Μαξίμου: Ξανά στη μάχη, με μία «κόκκινη γραμμή»

Σε μία βασική «εθνική κόκκινη γραμμή» επι­κε­ντρώ­νε­ται η κυβέρ­νηση, επι­διώ­κο­ντας τον συμ­βι­βα­σμό με τους δανει­στές και την επί­τευξη τελικής συμ­φω­νίας για την δεύτερη αξιο­λό­γηση: την ίδια ώρα, «χρησμός» παρα­μέ­νει με ποια μορφή θα παρα­μεί­νει, εφεξής, το ΔΝΤ στο ελλη­νικό πρό­γραμμα και η απά­ντηση σ’ αυτό τον χρησμό συν­δέ­ε­ται πλήρως με το κατά πόσον η συμ­φω­νία είναι εφικτή ή όχι. Ωστόσο, με δεδο­μένο ότι αυτή η απά­ντηση μπορεί να αργήσει, τα πρώτα σύννεφα ανη­συ­χίας έχουν ήδη συγκε­ντρω­θεί πάνω από το Μέγαρο Μαξίμου, καθώς το ενδε­χό­μενο πολύ­μη­νης καθυ­στέ­ρη­σης στις απο­φά­σεις τρο­μά­ζει το επι­τε­λείο του Αλέξη Τσίπρα.

Ο πρω­θυ­πουρ­γός έχει ήδη δια­μη­νύ­σει σε όλους τους συνο­μι­λη­τές του πως είναι δια­τε­θει­μέ­νος να βάλει (αρκετό) νερό στο κρασί του, κρα­τώ­ντας έναν απα­ρά­βατο όρο για να πει το τελικό «ναι» η Αθήνα στην επί­τευξη συμ­φω­νίας: κατά πλη­ρο­φο­ρίες, ο όρος αυτός, που συνιστά και την βασική «κόκκινη γραμμή» του Μεγάρου Μαξίμου είναι να γίνει απο­δε­κτή η άρνηση της κυβέρ­νη­σης να νομο­θε­τή­σει εκ των προ­τέ­ρων… υπό αίρεση μέτρα λιτό­τη­τας που ζητεί το ΔΝΤ.

«Κόκκινη γραμμή»

Αυτή, εξάλλου, ήταν και η βασική θέση με την οποία μετέβη στο Βερο­λίνο ο Αλέξης Τσίπρας. Σύμφωνα με πλη­ρο­φο­ρίες που προ­έρ­χο­νται από κυβερ­νη­τι­κούς αξιω­μα­τού­χους που βρέ­θη­καν επίσης στο Βερο­λίνο, ο πρω­θυ­πουρ­γός εξήγησε στην Γερ­μα­νίδα καγκε­λά­ριο, Άνγκελα Μέρκελ, ότι ούτε η δική του, ούτε και καμία άλλη κυβέρ­νηση θα μπο­ρούσε να «περάσει» από το ελλη­νικό Κοι­νο­βού­λιο τα βαριά μέτρα λιτό­τη­τας που ζητεί το ΔΝΤ, σε μία συγκυ­ρία μάλιστα που η οικο­νο­μία φαί­νε­ται να «γυρίζει» και η Ελλάδα εμφα­νί­ζε­ται έτοιμη να γυρίζει σελίδα. Παράλ­ληλα, ο Αλέξης Τσίπρας ζήτησε από την καγκε­λά­ριο να ανοίξει τα χαρτιά της ως προς το πώς θα ήθελε εφεξής το Βερο­λίνο να δια­μορ­φω­θεί η σχέση της Ε.Ε. με το ΔΝΤ. Βεβαίως, πέραν της στα­θε­ρής απά­ντη­σης ότι «ελλη­νικό πρό­γραμμα χωρίς ΔΝΤ δεν υπάρχει, γιατί αυτό ψήφισαν οι Γερ­μα­νοί βου­λευ­τές», μένει να φανεί αν το Βερο­λίνο θα συναι­νέ­σει στο να μείνει το ΔΝΤ στην «δεύτερη ταχύ­τητα» του προ­γράμ­μα­τος –ήτοι ως τεχνι­κός σύμ­βου­λος. Στο Μαξίμου, άλλωστε, γνω­ρί­ζουν πως αυτό ήδη συνέβη στην ολο­κλή­ρωση της πρώτης αξιο­λό­γη­σης και, ως εκ τούτου, αφού το Βερο­λίνο το απο­δέ­χθηκε μία φορά, θα μπο­ρούσε να πει το «ναι» και μία δεύτερη, βάσει του κυβερ­νη­τι­κού σκε­πτι­κού. Στην περί­πτωση αυτή, και η Αθήνα θα απέ­φευγε τα επι­πλέον μέτρα που ζητεί… προ­λη­πτικά το ΔΝΤ, αλλά και το Βερο­λίνο θα μπο­ρούσε να συνε­χί­ζει να λέει ότι το ΔΝΤ παρα­μέ­νει στο πρό­γραμμα, όπως ακριβώς αυτό εγκρί­θηκε από την γερ­μα­νική Βουλή.

Θρίλερ καθυ­στε­ρή­σεων

Ταυ­τό­χρονα, ο Αλέξης Τσίπρας δια­πί­στωσε με μεγάλη ικα­νο­ποί­ηση –και αυτό επι­βε­βαιώ­νε­ται από το επι­τε­λείο του- ότι οι συμ­μα­χίες της Ελλάδας στην Ευρώπη παρα­μέ­νουν σοβαρές και σημα­ντι­κές. Ήδη, ο Γάλλος πρό­ε­δρος, Φραν­σουά Ολάντ έχει απο­κρού­σει το σενάριο των «προ­λη­πτι­κών μέτρων» που ζητεί το ΔΝΤ, ενώ στην ίδια λογική έχει κινηθεί και ο επί­τρο­πος Οικο­νο­μι­κών της Ε.Ε., Πιερ Μοσκο­βισί. Κατά πλη­ρο­φο­ρίες, μάλιστα, την συγκε­κρι­μένη εθνική «κόκκινη γραμμή» της Αθήνας στη­ρί­ζει και ο ίδιος ο πρό­ε­δρος της Κομι­σιόν, Ζαν Κλοντ Γιούν­κερ.

Όλα τα παρα­πάνω προ­οιω­νί­ζο­νται ένα σκληρό μπρα ντε φερ από τις αρχές Ιανουα­ρίου, οπότε και θα επα­νεκ­κι­νή­σουν οι συζη­τή­σεις για την ολο­κλή­ρωση της δεύ­τε­ρης αξιο­λό­γη­σης. Όμως, συνήθως τέτοιου τύπου σκληρές και δύσκο­λες δια­πραγ­μα­τεύ­σεις παίρ­νουν χρόνο. Και αυτή είναι η βασική πηγή ανη­συ­χίας του Μαξίμου, καθώς ο Αλέξης Τσίπρας επι­θυ­μεί λύση εντός Ιανουα­ρίου και όχι σχοι­νο­τε­νείς δια­πραγ­μα­τεύ­σεις του παρελ­θό­ντος. Βεβαίως, αυτό δεν αφορά τα ταμειακά δια­θέ­σιμα του Δημο­σίου, καθώς τα «μαξι­λα­ρά­κια» φτάνουν για… πολλούς μήνες. Ωστόσο, υπάρ­χουν δύο κομ­βι­κές ημε­ρο­μη­νίες που η κυβέρ­νηση θέλει να προ­λά­βει: αφενός, στις 9 Μαρτίου η ΕΚΤ θα λάβει τις απο­φά­σεις της για την ένταξη της Ελλάδας στο πρό­γραμμα ποσο­τι­κής χαλά­ρω­σης και, άρα, ως τότε θα πρέπει να έχει επι­τευ­χθεί συμ­φω­νία με τους δανει­στές. Δεύ­τε­ρον, αν χαθεί το τρένο του Μαρτίου και… μυρίσει καλο­καίρι, τότε στο τέλος Ιουλίου η χώρα θα φλερ­τά­ρει εκ νέου με την χρε­ο­κο­πία, καθώς θα πρέπει να βρεθούν 6,2 δισε­κα­τομ­μύ­ρια ευρώ για να απο­πλη­ρω­θούν ομόλογα της ΕΚΤ και ιδιωτών επεν­δυ­τών, αλλά και δόση δανείου προς το ΔΝΤ.

Μνη­μό­νιο: Το «ταμείον είναι μείον» κατά 6,1 δισ. ευρώ

«Η Ελλάδα δεν έχει κλείσει εγκαί­ρως τη δεύτερη αξιο­λό­γηση και η χρη­μα­το­δό­τηση του προ­γράμ­μα­τος έχει μείνει και πάλι πίσω». Με τη φράση αυτή ευρω­παϊκή πηγή περι­γρά­φει στο CNN Greece το τι μπορεί να πάει στραβά το 2017 για το ελλη­νικό πρό­γραμμα, δεδο­μέ­νης της τροπής που έχουν πάρει οι συζη­τή­σεις με τους θεσμούς.

Βάσει του σχε­δια­σμού του προ­γράμ­μα­τος του ESM η Ελλάδα θα έπρεπε μέσα στο 2016 να κλείσει δύο αξιο­λο­γή­σεις και να λάβει δόσεις 16,4 δισ. ευρώ προ­κει­μέ­νου να καλύψει χρη­μα­το­δο­τι­κές ανάγκες συνο­λι­κού ύψους 16,9 δισ. ευρώ. Σε αυτές τις ανάγκες περι­λαμ­βά­νο­νται απο­πλη­ρωμή χρέους συνο­λι­κού ύψους 7,3 δισ. ευρώ, πληρωμή τόκων ύψους 5,2 δισ. ευρώ και απο­πλη­ρωμή ληξι­πρό­θε­σμων οφειλών του Δημο­σίου συνο­λι­κού ύψους 4,3 δισ. ευρώ.

Ωστόσο, μέσα στο 2016 η Ελλάδα έχει λάβει από τον ESM μόλις τα 10,3 δισ. ευρώ που συν­δέ­ο­νταν με την πρώτη αξιο­λό­γηση και αυτά σε δύο δόσεις (7,5 δισ. ευρώ τον Ιούνιο και 2,8 δισ. ευρώ τον Οκτώ­βριο). Η μη έγκαιρη εκτα­μί­ευση των 6,1 δισ. ευρώ που συν­δέ­ο­νται με τη δεύτερη αξιο­λό­γηση δεν έχει γίνει ακόμη αισθητή δεδο­μέ­νου ότι η δημο­σιο­νο­μική υπε­ρα­πό­δοση έχει γεμίσει τα κρατικά ταμεία, κάτι που άλλωστε κατα­δει­κνύ­ε­ται από το πρω­το­γε­νές πλε­ό­να­σμα που στο τέλος Νοεμ­βρίου ανήλθε στα 7,5 δισ. ευρώ ή στο 4% του ΑΕΠ.

Αυτές οι δημο­σιο­νο­μι­κές επι­δό­σεις του 2016 «επέ­τρε­ψαν» στην κυβέρ­νηση να χορη­γή­σει τη 13η σύνταξη και να ανα­στεί­λει την αύξηση του ΦΠΑ στα νησιά του βορειο­α­να­το­λι­κού Αιγαίου και της άγονης γραμμής. Ωστόσο οι παροχές αυτές συνο­λι­κού ύψους άνω των 700 εκατ. ευρώ δίνο­νται παρά το γεγονός ότι η Ελλάδα δεν έχει λάβει τα 6,1 δισ. ευρώ που συν­δέ­ο­νται με τη δεύτερη αξιο­λό­γηση και μη λαμ­βα­νο­μέ­νου υπόψη ότι οι χρη­μα­το­δο­τι­κές ανάγκες της χώρας για το 2017 θα είναι 19,7 δισ. ευρώ, δηλαδή 2,8 δισ. ευρώ μεγα­λύ­τε­ρες σε σχέση με εφέτος.

Με πιο απλά λόγια, όσο δεν κλείνει η δεύτερη αξιο­λό­γηση και κυρίως όσο παρα­μέ­νει σε εκκρε­μό­τητα το θέμα της συμ­με­το­χής του ΔΝΤ στο ελλη­νικό πρό­γραμμα – κάτι που η γερ­μα­νική βουλή θέτει πλέον ως προ­ϋ­πό­θεση για να εγκρί­νει την εκτα­μί­ευση των δόσεων του προ­γράμ­μα­τος του ESM- η Ελλάδα θα πρέπει να χρη­μα­το­δο­τεί­ται με ίδια μέσα. Αν και το ελλη­νικό κράτος λει­τουρ­γεί εδώ και καιρό με βάση το «δώσε ημίν σήμερον», ωστόσο η κατά­σταση αυτή δεν είναι συμβατή με την «κανο­νι­κό­τητα» που επι­διώ­κουν κυβέρ­νηση και δανει­στές.

Μπορεί η υπε­ρα­πό­δοση των εσόδων του Προ­ϋ­πο­λο­γι­σμού να ξεπερνά ήδη τα 2,5 δισ. ευρώ -αναμένεται πως οι φόροι που έχουν κατα­λο­γι­στεί το Δεκέμ­βριο θα απο­δώ­σουν πάνω από 5,5 δισ. ευρώ-, ωστόσο τα ποσά αυτά δεν αρκούν για να καλύ­ψουν τις χρη­μα­το­δο­τι­κές ανάγκες των επο­μέ­νων μηνών ειδικά εάν επι­βε­βαιω­θούν τα «κατα­στρο­φικά σενάρια» που θέλουν το θέμα της συμ­με­το­χής του ΔΝΤ στο ελλη­νικό πρό­γραμμα να μετα­τί­θε­ται για μετά τις γερ­μα­νι­κές εκλογές του Σεπτεμ­βρίου.

Ένταση στη Βουλή μετά από «καται­γίδα» τρο­πο­λο­γιών

«Παρα­δο­σιακά εορ­τα­στικό» για ορι­σμέ­νους, «προ­ε­κλο­γικό» για άλλους, ηταν χθες το κλίμα στην Ολο­μέ­λεια της Βουλής, καθώς με την ολο­κλή­ρωση της δια­δι­κα­σίας συζή­τη­σης και ψήφισης νομο­σχε­δίου του Υπουρ­γείο Δικαιο­σύ­νης για τον «Πτω­χευ­τικό κώδικα, την διοι­κη­τική δικαιο­σύνη και τις ηλε­κτρο­νι­κές συναλ­λα­γές», κατα­τί­θε­νται «βροχή» υπουρ­γι­κές τρο­πο­λο­γίες, μέσω των οποίων επι­χει­ρεί­ται να ρυθ­μι­στούν σειρά άσχετων με το αντι­κεί­μενο του νομο­θε­τή­μα­τος υπο­θέ­σεις. Ενδει­κτικό είναι ότι στις 7.30 μμ δηλώ­θηκε ότι κατα­τέ­θηκε η 15η στη σειρά τρο­πο­λο­γία, ενώ ουδείς μπο­ρούσε να πει με βεβαιό­τητα αν ως το τέλος της συνε­δρί­α­σης επρό­κειτο να κατα­τε­θούν περισ­σό­τε­ρες.

Σημειώ­νε­ται ότι στα τέλη κάθε ημε­ρο­λο­για­κού έτους οι εκά­στοτε κυβερ­νή­σεις σπεύ­δουν μέσω των τρο­πο­λο­γιών να «κλεί­σουν» σειρά θεμάτων, με το φαι­νό­μενο αυτό ωστόσο να κάνει –επίσης ως γνωστόν- εντόνως αισθητή την εμφά­νισή του λίγο πριν προ­κη­ρυ­χθούν εκλογές.

Ανα­φέ­ρο­νται χαρα­κτη­ρι­στικά: Η κάρτα φιλά­θλου, ο ΦΠΑ στα νησιά, η φαρ­μα­κευ­τική νομο­θε­σία, οι μετα­κι­νή­σεις του υπουρ­γού Μετα­να­σταυ­τι­κής πολι­τι­κής, οι ενερ­γεια­κές επι­θε­ω­ρή­σεις, τα πετρε­λαιοειδή, και η παροχή δυνα­τό­τη­τας στον ΕΟΤ να κάνει απευ­θείας ανα­θέ­σεις για να εξυ­πη­ρε­τη­θούν στόχοι του­ρι­στι­κής προ­βο­λής της χώρας. Στα αξιο­ση­μεί­ωτα είναι ότι σχεδόν στο σύνολό τους οι τρο­πο­λο­γίες έχουν κατα­τε­θεί με τρόπο που παρα­βιά­ζει τον Κανο­νι­σμό της Βουλής (προς τούτο και έχουν χαρα­κτη­ρι­στεί «Εκπρό­θε­σμες»), ενώ μία εξ αυτών απο­σύρ­θηκε ήδη, μετά από δια­μαρ­τυ­ρίες: μέσω της απο­συρ­θεί­σας σχε­δια­ζό­ταν να ρυθ­μι­στούν θέματα συγκρό­τη­σης της … Ολο­μέ­λειας