Παιχνίδι Αθήνας – Μόσχας για γερά νεύρα

Ενα παι­χνίδι για γερά νεύρα, με ευθείες ανα­φο­ρές στη δράση μυστι­κών υπη­ρε­σιών και την ενεργό εμπλοκή του ξένου παρά­γο­ντα, προη­γή­θηκε της από­φα­σης της Αθήνας να δημο­σιο­ποι­ή­σει την αντί­δρασή της με επιβολή κυρώ­σεων σε Ρώσους διπλω­μά­τες, που οδήγησε σε μια από τις σοβα­ρό­τε­ρες διπλω­μα­τι­κές κρίσεις στις οποίες έχει εμπλα­κεί η χώρα μας εδώ και πολλά χρόνια.

Η προ­σπά­θεια διείσ­δυ­σης στην ΕΥΠ, μέσω από­πει­ρας χρη­μα­τι­σμού του­λά­χι­στον ενός πρώην στε­λέ­χους της και ανά­λο­γες κινή­σεις στην κατεύ­θυνση επη­ρε­α­σμού στε­λε­χών των Ενόπλων Δυνά­μεων, ήταν η σταγόνα που έκανε το ποτήρι να ξεχει­λί­σει. Σε συν­δυα­σμό μάλιστα, με την παρου­σία συγκε­κρι­μέ­νων προ­σώ­πων που εμφα­νί­στη­καν να κινού­νται σχεδόν απρο­κά­λυ­πτα, ανα­λαμ­βά­νο­ντας και τη δια­χεί­ριση των δια­θέ­σι­μων για μια τέτοια επι­χεί­ρηση κον­δυ­λίων, προ­φα­νώς στην προ­σπά­θεια για πιο γρήγορα απο­τε­λέ­σματα.

Σύμφωνα με καλά ενη­με­ρω­μέ­νες πηγές, η αντί­δραση της ελλη­νι­κής κυβέρ­νη­σης σε αυτό τον τόνο και με αυτά τα μέτρα θεω­ρή­θηκε «επι­βε­βλη­μένη, προ­κει­μέ­νου να δοθεί με σαφή­νεια ένα μήνυμα ότι είναι σε γνώση μας δρα­στη­ριό­τη­τες που ξεπερ­νούν τα όρια», όπως ανα­φέ­ρει πηγή με γνώση όσων συνέ­βη­σαν. Η πλη­ρο­φό­ρηση, σε ανώτατο κυβερ­νη­τικό επίπεδο, προ­έ­κυψε έπειτα από ανα­φο­ρές μυστι­κών υπη­ρε­σιών, όχι μόνο της ΕΥΠ αλλά και ξένων χωρών, που εξέ­φρα­σαν στην Αθήνα τον προ­βλη­μα­τι­σμό τους για τη σχεδόν απρο­κά­λυ­πτη και επι­θε­τική μορφή που έδειχνε να λαμ­βά­νει η δράση του ρωσικού παρά­γο­ντα στην Ελλάδα.

Οι ελλη­νι­κές αρχές γνώ­ρι­ζαν εδώ και καιρό τη σταθερή προ­σπά­θεια του ρωσικού παρά­γο­ντα να δημιουρ­γή­σει –κυρίως σε περιο­χές της Βόρειας Ελλάδας, αξιο­ποιώ­ντας και την ισχυρή παρου­σία εκεί ομο­γε­νεια­κού στοι­χείου που ήρθε στη χώρα μας μετά την κατάρ­ρευση της Σοβιε­τι­κής Ενωσης– σημεία ανα­φο­ράς που να δίνουν ένα κλίμα στα­θε­ρής ρωσικής παρου­σίας στην περιοχή. Η ίδρυση μιας σειράς σωμα­τείων, διά­φο­ρες πολι­τι­στι­κές δράσεις, η ανέ­γερση μνη­μείων, η ανταλ­λαγή επι­σκέ­ψεων, οι ομάδες προ­σκυ­νη­τών σε μνημεία θρη­σκευ­τι­κού και όχι μόνο ενδια­φέ­ρο­ντος εξε­λί­χθη­καν αργά αλλά σταθερά και άρχισαν να δίνουν υπό­σταση στον σχε­δια­σμό αυτό.

Στους αρμο­δί­ους δεν είναι άγνωστο, επίσης, ότι όλη αυτή η κινη­τι­κό­τητα δεν αφορά μόνο την Ελλάδα αλλά ευρύ­τερα τον χώρο της Βαλ­κα­νι­κής, προ­φα­νώς σημείο κομ­βι­κής γεω­στρα­τη­γι­κής σημα­σίας για τη δια­μόρ­φωση των νέων ζωνών επιρ­ροής στην ευρύ­τερη περιοχή.

Η ισχυρή μετα­βολή που σημειώ­θηκε τους τελευ­ταί­ους μήνες είχε σαφή ποιο­τικά χαρα­κτη­ρι­στικά έντασης της προ­σπά­θειας διείσ­δυ­σης και αύξησης της επιρ­ροής. Χωρίς να εγκα­τα­λει­φθούν οι δίαυλοι που ήδη είχαν ανα­πτυ­χθεί, κυρίως μέσω σχέσεων με εκκλη­σια­στικά στελέχη και εκπρο­σώ­πους της Τοπικής Αυτο­διοί­κη­σης, μέσω των οποίων φαί­νε­ται ότι δια­κι­νού­νταν και χρη­μα­τικά ποσά για την εξυ­πη­ρέ­τηση του βασικού σκοπού, η παρου­σία του ρωσικού παρά­γο­ντα ενι­σχύ­θηκε με προ­σω­πική εμπλοκή συγκε­κρι­μέ­νων ανθρώ­πων που εκτι­μά­ται ότι ήρθαν στην Ελλάδα απο­κλει­στικά με σκοπό να επι­διώ­ξουν διείσ­δυση σε κρί­σι­μες υπη­ρε­σίες με στρα­το­λό­γηση στε­λε­χών τους. Ο τρόπος με τον οποίο κινή­θη­καν προ­κά­λεσε αντι­δρά­σεις και δυσα­ρέ­σκεια.

Μπορεί η υπόθεση αυτή να θεω­ρη­θεί μια παρέν­θεση και να κλείσει σύντομα; Είναι ένα ερώτημα στο οποίο η απά­ντηση δεν είναι ακόμα πρόδηλη για την Αθήνα. Η ελλη­νική πλευρά έχει δια­μη­νύ­σει με πολλούς τρόπους, τόσο δημο­σίως όσο και με τους παρα­σκη­νια­κούς διαύ­λους επι­κοι­νω­νίας που πάντοτε ενερ­γο­ποιού­νται όταν εκδη­λώ­νο­νται κρίσεις, ότι επι­θυ­μεί να απο­μο­νώ­σει το συγκε­κρι­μένο περι­στα­τικό και να μη συνε­χι­σθεί η ένταση που κυριάρ­χησε στις ελλη­νο­ρω­σι­κές σχέσεις.

Τα «αντί­ποινα»

Ωστόσο, διπλω­μα­τι­κές πηγές ανα­γνω­ρί­ζουν ότι δεν είναι εύκολο να μείνει ανα­πά­ντητη η κίνηση της Αθήνας. Μια ευθέως ανάλογη αντί­δραση, με κυρώ­σεις και «αντί­ποινα» ισο­δύ­ναμα προς Ελληνες διπλω­μά­τες, είναι ανα­με­νό­μενη. Εάν η ρωσική «απά­ντηση» μείνει εκεί, θα θεω­ρη­θεί ότι και η επι­θυ­μία της Μόσχας είναι να χαμη­λώ­σουν οι τόνοι και να μείνει πίσω η ιστορία αυτή, χωρίς να επη­ρε­ά­σει πιο βαθιά τις διμε­ρείς σχέσεις. Εάν, ωστόσο, η ρωσική αντί­δραση είναι πιο έντονη, θα χρεια­στεί περισ­σό­τερο χρόνος και μεγα­λύ­τερη προ­σπά­θεια για να επου­λω­θούν οι πληγές που έχουν ανοίξει.

Η Αθήνα επα­να­λαμ­βά­νει όλες τις τελευ­ταίες ημέρες ότι παρα­μέ­νει σταθερή στο δόγμα της πολυ­διά­στα­της εξω­τε­ρι­κής πολι­τι­κής. Είναι ένα σαφές μήνυμα προς τη Μόσχα ότι δεν έχει προσ­δε­θεί η Ελλάδα στο άρμα της Δύσης στον νέο γεω­πο­λι­τικό διπο­λι­σμό που ανα­πτύσ­σε­ται και στον οποίο οι ζώνες επιρ­ροής στα Βαλ­κά­νια τώρα δια­μορ­φώ­νο­νται, με τη ρωσική πλευρά να εκφρά­ζει δυσφο­ρία για την προ­ο­πτική επέ­κτα­σης του νατοϊ­κού μετώπου.