Ο Περιφερειάρχης Νοτίου Αιγαίου Γιώργος Χατζημάρκος εξελέγη ομόφωνα Πρόεδρος της Επιτροπής Νήσων της CPMR

«Πλέον έχουμε στα χέρια μας ένα ισχυρό εφόδιο για να δώσουμε και στην Ευρώπη την ιστο­ρική μάχη για την νησιω­τι­κό­τητα»

 

Ο Περι­φε­ρειάρ­χης Νοτίου Αιγαίου κ. Γιώργος Χατζη­μάρ­κος εξελέγη ομόφωνα Πρό­ε­δρος της Επι­τρο­πής Νήσων του Διευ­ρω­παϊ­κού Δικτύου των Παρά­κτιων Περιο­χών της Ευρώπης (CPMR), στην διάρ­κεια των εργα­σιών της Γενικής Συνέ­λευ­σης της Επι­τρο­πής, που διε­ξά­γο­νται στην Ρόδο, στο ξενο­δο­χείο Rodos Palace, παρό­ντος του κ. Αλέξη Χαρίτση, Υφυ­πουρ­γού Οικο­νο­μίας, Ανά­πτυ­ξης και Του­ρι­σμού, αρμό­διου για θέματα ΕΣΠΑ.

Ανα­φε­ρό­με­νος στην σημασία της ανά­λη­ψης της προ­ε­δρίας για τα νησιά του Νοτίου Αιγαίου, αλλά και γενι­κό­τερα για τις νησιω­τι­κές περιο­χές της Ευρώπης, ο κ. Χατζη­μάρ­κος δήλωσε:

«Η προ­ε­δρία της Επι­τρο­πής Νήσων της CPMR είναι μια θέση που με τιμά ιδιαί­τερα. Τώρα έχουμε την δυνα­τό­τητα να δώσουμε και σε ευρω­παϊκό επίπεδο, την μεγάλη μάχη για τα νησιά μας.  Είναι η μάχη που ξεκι­νή­σαμε κατ’ αρχήν στο εσω­τε­ρικό της χώρας, να απο­τυ­πω­θεί η νησιω­τι­κό­τητα και πέραν των φρα­στι­κών καλών προ­θέ­σεων που δια­χρο­νικά επι­δει­κνύ­ουν όλες οι κυβερ­νή­σεις, σε συγκε­κρι­μέ­νες πολι­τι­κές, οι οποίες να εφαρ­μό­ζο­νται και να παρά­γουν απο­τε­λέ­σματα στη ζωή των νησιω­τών. Πλέον έχουμε την δυνα­τό­τητα,  ως η Περι­φέ­ρεια της Ευρώπης με τον μεγα­λύ­τερο αριθμό νησιών και αμιγώς νησιω­τική, να ανα­δεί­ξουμε και σε ευρω­παϊκό  όλα αυτά τα ζητή­ματα που συν­θέ­τουν το περι­βάλ­λον της νησιω­τι­κής ζωής. 

Ευχα­ρι­στώ όλα τα μέλη της Γενικής Συνέ­λευ­σης και της Επι­τρο­πής Νήσων για την εμπι­στο­σύνη τους στο πρόσωπό μου και πιστεύω ότι η Περι­φέ­ρεια Νοτίου Αιγαίου, με όλα τα ιδιαί­τερα χαρα­κτη­ρι­στικά, που το τελευ­ταίο διά­στημα έχει συγκε­ντρώ­σει, δυστυ­χώς όλα αρνη­τικά, μέσα σε αυτό το ζοφερό περι­βάλ­λον, θα έχει την ευκαι­ρία να ανα­δεί­ξει την θετική πλευρά της εφαρ­μο­γής πολι­τι­κών που μπορούν να δώσουν στα νησιά το μέλλον και την προ­ο­πτική που αξίζουν και να παρά­ξουν απο­τε­λέ­σματα όχι μόνο για τους νησιώ­τες, αλλά για τις χώρες τους και για την Ευρώπη συνο­λικά.

Δια­νύ­ουμε μια περίοδο εξαι­ρε­τικά κρίσιμη, κατά την οποία η χώρα μας καλεί­ται να επι­λέ­ξει τον δρόμο που θα ακο­λου­θή­σει.  Το ίδιο καλεί­ται να κάνει και η Ευρώπη. Μέσα σε αυτό το πλαίσιο, εμείς πρέπει να επα­να­το­πο­θε­τή­σουμε τα νησιά και αυτός είναι ο δικός μας στόχος. Τώρα, έχουμε ένα ακόμη εφόδιο στα χέρια μας για να δώσουμε αυτήν την ιστο­ρική μάχη».

 

Κληθείς ο Περι­φε­ρειάρ­χης Νοτίοιυ Αιγαίου να σχο­λιά­σει τα όσα ανέφερε στην ομιλία του ο κ. Αλέξης Χαρί­τσης, ο οποίος δεσμεύ­τηκε ότι η κυβέρ­νηση,  μέσα από συγκε­κρι­μέ­νες πολι­τι­κές και πρω­το­βου­λίες θα επι­διώ­ξει να άρει τις επι­πτώ­σεις της 6ετούς οικο­νο­μι­κής κρίσης στην οικο­νο­μία και την κοι­νω­νία των νησιών, δήλωσε:

«Δεν αμφι­σβητώ καθόλου τις προ­θέ­σεις του κ. Χαρίτση. Άλλωστε, με τον ίδιο έχουμε μια εξαι­ρε­τικά καλή συνερ­γα­σία, με υψηλό επίπεδο συνεν­νό­η­σης. Από εκεί και πέρα όμως, θέλουμε να δούμε χει­ρο­πια­στά απο­τε­λέ­σματα. Το φθι­νό­πωρο, οπότε θα γίνει η ανα­θε­ώ­ρηση και η ανα­κα­τα­νομή μέρους των πόρων  του τρέ­χο­ντος ΕΣΠΑ, απο­τε­λεί τη χρυσή ευκαι­ρία για την κυβέρ­νηση, να απο­δεί­ξει αυτά που ο κ. Χαρί­τσης περιέ­γραψε. Διότι, είναι εξαι­ρε­τικά υπο­νο­μευ­τικό να δίνουμε την μάχη στις Βρυ­ξέλ­λες για την νησιω­τι­κό­τητα, όταν στο εσω­τε­ρικό της χώρας, η νησιω­τι­κό­τητα είναι κατα­δι­κα­σμένη.  Ο ίδιος ο κ. Χαρί­τσης, πιστεύω ότι θα αντα­πο­κρι­θεί και το φθι­νό­πωρο, θα απο­κα­τα­στα­θεί για το Νότιο Αιγαίο, θεσμικά, νομικά και διοι­κη­τικά, μια αδικία δεκα­ε­τιών».

Για το θέμα αυτό εξάλλου,  ο Περι­φε­ρειάρ­χης θα έχει συνά­ντηση με τον κ. Χαρίτση την προσεχή εβδο­μάδα στο Υπουρ­γείο.

Η Ετήσια Γενική Συνέ­λευση της Επι­τρο­πής των Νησιών της CPMR, με γενικό τίτλο «Ποια είναι η πραγ­μα­τι­κό­τητα και οι ευκαι­ρίες για τα νησιά σε μια Ευρώπη που αλλάζει;» συν­διορ­γα­νώ­νε­ται από την Περι­φέ­ρεια Νοτίου Αιγαίου, την Ανα­πτυ­ξιακή Εται­ρεία της Περι­φέ­ρειας Νοτίου Αιγαίου «Ενερ­γειακή ΑΕ» και την Επι­τροπή Νήσων του Διευ­ρω­παϊ­κού Δικτύου των Παρά­κτιων Περιο­χών της Ευρώπης (CPMR).

Οι εργα­σίες συνε­χί­ζο­νται και ολο­κλη­ρώ­νο­νται αύριο Παρα­σκευή, με  ειδικές συνε­δριά­σεις – στρογ­γυλά τρα­πέ­ζια, ανα­φο­ρικά με την Πολι­τική Συνοχής, τον ρόλο των Κρα­τι­κών Ενι­σχύ­σεων, το Μετα­να­στευ­τικό και την Γαλάζια Ανά­πτυξη,   με την συμ­με­τοχή υψη­λό­βαθ­μων στε­λε­χών των ευρω­παϊ­κών θεσμι­κών οργάνων και της ελλη­νι­κής κυβέρ­νη­σης.

Ειδι­κό­τερα το Μετα­να­στευ­τικό, θα απα­σχο­λή­σει τις εργα­σίες της Γενικής Συνέ­λευ­σης αύριο Παρα­σκευή, με προ­ε­δρεύ­ο­ντα και συντο­νι­στή της ειδικής συνε­δρί­α­σης, τον Περι­φε­ρειάρχη Νοτίου Αιγαίου κ. Γιώργο Χατζη­μάρκο.

Ομι­λη­τής για το ίδιο θέμα θα είναι ο κ. Μανώλης Κεφα­λο­γιάν­νης, Μέλος της Επι­τρο­πής Εξω­τε­ρι­κών Υπο­θέ­σεων του Ευρω­παϊ­κού Κοι­νο­βου­λίου.

Η ομιλία του Περι­φε­ρειάρχη  στην έναρξη των εργα­σιών της Γενικής Συνέ­λευ­σης

Αξιό­τιμε κ. Υπουργέ,

Αγα­πη­τοί Συνά­δελ­φοι,

Αγαπητά μέλη της Επι­τρο­πής Νήσων της CPMR

Αγα­πη­τοί Προ­σκε­κλη­μέ­νοι,

Κυρίες και Κύριοι,

 

Με μεγάλη χαρά σας καλω­σο­ρίζω στην 36η Ετήσια Συνά­ντηση της Επι­τρο­πής Νήσων της Συνόδου των Περι­φε­ρεια­κών Θαλασ­σίων Περιο­χών της Ευρώπης (Conference of Peripheral Maritime Regions of Europe), εδώ, στην νοτιο­α­να­το­λική άκρη της Ευρώπης, στο νησί της Ρόδου, το οποίο απο­τε­λεί το σημείο συνά­ντη­σης μακραί­ω­νων ιστο­ρι­κών δια­δρο­μών και πολι­τι­σμι­κών εξε­λί­ξεων παγκο­σμίου εμβέ­λειας, μια γέφυρα μεταξύ Δύσης και Ανα­το­λής. Η Ρόδος συμ­βο­λί­ζει μέσα από την πορεία της στο χρόνο την αέναη προ­σπά­θεια κάθε νησιού για ευη­με­ρία και πρόοδο, για ειρη­νική συνύ­παρξη και προκοπή, για οικο­νο­μική και κοι­νω­νική συνοχή και αλλη­λεγ­γύη, για εξω­στρεφή δυνα­μική και ανα­πτυ­ξιακή παρου­σία. Και για το λόγο αυτό εκτιμώ ότι απο­τε­λεί μια από τις πλέον χαρα­κτη­ρι­στι­κές νησιω­τι­κές παρου­σίες που εκφρά­ζουν τις περιοχές-μέλη της CPMR.

 

Συνα­ντιό­μα­στε σήμερα, σε μια πολύ δύσκολη συγκυ­ρία, τόσο για την Ευρώπη, όσο και για τις επι­μέ­ρους περι­φέ­ρειες της. Η πρό­σφατη οικο­νο­μική κρίση έχει αφήσει πολύ έντονα τα σημάδια της στον κοι­νω­νικό και οικο­νο­μικό ιστό, τόσο σε ευρω­παϊκό, όσο και σε εθνικό και περι­φε­ρειακό επίπεδο. Ιδίως για τα νησιά, οι τρεις κατη­γο­ρίες παρα­γό­ντων που και η Ευρω­παϊκή Ένωση έχει ανα­γνω­ρί­σει ως βασικά αίτια υστέ­ρη­σης της ανα­πτυ­ξια­κής δυνα­μι­κής τους, ανα­δεί­χθη­καν με τον πιο επώδυνο για τα νησιά τρόπο, κατά την τελευ­ταία περίοδο.

 

Πρώτον, η ύπαρξη φυσικών εμπο­δίων που απορ­ρέ­ουν από τη νησιω­τική φύση των περιο­χών μας δημιουρ­γούν ιδιαί­τερα απαι­τη­τι­κές και δύσκο­λες συν­θή­κες όχι μόνο για την επι­χει­ρη­μα­τι­κό­τητα ως βασικό πυρήνα της πραγ­μα­τι­κής οικο­νο­μίας αλλά και για την απλή καθη­με­ρινή δια­βί­ωση των νησιω­τών. Θα επι­κα­λε­στώ ως παρά­δειγμα την μαρ­τυ­ρία των συμπα­τριω­τών μου νησιω­τών του Νότιου Αιγαίου και την προ­σω­πική μου εμπει­ρία, καθώς συχνά βιώ­νουμε κατα­στά­σεις πραγ­μα­τι­κού απο­κλει­σμού, όπως είναι η αδυ­να­μία μετα­κί­νη­σης ή μετα­φο­ράς προ­σώ­πων και αγαθών λόγω δυσμε­νών και­ρι­κών συν­θη­κών που πραγ­μα­τικά μας καθη­λώ­νουν.

 

Δεύ­τε­ρον, οι ανθρω­πο­γε­νείς παρεμ­βά­σεις που συνί­στα­νται συνήθως σε πολι­τι­κές επι­λο­γές και οικο­νο­μι­κές ενέρ­γειες σε ευρω­παϊκό, εθνικό και περι­φε­ρειακό επίπεδο, τόσο στην δημόσια όσο και στην ιδιω­τική σφαίρα, δια­μορ­φώ­νουν ένα πολύ ασφυ­κτικό περι­βάλ­λον για τη ζωή στα νησιά, καθώς δημιουρ­γού­νται επι­βα­ρύν­σεις που πλήτ­τουν το παρόν και υπο­θη­κεύ­ουν το μέλλον των νησιω­τι­κών περιο­χών. Η πρό­σφατη εμπει­ρία μας στο Νότιο Αιγαίο με απο­φά­σεις της Ελλη­νι­κής Κυβέρ­νη­σης που αφορούν την κατάρ­γηση των μειω­μέ­νων συντε­λε­στών ΦΠΑ που ίσχυαν στην περιοχή από την αρχική καθιέ­ρωση του καθε­στώ­τος ΦΠΑ στην Ελλάδα, την αύξηση των συντε­λε­στών του ΦΠΑ στον του­ρι­σμό που απο­τε­λεί τη βασική πλου­το­πα­ρα­γω­γική πηγή της περιο­χής μας, την προ­ω­θού­μενη καθιέ­ρωση τέλους δια­νυ­κτέ­ρευ­σης στις ξενο­δο­χεια­κές μονάδες, δημιουρ­γώ­ντας έτσι συν­θή­κες φορο­λο­γι­κής ασφυ­ξίας, μας έχει κατα­δεί­ξει ότι τα νησιά δεν απο­τε­λούν όχι απλώς παρά­με­τρο αλλά ούτε καν θεω­ρη­τική πτυχή στην πολι­τική σκέψη των ιθυ­νό­ντων.

 

Τρίτον, οι εξε­λί­ξεις στο διεθνές οικο­νο­μικό και όχι μόνο περι­βάλ­λον και την ευρύ­τερη επι­χει­ρη­μα­τική δρα­στη­ριό­τητα, έχουν δρα­μα­τική επί­πτωση στην προ­σπά­θεια των νησιω­τών να αυξή­σουν το δια­θέ­σιμο εισό­δημα τους και να βελ­τιώ­σουν το επίπεδο δια­βί­ω­σης τους. Οι επι­πτώ­σεις του πολέμου στη Συρία και στην ευρύ­τερη περιοχή και το συνα­κό­λουθο κύμα προ­σφύ­γων που έπληξε τα νησιά μας τον τελευ­ταίο χρόνο έχουν δημιουρ­γή­σει πολλά προ­βλή­ματα (οικο­νο­μικά, κοι­νω­νικά, ανθρω­πι­στικά) για τα οποία μόνο η υπερ­προ­σπά­θεια των νησιω­τών έχει κατα­στή­σει εφικτή τη δια­χεί­ριση τους, σε τοπικό και περι­φε­ρειακό επίπεδο, καθώς η επίλυση τους είναι θέμα που ανά­γε­ται σε εθνικό, υπε­ρε­θνικό και διεθνές επίπεδο.

 

Γνω­ρί­ζουμε όλοι πολλοί καλά ότι οι παρά­γο­ντες αυτοί έχουν τεθεί κατ’ επα­νά­ληψη υπόψιν των ευρω­παϊ­κών οργάνων ώστε να δια­μορ­φω­θεί, να υιο­θε­τη­θεί και να εφαρ­μο­στεί μια πολι­τική υπο­στή­ρι­ξης της νησιω­τι­κό­τη­τας, σύμφωνα και με τις επι­τα­γές του άρθρου 174 της Συν­θή­κης για τη Λει­τουρ­γία της Ευρω­παϊ­κής Ένωσης. Η μέχρι σήμερα αντα­πό­κριση που υπάρχει δεν είναι ικα­νο­ποι­η­τική για εμάς που ζούμε την καθη­με­ρι­νό­τητα της νησιω­τι­κής ζωής, τις δυσκο­λίες της και τις απαι­τή­σεις της. Η ίδια η Ευρω­παϊκή Επι­τροπή παρα­δέ­χε­ται ότι από τις προ­α­να­φερ­θεί­σες τρεις κατη­γο­ρίες παρα­γό­ντων που επι­δρούν στη ζωή των νησιω­τών, δια­μορ­φώ­νο­ντας τις συν­θή­κες δια­βί­ω­σης τους, έχει τύχει προ­σο­χής στο σχε­δια­σμό των αρμο­δίων της ΕΕ (Επι­τροπή, Συμ­βού­λιο, Κοι­νο­βού­λιο) κυρίως η δεύτερη κατη­γο­ρία, καθώς η επι­κρα­τούσα αντί­ληψη είναι να υπάρξει μια «απο­ζη­μιω­μα­τι­κού» χαρα­κτήρα πολι­τική, στη λογική του ισο­δυ­νά­μου, που να παρέχει οικο­νο­μι­κές ενι­σχύ­σεις, με απλή «ανα­γνώ­ριση» της ανάγκης να λαμ­βά­νο­νται υπόψιν οι ιδιαι­τε­ρό­τη­τες των νησιω­τι­κών περιο­χών.

 

Οφείλω να κατα­θέσω τον προ­βλη­μα­τι­σμό μου, για να μην πω την απο­γο­ή­τευση μου, για την κατά­σταση αυτή. Μου δημιουρ­γεί­ται η αίσθηση ότι η προ­σέγ­γιση αυτή εξε­τά­ζει τη νησιω­τι­κό­τητα ως μια ιδιαί­τερη μειο­νε­ξία, μια ιδιό­μορφη «ανα­πη­ρία», την οποία επειδή δεν μπορεί κάποιος να τη θερα­πεύ­σει, απλώς παρέχει πόρους (και θα μιλή­σουμε για το αν αυτοί επαρ­κούν) για να απο­ζη­μιώ­σει τους νησιώ­τες για τα προ­βλή­ματα που η νησιω­τική φύση της περιο­χής τους προ­κα­λεί στη ζωή τους.

 

Στο πλαίσιο της CPMR έχουμε κατ’ επα­νά­ληψη συζη­τή­σει το ζήτημα της προ­ώ­θη­σης της νησιω­τι­κό­τη­τας και της ανά­δει­ξης της σε βασικό σημείο της πολι­τι­κής ατζέ­ντας σε επίπεδο Ευρω­παϊ­κής Ένωσης. Εκτιμώ ότι πλέον πρέπει να κάνουμε το επόμενο βήμα και να δια­μορ­φώ­σουμε μια κλι­μα­κού­μενη πολι­τική προ­σέγ­γιση η οποία θα μας δώσει τη δυνα­τό­τητα όχι απλώς να κατα­στρώ­σουμε μια στρα­τη­γική νησιω­τι­κό­τη­τας αλλά και να την υλο­ποι­ή­σουμε στα­διακά σε βρα­χυ­πρό­θε­σμο, μεσο­πρό­θε­σμο και μακρο­πρό­θε­σμο επίπεδο.

 

Ο βασικός στρα­τη­γι­κός μας στόχος είναι να κατα­στεί σαφής η ανάγκη ανά­δει­ξης της νησιω­τι­κό­τη­τας ως μιας ιδιαί­τε­ρης συν­θή­κης με μόνιμα χαρα­κτη­ρι­στικά, γεω­γρα­φι­κού χαρα­κτήρα, τα οποία έχουν άμεση επί­πτωση σε βασι­κούς συντε­λε­στές ανα­πτυ­ξια­κής δυνα­μι­κής όπως είναι η παρα­γω­γι­κό­τητα και η αντα­γω­νι­στι­κό­τητα των νησιών.

 

Η επί­τευξη αυτού του στόχου εξαρ­τά­ται από την υλο­ποί­ηση συγκε­κρι­μέ­νων επι­λο­γών.

 

Η πρώτη είναι η προ­ώ­θηση της πρό­τα­σης της CPMR για την υιο­θέ­τηση επι­πλέον δεικτών μέτρη­σης των κοι­νω­νι­κών και οικο­νο­μι­κών δεδο­μέ­νων των νησιω­τι­κών περιο­χών. Ήδη έχει αρχίσει η σχετική συζή­τηση στην Ευρω­παϊκή Επι­τροπή και εκτι­μούμε ότι ορι­σμέ­νοι από τους Δείκτες Περι­φε­ρεια­κής Αντα­γω­νι­στι­κό­τη­τας μπορούν να είναι χρή­σι­μοι προς αυτή την κατεύ­θυνση. Στο Νότιο Αιγαίο έχουμε ήδη βιώσει την «αδικία» της χρήσης μόνο του ΑΕΠ ως δείκτη οικο­νο­μι­κής επί­δο­σης, καθώς η μονο­διά­στατη απο­τύ­πωση που επι­τρέ­πει αυτός ο δείκτης είχε ως συνέ­πεια την κατα­γραφή της Περι­φέ­ρειας Νοτίου Αιγαίου, σε δεδο­μένη χρονική στιγμή (2009), ως μια από τις πλέον ανε­πτυγ­μέ­νες περι­φέ­ρειες της ΕΕ, και την συνα­κό­λουθη μείωση των δια­θε­σί­μων πόρων από τα Διαρ­θρω­τικά Ταμεία της ΕΕ. Το σφάλμα αυτής της απο­τύ­πω­σης κατα­δεί­χθηκε όταν με βάση τον ίδιο δείκτη, σε μετα­γε­νέ­στερη χρονική στιγμή (2014), ήτοι μετά την οικο­νο­μική κρίση, η Περι­φέ­ρεια Νοτίου Αιγαίου εμφα­νί­ζει μια μείωση του ΑΕΠ της κατά ποσοστό άνω του 30%, κάτι που ανα­δει­κνύει ότι η βιω­σι­μό­τητα των κατα­τά­ξεων των περι­φε­ρειών με βάση μόνο το ΑΕΠ έχει σοβαρά μειο­νε­κτή­ματα.

 

Μια δεύτερη, εξίσου σημα­ντική, επιλογή είναι η εμβά­θυνση της εται­ρι­κής σχέσης, δηλαδή η ενί­σχυση της συνερ­γα­σίας των αρχών των νησιω­τι­κών περι­φε­ρειών τόσο με τις κεντρι­κές εθνικές αρχές όσο και με τα ευρω­παϊκά θεσμικά όργανα. Τα στοι­χεία που έχουμε στη διάθεση μας δεί­χνουν μια δια­κύ­μανση μεταξύ των κρατών μελών προς αυτή τη κατεύ­θυνση, με τη Ελλάδα, π.χ., αν και χώρα με έντονο νησιω­τικό στοι­χείο, να μην έχει υιο­θε­τή­σει μια τέτοια προ­σέγ­γιση παρά μόνο σε τυπικό/δια­δι­κα­στικό (για να μην πω «φορ­μα­λι­στικό») επίπεδο. Είναι ζητού­μενο η συνερ­γα­σία εθνικών και περι­φε­ρεια­κών αρχών να γίνει πιο ουσια­στική. Και προς αυτή την κατεύ­θυνση, πολύ σημα­ντικό στοι­χείο θα ήταν η δέσμευση, εκ μέρους των εθνικών αρχών, συγκε­κρι­μέ­νου ύψους πόρων που λαμ­βά­νουν από τα Διαρ­θρω­τικά Ταμεία της ΕΕ να κατευ­θυν­θούν προς την υπο­στή­ριξη των νησιών να αντι­με­τω­πί­σουν τις προ­κλή­σεις που έχουν μπροστά τους. Όσο για τη εμβά­θυνση της εται­ρι­κής σχέσης σε επίπεδο ΕΕ, η συνερ­γα­σία των αρχών των νησιω­τι­κών περιο­χών με τα θεσμικά όργανα της ΕΕ θα απο­κτούσε σίγουρα άλλη δυνα­μική εάν η Ευρω­παϊκή Επι­τροπή δεχόταν να κατα­στή­σει τη νησιω­τι­κό­τητα (και δη την προ­α­γωγή της) ως όρο/κρι­τή­ριο για την εφεξής έγκριση επι­χει­ρη­σια­κών προ­γραμ­μά­των που υπο­βάλ­λουν τα κράτη μέλη. Επι­πλέον οι αρμό­διες υπη­ρε­σίες της Επι­τρο­πής (DG Regio) θα μπο­ρού­σαν να εκπο­νή­σουν, σε συνερ­γα­σία με τις περι­φε­ρεια­κές αρχές των νησιω­τι­κών περιο­χών της ΕΕ ένα ειδικό πρό­γραμμα στή­ρι­ξης και­νο­τό­μων δράσεων στα νησιά, οι οποίες θα εστιά­ζουν στην ανα­κού­φιση των νησιω­τών από τα προ­βλή­ματα που αντι­με­τω­πί­ζουν, είτε αυτά έχουν φυσική προ­έ­λευση είτε ανθρω­πο­γενή. Σημα­ντικό βήμα προς αυτή την κατεύ­θυνση μπορεί να είναι η δημιουρ­γία ειδικής μονάδας εντός της Ευρω­παϊ­κής Επι­τρο­πής που να είναι το σημείο ανα­φο­ράς των σχε­τι­κών ενερ­γειών της σε υπη­ρε­σιακό επίπεδο.

 

Η τρίτη επιλογή θα είναι η προ­ώ­θηση της θέσης να κατα­στεί άμεσα εφαρ­μο­στέα η ρήτρα νησιω­τι­κό­τη­τας του άρθρου 174 της Συν­θή­κης για τη Λει­τουρ­γία της ΕΕ. Γνω­ρί­ζουμε τη δυσκο­λία επί­τευ­ξης ενός τόσο καίριου στόχου, δεδο­μέ­νης και της διστα­κτι­κό­τη­τας που έχει επι­δεί­ξει ακόμη και το Δικα­στή­ριο της ΕΕ προς αυτή την κατεύ­θυνση, μην έχοντας ανα­γνω­ρί­σει ακόμη άμεσο απο­τέ­λε­σμα, δηλαδή δυνα­τό­τητα άμεσης επί­κλη­σης, σε αυτή τη διάταξη. Θα μπο­ρούσε να εξε­τα­στεί όμως το ενδε­χό­μενο να θεω­ρού­νται οι νησιω­τι­κές περιο­χές, στο πλαίσιο της Πολι­τι­κής Συνοχής, ως λιγό­τερο ανε­πτυγ­μέ­νες περιο­χές.

 

Σε αρκετές από αυτές τις επι­λο­γές υπάρχει δημο­σιο­νο­μικό κόστος. Και αυτό απο­τε­λεί ικανό λόγο οι εθνικές κυβερ­νή­σεις στα κράτη μέλη να είναι ιδιαί­τερα επι­φυ­λα­κτι­κές εως αρνη­τι­κές. Όμως αυτό είναι ένα ζήτημα που τίθεται σε λάθος βάση. Οι πόροι για την Πολι­τική Συνοχής κατα­νέ­μο­νται σε επίπεδο δημο­σιο­νο­μι­κών προ­ο­πτι­κών. Οι νησιω­τι­κές περιο­χές δεν ζητούν αύξηση αυτών των πόρων. Αυτό που ζητούμε είναι μεγα­λύ­τερο ποσοστό συμ­με­το­χής ως δικαιού­χοι στους ήδη κατα­νε­μη­μέ­νους πόρους.

 

Τέλος, θα ήθελα να κάνω και μια αναφορά στο μετα­να­στευ­τικό, αν και θα έχουμε την ευκαι­ρία να ανα­λύ­σουμε το ζήτημα αυτό αύριο.

 

Γνω­ρί­ζουμε πολύ καλά ότι παρά τις περί του αντι­θέ­του εκτι­μή­σεις που δια­τυ­πώ­νο­νται, το ζήτημα της παρά­τυ­πης μετα­νά­στευ­σης δεν έχει τελειώ­σει. Η συμ­φω­νία μεταξύ ΕΕ και Τουρ­κίας, πέρα από τις ενστά­σεις που μπορεί να έχει κάποιος ως προς το περιε­χό­μενο της, σε καμία περί­πτωση δεν απο­τε­λεί συστη­μική λύση αλλά απο­σπα­σμα­τική ενέρ­γεια για συγκε­κρι­μένη κατά­σταση. Θεω­ρούμε απα­ραί­τητη μια πιο συνο­λική λύση που θα περι­λαμ­βά­νει τη ρύθμιση ζητη­μά­των επα­να­προ­ώ­θη­σης και επα­να­το­πο­θέ­τη­σης προ­σφύ­γων, χορή­γη­σης ανθρω­πι­στι­κής βίζας, ανα­θε­ώ­ρηση του Κανο­νι­σμού «Δου­βλίνο ΙΙ», κλπ. Η πραγ­μα­τι­κό­τητα απέ­δειξε ότι οι περι­φε­ρεια­κές αρχές στις νησιω­τι­κές περιο­χές έχουν να δια­δρα­μα­τί­σουν κρίσιμο ρόλο στη δια­χεί­ριση των προ­σφυ­γι­κών ροών, συνεπώς η ανα­γνώ­ριση τους από την ΕΕ ως βασικών συντε­λε­στών στην υλο­ποί­ηση άμεσων δράσεων και δια­χεί­ριση πόρων από τα σχετικά χρη­μα­το­δο­τικά μέσα (π.χ. Ταμείο Ασύλου) είναι πολύ σημα­ντική. Και εδώ η εμβά­θυνση της εται­ρι­κής σχέσης είναι πολύ κρίσιμη παρά­με­τρος.

 

Κυρίες και Κύριοι,

 

Στην Ελλάδα έχουμε μια φράση: «Φτωχός Συγ­γε­νής». Μέχρι σήμερα, πολλές από τις επι­λο­γές που έχουν γίνει τόσο σε ευρω­παϊκό επίπεδο, αλλά και σε εθνικό επίπεδο (μιλάω για την Ελλάδα) έχουν κατα­δεί­ξει ότι τα νησιά θεω­ρού­νται ως φτωχοί συγ­γε­νείς, τελώ­ντας σε ορι­σμέ­νες περι­πτώ­σεις υπό καθε­στώς διωγμού.  Εμείς οι νησιώ­τες είμαστε περή­φα­νοι άνθρω­ποι, αισιό­δο­ξοι και εργα­τι­κοί. Ξέρουμε τις αντι­ξο­ό­τη­τες του τόπου μας, τις δυσκο­λίες και τα προ­βλή­ματα. Αυτό που ζητάμε είναι ισότιμη μετα­χεί­ριση με όλες τις άλλες περιο­χές. Η Ευρώπη έχει χτιστεί πάνω στην ιδέα της ισό­τη­τας, της αλλη­λεγ­γύης και της συνοχής. Τα νησιά απο­τε­λούν το πιο κρίσιμο πεδίο δοκιμής αυτών των αρχών. Και αυτό καλού­μα­στε να πετύ­χουμε. Με αυτές τις σκέψεις, σας καλω­σο­ρίζω και πάλι στη Ρόδο και είμαι σίγου­ρος ότι θα έχουμε ένα διήμερο κρί­σι­μων, χρή­σι­μων και παρα­γω­γι­κών εργα­σιών.

 

Σας ευχα­ρι­στώ.