Η ατζέντα με τις δέκα κρίσιμες αλλαγές στη φορολογική νομοθεσία το 2019

Δέκα βασικές αλλαγές στη φορο­λο­γική νομο­θε­σία έχει στην ατζέντα της για τη φετινή χρονιά η κυβέρ­νηση. Οι πρώτες δια­τά­ξεις ανα­μέ­νο­νται στη Βουλή μέσα στις επό­με­νες εβδο­μά­δες και θα αφορούν τη θέσπιση ενός νέου πλαι­σίου ρύθ­μι­σης των ληξι­πρό­θε­σμων οφειλών, την υιο­θέ­τηση ενός και­νούρ­γιου καθε­στώ­τος απο­δέ­σμευ­σης των τρα­πε­ζι­κών λογα­ρια­σμών για όσους έχουν υποστεί τα ανα­γκα­στικά μέτρα της εφορίας, αλλά και την επιβολή νέων μέτρων για να τονω­θούν οι συναλ­λα­γές μέσω καρτών ή τρα­πε­ζι­κών λογα­ρια­σμών.

Άμεσα ανα­μέ­νε­ται επίσης να εκδοθεί η υπουρ­γική απόφαση για την ανάθεση της επι­και­ρο­ποί­η­σης των αντι­κει­με­νι­κών αξιών των ακι­νή­των σε ορκω­τούς εκτι­μη­τές, καθώς η προ­ώ­θηση της συγκε­κρι­μέ­νης δια­δι­κα­σίας απο­τε­λεί «μετα­μνη­μο­νιακή υπο­χρέ­ωση».

Άμεσα ανα­μέ­νε­ται να προ­χω­ρή­σει και η κατά­θεση νομο­θε­τι­κής ρύθ­μι­σης για τον «εμπλου­τι­σμό» του ηλε­κτρο­νι­κού περιου­σιο­λο­γίου με περισ­σό­τερα δεδο­μένα, μεταξύ των οποίων και αυτά των κατα­θέ­σεων.

Κατόπιν δια­βου­λεύ­σεων με τους θεσμούς θα προ­χω­ρή­σουν και οι αλλαγές στο πλαίσιο φορο­λό­γη­σης των ναυ­τι­λια­κών εται­ρειών, αλλά και η εξαγ­γελ­θείσα μείωση του συντε­λε­στή φορο­λό­γη­σης των δια­νε­μό­με­νων κερδών των επι­χει­ρή­σεων. Το μεγα­λύ­τερο «πακέτο» αλλαγών, όμως, θα ξεκι­νή­σει να συζη­τεί­ται μετά το καλο­καίρι και θα περι­λαμ­βά­νει την ακύρωση της μείωσης του αφο­ρο­λο­γή­του και όλων των αλλαγών που έχουν προ­νο­μο­θε­τη­θεί για το 2020 στους φορο­λο­γι­κούς συντε­λε­στές, αλλά και την ψήφιση της δεύ­τε­ρης μείωσης στους συντε­λε­στές του ΕΝΦΙΑ. 

1 Επι­και­ρο­ποί­ηση αντι­κει­με­νι­κών αξιών.

Είναι βασική μετα­μνη­μο­νιακή υπο­χρέ­ωση της χώρας, ενώ ήδη έχει ψηφι­στεί η διάταξη που επι­βάλ­λει τον επα­να­κα­θο­ρι­σμό των τιμών ζώνης ύστερα από σχετική εισή­γηση ορκωτών εκτι­μη­τών. Μέχρι το τέλος του μήνα ή στις αρχές Φεβρουα­ρίου ανα­μέ­νε­ται να εκδοθεί και η υπουρ­γική απόφαση με την οποία θα ανα­τί­θε­ται το έργο της επι­και­ρο­ποί­η­σης των αξιών σε συγκε­κρι­μέ­νους εκτι­μη­τές ανά τη χώρα. Οι νέες αξίες θα πρέπει να είναι έτοιμες τον Ιούνιο, ενώ δύο είναι τα βασικά ερω­τή­ματα που θα πρέπει να απα­ντη­θούν:

– Αν οι νέες τιμές ζώνης θα χρη­σι­μο­ποι­η­θούν και για τον υπο­λο­γι­σμό του ΕΝΦΙΑ του 2018. Το πιθα­νό­τερο είναι ότι για τους φόρους μετα­βί­βα­σης (αγο­ρα­πω­λη­σίες, γονικές παροχές κ.λπ.) θα ισχύσει η περσινή συνταγή και οι νέες τιμές θα τεθούν σε εφαρ­μογή από την 1/1/2020 ώστε οι ιδιο­κτή­τες ακι­νή­των να μπορούν να κάνουν τον προ­γραμ­μα­τι­σμό τους.

2 Δεύτερη μείωση συντε­λε­στών ΕΝΦΙΑ 

Η φετινή μείωση του ΕΝΦΙΑ, η οποία έχει ήδη νομο­θε­τη­θεί και θα απο­τυ­πω­θεί στα εκκα­θα­ρι­στικά του 2018, έχει ημε­ρο­μη­νία λήξης στο τέλος του έτους. Η κυβέρ­νηση έχει δεσμευ­τεί ότι θα ψηφίσει διάταξη που θα φέρνει μεγα­λύ­τερη έκπτωση στον ΕΝΦΙΑ του 2020. Έτσι:

– Φέτος η μεγα­λύ­τερη έκπτωση μπορεί να φτάσει στο 30% για τους έχοντες περιου­σία έως 60.000 ευρώ, το μέγιστο ποσό έκπτω­σης μπορεί να ανέλθει στα 100 ευρώ, ενώ  ελά­φρυνση εξα­σφα­λί­ζουν οι έχοντες ατομική περιου­σία έως και 200.000 ευρώ περίπου.

– Το 2020 η έκπτωση θα φτάνει στο 50% για τις περιου­σίες έως 60.000 ευρώ, η μέγιστη έκπτωση εκτι­μά­ται ότι θα ανέρ­χε­ται στα 170 ή 200 ευρώ, ενώ ελά­φρυνση θα έχουν -έστω και οριακή- ακόμη και οι ιδιο­κτή­τες ακι­νή­των με περιου­σία έως και 500.000 ευρώ.

3 Ψήφιση των χαμη­λό­τε­ρων συντε­λε­στών στα δια­νε­μό­μενα κέρδη 

Η Βουλή έχει ψηφίσει τη στα­διακή μείωση συντε­λε­στών για τα αδια­νέ­μητα κέρδη των επι­χει­ρή­σεων και -ως γνωστόν- η πρώτη μείωση θα απο­τυ­πω­θεί στις φορο­λο­γι­κές δηλώ­σεις του 2020.

Εκκρε­μεί η ψήφιση της μείωσης των συντε­λε­στών στα δια­νε­μό­μενα κέρδη των επι­χει­ρή­σεων από το 15%, που είναι σήμερα, στα­διακά στο 10%. Είναι πιθανό η σχετική συζή­τηση να γίνει και μέσα στην εβδο­μάδα με τους εκπρο­σώ­πους των θεσμών, ενώ το επι­χεί­ρημα της άμεσης νομο­θέ­τη­σης -εφόσον αποφασιστεί- είναι το να ξεκα­θα­ρί­σει το τοπίο για τους υπο­ψή­φιους επεν­δυ­τές όσον αφορά την πολι­τική φορο­λό­γη­σης των νομικών προ­σώ­πων μέχρι και το 2022 ή το 2023.

4 Φόρος στις ναυ­τι­λια­κές επι­χει­ρή­σεις 

Μία ακόμη εκκρε­μό­τητα που θα πρέπει να κλείσει μέσα στο επόμενο χρονικό διά­στημα αφορά τη χρονική επέ­κταση της εθε­λο­ντι­κής εισφο­ράς της ναυ­τι­λια­κής κοι­νό­τη­τας ενδε­χο­μέ­νως και μέχρι το 2022 (τελευ­ταίο έτος κατά το οποίο η Ελλάδα υπο­χρε­ού­ται να εμφα­νί­σει τα υψηλά πρω­το­γενή πλε­ο­νά­σματα του 3,5%), αλλά και την αντι­με­τώ­πιση του θέματος της φορο­λό­γη­σης των κερδών από μερί­σματα που επα­να­πα­τρί­ζο­νται (σ.σ.: εξε­τά­ζε­ται το ενδε­χό­μενο φορο­λό­γη­σής τους με έναν συντε­λε­στή της τάξεως του 10%-15%).

5 Αύξηση ελά­χι­στου ορίου ηλε­κτρο­νι­κών πλη­ρω­μών

Από την επε­ξερ­γα­σία των ηλε­κτρο­νι­κών πλη­ρω­μών που πραγ­μα­το­ποι­ή­θη­καν κατά τη διάρ­κεια του 2018 προ­κύ­πτει κατα­κό­ρυφη αύξηση σε ποσοστό άνω του 25%. Με την αύξηση αυτή η συνο­λική αξία των συναλ­λα­γών έχει ξεπε­ρά­σει τα 31 δισ. ευρώ έναντι περίπου 25 δισ. ευρώ το 2017. Το υπουρ­γείο Οικο­νο­μι­κών, λόγω και της ουσια­στι­κής άρσης των capital controls στο εσω­τε­ρικό της χώρας, θέλει να αυξήσει το ελά­χι­στο όριο των ηλε­κτρο­νι­κών πλη­ρω­μών κατά του­λά­χι­στον πέντε ποσο­στιαίες μονάδες. Έτσι, οι συντε­λε­στές που σήμερα κυμαί­νο­νται από 10%-20% σχε­διά­ζε­ται να αυξη­θούν στο 15%-25%. Η αύξηση θα αφορά τις ηλε­κτρο­νι­κές συναλ­λα­γές του 2019. Στο πλαίσιο της ενί­σχυ­σης των ηλε­κτρο­νι­κών πλη­ρω­μών σχε­διά­ζε­ται και η μείωση του επι­τρε­πό­με­νου ορίου πραγ­μα­το­ποί­η­σης συναλ­λα­γών με μετρητά. Το όριο δια­μορ­φώ­νε­ται σήμερα στα 500 ευρώ και σχε­διά­ζε­ται να μειωθεί στα 300 ή στα 200 ευρώ.

6 Νέα ρύθμιση ληξι­πρό­θε­σμων οφειλών 

Η μονα­δική διέ­ξο­δος που έχουν αυτή τη στιγμή όσοι εκ των 4,2 εκα­τομ­μυ­ρίων οφει­λε­τών της εφορίας δεν έχουν επαγ­γελ­μα­τική ιδιό­τητα -κάτι που τους επι­τρέ­πει να εντα­χθούν στον εξω­δι­κα­στικό συμβιβασμό- είναι η πάγια ρύθμιση των 12 δόσεων, η οποία δεν απο­τε­λεί όμως λύση του­λά­χι­στον όχι για τους του­λά­χι­στον 1.800.000 οφει­λέ­τες που έχουν φτάσει να χρω­στούν ποσά άνω των 500 ευρώ έκαστος. Η νέα ρύθμιση θα μπει απ’ αυτή την εβδο­μάδα στο τραπέζι των δια­βου­λεύ­σεων με τους θεσμούς, ενώ θα προ­σφέ­ρει έως και 120 δόσεις. Το πιθα­νό­τερο είναι ότι η ρύθμιση δεν θα αφορά τις οφειλές του 2018 και ότι θα υπάρ­χουν συγκε­κρι­μέ­νες προ­ϋ­πο­θέ­σεις ένταξης για όσους έχουν απο­κλει­στικά οφειλές προς την εφορία.

7 Θέσπιση πλαι­σίου για την απο­δέ­σμευση τρα­πε­ζι­κών λογα­ρια­σμών 

Η δέσμευση των τρα­πε­ζι­κών λογα­ρια­σμών από την εφορία έχει εξε­λι­χθεί σε μείζον πρό­βλημα, καθώς ήδη σε αυτή την κατά­σταση έχουν βρεθεί περίπου 1,2 εκατ. φορο­λο­γού­με­νοι. Το υφι­στά­μενο πλαίσιο δεν επι­τρέ­πει στους επι­κε­φα­λής των τμη­μά­των δικα­στι­κού των ΔΟΥ να προ­χω­ρούν σε απο­δέ­σμευση παρά μόνο για πολύ συγκε­κρι­μέ­νους λόγους (σ.σ.: λόγους υγείας, κατα­βολή μισθο­δο­σίας στους εργα­ζό­με­νους του οφει­λέτη κ.λπ.) ή μόνο αν έχει εξο­φλη­θεί πολύ μεγάλο ποσοστό της οφειλής.

Εδώ και αρκε­τούς μήνες, η ΑΑΔΕ σε συνερ­γα­σία με τις τρά­πε­ζες εξε­τά­ζει ένα νέο πλαίσιο στα­δια­κής απο­δέ­σμευ­σης των τρα­πε­ζι­κών λογα­ρια­σμών ανάλογα με την πορεία απο­πλη­ρω­μής των ληξι­πρό­θε­σμων οφειλών. Αυτό το νέο πλαίσιο ανα­μέ­νε­ται ότι θα συν­δυα­στεί με τη ρύθμιση των ληξι­πρό­θε­σμων οφειλών ώστε να δοθεί η ευκαι­ρία επα­νέ­ντα­ξης των οφει­λε­τών στην αγορά.

8 Αλλαγές στην εκκα­θά­ριση των φορο­λο­γι­κών δηλώ­σεων 

Εκτός από τη δυνα­τό­τητα υπο­βο­λής ξεχω­ρι­στών φορο­λο­γι­κών δηλώ­σεων από τους παντρε­μέ­νους, το υπουρ­γείο Οικο­νο­μι­κών και η ΑΑΔΕ εξε­τά­ζουν μια ακόμη μεγάλη αλλαγή στη φετινή δια­δι­κα­σία υπο­βο­λής των φορο­λο­γι­κών δηλώ­σεων. Αυτή προ­βλέ­πει ότι ατομικό εκκα­θα­ρι­στικό θα λαμ­βά­νουν όχι μόνο οι παντρε­μέ­νοι που θα δηλώ­σουν ότι επι­θυ­μούν ξεχω­ρι­στή υποβολή φορο­λο­γι­κών δηλώ­σεων μέχρι το τέλος Φεβρουα­ρίου (σ.σ.: η ηλε­κτρο­νική πλατ­φόρμα έχει ήδη ενερ­γο­ποι­η­θεί), αλλά όλοι οι παντρε­μέ­νοι ανε­ξαι­ρέ­τως. Αυτή η αλλαγή θα αυξήσει τον αριθμό των εκκα­θα­ρι­στι­κών στα 8,8 εκα­τομ­μύ­ρια περίπου, κάτι που σημαί­νει ότι θα εκδο­θούν και περισ­σό­τερα χρε­ω­στικά, αλλά και περισ­σό­τερα πιστω­τικά ειδο­ποι­η­τή­ρια. Η μεγάλη ανα­τροπή σε σχέση με τα ισχύ­ο­ντα που θα επι­φέ­ρει αυτή η αλλαγή είναι ότι το τυχόν πιστω­τικό υπό­λοιπο από την εκκα­θά­ριση της δήλωσης του ενός συζύγου δεν θα συμ­ψη­φί­ζε­ται με το χρε­ω­στικό υπό­λοιπο από την εκκα­θά­ριση του εισο­δή­μα­τος του άλλου συζύγου.

9 Νέο νομο­θε­τικό πλαίσιο για το περιου­σιο­λό­γιο 

Το υφι­στά­μενο νομο­θε­τικό πλαίσιο εξαιρεί από το ηλε­κτρο­νικό περιου­σιο­λό­γιο μια σειρά από περιου­σιακά στοι­χεία, μεταξύ των οποίων και τις κατα­θέ­σεις στις τρά­πε­ζες. Ναι μεν έχει αρθεί πλήρως το τρα­πε­ζικό απόρ­ρητο όσον αφορά τον φορο­ε­λεγ­κτικό μηχα­νι­σμό, αλλά απαι­τεί­ται τρο­πο­ποί­ηση του νόμου ώστε να επι­τρα­πεί η δημιουρ­γία μιας «ατο­μι­κής μερίδας» για κάθε φορο­λο­γού­μενο, στην οποία θα εμφα­νί­ζο­νται ακίνητα, εισο­δή­ματα, μετοχές κατα­θέ­σεις και όλα τα υπό­λοιπα περιου­σιακά στοι­χεία. Η διάταξη αυτή σχε­διά­ζε­ται να κατα­τε­θεί άμεσα ώστε το περιου­σιο­λό­γιο, ύστερα από χρόνια συζη­τή­σεων, να μπει σε τροχιά υλο­ποί­η­σης μέσα στο τρέχον έτος.

10 Κατάρ­γηση μείωσης αφο­ρο­λο­γή­του

Η συγκε­κρι­μένη νομο­θε­τική ρύθμιση θα έρθει στη Βουλή ύστερα από εξα­ντλη­τική δια­πραγ­μά­τευση με τους εκπρο­σώ­πους των θεσμών, η οποία θα ξεκι­νή­σει από το τέλος Αυγού­στου. Το θέμα συν­δέ­ε­ται ευθέως και με τις πολι­τι­κές εξε­λί­ξεις στην Ελλάδα.

Η μείωση της έκπτω­σης φόρου από την 1η/1/2020 απο­τε­λεί δομικό στοι­χείο του προ­ϋ­πο­λο­γι­σμού του 2020, καθώς το μέτρο συνο­δεύ­ε­ται και από ένα πακέτο μειώ­σεων στους συντε­λε­στές φορο­λό­γη­σης των φυσικών προ­σώ­πων (σ.σ.: μείωση του βασικού συντε­λε­στή της φορο­λο­γι­κής κλί­μα­κας από το 22% που είναι σήμερα στο 20%, αλλά και θέσπιση νέας κλί­μα­κας υπο­λο­γι­σμού της εισφο­ράς αλλη­λεγ­γύης, που επι­φέ­ρει τον μηδε­νι­σμό της επι­βά­ρυν­σης για τους έχοντες εισο­δή­ματα έως και 30.000 ευρώ).

Η σημε­ρινή κυβέρ­νηση θέλει να ακο­λου­θή­σει την ίδια στρα­τη­γική που εφάρ­μοσε και με το θέμα της μείωσης των συντά­ξεων. Δηλαδή να αναι­ρέ­σει τη μείωση του αφο­ρο­λο­γή­του και ταυ­τό­χρονα να καταρ­γή­σει τις ψηφι­σμέ­νες μειώ­σεις φορο­λο­γι­κών συντε­λε­στών πέραν αυτών που έχουν εξαγ­γελ­θεί για την επόμενη χρονιά και οι οποίες θα χρη­μα­το­δο­τη­θούν με το υπερ-πλεόνασμα του 2020.

Μεταξύ αυτών, είναι η μείωση στους συντε­λε­στές φορο­λό­γη­σης των επι­χει­ρή­σεων (αδια­νέ­μητα και δια­νε­μό­μενα κέρδη και η δεύτερη φάση της μείωσης του ΕΝΦΙΑ). Αν και το θέμα θα αντι­με­τω­πι­στεί με την κατάρ­τιση του προ­ϋ­πο­λο­γι­σμού του 2020 (η οποία θα γίνει μετά τις βου­λευ­τι­κές εκλογές σε κάθε περί­πτωση), η κυβέρ­νηση θα βρει μπροστά της το ζήτημα μέσα στους επό­με­νους μήνες καθώς εκκρε­μεί και η επι­και­ρο­ποί­ηση του μεσο­πρό­θε­σμου σχεδίου για την περίοδο 2019-2022.

Η ακύρωση της μείωσης των συντά­ξεων δημιούρ­γησε ένα «προη­γού­μενο» και πλέον το βασικό κρι­τή­ριο και για την ακύρωση της μείωσης του αφο­ρο­λο­γή­του το 2020 θα είναι το να «βγαίνει» με πει­στικό τρόπο το πρω­το­γε­νές πλε­ό­να­σμα του 3,5% στον προ­ϋ­πο­λο­γι­σμό του 2020.

Η εκτέ­λεση του φετινού προ­ϋ­πο­λο­γι­σμού θα είναι καθο­ρι­στι­κής σημα­σίας και για τη φορο­λό­γηση των φυσικών προ­σώ­πων την επόμενη χρονιά.

πηγή naftemporiki.gr