Καταιγίδα ειδοποιητηρίων στον Δήμο Ρόδου ανάβει φωτιές για «φέσια» 69 εκατ. ευρώ από 27.000 υπόχρεους!

• Αιφ­νι­δια­στική απο­στολή βεβαιώ­σεων ληξι­πρό­θε­σμων οφειλών εντός εορτών προ­κα­λεί ανα­στά­τωση και θέτει στο προ­σκή­νιο την παρα­γραφή απαι­τή­σεων πριν το 2020 με εύλογα ερω­τή­ματα για την έγκαιρη δια­γραφή και τη θεσμική θωρά­κιση των υπη­ρε­σιών

27.000 δημότες έλαβαν ή θα λάβουν προ­σε­χώς ατομικά ειδο­ποι­η­τή­ρια για παλαιές οφειλές που ο Δήμος σπεύδει να κλείσει πριν από την αλλαγή του έτους. Η έκταση του μέτρου εντυ­πω­σιά­ζει και σοκάρει μαζί.

Απο­τυ­πώ­νε­ται συστη­μα­τική απο­στολή ειδο­ποι­ή­σεων προς τους οφει­λέ­τες, στο φόντο μιας πολυετή εκκρε­μό­τητα ανεί­σπρα­κτων και ληξι­πρό­θε­σμων οφειλών άνω των 69 εκατ. ευρώ που ο Δήμος κουβαλά στα βιβλία του.

Το γεγονός ότι η δια­δι­κα­σία κορυ­φώ­θηκε μέσα στις γιορτές εντεί­νει την κοι­νω­νική ένταση και ανοίγει ένα μεγάλο κεφά­λαιο για την παρα­γραφή και την ορθή διοι­κη­τική πρα­κτική.

Τι συνέβη και γιατί τώρα

Η οικο­νο­μική υπη­ρε­σία έστειλε μαζικά ειδο­ποι­ή­σεις για βεβαιω­μέ­νες οφειλές, ενερ­γο­ποιώ­ντας τους μηχα­νι­σμούς είσπρα­ξης κοντά στη λήξη του οικο­νο­μι­κού έτους. Η κίνηση δεν είναι μεμο­νω­μένη. Στην επίσημη ψηφιακή πύλη του Δήμου περι­γρά­φο­νται οι ηλε­κτρο­νι­κές οδοί ενη­μέ­ρω­σης και πλη­ρω­μής, που διευ­κο­λύ­νουν την είσπραξη.

Όμως άλλο η διευ­κό­λυνση και άλλο η αιφ­νί­δια χιο­νο­στι­βάδα πράξεων που φτάνουν στους πολίτες χωρίς προη­γού­μενη εκκα­θά­ριση των προ­φα­νώς παρα­γε­γραμ­μέ­νων απαι­τή­σεων.

Το κλειδί είναι η παρα­γραφή και η διακοπή της

Στην καρδιά της υπό­θε­σης βρί­σκε­ται η παρα­γραφή των δημο­τι­κών αξιώ­σεων. Η διοί­κηση οφείλει να ξεχω­ρί­ζει δύο κρί­σι­μες φάσεις.

Πρώτον την απο­σβε­στική προ­θε­σμία βεβαί­ω­σης, μέσα στην οποία ο Δήμος πρέπει να δια­πι­στώ­σει και να βεβαιώ­σει τη γέννηση του εσόδου. Δεύ­τε­ρον την παρα­γραφή της είσπρα­ξης μετά τη στενή ταμειακή βεβαί­ωση.

Η δια­δι­κα­σία για τους ΟΤΑ είναι σαφής

Η βεβαί­ωση φόρων τελών δικαιω­μά­των και εισφο­ρών πρέπει να λάβει χώρα μέσα σε 5 έτη από τη λήξη του οικο­νο­μι­κού έτους στο οποίο ανά­γο­νται. Αν παρέλ­θει αυτή η προ­θε­σμία η διοί­κηση δεν έχει πλέον δικαί­ωμα βεβαί­ω­σης. Και για τις ήδη ταμειακά βεβαιω­μέ­νες απαι­τή­σεις η παρα­γραφή της είσπρα­ξης ακο­λου­θεί τις γενικές ρυθ­μί­σεις δημο­σίων εσόδων με συγκε­κρι­μέ­νους τρόπους δια­κο­πής που πρέπει να απο­δει­κνύ­ο­νται με έγκυρες πράξεις κοι­νο­ποι­η­μέ­νες στον οφει­λέτη.

Το ζήτημα των δια­κο­πών της παρα­γρα­φής είναι κρίσιμο. Η νομο­θε­σία για τις χρη­μα­τι­κές απαι­τή­σεις του Δημο­σίου προ­βλέ­πει περιο­ρι­σμέ­νες περι­πτώ­σεις που δια­κό­πτουν την παρα­γραφή και αυτές συν­δέ­ο­νται με ρητές πράξεις όπως νόμιμη κοι­νο­ποί­ηση πράξης βεβαί­ω­σης ή ταμεια­κής όχλησης. Αν τέτοια διακοπή δεν τεκ­μη­ριώ­νε­ται ο χρόνος τρέχει.

Γιατί η περί­ο­δος πριν το 2020 είναι κόκκινη ζώνη

Με δεδο­μέ­νες τις πεντα­ε­τείς απο­σβε­στι­κές προ­θε­σμίες βεβαί­ω­σης και τις ειδικές ρυθ­μί­σεις του συστή­μα­τος είσπρα­ξης δημο­σίων εσόδων, μεγάλο μέρος απαι­τή­σεων που ανά­γο­νται σε έτη πριν το 2020 βρί­σκε­ται σήμερα σε προφανή ζώνη παρα­γρα­φής είτε ως προς τη δυνα­τό­τητα πρω­το­γε­νούς βεβαί­ω­σης είτε ως προς την ταμειακή είσπραξη αν δεν υπάρ­χουν έγκυρες και απο­δε­δειγ­μέ­νες πράξεις δια­κο­πής.

Το Υπουρ­γείο Εσω­τε­ρι­κών έχει κινηθεί τα τελευ­ταία χρόνια προς περιο­ρι­σμό της πολυ­ε­τούς ομηρίας των πολιτών με κατεύ­θυνση την πεντα­ετή παρα­γραφή των οφειλών προς τους Δήμους με μετα­βα­τι­κές ρυθ­μί­σεις.

Όταν η βεβαί­ωση γίνεται πριν τον καθα­ρι­σμό των  λογα­ρια­σμών

Η απο­στολή ειδο­ποι­η­τη­ρίων χωρίς προ­γε­νέ­στερη δια­δι­κα­σία μαζικής δια­γρα­φής παρα­γε­γραμ­μέ­νων απαι­τή­σεων φορ­τώ­νει τον πολίτη με βάρος αντί­στρο­φης από­δει­ξης.

Ο δημότης καλεί­ται να απο­δεί­ξει ότι δεν χρωστά επειδή έχει επέλθει παρα­γραφή, ενώ η διοί­κηση όφειλε να έχει προη­γη­θεί με εκκα­θά­ριση μη εισπρά­ξι­μων αξιώ­σεων και εισα­γωγή του θέματος στα αρμόδια όργανα για απόφαση δια­γρα­φής. Η πρα­κτική αυτή δεν είναι τυπικό ζήτημα.

Ο φόβος ποι­νι­κών ερευνών δεν είναι διοι­κη­τική πολι­τική

Στο παρα­σκή­νιο πλα­νά­ται ο φόβος ότι αν η οικο­νο­μική υπη­ρε­σία αφήσει ανε­νεργά παλαιά χρέη μπορεί να κατη­γο­ρη­θεί για απιστία. Η ανη­συ­χία είναι θεμιτή αλλά δεν πρέπει να οδηγεί σε συλ­λή­βδην εκδό­σεις όχλησης για ποσά που η ίδια η έννομη τάξη θεωρεί πλέον ανε­νεργά. Η ορθή απά­ντηση στην ευθύνη είναι η πλήρης τεκ­μη­ρί­ωση των δια­γρα­φών με νομικό έλεγχο παρα­γρα­φής, με απο­φά­σεις οργάνων που ερεί­δο­νται σε ακριβές χρο­νο­λό­γιο βεβαί­ω­σης και στις πράξεις δια­κο­πής όπου υπάρ­χουν. Η διοί­κηση κρί­νε­ται για τη νομι­μό­τητα της δια­δι­κα­σίας όχι για τον αριθμό των φακέλων που απο­στέλ­λει σε περίοδο εορτών.

Τι οφεί­λουν να κάνουν οι πολίτες τώρα

Η πρώτη ενέρ­γεια είναι ο έγγρα­φος έλεγχος του ιστο­ρι­κού κάθε οφειλής και η κατά­θεση αίτησης δια­γρα­φής για τα παρα­γε­γραμ­μένα ποσά.

Η επί­κληση νομο­λο­γίας και διδα­σκα­λίας γύρω από τις παρα­γρα­φές των δημο­σίων εσόδων θυμίζει ότι η παρα­γραφή δεν είναι χάρη αλλά θεσμική εγγύηση ασφά­λειας δικαίου. Όπου δεν υπάρχει εγκύρως κοι­νο­ποι­η­μένη πράξη μέσα στις νόμιμες προ­θε­σμίες η αξίωση απο­δυ­να­μώ­νε­ται και η διοί­κηση οφείλει να την απο­σύ­ρει.

Το πολι­τικό δια­κύ­βευμα και η ανάγκη θεσμι­κού αυτο­ε­λέγ­χου

Η μαζική απο­στολή ειδο­ποι­η­τη­ρίων μέσα στις γιορτές παράγει εισπρα­κτικό απο­τέ­λε­σμα βρα­χυ­πρό­θε­σμα αλλά δια­κιν­δυ­νεύει κρίσιμη θεσμική ζημία. Όταν ανα­δει­κνύ­ε­ται ότι σημα­ντικό τμήμα των απαι­τή­σεων είναι παρα­γε­γραμ­μένο η αξιο­πι­στία της διοί­κη­σης πλη­γώ­νε­ται και ο δημότης αισθά­νε­ται ότι καλεί­ται να πλη­ρώ­σει ποσά που δεν ισχύουν πλέον.

Η εικόνα αυτή δεν θερα­πεύ­ε­ται με διευ­κο­λύν­σεις πλη­ρω­μής αλλά με δια­φά­νεια και καθαρή προ­τε­ραιο­ποί­ηση. Πρώτα εκκα­θά­ριση παρα­γρα­φών και απο­φά­σεις δια­γρα­φής με πλήρες νομικό σκε­πτικό. Έπειτα στο­χευ­μέ­νες όχλη­σεις για τις ενεργές οφειλές με ανα­λυ­τικό ιστο­ρικό πράξεων δια­κο­πής.