Ερευνα: Ενας στους 4 θανάτους από τροχαία οφείλεται στο αλκοόλ

Περ­πα­τού­σαν μαζί με το 2χρονο αγοράκι τους στη Θέρμη Θεσ­σα­λο­νί­κης όταν ξαφνικά ένας 46χρονος οδηγός τους παρέ­συρε. Το ζευγάρι εξα­κο­λου­θεί να νοση­λεύ­ε­ται σε κρίσιμη κατά­σταση –στη γυναίκα πραγ­μα­το­ποι­ή­θηκε επέμ­βαση για τον τερ­μα­τι­σμό της κύησης–, ενώ το δίχρονο αγόρι τους έλαβε εξι­τή­ριο από την Παι­δο­χει­ρουρ­γική Κλινική του νοσο­κο­μείου «Παπα­γε­ωρ­γίου». Ενα­ντίον του ήδη προ­φυ­λα­κι­σμέ­νου 46χρονου που κατη­γο­ρεί­ται ότι οδη­γούσε υπό την επήρεια αλκοόλ, ασκή­θηκε ποινική δίωξη σε βαθμό κακουρ­γή­μα­τος. Είναι αξιο­ση­μεί­ωτο πως ο συγκε­κρι­μέ­νος, από το 2007 έως το 2020, είχε εντο­πι­στεί άλλες πέντε φορές να οδηγεί υπό την επήρεια αλκοόλ.

Δυστυ­χώς, δεν πρό­κει­ται για πρω­το­φανή είδηση. Σύμφωνα με φετινή έκθεση της Ευρω­παϊ­κής Επι­τρο­πής, περίπου το 25% του συνόλου των θανάτων από τροχαία στις χώρες της Ε.Ε. –και στην Ελλάδα–σχε­τί­ζο­νται με το αλκοόλ. Η δρα­στική μείωση των τρο­χαίων δυστυ­χη­μά­των εξαι­τίας του αλκοόλ εξα­κο­λου­θεί να φαντά­ζει ένας μακρι­νός στόχος.

Εως και 20 φορές υψη­λό­τε­ρος κίν­δυ­νος σύγκρου­σης

Βάσει της επί­μα­χης έρευνας της Ευρω­παϊ­κής Επι­τρο­πής, ο κίν­δυ­νος σύγκρου­σης για τους οδηγούς με συγκέ­ντρωση αλκοόλ στο αίμα 0,5 γραμ­μά­ριο ανά λίτρο αίματος, εκτι­μά­ται ότι είναι 1,4 φορές υψη­λό­τε­ρος από εκείνον ενός νηφά­λιου οδηγού. Οταν η συγκέ­ντρωση αλκοόλ στο αίμα είναι διπλά­σια, τότε ο κίν­δυ­νος σύγκρου­σης εκτι­μά­ται ότι είναι σχεδόν πέντε φορές υψη­λό­τε­ρος, ενώ σε περί­πτωση που η συγκέ­ντρωση αλκοόλ ανέρ­χε­ται σε 1,5 γ/Λ αίματος, τότε ο κίν­δυ­νος σύγκρου­σης είναι 20 φορές υψη­λό­τε­ρος από ενός νηφά­λιου οδηγού.

Σύμφωνα με την έκθεση, υπο­λο­γί­ζε­ται πως οι οδηγοί δια­νύ­ουν περίπου το 1,5-2% των χιλιο­μέ­τρων στους δρόμους της Ε.Ε. υπό την επήρεια αλκοόλ.

Στην Ελλάδα όπως και στην πλειο­νό­τητα των χωρών υπο­λο­γί­ζε­ται πως περίπου το 23-25% των θανα­τη­φό­ρων οδικών ατυ­χη­μά­των σχε­τί­ζο­νται με την οδήγηση υπό την επήρεια αλκοόλ.

Κάτι θετικό σύμφωνα με την ίδια έκθεση, είναι ότι από το 2011 έως το 2021, οι σχε­τι­ζό­με­νοι με το αλκοόλ θάνατοι από τροχαία δυστυ­χή­ματα μειώ­θη­καν στην Ε.Ε. κατά 37%. Το αντί­στοιχο ποσοστό μείωσης των άλλων αιτιών που οδή­γη­σαν σε θάνατο από τροχαία δυστυ­χή­ματα, ανήλθε στο 30%.

Βάσει στοι­χείων που συγκέ­ντρωσε το Ευρω­παϊκό Συμ­βού­λιο Ασφά­λειας Μετα­φο­ρών (ETSC), ο πραγ­μα­τι­κός αριθμός των θανάτων που σχε­τί­ζο­νται με το αλκοόλ στην Ελλάδα παρα­μέ­νει άγνω­στος λόγω της έλλει­ψης συστη­μα­τι­κών ελέγχων σε σημεία σύγκρου­σης. Παρ’ όλα αυτά, όπως σημειώ­νε­ται, στην Ελλάδα «υπο­λο­γί­ζε­ται ότι όπως και στην πλειο­νό­τητα των χωρών, περίπου το 23-25% των θανα­τη­φό­ρων οδικών ατυ­χη­μά­των σχε­τί­ζο­νται με την οδήγηση υπό την επήρεια αλκοόλ». Το ETSC υπο­λο­γί­ζει πως θα μπο­ρού­σαν να απο­φευ­χθούν περίπου 6.500 θάνατοι ετησίως στην Ε.Ε., εφόσον τηρού­νταν τα όρια ανα­φο­ρικά με τη χρήση αλκοόλ.

«Το ζήτημα είναι η τήρηση των ποινών και των ορίων»

Σύμφωνα με όσα σχο­λί­ασε στην «Κ» ο Στέλιος Ευστα­θιά­δης, συγκοι­νω­νιο­λό­γος, παρα­τη­ρη­τής του Δείκτη Οδικής Ασφά­λειας (PIN) και συνερ­γά­της του Ινστι­τού­του Οδικής Ασφά­λειας «Παύλος Μυλωνάς», «το αλκοόλ επη­ρε­ά­ζει υπερ­βο­λικά τον κίνδυνο πρό­σκρου­σης. Σε συγκε­κρι­μένα όρια, σε οδηγεί σε μια κατά­σταση ευθυ­μίας και μη ακριβή αίσθηση της πραγ­μα­τι­κό­τη­τας, η οποία σε ωθεί να ανα­πτύσ­σεις μεγα­λύ­τερη ταχύ­τητα. Παράλ­ληλα, ο κίν­δυ­νος πρό­σκρου­σης αυξά­νε­ται επειδή ο οδηγός δεν έχει τους κατάλ­λη­λους χρόνους αντί­δρα­σης».

Οι ποινές που προ­βλέ­πο­νται είναι αυστη­ρές ακο­λου­θώ­ντας τους ευρω­παϊ­κούς μέσους όρους. Το ζήτημα είναι η τήρηση των ποινών και των ορίων καθώς και η διαρκής αστυ­νό­μευση.

Ανα­φο­ρικά με τις ποινές που προ­βλέ­πο­νται για την οδήγηση υπό την επήρεια αλκοόλ, ο κ. Ευστα­θιά­δης σημεί­ωσε ότι «είναι αυστη­ρές, ακο­λου­θώ­ντας τους ευρω­παϊ­κούς μέσους όρους. Αυτό αφορά και τις ποινές που προ­βλέ­πουν αφαί­ρεση διπλώ­μα­τος. Το ζήτημα είναι η τήρηση των ποινών και των ορίων καθώς και η διαρκής αστυ­νό­μευση. Το τελευ­ταίο χρονικό διά­στημα υπάρ­χουν στο­χευ­μέ­νοι έλεγχοι και δράσεις από την Τροχαία. Η εκτί­μησή μου όμως είναι ότι θα πρέπει να εντα­θούν ακόμη περισ­σό­τερο, προ­κει­μέ­νου να εξα­λει­φθεί η απειλή από αυτούς τους οδηγούς».

Σημειώ­νε­ται πως σύμφωνα με στοι­χεία της Τρο­χαίας, το 2019 κατα­γρά­φη­καν 31.557 παρα­βά­σεις οδή­γη­σης υπό την επήρεια αλκοόλ, και 19.096 αντί­στοι­χες παρα­βά­σεις το 2020. Παράλ­ληλα, η Ευρω­παϊκή Επι­τροπή σημειώ­νει ότι η Ελλάδα συγκα­τα­λέ­γε­ται στις 8 χώρες, όπου έπειτα από τυχαί­ους ελέγ­χους δια­πι­στώ­θηκε ότι ένα ποσοστό άνω του 97% των οδηγών δεν είχαν ξεπε­ρά­σει το όριο συγκέ­ντρω­σης αλκοόλ στο αίμα.

Αλκο­τέστ σε τροχαία δυστυ­χή­ματα

Σύμφωνα με στα­τι­στικά στοι­χεία της ΕΛΣΤΑΤ για το 2022, από το σύνολο των 13.279 παθό­ντων οδηγών που ενε­πλά­κη­σαν σε τροχαίο ατύχημα, πραγ­μα­το­ποι­ή­θηκε αλκο­τέστ με λήψη αίματος σε 1.927 εξ αυτών. Οπως προ­έ­κυψε, 240 από αυτούς τους οδηγούς είχαν ξεπε­ρά­σει το όριο του 0,5 γραμ­μα­ρίου οινο­πνεύ­μα­τος ανά λίτρο αίματος, ενώ σε 1.026 περι­πτώ­σεις το απο­τέ­λε­σμα του αλκο­τέστ είναι άγνωστο.

Τα πιο πρό­σφατα στοι­χεία ανα­φο­ρικά με τα απο­τε­λέ­σματα των αλκο­τέστ που σημειώ­θη­καν σε παθό­ντες οδηγούς οι οποίοι ενε­πλά­κη­σαν σε τροχαία ατυ­χή­ματα το 2022.

Πηγή: ΕΛΣΤΑΤ

Επίσης σε 558 νεκρούς οδηγούς που πραγ­μα­το­ποι­ή­θηκε αλκο­τέστ με λήψη αίματος, 46 είχαν ξεπε­ρά­σει το όριο, ενώ σε 349 περι­πτώ­σεις το απο­τέ­λε­σμα του αλκο­τέστ είναι άγνωστο.

Βάσει πρό­σφα­της έρευνας του Πανελ­λα­δι­κού Συλ­λό­γου «SOS Τροχαία Εγκλή­ματα», τον περα­σμένο Ιούλιο και Αύγου­στο κατα­γρά­φη­καν 38 περι­στα­τικά με εγκα­τά­λειψη. Από τους συνο­λικά 18 δράστες που συνε­λή­φθη­σαν, 4 εξ αυτών δια­πι­στώ­θηκε ότι οδη­γού­σαν υπό την επήρεια αλκοόλ.

Ποινές και όρια άλλων χωρών

Το προ­σε­χές διά­στημα ανα­μέ­νε­ται να κατα­τε­θεί προς ψήφιση στη Βουλή ο νέος κυρω­τι­κός Κώδικας Οδικής Κυκλο­φο­ρίας, που σύμφωνα με πλη­ρο­φο­ρίες θα προ­βλέ­πει αυστη­ρές ποινές και σε ό,τι αφορά την οδήγηση υπό την επήρεια αλκοόλ. Οι ποινές που ισχύουν έως τώρα, προ­βλέ­πουν πρό­στιμο 200 ευρώ, σε περί­πτωση που κατα­γρα­φεί συγκέ­ντρωση από 0,5 έως 0,8 γραμ­μα­ρίου αλκοόλ, ανά λίτρο αίματος. Εφόσον δια­πι­στω­θεί συγκέ­ντρωση αλκοόλ από 0,8 έως 1,1 γρ/Λ αίματος, τότε επι­βάλ­λε­ται πρό­στιμο 700 ευρώ και αφαί­ρεση διπλώ­μα­τος για 3 μήνες. Σε περί­πτωση που το όριο του 1,1 γρ. αλκοόλ ανά λίτρο αίματος ξεπε­ρα­στεί, τότε επι­βάλ­λε­ται πρό­στιμο 1.200 ευρώ, αφαί­ρεση διπλώ­μα­τος για έξι μήνες και ποινή φυλά­κι­σης έως δύο μήνες. Αν η παρά­βαση επα­να­λη­φθεί για δεύτερη φορά εντός δια­στή­μα­τος δύο χρόνων, τότε επι­βάλ­λε­ται πρό­στιμο 2.000 ευρώ, αφαί­ρεση διπλώ­μα­τος για 5 χρόνια και ποινή φυλά­κι­σης έως έξι μήνες.

Εκτός της Ελλάδας, το όριο του 0,5 γραμ­μα­ρίου αλκοόλ ανά λίτρο αίματος ισχύει σε επι­πλέον 19 ευρω­παϊ­κές χώρες. Μικρό­τερα όρια της τάξεως του 0,4 και 0,2 γραμ­μα­ρίου αλκοόλ ανά λίτρο αίματος κατα­γρά­φο­νται σε Σουηδία, Πολωνία, Νορ­βη­γία, Εσθονία και Λιθουα­νία. Σε συνο­λικά τέσ­σε­ρις χώρες (Σλο­βα­κία, Ρου­μα­νία, Ουγ­γα­ρία και Τσεχία) απα­γο­ρεύ­ε­ται πλήρως η κατα­νά­λωση αλκοόλ.

Αξίζει να σημειω­θεί πως σύμφωνα με έρευνα της διε­θνούς πρω­το­βου­λίας ερευ­νη­τι­κών οργα­νι­σμών και ινστι­τού­των οδικής ασφά­λειας E-Survey on Road Attitudes, το 27,7% των Ελλήνων οδηγών απά­ντησε ότι οδήγησε του­λά­χι­στον μια φορά τον προη­γού­μενο μήνα έχοντας πιει αλκοόλ. Μόλις πέντε χώρες της Ε.Ε. κατέ­γρα­ψαν υψη­λό­τερο ποσοστό.

Πηγή: kathimerini.gr