Χαράλαμπος Ναβροζίδης: «Το έργο του ψηφιακού μετασχηματισμού είναι το μεγαλύτερο που έχει υλοποιηθεί ποτέ σε Περιφέρεια της χώρας»

Η Περι­φέ­ρεια Νοτίου Αιγαίου, εφάρ­μοσε από τις αρχές του 2025 την Ψηφιακή Υπο­γραφή και το Σύστημα Ηλε­κτρο­νι­κής Δια­κί­νη­σης Εγγρά­φων (ΣΗΔΕ). Πώς εξε­λίσ­σε­ται στην πράξη αυτή η πρω­το­βου­λία; Δώστε μας περισ­σό­τε­ρες λεπτο­μέ­ρειες.

Η Περι­φέ­ρειά μας από τις αρχές του 2025 πέρασε σε μια νέα πραγ­μα­τι­κό­τητα, εφαρ­μό­ζο­ντας καθο­λικά την Ψηφιακή Υπο­γραφή και το Σύστημα Ηλε­κτρο­νι­κής Δια­κί­νη­σης Εγγρά­φων (ΣΗΔΕ). Δεν ήταν ένα εύκολο βήμα και σε καμία περί­πτωση δεν παρου­σιά­στηκε ως κάποιο «μαγικό ραβδί».

Στην πράξη, σήμερα:

-η πλειο­νό­τητα των εγγρά­φων δεν τυπώ­νε­ται πλέον,

-οι υπο­γρα­φές μπαί­νουν χωρίς μετα­κι­νή­σεις και φυσική δια­κί­νηση φακέλων,

-κάθε έγγραφο έχει σαφή δια­δρομή, ιστο­ρικό και ευθύνη, κάτι που ενι­σχύει τη δια­φά­νεια και τη λογο­δο­σία.

Αλλά ας είμαστε ειλι­κρι­νείς. Η μεγα­λύ­τερη δυσκο­λία δεν ήταν τεχνική, ήταν η ανθρώ­πινη. Η αλλαγή νοο­τρο­πίας στη δημόσια διοί­κηση απαιτεί χρόνο, επιμονή και πραγ­μα­τική στήριξη των εργα­ζο­μέ­νων. Από την πρώτη στιγμή επεν­δύ­σαμε στην εκπαί­δευση, στη συνεχή υπο­στή­ριξη και κυρίως στο να εξη­γή­σουμε ότι η ψηφιο­ποί­ηση δεν αφαιρεί ρόλους, αλλά διευ­κο­λύ­νει τη δουλειά και προ­στα­τεύει τον εργα­ζό­μενο και την Υπη­ρε­σία.

Σήμερα μπο­ρούμε να πούμε με ασφά­λεια ότι:

-το σύστημα λει­τουρ­γεί,

-οι χρόνοι διεκ­πε­ραί­ω­σης έχουν μειωθεί αισθητά,

-και η καθη­με­ρι­νό­τητα των υπη­ρε­σιών είναι πλέον πιο οργα­νω­μένη και πιο δια­φα­νής.

Θέλω να ευχα­ρι­στήσω και να συγχαρώ το προ­σω­πικό μας σε όλα τα νησιά. Αντα­πε­ξήλθε με επι­τυ­χία και σήμερα, στο σύνολό τους, οι εργα­ζό­με­νοι έχουν εναρ­μο­νι­στεί με τη νέα πραγ­μα­τι­κό­τητα. Ζητώ, ταυ­τό­χρονα, και μία ειλι­κρινή συγ­γνώμη για την ταλαι­πω­ρία που υπήρξε στις αρχές του έτους, όσο διαρ­κούσε αυτή η μετά­βαση και η εκπαί­δευση. Γνωρίζω καλά ότι κάθε αρχή είναι δύσκολη. Όμως το απο­τέ­λε­σμα μάς δικαιώ­νει όλους. Επα­να­λαμ­βάνω δεν πρέπει να ξεχνάμε και τη διά­σταση του περι­βάλ­λο­ντος. Με του­λά­χι­στον 70% λιγό­τε­ρες εκτυ­πώ­σεις, αφή­νουμε για τα παιδιά μας έναν καλύ­τερο και πιο υπεύ­θυνο κόσμο και αυτό το πετυ­χαί­νουμε όλοι μαζί.

Ποιοι είναι οι στόχοι σας και ο προ­γραμ­μα­τι­σμός για το 2026; Ποιες δράσεις θα προ­ω­θή­σετε;

Θα ξεκι­νήσω με μια αναφορά στον περι­φε­ρειάρχη, Γιώργο Χατζη­μάρκο, και θέλω να εξηγήσω ξεκά­θαρα το γιατί. Δεν είμαι από τους ανθρώ­πους που μου αρέσει η επα­νά­ληψη, ούτε από αυτούς που συνη­θί­ζουν να μοι­ρά­ζουν εύκολα τα καλά λόγια. Όμως δεν μου αρέσει και η αδικία. Είναι δίκαιο να ειπωθεί ότι ο Γιώργος Χατζη­μάρ­κος, ως επι­κε­φα­λής της Περι­φε­ρεια­κής Αρχής, λει­τουρ­γεί πραγ­μα­τικά και ως Μέλος της ομάδας, πάντα ήταν Μέλος μιας ομάδας, βάζο­ντας τον πήχη ψηλά. Και ξέρετε πώς το κάνει αυτό; Όταν ζητάς πράγ­ματα σωστά, οργα­νω­μένα και δίκαια βρίσκει τρόπο να φέρνει και τους απα­ραί­τη­τους πόρους. Γιατί χωρίς χρη­μα­το­δό­τηση τα όνειρα δεν στα­μα­τούν, απλώς περιο­ρί­ζο­νται. Υπάρ­χουν βέβαια και παρεμ­βά­σεις που μου αρέσει να τις αποκαλώ «μηδε­νι­κού κόστους, ή έργα μηδέν ευρώ» -όμως αυτές από μόνες τους δεν μπορούν να καλύ­ψουν το σύνολο των αναγκών. Έτσι, ξεκι­νάμε για το 2026 από εκεί ακριβώς που στα­μα­τή­σαμε το 2025. Στην τελευ­ταία συνε­δρί­αση της Περι­φε­ρεια­κής Επι­τρο­πής του προη­γού­με­νου έτους, εντά­ξαμε ειδικό κωδικό στον προ­ϋ­πο­λο­γι­σμό με σκοπό την εφαρ­μογή ενός Ολο­κλη­ρω­μέ­νου Συστή­μα­τος Ηλε­κτρο­νι­κών Πλη­ρω­μών, με κωδι­κούς RF/QR, καθώς και ενός μηχα­νι­σμού αυτό­μα­της πρω­το­κόλ­λη­σης των αιτή­σεων που υπο­βάλ­λο­νται μέσω του gov.gr προς το Υπουρ­γείο Υπο­δο­μών και Μετα­φο­ρών, με σκοπό το έργο να ολο­κλη­ρώ­σει:

Α. Τη δια­σύν­δεση του Συστή­μα­τος Ηλε­κτρο­νι­κής Δια­κί­νη­σης Εγγρά­φων (ΣΗΔΕ) της Περι­φέ­ρειας με το σύστημα ηλε­κτρο­νι­κών αιτή­σεων του Υπουρ­γείου Μετα­φο­ρών.

Β. Την ηλε­κτρο­νική δια­σύν­δεση των ΚΕΠ της Περι­φέ­ρειας Νοτίου Αιγαίου με το gov.gr και το ΣΗΔΕ της Περι­φέ­ρειας.

Γ. Τη μετα­τροπή των πλη­ρω­μών που αφορούν στη Γενική Διεύ­θυνση Μετα­φο­ρών & Δια­συν­δέ­σεων σε πλήρως ηλε­κτρο­νι­κές, με κωδι­κούς RF/QR, καθώς και στην υλο­ποί­ηση μηχα­νι­σμού ελέγχου των ηλε­κτρο­νι­κών πλη­ρω­μών από το προ­σω­πικό της Περι­φέ­ρειας.

Δ. Την καθο­δή­γηση και οργά­νωση όλων των απαι­τού­με­νων γρα­φειο­κρα­τι­κών δια­δι­κα­σιών για τη συνερ­γα­σία με Τρά­πε­ζες, τη ΔΙΑΣ και το Υπουρ­γείο Μετα­φο­ρών, όσον αφορά στις ηλε­κτρο­νι­κές πλη­ρω­μές.

Ε. Την εκπαί­δευση του προ­σω­πι­κού της Περι­φέ­ρειας και των ΚΕΠ, ώστε να μπορούν να δια­χει­ρί­ζο­νται ηλε­κτρο­νικά τις δια­δι­κα­σίες του τομέα Μετα­φο­ρών σε Δωδε­κά­νησα και Κυκλά­δες.

Λαμ­βά­νο­ντας υπόψη ότι, με την ολο­κλή­ρωση αυτής της δια­δι­κα­σίας η οποία απαιτεί περίπου 2,5 μήνες από την υπο­γραφή της σύμ­βα­σης, θα απε­λευ­θε­ρω­θούν υπάλ­λη­λοι της Γενικής Διεύ­θυν­σης Μετα­φο­ρών & Δια­συν­δέ­σεων για άλλα ουσια­στικά καθή­κο­ντα, αντί να απα­σχο­λού­νται με πρω­το­κολ­λή­σεις, ελέγ­χους απο­δει­κτι­κών πλη­ρω­μών και σκα­να­ρί­σματα εγγρά­φων, αλλά και το γεγονός ότι ο χρόνος εξυ­πη­ρέ­τη­σης των πολιτών θα μειωθεί δρα­στικά, αφού όλη η δια­δι­κα­σία θα γίνεται ηλε­κτρο­νικά χωρίς φυσική προ­σκό­μιση δικαιο­λο­γη­τι­κών. Παράλ­ληλα, ο εξο­πλι­σμός της Περι­φέ­ρειας ανα­βαθ­μί­ζε­ται, καθώς βρί­σκε­ται ήδη σε εξέλιξη νέα προ­μή­θεια. Όμως το 2026 είναι η χρονιά του μεγάλου έργου που έχουμε ήδη προ­α­ναγ­γεί­λει. Πρό­κει­ται για το έργο ψηφια­κού μετα­σχη­μα­τι­σμού που χρη­μα­το­δο­τεί­ται από την Ευρω­παϊκή Τράπεζα Επεν­δύ­σεων, ύψους 12,6 εκα­τομ­μυ­ρίων ευρώ, ένα έργο που έχει απα­σχο­λή­σει ιδιαί­τερα τόσο το πολι­τικό προ­σω­πικό όσο και τις υπη­ρε­σίες μας και το οποίο αλλάζει συνο­λικά τον τρόπο λει­τουρ­γίας της Περι­φέ­ρειας Νοτίου Αιγαίου. Είναι το μεγα­λύ­τερο έργο ψηφια­κού μετα­σχη­μα­τι­σμού που έχει υλο­ποι­η­θεί ποτέ σε Περι­φέ­ρεια της χώρας. Δεν αφορά ένα ακόμη πλη­ρο­φο­ριακό σύστημα, αλλά μια συνο­λική αλλαγή στον τρόπο που λει­τουρ­γεί η Περι­φέ­ρεια και εξυ­πη­ρε­τεί τον πολίτη. Περι­λαμ­βά­νει μαζική ψηφιο­ποί­ηση αρχείων, νέες ψηφια­κές υπη­ρε­σίες προς τους πολίτες, σύγ­χρονο εξο­πλι­σμό για τις υπη­ρε­σίες και εργα­λεία που μειώ­νουν δρα­στικά τη γρα­φειο­κρα­τία, με στόχο μια Περι­φέ­ρεια πιο γρήγορη, πιο διαφανή και πραγ­μα­τικά προ­σβά­σιμη ακόμα και από το πιο απο­μα­κρυ­σμένο νησί. Κλείνω λέγο­ντάς σας το εξής, όχι μόνο το 2026 αλλά και το 2027 και το 2028, πρώτα ο Θεός, υγεία να έχουμε όλοι μας, για την ανα­βάθ­μιση της Περι­φέ­ρειας σε ψηφιακό επίπεδο είναι χρονιές σημα­ντι­κές που θα φέρουν αλλαγές που οι περισ­σό­τε­ροι από εμάς που βιώ­νουμε τον Οργα­νι­σμό καθη­με­ρινά ακόμα δεν έχουμε ανα­λο­γι­στεί.

Υπάρχει σχε­δια­σμός για «one-stop-shop» υπη­ρε­σίες στα νησιά της περι­φέ­ρειάς μας, ώστε να μη χρειά­ζε­ται ο πολίτης να απευ­θύ­νε­ται σε πολλές δια­φο­ρε­τι­κές διευ­θύν­σεις και να απο­φεύ­γει την ταλαι­πω­ρία;

Ναι, υπάρχει σχε­δια­σμός για «one-stop-shop» υπη­ρε­σίες στα νησιά της Περι­φέ­ρειάς μας, όμως θέλω να είμαι απόλυτα ειλι­κρι­νής: αυτό το μοντέλο βρί­σκε­ται σε φάση εξέ­λι­ξης. Δεν μιλάμε για κάτι που έχει ολο­κλη­ρω­θεί παντού, αλλά για μια μετά­βαση που τώρα ξεκινά, σχε­διά­ζε­ται, δημο­πρα­τεί­ται και δοκι­μά­ζε­ται πιλο­τικά σε ελά­χι­στες περι­πτώ­σεις. Η Περι­φέ­ρεια Νοτίου Αιγαίου δεν επι­λέ­γει τις εύκολες εξαγ­γε­λίες. Επι­λέ­γει να χτίσει βήμα-βήμα ένα σύστημα που να αντέχει στον χρόνο και στις ιδιαι­τε­ρό­τη­τες της νησιω­τι­κό­τη­τας. Σήμερα βρι­σκό­μα­στε στο στάδιο όπου:

-σχεδιάζουμε τις ροές εξυ­πη­ρέ­τη­σης,

-δημοπρατούμε τα απα­ραί­τητα ψηφιακά εργα­λεία,

-και εφαρ­μό­ζουμε πιλο­τικά το μοντέλο εκεί όπου οι συν­θή­κες το επι­τρέ­πουν.

Η φιλο­σο­φία είναι ξεκά­θαρη: ο πολίτης να έχει ένα σημείο επαφής, φυσικό ή ψηφιακό, χωρίς να χρειά­ζε­ται να γνω­ρί­ζει ποια υπη­ρε­σία είναι αρμόδια ή να μετα­φέ­ρει έγγραφα από γραφείο σε γραφείο. Η δια­κί­νηση και ο συντο­νι­σμός να γίνο­νται εσω­τε­ρικά, από τη διοί­κηση, με χρήση του ΣΗΔΕ και των ψηφια­κών υπο­γρα­φών. Το 2026 θα απο­τε­λέ­σει κομβικό έτος σε αυτή την προ­σπά­θεια. Με την έναρξη λει­τουρ­γίας του perifereies.gov.gr, θα προ­στε­θούν περισ­σό­τερα από 250 νέα ψηφιακά αιτή­ματα, δίνο­ντας στους πολίτες τη δυνα­τό­τητα να εξυ­πη­ρε­τού­νται εξ απο­στά­σεως για ένα μεγάλο εύρος περι­φε­ρεια­κών αρμο­διο­τή­των. Αυτό είναι το υπό­βα­θρο πάνω στο οποίο μπορεί να στη­ρι­χθεί στην πράξη το μοντέλο του one-stop-shop. Παράλ­ληλα, τα ΚΕΠ και οι τοπικές δομές θα έχουν ανα­βαθ­μι­σμένο ρόλο, όχι απλώς ως σημεία υπο­βο­λής αιτη­μά­των, αλλά ως σημεία ολο­κλη­ρω­μέ­νης εξυ­πη­ρέ­τη­σης, ειδικά για τους πολίτες που δεν είναι εξοι­κειω­μέ­νοι με την ψηφιακή τεχνο­λο­γία. Συμπε­ρα­σμα­τικά, το one-stop-shop στα νησιά δεν είναι υπό­σχεση· είναι μια δια­δι­κα­σία που χτί­ζε­ται τώρα. Το 2025 έθεσε τα θεμέλια, το 2026 φέρνει τη μαζική εφαρ­μογή και ο στόχος μας είναι ξεκά­θα­ρος: λιγό­τερη ταλαι­πω­ρία για τον πολίτη, περισ­σό­τερη ευθύνη στη διοί­κηση.

Πώς έχουν τα πράγ­ματα και πώς λει­τουρ­γεί ο ΦοΔΣΑ στο νησί;

Για πολλά χρόνια, η Κως δια­χει­ρί­στηκε το πρό­βλημα των απορ­ριμ­μά­των με τη λογική της ανα­βο­λής και της εύκολης λύσης της ταφής. Ο ΧΥΤΑ Κω απο­τέ­λεσε τη βασική διέξοδο, χωρίς έναν ολο­κλη­ρω­μένο και μακρο­πρό­θε­σμο σχε­δια­σμό. Αυτή η πρα­κτική, όμως, έχει πραγ­μα­τικό κόστος: περι­βαλ­λο­ντικό, οικο­νο­μικό και κοι­νω­νικό, το οποίο τελικά επι­στρέ­φει στους ίδιους τους πολίτες, επη­ρε­ά­ζο­ντας την ποιό­τητα ζωής και την εικόνα του νησιού. Σήμερα, τον συντο­νι­σμό της δια­χεί­ρι­σης έχει ανα­λά­βει ο ΦοΔΣΑ Νοτίου Αιγαίου. Αυτό δεν σημαί­νει ότι το πρό­βλημα λύθηκε από τη μία μέρα στην άλλη. Αντί­θετα, πρέπει να ειπωθεί καθαρά ότι ο ΦοΔΣΑ ανέλαβε έναν χώρο με συσ­σω­ρευ­μένα προ­βλή­ματα, ανάγκες απο­κα­τά­στα­σης και οριακή λει­τουρ­γία, απο­τέ­λε­σμα ετών έλλει­ψης στρα­τη­γι­κού σχε­δια­σμού και συνεχών ανα­βο­λών. Η σημε­ρινή προ­σπά­θεια ξεκινά από μια δύσκολη αφε­τη­ρία και απαιτεί χρόνο, πόρους και στα­θε­ρές απο­φά­σεις. Παράλ­ληλα, βρί­σκο­νται σε εξέλιξη τα μεγάλα έργα ΣΔΙΤ για την Κω και την Κάλυμνο, που φιλο­δο­ξούν να δώσουν πιο μόνιμες και σύγ­χρο­νες λύσεις στη δια­χεί­ριση των απορ­ριμ­μά­των. Πρό­κει­ται για παρεμ­βά­σεις μεγάλης κλί­μα­κας, οι οποίες θα καθο­ρί­σουν τον τρόπο δια­χεί­ρι­σης για πολλά χρόνια. Γι’ αυτό έχει σημασία να υπάρχει καθαρός σχε­δια­σμός, δια­φά­νεια και συνεχής ενη­μέ­ρωση της κοι­νω­νίας, ώστε τα έργα αυτά να υπη­ρε­τή­σουν πραγ­μα­τικά το δημόσιο συμ­φέ­ρον και να μην επα­να­λη­φθούν λάθη του παρελ­θό­ντος.

Τα έργα από μόνα τους δεν αρκούν· κρίσιμο είναι το πώς εντάσ­σο­νται σε μια συνο­λική στρα­τη­γική με επί­κε­ντρο τον πολίτη και το περι­βάλ­λον. Μέσα σε αυτό το πλαίσιο, η μεγάλη συμ­με­τοχή των πολιτών στη διανομή οικια­κών κομπο­στο­ποι­η­τών στην Κω έστειλε ένα ξεκά­θαρο μήνυμα. Έδειξε ότι οι πολίτες είναι έτοιμοι να συμ­με­τέ­χουν ενεργά, να αλλά­ξουν συνή­θειες και να γίνουν μέρος της λύσης. Δεν περι­μέ­νουν τα πάντα από τον Δήμο ή τον ΦοΔΣΑ θέλουν να έχουν ρόλο και ευθύνη.

Και αυτό είναι ίσως το πιο ουσια­στικό πολι­τικό μήνυμα: η δια­χεί­ριση των απορ­ριμ­μά­των δεν ξεκινά στον ΧΥΤΑ, αλλά στο σπίτι, στην επι­χεί­ρηση, στο ξενο­δο­χείο, στην καθη­με­ρινή μας επιλογή. Η κομπο­στο­ποί­ηση δεν είναι μια συμ­βο­λική κίνηση. Είναι μια πρα­κτική πράξη ευθύνης που μειώνει τον όγκο των απορ­ριμ­μά­των, περιο­ρί­ζει την ταφή και ελα­φρύ­νει συνο­λικά το σύστημα. Ας είμαστε ειλι­κρι­νείς: κανένα έργο και καμία υποδομή δεν μπορεί να πετύχει χωρίς τη συμ­με­τοχή των πολιτών. Και αντί­στροφα, καμία κοι­νω­νία δεν μπορεί να διεκ­δι­κεί βιώ­σι­μες λύσεις αν δεν είναι έτοιμη να αλλάξει συμπε­ρι­φο­ρές και νοο­τρο­πία. Η Κως βρί­σκε­ται σε ένα κρίσιμο σταυ­ρο­δρόμι, επεν­δύ­ουμε σε μια νέα κουλ­τούρα: λιγό­τερα απορ­ρίμ­ματα, περισ­σό­τερη ευθύνη, περισ­σό­τερη δια­φά­νεια. Το μήνυμα προς τους πολίτες πρέπει να είναι καθαρό:

Η λύση δεν θα έρθει από μόνη της. Θα έρθει μόνο αν τη σχε­διά­σουμε σωστά και αν συμ­με­τέ­χουμε όλοι.