Επτά στις δέκα επιχειρήσεις έκαναν περικοπές μισθών

Το 68% των επι­χει­ρή­σεων κατά την περίοδο της κρίσης, και συγκε­κρι­μένα την περίοδο 2010-2013, μείωσε το μισθο­λο­γικό κόστος. Αυτό προ­κύ­πτει από την έρευνα «Προ­σαρ­μογή της αγοράς εργα­σίας και διαρ­θρω­τι­κές μεταρ­ρυθ­μί­σεις στην αγορά εργα­σίας στην Ελλάδα κατά τη διάρ­κεια της κρίσης» που έκαναν οι Θεοδώρα Κοσμά, Ευαγ­γε­λία Παπα­πέ­τρου, Γεωργία Παύλου, Χρι­στίνα Τσό­χα­τζη και Πηνε­λόπη Ζιούτου για λογα­ρια­σμό της ΤτΕ.

Τα απο­τε­λέ­σματα της έρευνας κατα­δει­κνύ­ουν ότι η μείωση της οικο­νο­μι­κής δρα­στη­ριό­τη­τας κατά την περίοδο 2010-2013 είχε σημα­ντικό αρνη­τικό αντί­κτυπο στην επι­χει­ρη­μα­τική δρα­στη­ριό­τητα αλλά και στους εργα­ζο­μέ­νους, καθώς –όπως προ­κύ­πτει από τις απα­ντή­σεις των επι­χει­ρή­σεων– το θεσμικό πλαίσιο τους βοήθησε να προ­χω­ρή­σουν σε μειώ­σεις μισθών ή να προ­σαρ­μό­σουν την απα­σχό­ληση.

Συγκε­κρι­μένα, οι επι­χει­ρή­σεις αντέ­δρα­σαν στις εξω­γε­νείς πιέσεις που υπέ­στη­σαν προ­σαρ­μό­ζο­ντας τόσο την απα­σχό­ληση όσο και το μισθο­λο­γικό τους κόστος. Είναι ενδια­φέ­ρον δε ότι το ποσοστό των επι­χει­ρή­σεων που μείωσαν τους μισθούς στην Ελλάδα είναι το υψη­λό­τερο μεταξύ των χωρών που συμ­με­τεί­χαν στην έρευνα. Στις χώρες του ευρω­παϊ­κού Νότου, που επίσης επη­ρε­ά­στη­καν από την κρίση και προ­χώ­ρη­σαν σε θεσμι­κές αλλαγές στην αγορά εργα­σίας, το ποσοστό των επι­χει­ρή­σεων που μείωσαν το κόστος εργα­σίας είναι συγκρι­τικά χαμη­λό­τερο, 29% στην Ισπανία και 23% στην Ιταλία. Εκτός από τη μείωση του μισθο­λο­γι­κού κόστους, οι ελλη­νι­κές επι­χει­ρή­σεις προ­χώ­ρη­σαν στη μείωση του κόστους προ­μη­θειών κατά 32%, εξέλιξη που συν­δέ­ε­ται με την υπο­χώ­ρηση των τιμών των προ­ϊ­ό­ντων τους καθώς και με τη μείωση της ζήτησης. Τα μέτρα των επι­χει­ρή­σεων που χρη­σι­μο­ποι­ή­θη­καν για τη μείωση του κόστους ήταν:

• Μείωση των ωρών εργα­σίας ανά απα­σχο­λού­μενο.

• Ατο­μι­κές απο­λύ­σεις.

• Μείωση εξω­τε­ρι­κών συνερ­γα­τών ή εργα­ζο­μέ­νων από ιδιω­τικά γραφεία συμ­βού­λων εργα­σίας.

• Μη ανα­νέ­ωση συμ­βά­σεων ορι­σμέ­νου χρόνου.

«Πάγωμα» αμοιβών

Αντι­θέ­τως, οι ομα­δι­κές απο­λύ­σεις και οι πρόωρες συντα­ξιο­δο­τή­σεις δεν χρη­σι­μο­ποι­ή­θη­καν σε μεγάλο βαθμό από τις επι­χει­ρή­σεις. Αντί­θετα, χρη­σι­μο­ποί­η­σαν ακόμα ένα μέτρο, αυτό του «παγώ­μα­τος» ή και τη μείωσης των μισθών. Το 63% των επι­χει­ρή­σεων «πάγωσε» του­λά­χι­στον μία φορά του μισθούς την περίοδο 2010-2013, ενώ το 55% των επι­χει­ρή­σεων ανέφερε ότι προ­χώ­ρησε και σε περι­κο­πές μισθών του­λά­χι­στον μία φορά στην εξε­τα­ζό­μενη περίοδο. Το ποσοστό των επι­χει­ρή­σεων που περιέ­κο­ψαν μισθούς ήταν χαμηλό στην αρχική φάση της κρίσης, 8% το 2010, και στα­διακά αυξή­θηκε σε 18% το 2011 και 35% το 2012, ενώ μειώ­θηκε σε 28% το 2013.

Το θεσμικό πλαίσιο, όπως ανα­φέ­ρουν στις απα­ντή­σεις τους οι επι­χει­ρή­σεις, βοήθησε στην προ­σαρ­μογή της απα­σχό­λη­σης και των μισθών. Συγκε­κρι­μένα, το 63% των επι­χει­ρή­σεων ανα­φέ­ρει ότι κατέστη ευκο­λό­τερη η μείωση των μισθών των ήδη απα­σχο­λου­μέ­νων και το 80% των επι­χει­ρή­σεων ανα­φέ­ρει ότι κατέστη ευκο­λό­τερη η προ­σφορά χαμη­λό­τε­ρων μισθών στους νεο­προ­σλαμ­βα­νο­μέ­νους. Ως προς την προ­σαρ­μογή της απα­σχό­λη­σης, οι μισές επι­χει­ρή­σεις δήλωσαν ότι κατέ­στη­σαν ευκο­λό­τε­ρες οι ατο­μι­κές απο­λύ­σεις και η διευ­θέ­τηση των ωρών εργα­σίας.