Πώς εξαπατήθηκαν οι Έλληνες το 2024

Περισ­σό­τε­ρες από 5.000 απάτες κατα­γρά­φη­καν από τον Ιανουά­ριο έως τον Νοέμ­βριο του 2024, με το 1/3 αυτών να εξι­χνιά­ζε­ται από την αστυ­νο­μία.

Συνο­λικά, ο αριθμός των απατών είναι στα ίδια επίπεδα με πέρυσι, ωστόσο οι απάτες που σημειώ­θη­καν φέτος, κυρίως μέσω δια­δι­κτύου, ήταν πιο εξε­λιγ­μέ­νες και προ­σω­πο­ποι­η­μέ­νες.

Κατά την αγο­ρα­πω­λη­σία 1 στις 5 άπατες

Περίπου το 20% των απατών το 11μηνο του 2024 δια­πρά­χθηκε κατά την αγο­ρα­πω­λη­σία αγαθών. Σύμφωνα με πλη­ρο­φο­ρίες της αστυ­νο­μίας, στις περι­πτώ­σεις της δια­δι­κτυα­κής αγοράς, τα θύματα συνήθως έλαβαν κάτι υπο­δε­έ­στερο σε σχέση με αυτό που παρήγ­γει­λαν ή απο­λύ­τως τίποτα, χάνο­ντας τα χρήματά τους. Το δόλωμα στις περισ­σό­τε­ρες περι­πτώ­σεις ήταν ελκυ­στι­κές τιμές και δη σε προ­ϊ­ό­ντα πολύ γνωστών μαρκών. Πολλοί που εξα­πα­τή­θη­καν σε αγο­ρα­πω­λη­σία ανέ­φε­ραν προ­σφεύ­γο­ντας στην αστυ­νο­μία πως δια­βά­ζο­ντας έπειτα τις αξιο­λο­γή­σεις του ηλε­κτρο­νι­κού κατα­στή­μα­τος έβλεπαν παρό­μοια παρά­πονα που δεν είχαν προ­σέ­ξει πριν προβούν στην αγορά.

«Ο γιος σου χρω­στάει»

Μεγάλο ποσοστό (19,8%) συνε­χί­ζουν να κατα­γρά­φουν και οι άπατες όπου επι­τή­δειοι προ­σεγ­γί­ζουν τα θύματά τους, κυρίως ηλι­κιω­μέ­νους, προ­σποιού­με­νοι ότι τους στέλνει ένας συγ­γε­νής ή φίλος τους ώστε να τους απο­σπά­σουν χρήματα με διά­φο­ρες προ­φά­σεις. Μια συνη­θι­σμένη απάτη είναι ο δράστης να προ­σποιεί­ται τον λογιστή, λέγο­ντας ότι πρέπει να γίνει απευ­θείας απο­στολή χρη­μά­των.

Συστη­μένη απάτη από Βουλ­γα­ρία – «Πλήρωσα ένα δέμα που ποτέ δεν είχα παραγ­γεί­λει»

«Δώστε τα στοι­χεία της τρά­πε­ζάς σας»

Σε 290 περι­πτώ­σεις η από­σπαση χρη­μά­των επι­τυγ­χά­νε­ται με πρό­σχημα τη νοση­λεία ή την ιατρική εξέταση συγ­γε­νι­κών ή φιλικών προ­σώ­πων. Το μοτίβο που απα­ντά­ται συνήθως είναι ο δράστης να καλεί τον ηλι­κιω­μένο ή να τον συνα­ντάει προ­σπα­θώ­ντας να τον πείσει ότι χρειά­ζο­νται επει­γό­ντως χρήματα για να χει­ρουρ­γη­θεί ή να νοση­λευ­τεί ένα δικό του πρόσωπο.

Το τελευ­ταίο διά­στημα έχει παρα­τη­ρη­θεί και κάτι ακόμα: ο θύτης καλεί έναν γιατρό-θύμα που έχει εντο­πί­σει, λέγο­ντάς του πως συγ­γε­νής του χρειά­ζε­ται επει­γό­ντως ιατρική βοήθεια και έρχεται αμέσως στο ιατρείο για εξέταση. Επειτα, διευ­κρι­νί­ζο­ντας ότι δεν μπορεί να τον συνο­δεύ­σει, του ζητάει τα στοι­χεία της κάρτας του για να του απο­στεί­λει την αμοιβή του μέσω τρά­πε­ζας. Ενη­με­ρώ­νει το θύμα πως για να ολο­κλη­ρω­θεί η συναλ­λαγή πρέπει να του δώσει τον 6ψήφιο αριθμό που θα του απο­στα­λεί εκείνη τη στιγμή μέσω μηνύ­μα­τος. Ο αριθμός αυτός απο­στέλ­λε­ται στο θύμα μέσω ebanking, ωστόσο ο ίδιος συνήθως δεν το προ­σέ­χει λόγω της βια­σύ­νης που του επι­βάλ­λε­ται. Δίνο­ντας τον αριθμό, ο θύτης αποκτά πρό­σβαση στον τρα­πε­ζικό του λογα­ρια­σμό.

Απο­μί­μηση φωνής μέσω τεχνη­τής νοη­μο­σύ­νης

Το μοτίβο της τηλε­φω­νι­κής απάτης, κατά την οποία οι δράστες καλούν το θύμα λέγο­ντάς του ότι συγ­γε­νικό του πρόσωπο έχει εμπλα­κεί σε τροχαίο και ζητώ­ντας του χρήματα με δια­φο­ρε­τικά κάθε φορά προ­σχή­ματα, έχει γνω­στο­ποι­η­θεί πολ­λά­κις μέσω δημο­σιευ­μά­των στον Τύπο. Παρ’ όλα αυτά 166 πολίτες έπεσαν θύματα το 11μηνο του 2024.

Σε κάποιες περι­πτώ­σεις φέτος, οι δράστες χρη­σι­μο­ποί­η­σαν λογι­σμικά τεχνη­τής νοη­μο­σύ­νης προ­κει­μέ­νου να μιμη­θούν τη φωνή του συγ­γε­νι­κού προ­σώ­που του θύματος, ώστε η απάτη να είναι πιο αλη­θο­φα­νής. Για να το κατα­φέ­ρουν αυτό χρη­σι­μο­ποιούν υλικό αναρ­τη­μένο στο δια­δί­κτυο, όπου ακού­γε­ται η φωνή την οποία θέλουν να ανα­κα­τα­σκευά­σουν.

Απάτες ΑΙ: Το πρώτο μεγάλο «ελλη­νικό» χτύπημα

Άνοδος στις άπατες με πρό­σχημα επεν­δύ­σεων σε δια­δι­κτυα­κές αγορές

Μεγάλη αύξηση παρου­σί­α­σαν φέτος οι άπατες με το πρό­σχημα επεν­δύ­σεων σε δια­δι­κτυα­κές αγορές, που απο­τε­λούν το τελευ­ταίο διά­στημα την πιο κοινή μορφή απάτης μέσω δια­δι­κτύου, σύμφωνα με πλη­ρο­φο­ρίες της αστυ­νο­μίας. Το 2024 καταγ­γέλ­θη­καν 156 άπατες αυτού του είδους.

Οι επι­τι­θέ­με­νοι καλούν μέσω ιστο­σε­λί­δων ή σελίδων στα μέσα κοι­νω­νι­κής δικτύ­ω­σης τα θύματα να επεν­δύ­σουν σε κάποιο προϊόν που δια­φη­μί­ζουν, υπο­σχό­με­νοι εξαι­ρε­τι­κές απο­δό­σεις μέσα σε μικρό χρονικό διά­στημα, με μηνύ­ματα όπως «επέν­δυσε 1.000 ευρώ σήμερα, και σε μια εβδο­μάδα θα τα κάνεις 5.000». Οι χρήστες που επεν­δύ­ουν απο­κτούν πρό­σβαση σε μια δια­δι­κτυακή πλατ­φόρμα, στην οποία μπορούν να παρα­κο­λου­θούν απευ­θείας την απόδοση του ποσού το οποίο έβαλαν. Τα στοι­χεία που δίνο­νται είναι ψευδή, ωστόσο τόσο εντυ­πω­σιακά ώστε να πει­στούν τα θύματα να επεν­δύ­σουν ακόμα μεγα­λύ­τερα ποσά στη συνέ­χεια. Η τάση που παρα­τη­ρεί­ται το τελευ­ταίο διά­στημα είναι να ζητεί­ται από τους δράστες η απο­στολή χρη­μά­των μέσω κρυ­πτο­νο­μι­σμά­των, ώστε να χαθεί η ροή του χρή­μα­τος.

Οταν τα θύματα ζητή­σουν να εκτα­μιεύ­σουν τα χρήματά τους, οι δράστες είτε εξα­φα­νί­ζο­νται είτε προ­σπα­θούν να τους πείσουν να καθυ­στε­ρή­σουν με τη δικαιο­λο­γία πως τώρα είναι η ευκαι­ρία να κερ­δί­σουν μεγάλα ποσά.

Συνε­ντεύ­ξεις από εικο­νι­κές ιστο­σε­λί­δες εύρεσης εργα­σίας

Μια ακόμα απάτη στην οποία έπεσαν 42 θύματα στη διάρ­κεια του 2024 είναι αυτή των εικο­νι­κών ιστο­σε­λί­δων εύρεσης εργα­σίας.

Με σκοπό να απο­σπά­σουν οικο­νο­μικά ποσά, οι δράστες δημιουρ­γούν ιστο­σε­λί­δες που δια­φη­μί­ζουν θέσεις εργα­σίας στο εξω­τε­ρικό. Οπως ανα­φέ­ρουν αστυ­νο­μι­κές πηγές, η απάτη είναι τόσο καλά σχε­δια­σμένη ώστε συχνά καλούν τους υπο­ψη­φί­ους και πραγ­μα­το­ποιούν μέσω βιντε­ο­κλή­σεων συνε­ντεύ­ξεις μαζί τους. Επειτα τους ανα­κοι­νώ­νουν ότι έχουν επι­λέ­γει για τη δουλειά, η οποία τους παρέχει και στέγη, και τους ζητούν μια εγγύηση για τη δια­χεί­ριση όλων των δια­δι­κα­στι­κών.

Σε κάποιες περι­πτώ­σεις οι επι­τή­δειοι δεν δημιουρ­γούν εκ νέου ιστο­σε­λί­δες αλλά χακά­ρουν ήδη υπάρ­χου­σες σελίδες ή ακόμα και λογα­ρια­σμούς σε μέσα κοι­νω­νι­κής δικτύ­ω­σης ώστε να φαί­νε­ται πως έχουν ακό­λου­θους και δρα­στη­ριό­τητα.

«Πήγαινε στο ΑΤΜ και θα σε καθο­δη­γήσω εγώ» – Οι διά­λο­γοι του κυκλώ­μα­τος με τη «λεία» των 3 εκατ. ευρώ

Δημό­σιες υπη­ρε­σίες και πιστω­τικά ιδρύ­ματα

Οι άπατες δεν στο­χο­ποί­η­σαν μόνο πολίτες αλλά και φορείς. Συγκε­κρι­μένα κατα­γρά­φη­καν τέσ­σε­ρις άπατες σε βάρος πιστω­τι­κών ιδρυ­μά­των και 17 σε βάρος δημο­σίων υπη­ρε­σιών από δράστες που κυρίως χρη­σι­μο­ποί­η­σαν πλαστά έγγραφα για να ξεγε­λά­σουν τους φορείς και να απο­σπά­σουν οικο­νο­μικό όφελος.

Προ­σω­πο­ποι­η­μένα phising emails 

Παρότι οι δράστες εξα­πα­τούν χρη­σι­μο­ποιώ­ντας εργα­λεία του δια­δι­κτύου και τεχνο­λο­γι­κές εφαρ­μο­γές, οι παρα­πάνω άπατες δεν υπά­γο­νται στο ηλε­κτρο­νικό έγκλημα.

Αν και τα όρια είναι πολύ λεπτά, οι άπατες του ηλε­κτρο­νι­κού εγκλή­μα­τος αφορούν κυρίως phising emails και μηνύ­ματα, κυβερ­νο­ε­πί­θε­σεις και παρά­νομη από­κτηση πρό­σβα­σης σε προ­σω­πικά αρχεία θύματος, καθώς και εκβια­στικά μηνύ­ματα προ­κει­μέ­νου να μη δημο­σιο­ποι­η­θούν.

Οι άπατες ηλε­κτρο­νι­κού εγκλή­μα­τος έφτασαν το 11μηνο του 2024 τις 2.801, από τις οποίες εξι­χνιά­σθη­καν οι 572. Σύμφωνα με τα μέχρι τώρα δεδο­μένα, σε μεγάλο βαθμό οι άπατες αυτές είναι δια­συ­νο­ρια­κές, κάτι που δεν ισχύει με τις συμ­βα­τι­κές.

Παρότι δεν υπάρ­χουν δεδο­μένα για κάθε κατη­γο­ρία, πολυά­ριθ­μες ήταν φέτος οι υπο­θέ­σεις υπο­κλο­πής τρα­πε­ζι­κών στοι­χείων μέσω phising email και μηνυ­μά­των. Μάλιστα, σύμφωνα με πηγές της Δίωξης Ηλε­κτρο­νι­κού Εγκλή­μα­τος, τα νέα μηνύ­ματα είναι πλέον πιο προ­σω­πο­ποι­η­μένα και αλη­θο­φανή. Οι συχνό­τε­ρες άπατες αφορούν απο­στο­λές εμβα­σμά­των ή επι­στροφή φόρου αλλά και την απο­στολή κάποιου δέματος. Μέσω του μηνύ­μα­τος ζητούν από το θύμα να κάνει κλικ σε έναν σύν­δε­σμο που οδηγεί σε μια ιστο­σε­λίδα ή ηλε­κτρο­νική φόρμα που ζητάει προ­σω­πικά στοι­χεία, στοι­χεία κάρτας αλλά και το extra pin. Το κόλπο που χρη­σι­μο­ποιούν για να πείσουν τα θύματα είναι η αίσθηση του κατε­πεί­γο­ντος που καλ­λιερ­γούν με παρο­τρύν­σεις όπως «αν δεν γίνει σε μία ώρα, θα χάσεις την επι­στροφή ή το έμβασμα» ή «θα μπλο­κά­ρει ο τρα­πε­ζι­κός λογα­ρια­σμός σου».

«Οι περισ­σό­τε­ροι που έρχο­νται στο τμήμα, δηλώ­νουν πως μόλις πατού­σαν απο­στολή στοι­χείων, συνει­δη­το­ποιού­σαν τι είχαν κάνει» ανα­φέ­ρουν πηγές της αστυ­νο­μίας στην «Κ».

Πηγή: kathimerini.gr