Οταν η Δικαιοσύνη ελέγχει απαξιώνεται, όταν χρειάζεται ως όπλο επιστρατεύεται

Η δημο­τική αρχή απέ­να­ντι στη Δικαιο­σύνη: μια σχέση δύο ταχυ­τή­των • Από τις ειρω­νείες για «υπαλ­λή­λους» της Εισαγ­γε­λίας και το επει­σό­διο στο Δικα­στικό Μέγαρο έως τον καται­γι­σμό μηνύ­σεων • Όταν η εξουσία μηνύει αντί να απαντά, η δημο­κρα­τία λογα­ριά­ζε­ται στα δικό­γραφα • Η δημο­τική αρχή και η ΔΕΥΑΡ μετέ­τρε­ψαν μέσα σε ένα καλο­καίρι τις μηνύ­σεις και τις αγωγές σε μέθοδο πολι­τι­κής επι­βο­λής, σαν η προ­σφυγή στη Δικαιο­σύνη να είναι απο­κλει­στικό τους προ­νό­μιο και σαν η αστική ευγέ­νεια των αντι­δί­κων τους να είναι αδυ­να­μία

Υπάρ­χουν στιγμές στη δημόσια ζωή ενός τόπου που, μεμο­νω­μέ­νες, μοιά­ζουν με παρε­κτρο­πές. Και υπάρ­χουν στιγμές που, όταν τοπο­θε­τη­θούν η μία δίπλα στην άλλη, παύουν να είναι επει­σό­δια και γίνο­νται εικόνα. Η σχέση της δημο­τι­κής αρχής Ρόδου με τη Δικαιο­σύνη ανήκει στη δεύτερη κατη­γο­ρία.

Από τον Σεπτέμ­βριο του 2024 έως τον Ιούλιο του 2026 έχει κατα­γρα­φεί μια αλλη­λου­χία δηλώ­σεων, συμπε­ρι­φο­ρών και δικα­στι­κών πρω­το­βου­λιών που συν­θέ­τουν ένα μοτίβο με εσω­τε­ρική συνέ­πεια. Όταν η Δικαιο­σύνη λει­τουρ­γεί ελεγ­κτικά προς την εξουσία, αντι­με­τω­πί­ζε­ται με ειρω­νεία, απα­ξί­ωση και ανοιχτή αμφι­σβή­τηση. Όταν όμως η εξουσία χρειά­ζε­ται ένα εργα­λείο απέ­να­ντι στην κριτική, η ίδια Δικαιο­σύνη επι­στρα­τεύ­ε­ται πρόθυμα, με μηνύ­σεις, εγκλή­σεις και αξιώ­σεις απο­ζη­μιώ­σεων.

Η κατα­γραφή που ακο­λου­θεί δεν στη­ρί­ζε­ται σε εκτι­μή­σεις αλλά σε δημο­σιευ­μένα γεγο­νότα, με ημε­ρο­μη­νίες, ονόματα και επίσημα έγγραφα. Και ακριβώς επειδή στη­ρί­ζε­ται σε γεγο­νότα, το συμπέ­ρα­σμα στο οποίο κατα­λή­γει δεν μπορεί πλέον να ειπωθεί με μισό­λογα.

Σεπτέμ­βριος 2024: «Ας έρθει στο γραφείο μας η Εισαγ­γε­λέας»

Η πρώτη καθαρή απο­τύ­πωση της στάσης αυτής σημειώ­θηκε στη συνε­δρί­αση λογο­δο­σίας του δημο­τι­κού συμ­βου­λίου στις 11 Σεπτεμ­βρίου 2024, με αντι­κεί­μενο τη δια­χεί­ριση του μετα­να­στευ­τι­κού στο κέντρο της πόλης. Ο δήμαρ­χος κ. Αλέ­ξαν­δρος Κολιά­δης, απα­ντώ­ντας σε ερω­τή­σεις δημο­τι­κών συμ­βού­λων, ανα­φέρ­θηκε δημόσια σε πρό­σκληση της Εισαγ­γε­λέως Πλημ­με­λειο­δι­κών Ρόδου με φράσεις που έμειναν: «Μας κάλεσε η Εισαγ­γε­λέας τη Δευτέρα το πρωί με θέμα το μετα­να­στευ­τικό. Η κυρία Εισαγ­γε­λέας να έρθει στο Δημαρ­χείο μας αν θέλει, κου­ρα­στή­καμε να προ­σπα­θούμε να δίνουμε λύσεις και να μας καλούνε να πούμε τα αυτο­νό­ητα». Στην ίδια συνε­δρί­αση, η κεντρική λιμε­νάρ­χης Ρόδου, η οποία είχε απο­φαν­θεί ότι ο χώρος της Ακα­ντιάς είναι ακα­τάλ­λη­λος για φιλο­ξε­νία μετα­να­στών, χαρα­κτη­ρί­στηκε «υπάλ­λη­λος» που «προ­σπα­θεί να ασκήσει πολι­τική».

Η απά­ντηση της Δικαιο­σύ­νης δεν άργησε ούτε ήταν διφο­ρού­μενη. Με επι­στολή της που δημο­σιο­ποι­ή­θηκε στις 13 Σεπτεμ­βρίου 2024 προς σειρά αρμό­διων αρχών και υπουρ­γείων, η Εισαγ­γε­λέας Πλημ­με­λειο­δι­κών Ρόδου κατέ­στησε σαφές ότι η πρόταση της δημο­τι­κής αρχής για «άτυπη δομή» στο λιμάνι της Ακα­ντιάς «δεν είναι επι­τρε­πτή και συνιστά κατά­φορη παρά­βαση των κεί­με­νων δια­τά­ξεων και φυσικά των ανθρω­πί­νων δικαιω­μά­των», υπεν­θυ­μί­ζο­ντας ότι ανάλογο εγχεί­ρημα στο παρελ­θόν είχε οδη­γή­σει σε εισαγ­γε­λική παραγ­γε­λία εκκέ­νω­σης και προ­κα­ταρ­κτική εξέταση.

Λίγες ημέρες αργό­τερα ήρθε και δεύτερο θεσμικό ράπισμα, από ακόμη υψη­λό­τερα. Με επι­στολή του της 19ης Σεπτεμ­βρίου 2024, ο Πρό­ε­δρος του Γ’ Τμή­μα­τος του Συμ­βου­λίου της Επι­κρα­τείας κ. Διο­μή­δης Κυριλ­λό­που­λος χαρα­κτή­ρισε δηλώ­σεις του κ. Κολιάδη περί δήθεν έκδοσης από­φα­σης επί των εκλο­γι­κών αναι­ρέ­σεων «απο­λύ­τως ψευδείς και ανυ­πό­στα­τες», διευ­κρι­νί­ζο­ντας ότι η υπόθεση τελούσε υπό διά­σκεψη και ότι ουδεμία διαρροή είχε υπάρξει από το Δικα­στή­ριο. Ανώ­τα­τος δικα­στι­κός λει­τουρ­γός διέ­ψευδε εγγρά­φως, με το βαρύ­τερο δυνατό λεξι­λό­γιο.

Ιούνιος 2025: ο Αντει­σαγ­γε­λέας «υπάλ­λη­λος» και η «κυρία Μέρη»

Το επόμενο επει­σό­διο είχε φόντο εορ­τα­στικό. Όταν ο αρμό­διος Αντει­σαγ­γε­λέας Πλημ­με­λειο­δι­κών Ρόδου ζήτησε, στο πλαίσιο των καθη­κό­ντων του, διευ­κρι­νί­σεις για την ύπαρξη άδειας στις μου­σι­κές εκδη­λώ­σεις των Ανθε­στη­ρίων, ο δήμαρ­χος επέλεξε και πάλι τον δρόμο της δημό­σιας απα­ξί­ω­σης. Απο­κά­λεσε τον εισαγ­γε­λικό λει­τουργό «υπάλ­ληλο» που «ενο­χλεί­ται από τη μουσική στις έξι το από­γευμα» και δήλωσε προ­κλη­τικά: «Ας φρο­ντί­σει ο εισαγ­γε­λέας και ο κάθε εισαγ­γε­λέας να κάνει καλά τη δουλειά του, κι ας με καλέσει ο εισαγ­γε­λέας να κατα­θέσω γιατί το είπα αυτό».

Στις ίδιες δηλώ­σεις η τότε προϊ­στά­μενη της Εισαγ­γε­λίας ανα­φέρ­θηκε ως «κυρία Μέρη», με το μικρό της όνομα, από έναν αιρετό που κατ’ επα­νά­ληψη έχει εκφρά­σει τη δυσφο­ρία του όταν συνά­δελ­φοί του δεν τον προ­σφω­νούν με την ιδιό­τητά του. Η αντί­φαση δεν χρειά­ζε­ται σχο­λια­σμό. Ο σεβα­σμός στο αξίωμα απαι­τεί­ται προς τα πάνω και ανα­στέλ­λε­ται προς τα έξω.

Ιούλιος 2025: το επει­σό­διο στο Δικα­στικό Μέγαρο

Στις 8 Ιουλίου 2025 η αντι­πα­ρά­θεση πέρασε από τα λόγια στους δια­δρό­μους της ίδιας της Δικαιο­σύ­νης. Ο δήμαρ­χος μετέβη στο γραφείο της Εισαγ­γε­λέως Πλημ­με­λειο­δι­κών για να δια­μαρ­τυ­ρη­θεί για τις συν­θή­κες κρά­τη­σης ανη­λί­κων που είχαν συλ­λη­φθεί για εμπρη­σμό στην Καλ­λι­θέα και για τη μη επί­σπευση των ανα­κρι­τι­κών δια­δι­κα­σιών. Εκεί βρέθηκε αντι­μέ­τω­πος με τον τακτικό Ανα­κριτή Ρόδου, με τη λογο­μα­χία να ξεφεύ­γει σε τέτοιο βαθμό ώστε να χρεια­στεί η παρέμ­βαση δικα­στι­κού αστυ­νο­μι­κού, ο οποίος απο­μά­κρυνε τον δήμαρχο από το γραφείο, ενώ στην απο­κλι­μά­κωση συνέ­βαλε και ο δικη­γό­ρος κ. Στέλιος Αλε­ξαν­δρής.

Ο δικη­γό­ρος κ. Χρι­στό­δου­λος Μαλια­ρά­κης χαρα­κτή­ρισε δημόσια την παρέμ­βαση «θεσμικό ατόπημα που προ­σβάλ­λει τη θεμε­λιώδη αρχή της ανε­ξαρ­τη­σίας της Δικαιο­σύ­νης» και «επι­κίν­δυνη», σημειώ­νο­ντας ότι ο ανα­κρι­τής «έθεσε τα αυτο­νό­ητα όρια εκεί όπου άλλοι δεί­χνουν να τα έχουν ξεχάσει». Η εικόνα ενός δημάρ­χου που απο­μα­κρύ­νε­ται από εισαγ­γε­λικό γραφείο με τη συν­δρομή δικα­στι­κού αστυ­νο­μι­κού δεν έχει προη­γού­μενο στα τοπικά χρονικά. Ούτε και το μελα­νια­σμένο χέρι του από την πίεση που ασκή­θηκε που κατα­μαρ­τυ­ρεί πως εξε­τράπη η κατά­σταση εντός του γρα­φείου της Εισαγ­γε­λέως.

Ιούλιος 2026: η μετα­στροφή που απο­κά­λυψε τη μέθοδο

Και ενώ επί 2 χρόνια η Δικαιο­σύνη αντι­με­τω­πι­ζό­ταν ως ενο­χλη­τι­κός παρα­τη­ρη­τής, το καλο­καίρι του 2026 ανα­κα­λύ­φθηκε ξαφνικά η χρη­σι­μό­τητά της. Η μετα­στροφή εκδη­λώ­θηκε σε 3 δια­δο­χικά κύματα μέσα σε λιγό­τερο από 2 εβδο­μά­δες. Πρώτο κύμα, η εξαγ­γε­λία της δημο­τι­κής αρχής, διά του γρα­φείου Τύπου, για μήνυση κατά της «δημο­κρα­τι­κής» με αφορμή φωτο­ρε­α­λι­στική εικόνα σε δημο­σί­ευμα της 5ης Ιουλίου 2026, με το επι­χεί­ρημα της βλάβης της του­ρι­στι­κής εικόνας του νησιού. Όχι για ανα­κρί­βεια στα γρα­φό­μενα, όχι για ψευδή γεγο­νότα, αλλά για μια εικόνα που απο­τύ­πωνε συν­θή­κες τις οποίες κάθε περί­πα­τος στην πόλη επι­βε­βαιώ­νει και κάθε πραγ­μα­τική φωτο­γρα­φία που δημο­σιεύ­ε­ται καθη­με­ρινά πιστο­ποιεί.

Δεύτερο κύμα, η πρω­το­βου­λία στη Δημο­τική Επι­χεί­ρηση Ύδρευ­σης Απο­χέ­τευ­σης Ρόδου. Σύμφωνα με πλη­ρο­φο­ρίες της «δημο­κρα­τι­κής», στη συνε­δρί­αση του διοι­κη­τι­κού συμ­βου­λίου της ΔΕΥΑΡ τη Δευτέρα 13 Ιουλίου 2026 τέθηκε εκτός ημε­ρή­σιας διά­τα­ξης, πρόταση να μηνύσει καθένα από τα 11 μέλη του οργάνου ατο­μι­κώς τον περι­φε­ρειάρχη Νοτίου Αιγαίου κ. Γιώργο Χατζη­μάρκο. Για δηλώ­σεις. Για πολι­τικό λόγο αιρετού, δια­τυ­πω­μένο δημόσια στο πλαίσιο ανοι­χτής θεσμι­κής αντι­πα­ρά­θε­σης δύο δημό­σιων φορέων.

Η πρόταση προ­σέ­κρουσε στην άρνηση μελών του ίδιου του συμ­βου­λίου, που ξεκα­θά­ρι­σαν ότι δεν πρό­κει­ται να σύρουν το όνομά τους σε προ­σω­πική δικα­στική περι­πέ­τεια που δεν άνοιξαν τα ίδια. Και επειδή η άρνηση δεν έγινε σεβαστή, ακο­λού­θησε την επομένη έκτακτη τηλε­φω­νική συνε­δρί­αση, χωρίς φυσική παρου­σία, χωρίς συζή­τηση, με το ερώτημα απο­γυ­μνω­μένο σε ένα ξερό ναι ή όχι και το ζητού­μενο μεταλ­λαγ­μένο σε συλ­λο­γική πλέον μήνυση του Δ.Σ.

Τρίτο κύμα, 17 Ιουλίου 2026. Ο κ. Βαγια­νός κατέ­θεσε ενώπιον της Εισαγ­γε­λίας Πλημ­με­λειο­δι­κών Ρόδου έγκληση κατά του πρώην λαϊκού μέλους του Δ.Σ. της ΔΕΥΑΡ κ. Στέργου Στάγκα για συκο­φα­ντική δυσφή­μηση και εξύ­βριση κατ’ εξα­κο­λού­θηση, σε εκτέ­λεση της ομό­φω­νης από­φα­σης 247/2026 της 28ης Απρι­λίου 2026, με αντι­κεί­μενο τις δημό­σιες τοπο­θε­τή­σεις του για την οικο­νο­μική δια­χεί­ριση της επι­χεί­ρη­σης και με επι­φύ­λαξη για αστικές αξιώ­σεις.

Ποι­νι­κο­ποί­ηση της πολι­τι­κής ζωής: ας πούμε τα πράγ­ματα με το όνομά τους

Ποι­νι­κο­ποί­ηση της πολι­τι­κής ζωής δεν σημαί­νει ότι κάποιος ασκεί ένα δικαί­ωμα που του δίνει ο νόμος. Σημαί­νει ότι η άσκηση του δικαιώ­μα­τος αυτού γίνεται συστη­μα­τικά, μαζικά και στο­χευ­μένα ενα­ντίον όσων ασκούν κριτική, με προφανή σκοπό όχι τη δικαί­ωση αλλά τον εκφο­βι­σμό. Σημαί­νει ότι το κόστος της κρι­τι­κής παύει να είναι πολι­τικό και γίνεται προ­σω­πικό, οικο­νο­μικό, δικα­στικό. Ο δημο­σιο­γρά­φος που γράφει, ο αιρετός που δηλώνει, ο σύμ­βου­λος που καταγ­γέλ­λει, όλοι καλού­νται πλέον να υπο­λο­γί­σουν πριν μιλή­σουν όχι αν έχουν δίκιο αλλά αν αντέ­χουν δικη­γό­ρους, προ­θε­σμίες, ακρο­α­τή­ρια και αξιώ­σεις δεκάδων χιλιά­δων ευρώ. Αυτό είναι το πραγ­μα­τικό μήνυμα. Δεν απευ­θυ­νό­ταν στον περι­φε­ρειάρχη, ο οποίος δια­θέ­τει και τα μέσα και τη θεσμική θωρά­κιση να αμυνθεί. Απευ­θυ­νό­ταν σε όλους τους άλλους. Στον επόμενο που θα σκεφτεί να μιλήσει, στο μικρό­τερο μέσο που θα σκεφτεί να γράψει, στον απλό πολίτη που θα σκεφτεί να καταγ­γεί­λει.

Η ειρω­νεία είναι ότι η μέθοδος προ­δί­δει αυτό ακριβώς που επι­χει­ρεί να κρύψει. Η εξουσία που έχει απα­ντή­σεις δεν χρειά­ζε­ται δικό­γραφα. Απαντά. Παρα­θέ­τει στοι­χεία, αντι­κρούει αριθ­μούς, επι­κα­λεί­ται έργο. Η εξουσία που μηνύει για λόγια ομο­λο­γεί ότι τα λόγια την πλη­γώ­νουν περισ­σό­τερο από όσο αντέχει να παρα­δε­χθεί και ότι απά­ντηση επί της ουσίας δεν δια­θέ­τει.

Το προ­νό­μιο που δεν υπάρχει

Πίσω από την τακτική αυτή κρύ­βε­ται όμως και μια βαθύ­τερη πλάνη, που αξίζει να ειπωθεί καθαρά. Όσοι επέ­λε­ξαν τον δρόμο των μαζικών μηνύ­σεων φαί­νε­ται να λει­τουρ­γούν με τη βεβαιό­τητα ότι η προ­σφυγή στη Δικαιο­σύνη είναι δικό τους απο­κλει­στικό προ­νό­μιο. Ότι οι αίθου­σες των δικα­στη­ρίων έχουν μονή κατεύ­θυνση και ότι στη θέση του εγκα­λού­ντος θα κάθο­νται πάντοτε οι ίδιοι και ποτέ οι απέ­να­ντι. Πρό­κει­ται για πλάνη οικτρή. Η Δικαιο­σύνη δεν έχει ιδιο­κτή­τες και τα ένδικα μέσα δεν εκδί­δο­νται με απο­κλει­στι­κό­τητα.

Ό,τι μπορεί να κατα­θέ­σει μια δημο­τική αρχή και μια δημο­τική επι­χεί­ρηση, μπορεί να το κατα­θέ­σει και μια εφη­με­ρίδα, ένας περι­φε­ρειάρ­χης, ένας πρώην σύμ­βου­λος, ένας οποιοσ­δή­ποτε πολίτης που θεωρεί ότι θίγεται από ψευδείς ισχυ­ρι­σμούς, από δημό­σιες απα­ξιώ­σεις, από συμπε­ρι­φο­ρές που έχουν κατα­γρα­φεί με ημε­ρο­μη­νία και ώρα. Αν το μέτρο είναι οι μηνύ­σεις, το μέτρο ισχύει για όλους. Αν η τιμή και η υπόληψη προ­στα­τεύ­ο­νται ποινικά, προ­στα­τεύ­ο­νται και η τιμή και η υπόληψη των δημο­σιο­γρά­φων που στο­χο­ποιού­νται δημόσια, των λει­τουρ­γών που απο­κα­λού­νται «υπάλ­λη­λοι», των μέσων που κατη­γο­ρού­νται ότι δήθεν «ζήτησαν να καλέσει ο εισαγ­γε­λέας» τον δήμαρχο. Το ό,τι η πλευρά που δέχεται επί 2 χρόνια αυτή τη μετα­χεί­ριση δεν έχει αντα­πο­δώ­σει με καται­γι­σμό δικο­γρά­φων δεν οφεί­λε­ται σε αδυ­να­μία. Οφεί­λε­ται σε επιλογή. Και εδώ ακριβώς βρί­σκε­ται η μεγάλη παρε­ξή­γηση.

Η αστική ευγέ­νεια που εξε­λή­φθη ως αδυ­να­μία

Η «δημο­κρα­τική» και όσοι άλλοι βρέ­θη­καν στο στό­χα­στρο της μεθόδου αυτής επέ­λε­ξαν μέχρι σήμερα να απα­ντούν εκεί όπου ανήκει η δημόσια αντι­πα­ρά­θεση: στη δημο­σιό­τητα.

Με ρεπορ­τάζ, με έγγραφα, με ερω­τή­ματα, με κριτική. Επέ­λε­ξαν, δηλαδή, την αστική ευγέ­νεια της δημο­κρα­τίας, που θέλει τις δια­φω­νίες να λύνο­νται με λόγο και όχι με κλη­τή­ρια θεσπί­σματα. Η ευγέ­νεια όμως αυτή φαί­νε­ται πως παρε­ξη­γή­θηκε. Εξε­λή­φθη ως φόβος, ως συμ­μόρ­φωση, ως σιωπηρή αποδοχή ενός καθε­στώ­τος όπου η κριτική τιμο­λο­γεί­ται. Ας λυθεί λοιπόν η παρε­ξή­γηση, μια για πάντα. Η αυτο­συ­γκρά­τηση δεν είναι αδυ­να­μία. Είναι θεσμική ωρι­μό­τητα από την πλευρά εκείνη που, κατά τραγική ειρω­νεία, κατη­γο­ρεί­ται ότι βλάπτει τον τόπο. Και επι­δει­κνύ­ε­ται απέ­να­ντι σε μια δημο­τική αρχή της οποίας η δική της εικόνα στη συνά­ντησή της με τη Δικαιο­σύνη είναι, κυριο­λε­κτικά, ανεκ­δι­ή­γητη. Δήμαρ­χος που εκβάλ­λε­ται από εισαγ­γε­λικό γραφείο με τη συν­δρομή δικα­στι­κού αστυ­νο­μι­κού. Ποιος, αλήθεια, βλάπτει την εικόνα του τόπου;

Η Δικαιο­σύνη σε μια δημο­κρα­τία είναι θερ­μό­με­τρο και εγγυ­η­τής, όχι ρόπαλο και φόβητρο. Όταν μετα­τρέ­πε­ται στο δεύτερο, δεν πλη­γώ­νε­ται μόνο ο εκά­στοτε μηνυό­με­νος. Πλη­γώ­νε­ται η ίδια, γιατί σέρ­νε­ται σε ρόλο που δεν της ανήκει, να διαι­τη­τεύει πολι­τι­κές αντι­πα­ρα­θέ­σεις που όφειλαν να κριθούν στο δημο­τικό συμ­βού­λιο, στον δημόσιο διάλογο και τελικά στην κάλπη.

Όσοι σχε­διά­ζουν τα επόμενα δικό­γραφα ας γνω­ρί­ζουν δύο πράγ­ματα. Πρώτον, ότι ο δρόμος προς τα δικα­στή­ρια είναι αμφί­δρο­μος και ότι η μέχρι σήμερα αυτο­συ­γκρά­τηση όσων στο­χο­ποιού­νται είναι επιλογή που μπορεί ανά πάσα στιγμή να ανα­θε­ω­ρη­θεί, με το ίδιο ακριβώς νομικό οπλο­στά­σιο που εκείνοι εγκαι­νί­α­σαν.

Και δεύ­τε­ρον, ότι στην ιστορία αυτού του τόπου καμία εξουσία δεν κατά­φερε ποτέ να φιμώσει την κριτική με κλη­τή­ρια θεσπί­σματα. Το μόνο που κατά­φε­ραν όσοι το επι­χεί­ρη­σαν ήταν να μείνουν στα πρα­κτικά ως εκείνοι που το επι­χεί­ρη­σαν. Σε αυτά τα πρα­κτικά, το καλο­καίρι του 2026 έχει ήδη κατα­χω­ρη­θεί.