αναμονής. Επιπλέον, όπου η νομοθεσία το επιτρέπει, θα προχωρήσουμε σε καταστροφή του φυσικού αρχείου, απελευθερώνοντας πολύτιμους χώρους που σήμερα καταλαμβάνονται από κούτες και ντοσιέ, ώστε να αξιοποιηθούν ως λειτουργικά γραφεία.
• Αυτό αφορά μόνο στις κεντρικές δομές στη Ρόδο και στη Σύρο ή επεκτείνεται σε όλο το νησιωτικό σύμπλεγμα;
Αφορά στο σύνολο των υπηρεσιών και των Επαρχείων της Περιφέρειας Νοτίου Αιγαίου. Παντού έρχεται να δώσει μια νέα πρακτική λύση.
Δίνουμε προτεραιότητα σε κρίσιμες Διευθύνσεις με υψηλή συναλλαγή, όπως η Γενική Διεύθυνση Μεταφορών & Διασυνδέσεων, η Γενική Διεύθυνση Παραγωγικών Τομέων, η Δημόσια Υγεία & Κοινωνική Συνοχή και οι Υποδομές. Ψηφιοποιούνται φάκελοι αδειών λεωφορείων, φορτηγών, ταξί, αδειών άσκησης επαγγέλματος, καρτών ΑΟΜ, καθώς και οι φάκελοι των πρατηρίων καυσίμων.
• Ο δεύτερος πυλώνας του έργου σχετίζεται με την ηλεκτρονική υποβολή αιτημάτων. Τι αλλάζει εκεί;
Εδώ συντελείται μια πραγματική επανάσταση. Το Υπουργείο Ψηφιακής Διακυβέρνησης προχωρά στην πλατφόρμα «perifereia.gov», η οποία καλύπτει 250 κεντρικά ψηφιακά αιτήματα. Εμείς, συμπληρωματικά και αυτόνομα, σχεδιάσαμε και παραμετροποιούμε 130 επιπλέον ειδικές ψηφιακές διαδικασίες, προσαρμοσμένες στις ιδιαίτερες ανάγκες της Περιφέρειάς μας.
Συνολικά, ο πολίτης θα έχει στη διάθεσή του σχεδόν 380 ψηφιακές υπηρεσίες! Αυτό σημαίνει ότι σχεδόν το σύνολο των αιτημάτων που υποβάλλονται σε μια Περιφέρεια θα διεκπεραιώνεται πλέον ηλεκτρονικά, από την υποβολή έως την έκδοση της διοικητικής πράξης ή του πιστοποιητικού (end-to-end).
Στόχος μας είναι να ελαχιστοποιήσουμε —και όπου είναι εφικτό να μηδενίσουμε— την ανάγκη φυσικής μετακίνησης των νησιωτών μας.
• Η μείωση των μετακινήσεων αποτελεί ίσως τη μεγαλύτερη πρόκληση λόγω της νησιωτικότητας. Πώς αξιολογήθηκε αυτή η ιδιαιτερότητα από τους διεθνείς χρηματοδοτικούς φορείς;
Ήταν το σημείο-κλειδί που έκρινε την έγκριση της χρηματοδότησης. Όταν παρουσιάσαμε το πλάνο μας στα στελέχη της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Επενδύσεων, έμειναν πραγματικά εντυπωσιασμένοι.
Μας ανέφεραν χαρακτηριστικά ότι είχαν συνηθίσει να αξιολογούν αιτήματα για παραδοσιακά έργα υποδομής και ήταν η πρώτη φορά που μια νησιωτική Περιφέρεια τους ζητούσε κονδύλια για ψηφιακό μετασχηματισμό.
Είδαν αμέσως το θετικό περιβαλλοντικό και κοινωνικό αποτύπωμα. Διότι, όταν ένας πολίτης δεν χρειάζεται να ταξιδέψει ακτοπλοϊκώς ή αεροπορικώς από το Καστελλόριζο, τη Χάλκη ή την Αμοργό στη Ρόδο ή στη Σύρο απλά και μόνο για να καταθέσει ή να παραλάβει ένα χαρτί, μειώνονται οι ρύποι, γλιτώνει ταλαιπωρία και εξοικονομεί σημαντικούς πόρους. Αυτό ισχύει και για τα 52 κατοικημένα νησιά μας.
• Τι γίνεται όμως στις περιπτώσεις που η νομοθεσία απαιτεί αυστηρά την παραλαβή εγγράφου σε φυσική μορφή;
Ακόμη και γι’ αυτές τις ελάχιστες περιπτώσεις, έχουμε προνοήσει. Εγκαθιστούμε ειδικές αυτοματοποιημένες θυρίδες παραλαβής (lockers) σε 23 κτήρια και Επαρχεία της Περιφέρειας.
Όταν το έγγραφο είναι έτοιμο, ο πολίτης θα λαμβάνει ειδοποίηση με SMS ή email, μαζί με έναν ασφαλή προσωπικό κωδικό. Θα μπορεί να προσέρχεται στο κτήριο οποιαδήποτε ώρα του 24ώρου, 7 ημέρες τη εβδομάδα, και να παραλαμβάνει τον φάκελό του. Δεν θα άγχεται για το πότε κλείνουν οι υπηρεσίες, ούτε αν έχει κίνηση στους δρόμους της Ρόδου ή της Κω. Πρόκειται για μια ολιστική προσέγγιση εξυπηρέτησης.
• Αναφέρατε και έναν τρίτο πυλώνα. Τι περιλαμβάνει αυτός;
Πρόκειται για την εκ των ων ουκ άνευ τεχνολογική αναβάθμιση. Για να τρέξει ένα τόσο σύνθετο ψηφιακό οικοσύστημα, χρειαζόμαστε σύγχρονες υποδομές: αναβάθμιση λογισμικών, νέο εξοπλισμό, εκσυγχρονισμό των δικτύων και, πάνω απ’ όλα, ενίσχυση της κυβερνοασφάλειας. Όλα τα δεδομένα θα διακινούνται μέσα σε περιβάλλον υψηλής προστασίας, με αυστηρά πιστοποιημένους χρήστες.
• Ποιο είναι το χρονοδιάγραμμα υλοποίησης του έργου; Πότε θα δουν οι πολίτες τα πρώτα αποτελέσματα;
Το έργο έχει συνολικό ορίζοντα τριών ετών, αλλά η ουσιαστική υλοποίηση θα γίνει στα πρώτα δύο χρόνια.
• 1ο Εξάμηνο: Εκπονείται η μελέτη εφαρμογής και προετοιμάζονται τα πληροφοριακά συστήματα.
• 2ο Εξάμηνο: Ξεκινά η διαδικασία της ψηφιοποίησης, με στόχο να έχει σαρωθεί και καταχωρηθεί το 50% του φυσικού αρχείου.
• 2ος Χρόνος: Ολοκληρώνεται το υπόλοιπο της ψηφιοποίησης, παραδίδονται οι 130 ψηφιακές εφαρμογές και το σύστημα τίθεται σε πλήρη λειτουργία.
• 3ος Χρόνος: Εισάγουμε μια σημαντική καινοτομία. Ζητάμε από τον ανάδοχο να παραμείνει υπεύθυνος για έναν ολόκληρο χρόνο για τη συντήρηση, την τεχνική παρακολούθηση και την εγγυημένη λειτουργία. Θέλουμε να είμαστε βέβαιοι ότι το σύστημα θα παραδοθεί απόλυτα λειτουργικό και δεν θα «βγάζει errors» στην καθημερινή χρήση.
• Με την ολοκλήρωση αυτής της τριετίας, πού θα βρίσκεται η Περιφέρεια Νοτίου Αιγαίου στον ψηφιακό χάρτη της χώρας;
Θεωρώ και το στηρίζω ακράδαντα, ότι σε τρία χρόνια από σήμερα θα μπορούμε να καυχώμαστε ότι είμαστε η πιο ψηφιακή Περιφέρεια στην Ελλάδα. Μετατρέπουμε το μειονέκτημα της νησιωτικότητας σε πεδίο καινοτομίας. Δημιουργούμε την Περιφέρεια του μέλλοντος, όπου ο πολίτης, σε όποιο νησί κι αν κατοικεί, απολαμβάνει άμεσες, ισότιμες και σύγχρονες υπηρεσίες.