Γ. Tζεδάκης: Oλα όσα πρέπει να γνωρίζετε για τη διαδικασία της διαμεσολάβησης

Κύριε Τζεδάκη, να ξεκι­νή­σουμε την συνέ­ντευξη από το νέο πλαίσιο για τη δια­δι­κα­σία της Δια­με­σο­λά­βη­σης. Θα ήταν χρήσιμο να μας εξη­γή­σετε τι σημαί­νει και πώς αυτό διευ­κο­λύ­νει τον πολίτη.

Η Δια­με­σο­λά­βηση είναι μια ευέ­λι­κτη εξω­δι­κα­στική δια­δι­κα­σία στην οποία ένα ειδικά εκπαι­δευ­μένο, τρίτο ουδέ­τερο πρόσωπο (δια­με­σο­λα­βη­τής), συν­δρά­μει με κατάλ­ληλο τρόπο, έτσι ώστε δυο ή περισ­σό­τερα αντι­μα­χό­μενα μέρη, να επι­λύ­σουν τη διαφορά τους με μια συμ­φω­νία η οποία ικα­νο­ποιεί τις δικές τους και μόνο ανάγκες, και η οποία προ­έρ­χε­ται από τους ίδιους, και όχι από άλλο ξένο πρόσωπο π.χ. ένα δικαστή.

Ποια είναι τα βασικά χαρα­κτη­ρι­στικά της δια­δι­κα­σίας της Δια­με­σο­λά­βη­σης;

Το πρώτο βασικό χαρα­κτη­ρι­στικό της Δια­με­σο­λά­βη­σης είναι η ευε­λι­ξία της όλης δια­δι­κα­σίας που ακο­λου­θεί­ται, καθώς η εν λόγω δια­δι­κα­σία είναι μεν διαρ­θρω­μένη, διέ­πε­ται δηλαδή από κανόνες, όμως αυτοί οι κανόνες δεν είναι τόσο αυστη­ροί όσο σε μια αίθουσα δικα­στη­ρίου. Για παρά­δειγμα, υπάρχει πάντα η δυνα­τό­τητα να συζη­τη­θούν και να επι­λυ­θούν και δια­φο­ρές που θα ανα­κύ­ψουν κατά τη διάρ­κεια της δια­δι­κα­σίας, κάτι που είναι βέβαια αδύ­να­τον στο δικα­στή­ριο, ή αν τα μέρη νιώσουν κούραση, υπάρχει πάντα η δυνα­τό­τητα ενός δια­λείμ­μα­τος.

Ένα άλλο βασικό χαρα­κτη­ρι­στικό της δια­δι­κα­σίας είναι το γεγονός ότι η τελική λύση του προ­βλή­μα­τος ανήκει απο­κλει­στικά στα μέρη, και με αυτό τον τρόπο δια­σφα­λί­ζε­ται ότι στη δια­με­σο­λά­βηση δεν υπάρ­χουν νικητές και ηττη­μέ­νοι (όπως συμ­βαί­νει συχνά με μια δικα­στική απόφαση) αλλά αντί­θετα υπάρ­χουν πάντα δυο κερ­δι­σμέ­νοι.

Το τρίτο πολύ βασικό χαρα­κτη­ρι­στικό της Δια­με­σο­λά­βη­σης είναι ο απόλυτα εμπι­στευ­τι­κός χαρα­κτή­ρας της δια­δι­κα­σίας και το απόρ­ρητο των πλη­ρο­φο­ριών. Αυτό πρα­κτικά σημαί­νει ότι όλα γίνο­νται με απόλυτη μυστι­κό­τητα και δεν γνω­στο­ποιεί­ται σε τρίτους, όχι μόνο το απο­τέ­λε­σμα της Δια­με­σο­λά­βη­σης, αλλά ακόμη και το ίδιο το γεγονός ότι τα μέρη θα επι­χει­ρή­σουν να λύσουν τη διαφορά τους με τη Δια­με­σο­λά­βηση. Πρέπει να υπεν­θυ­μίσω σε αυτό το σημείο ότι η δια­δι­κα­σία στα ακρο­α­τή­ρια των δικα­στη­ρίων είναι σχεδόν πάντα δημόσια (εκτός κάποιων εξαι­ρέ­σεων) και πολύ συχνά προ­κύ­πτει ζημία από ενδε­χό­μενη αρνη­τική δημο­σιό­τητα αν πρό­κει­ται για εται­ρίες, ενώ συχνή είναι και η αμη­χα­νία των προ­σώ­πων που βρί­σκο­νται σε δικα­στι­κές αίθου­σες για πιο προ­σω­πι­κές υπο­θέ­σεις όπως για παρά­δειγμα σε περι­πτώ­σεις οικο­νο­μι­κών δια­φο­ρών μεταξύ συγ­γε­νι­κών προ­σώ­πων κλπ.

Γιατί κάποιος να επι­λέ­ξει την Δια­με­σο­λά­βηση έναντι π.χ. της δικα­στι­κής οδού;

Υπάρ­χουν πολλοί βασικοί λόγοι για να επι­λέ­ξει κανείς τη Δια­με­σο­λά­βηση, όπως η ταχύ­τητά της, το χαμηλό κόστος της, η δυνα­τό­τητα συνέ­χι­σης των σχέσεων των μερών, η αποφυγή κιν­δύ­νου έκδοσης δυσμε­νούς δικα­στι­κής από­φα­σης, και η εξά­λειψη του δικα­στη­ρια­κού άγχους και των προ­σω­πι­κών εντά­σεων στα ακρο­α­τή­ρια. Πιο συγκε­κρι­μένα για το θέμα της ταχύ­τη­τας και της δυνα­τό­τη­τας εξεύ­ρε­σης άμεσης λύσης, με τη Δια­με­σο­λά­βηση δίνεται η ευκαι­ρία στα μέρη να λύσουν τη διαφορά τους ακόμη και μέσα σε ένα από­γευμα, απο­φεύ­γο­ντας έτσι τις πολύ αργές δικα­στι­κές δια­δι­κα­σίες, όπου αν λάβει κανείς υπ’ όψιν του, εκτός από την αναμονή εκδί­κα­σης της υπό­θε­σης, έπειτα της έκδοσης απο­φά­σεως, καθώς και διά­φο­ρους αστάθ­μη­τους παρά­γο­ντες όπως τις πάμπολ­λες ανα­βο­λές της εκδί­κα­σης, απερ­γίες δικη­γό­ρων, στάσεις εργα­σίας δικα­στι­κών υπαλ­λή­λων και τους διά­φο­ρους βαθμούς δικαιο­δο­σίας (εφέσεις, αναι­ρέ­σεις κτλ), δεν είναι υπερ­βολή να πούμε ότι ο μέσος όρος έκδοσης ορι­στι­κής και αμε­τά­κλη­της από­φα­σης, είναι του­λά­χι­στον τα πέντε έτη! Σκε­φτείτε λοιπόν πόσο καθο­ρι­στι­κής σημα­σίας είναι η ταχύ­τατη επίλυση της δια­φο­ράς, ιδίως σε περι­πτώ­σεις όπου υπάρχει άμεση και επι­τα­κτική χρη­μα­τική ανάγκη, ή σε άλλες περι­πτώ­σεις όπως στις οικο­γε­νεια­κές δια­φο­ρές, όπου ένα από τα ζητού­μενα είναι και ο τερ­μα­τι­σμός όσο το δυνατόν γρη­γο­ρό­τερα των συγκρού­σεων, ώστε να μη συνε­χί­ζε­ται επ’ αόρι­στον η επώδυνη κατά­σταση, ειδικά για τα παιδιά, από την δια­δι­κα­σία ενός δια­ζυ­γίου.

Πώς δια­σφα­λί­ζε­ται ότι τα εμπλε­κό­μενα μέρη θα τηρή­σουν μελ­λο­ντικά την συμ­φω­νία στην οποία κατα­λή­γουν στο τέλος της Δια­με­σο­λά­βη­σης;

Έχει φρο­ντί­σει για αυτό ο νομο­θέ­της, αφού η συμ­φω­νία που θα κατα­λή­ξουν τα μέρη έχει την εκτε­λε­στό­τητα δικα­στι­κής από­φα­σης. Συγκε­κρι­μένα με την κατά­θεση του πρα­κτι­κού δια­με­σο­λά­βη­σης στη γραμ­μα­τεία του Μονο­με­λούς Πρω­το­δι­κείου της περι­φέ­ρειας όπου διε­ξή­χθη η Δια­με­σο­λά­βηση, αυτό απο­τε­λεί τίτλο εκτε­λε­στό, μπορεί δηλαδή να επι­σπευ­σθεί ανα­γκα­στική εκτέ­λεση.

Η μεγα­λύ­τερη πάντως εξα­σφά­λιση της τήρησης των συμ­φω­νη­θέ­ντων, παρα­μέ­νει το γεγονός ότι η συμ­φω­νία είναι προϊόν συγκα­τά­θε­σης και των δυο μερών και δεν τους έχει επι­βλη­θεί από κανέναν τρίτο.

Σε τι είδους δια­φο­ρές μπορεί να εφαρ­μο­στεί η Δια­με­σο­λά­βηση;

Η Δια­με­σο­λά­βηση μπορεί να εφαρ­μο­στεί σε όλες τις Αστικές και Εμπο­ρι­κές δια­φο­ρές Ιδιω­τι­κού δικαίου όπως ενδει­κτικά: δια­φο­ρές κατα­να­λω­τι­κές, εργα­τι­κές, γει­το­νι­κές, κτη­μα­τι­κές, οικο­γε­νεια­κές, μισθω­τι­κές, τρα­πε­ζι­κές, κατα­σκευα­στι­κές, οικο­γε­νεια­κών επι­χει­ρή­σεων, απο­ζη­μιώ­σεων, περιου­σια­κές, πνευ­μα­τι­κής ιδιο­κτη­σίας, δια­φο­ρές ενοίκων πολυ­κα­τοι­κιών κ.α. Η Δια­με­σο­λά­βηση δεν εφαρ­μό­ζε­ται σε δια­φο­ρές ποι­νι­κού δικαίου και σε δια­φο­ρές διοι­κη­τι­κού δικαίου, όταν δηλαδή η μια πλευρά της δια­φο­ράς είναι το Δημόσιο.

Ποιο είναι το κόστος για τη δια­δι­κα­σία της Δια­με­σο­λά­βη­σης;

Εάν προβεί κάποιος σε ένα πρό­χειρο υπο­λο­γι­σμό του αμέσου αλλά και έμμεσου κόστους της έναρξης ή της συνέ­χι­σης μιας δικα­στι­κής δια­μά­χης έναντι της Δια­με­σο­λά­βη­σης, και ενδει­κτικά μόνο σας αναφέρω τα δικα­στικά έξοδα, παρά­βολα, αμοιβές, έξοδα επι­δό­σεων, έξοδα εκτέ­λε­σης κτλ, και μάλιστα σε διά­φο­ρους βαθμούς δικαιο­δο­σίας, τότε πολύ εύκολα μπορεί να δια­πι­στώ­σει ότι η δια­δι­κα­σία της δια­με­σο­λά­βη­σης πέρα των άλλων πλε­ο­νε­κτη­μά­των απο­τε­λεί και μια πολύ οικο­νο­μική λύση με λιγό­τερα έξοδα για τους εμπλε­κό­με­νους.

Η δε αμοιβή του Δια­με­σο­λα­βητή καθο­ρί­ζε­ται ελεύ­θερα από τα μέρη με γραπτή συμ­φω­νία των μερών, η οποία επι­με­ρί­ζε­ται και στα δυο μέρη, ενώ σε περί­πτωση που δεν υπάρχει αυτή η συμ­φω­νία θα υπάρχει μια ελά­χι­στη αμοιβή σύμφωνα με το νόμο.

Εσείς, έχετε κάνει μετεκ­παί­δευση στην Οικο­γε­νειακή Δια­με­σο­λά­βηση. Ποιες ιδιαι­τε­ρό­τη­τες έχει αυτό το είδος των δια­φο­ρών;

Οι σχέσεις μεταξύ των συζύγων απο­τε­λούν τυπικό παρά­δειγμα σχέσεων που επι­δέ­χο­νται δια­με­σο­λά­βηση, καθώς οι σύζυγοι σε κρίση έχουν πρό­βλημα από την δια­τα­ραχή των δια­προ­σω­πι­κών τους σχέσεων και όχι τόσο της έννομης σχέσης τους. Η Οικο­γε­νειακή Δια­με­σο­λά­βηση έρχεται να διευ­κο­λύ­νει τη λύση του γάμου και να επι­λύ­σει τις δια­φο­ρές από τη διά­σταση και το δια­ζύ­γιο, με σύντομο, πολι­τι­σμένο και λιγό­τερο επώδυνο τρόπο. Στην Οικο­γε­νειακή Δια­με­σο­λά­βηση δίνουμε πάντα απόλυτη προ­τε­ραιό­τητα στα θέματα που αφορούν τα παιδιά, όπως τα θέματα επι­μέ­λειας, (ήτοι δια­μο­νής, επι­κοι­νω­νίας, δια­τρο­φής τους) και μετά στα θέματα που αφορούν τους γονείς, όπως η μετοί­κηση, η δια­τροφή συζύγου, η διανομή της οικο­γε­νεια­κής περιου­σίας κτλ.

Αν με ρωτή­σετε προ­σω­πικά ποιο θεωρώ ότι είναι το μεγα­λύ­τερο δια­κύ­βευμα σε αυτές τις δια­φο­ρές, θα σας απα­ντούσα ότι είναι η φυσιο­λο­γική παιδική ηλικία των τέκνων, καθώς και η δια­τή­ρηση μιας γέφυρας επι­κοι­νω­νίας για μελ­λο­ντικά ζητή­ματα που είναι λογικό να προ­κύ­ψουν καθώς τα παιδιά μεγα­λώ­νουν.

Πάντως, πολύ θόρυβος έχει γίνει τελευ­ταία με το ζήτημα της υπο­χρε­ω­τι­κό­τη­τας της Δια­με­σο­λά­βη­σης σε κάποιες υπο­θέ­σεις. Τι ισχύει τελικά;

Καταρ­χάς όταν μιλάμε για υπο­χρε­ω­τι­κό­τητα Δια­με­σο­λά­βη­σης, να ξεκα­θα­ρί­σουμε ότι εννο­ούμε την υπο­χρέ­ωση των μερών να δοκι­μά­σουν την δια­δι­κα­σία της Δια­με­σο­λά­βη­σης και όχι την υπο­χρέ­ωση των μερών να κατα­λή­ξουν υπο­χρε­ω­τικά σε μια συμ­φω­νία. Εξάλλου η δια­με­σο­λά­βηση έχει εκούσιο χαρα­κτήρα που σημαί­νει ότι τα μέρη είναι ελεύ­θερα να απο­χω­ρή­σουν από τη δια­δι­κα­σία όποτε το θελή­σουν.

Υπάρ­χουν πολλοί λόγοι για τους οποίους ο νομο­θέ­της εισάγει την υπο­χρε­ω­τι­κό­τητα της Δια­με­σο­λά­βη­σης για κάποιες υπο­θέ­σεις, μεταξύ αυτών είναι λόγοι δημο­σίου συμ­φέ­ρο­ντος, όπως η απο­συμ­φό­ρηση των δικα­στη­ρίων, οικο­νο­μι­κοί λόγοι όπως η προ­σέλ­κυση ξένων επεν­δυ­τών, (καθώς για τους τελευ­ταί­ους η ταχύ­τητα της εν λόγω δια­δι­κα­σίας είναι καθο­ρι­στι­κής σημα­σίας), αλλά και κοι­νω­νι­κοί λόγοι, όπως για παρά­δειγμα στην περί­πτωση της οικο­γε­νεια­κής δια­με­σο­λά­βη­σης, η προ­στα­σία της παι­δι­κής ηλικίας και η δια­τή­ρηση υγιών σχέσεων μεταξύ των μελών της οικο­γέ­νειας.

Με μια νέα νομο­θε­τική πρω­το­βου­λία, το Υπουρ­γείο Δικαιο­σύ­νης θέλο­ντας να προ­χω­ρή­σει στην ουσια­στική ένταξη του θεσμού στη Ελλη­νική κοι­νω­νία, προ­τεί­νει μεταξύ άλλων για κάποιες κατη­γο­ρίες ιδιω­τι­κών δια­φο­ρών (όπως π.χ. για τις οικο­γε­νεια­κές δια­φο­ρές), προτού κάποιος προ­σφύ­γει στα δικα­στή­ρια, να πρέπει να παρα­στεί πρώτα σε μια υπο­χρε­ω­τική αρχική συνε­δρία ενη­μέ­ρω­σης για τη Δια­με­σο­λά­βηση, και αφού ενη­με­ρω­θεί για τη δια­δι­κα­σία και τα οφέλη της, αν κρίνει ότι αυτή ται­ριά­ζει στις ανάγκες του να συνε­χί­σει με αυτή την δια­δι­κα­σία, αλλιώς σε αντί­θετη περί­πτωση να απο­χω­ρή­σει και στη συνέ­χεια να ακο­λου­θή­σει την οδό των δικα­στη­ρίων.

Το νομο­σχέ­διο αυτό τέθηκε σε δημόσια δια­βού­λευση και τις επό­με­νες μέρες θα κατα­τε­θεί για ψήφιση στη Βουλή.

Προ­σω­πικά πιστεύω ότι είναι πλέον αδήριτη ανάγκη, για όλους τους λόγους που προ­α­νέ­φερα, να αλλάξει η νοο­τρο­πία μας και να αρχί­σουμε να εμπι­στευό­μα­στε περισ­σό­τερο τις ταχύ­τα­τες εξω­δι­κα­στι­κές δια­δι­κα­σίες, όπως συμ­βαί­νει σε όλα τα σύγ­χρονα Ευρω­παϊκά κράτη.

Θα θέλαμε, κλεί­νο­ντας, να μας για την εται­ρεία «Επί­λυ­σις Δια­με­σο­λά­βηση Ρόδου».

Η εται­ρεία «Επίλυσις- Δια­με­σο­λά­βηση Ρόδου» είναι μια Αστική Μη Κερ­δο­σκο­πική Εται­ρεία, που σκοπό έχει την προ­ώ­θηση και ενη­μέ­ρωση του κοινού σχετικά με το θεσμό της Δια­με­σο­λά­βη­σης.

Τα πέντε μέλη της εται­ρείας μας, Καλ­λιόπη Παπα­παύ­λου, Στα­μα­τία Φίλια, Μαριέττα Χατζη­γιώργη, Ανθούλα Χατζη­μι­χάλη και ο ομιλών, είναι όλοι Δικη­γό­ροι – Δια­πι­στευ­μέ­νοι Δια­με­σο­λά­βη­τες, καθώς πρώτο μέλημα μας ήταν ακριβώς η συγκρό­τηση μιας πολύ δυνατής ομάδας, που να απο­τε­λεί­ται, όχι μόνο από άριστα καταρ­τι­σμέ­νους Δια­με­σο­λα­βη­τές, αλλά και από προ­σω­πι­κό­τη­τες που να δια­κρί­νο­νται για το συνερ­γα­τικό τους πνεύμα καθώς και για τις κοι­νω­νι­κές δεξιό­τη­τες τους, όπως αυτή της δυνα­τό­τη­τας ενσυ­ναί­σθη­σης, της δυνα­τό­τη­τας δηλαδή συναι­σθη­μα­τι­κής ταύ­τι­σης με την ψυχική κατά­σταση των μερών και την κατα­νό­ηση της συμπε­ρι­φο­ράς και των κινή­τρων τους. Αυτά είναι τα προ­σό­ντα που πρέπει να έχει ένας ικανός «βοηθός δια­πραγ­μά­τευ­σης», ένας επαγ­γελ­μα­τίας δηλαδή Δια­με­σο­λα­βη­τής.

Στη σελίδα της εται­ρείας στα μέσα κοι­νω­νι­κής δικτύ­ω­σης «Επίλυσις- Δια­με­σο­λά­βηση Ρόδου», ή στο τηλέ­φωνο 22410-65355 οι ενδια­φε­ρό­με­νοι μπορούν να βρουν περισ­σό­τε­ρες πλη­ρο­φο­ρίες για το θεσμό της Δια­με­σο­λά­βη­σης, μέσα από χρήσιμα άρθρα και βίντεο των μελών της εται­ρείας (e-mail: [email protected]).