Tik -Tok: Σοβαρές καταγγελίες για την εφαρμογή που κάνει θραύση στα παιδιά μας

Τον Απρίλιο, σύμφωνα με τα στοι­χεία της εται­ρείας Sensor Tower, που ειδι­κεύ­ε­ται σε μετρή­σεις σε σχέση με τις εφαρ­μο­γές φορητών συσκευών, το TikTok έφτασε τα 2 δισ. downloads, αφού μόνο στο πρώτο τρίμηνο είχε «κατέβει» 315 εκατ. φορές στο μεγα­λύ­τερο ιστο­ρικό ρεκόρ για οποια­δή­ποτε εφαρ­μογή μέχρι σήμερα.

Καθόλου άσχημα για τον Zhang Yiming, το πρώην στέ­λε­χος της Microsoft που ίδρυσε την ΒyteDance το 2012 και πέντε χρόνια μετά πλήρωσε ένα δισε­κα­τομ­μύ­ριο δολάρια για να αγο­ρά­σει την Musical.ly, μια επίσης δημο­φι­λέ­στατη εφαρ­μογή βίντεο μεταξύ των παιδιών. Το Musical.ly ενσω­μα­τώ­θηκε στο TikTok με το οποίο μπορείς να δημιουρ­γή­σεις σύντομα προ­σω­πικά βίντεο τα οποία στη συνέ­χεια μοι­ρά­ζε­σαι στο Δια­δί­κτυο. Η εται­ρεία λει­τουρ­γεί την ίδια εφαρ­μογή εντός Κίνας με το όνομα Douyin.

Η ραγδαία αύξηση της επιρ­ροής του TikTok μεταξύ των παιδιών προ­κα­λεί, όμως, και αντι­δρά­σεις από φορείς που θεωρούν πως η εφαρ­μογή παρα­βιά­ζει τα προ­σω­πικά δεδο­μένα, ενώ κατα­γρά­φει τη συμπε­ρι­φορά των παιδιών, προ­κει­μέ­νου στη συνέ­χεια να την μετα­πω­λή­σει σε δια­φη­μι­στι­κές και άλλες επι­χει­ρή­σεις προ­ώ­θη­σης προ­ϊ­ό­ντων ή υπη­ρε­σιών.

Πριν από λίγες ημέρες είκοσι αμε­ρι­κα­νι­κοί οργα­νι­σμοί κατη­γό­ρη­σαν ανοικτά την ΒyteDance πως παρα­βιά­ζει τη νομο­θε­σία περί προ­σω­πι­κών δεδο­μέ­νων των παιδιών, καθώς και μια συμ­φω­νία συμ­βι­βα­σμού που είχε υπο­γρά­ψει πέρυσι με την Ομο­σπον­διακή Επι­τροπή Εμπο­ρίου (Federal Trade Commission – FTC) των ΗΠΑ με βάση παλαιό­τε­ρες καταγ­γε­λίες για αντί­στοι­χες παρα­βιά­σεις. Σχεδόν ταυ­τό­χρονα υπήρξε παρέμ­βαση και της ολλαν­δι­κής αρχής προ­στα­σίας προ­σω­πι­κών δεδο­μέ­νων η οποία ανα­κοί­νωσε την έναρξη έρευνας προ­κει­μέ­νου να δια­πι­στώ­σει αν η TikTok προ­στα­τεύει τα προ­σω­πικά δεδο­μένα παιδιών και πως «τα συλ­λέ­γει, επε­ξερ­γά­ζε­ται και αξιο­ποιεί».

Τον Φεβρουά­ριο του 2019 η ΒyteDance είχε πλη­ρώ­σει 5,7 εκατ. δολάρια προ­κει­μέ­νου να διευ­θε­τή­σει καταγ­γε­λίες προς την FTC για τη δράση της Musical.ly πριν την ενσω­μα­τώ­σει στο TikTok. Η Musical.ly είχε κατη­γο­ρη­θεί για συλλογή στοι­χείων από τους ανή­λι­κους χρήστες της εφαρ­μο­γής. Με βάση τη συμ­φω­νία με την FTC, η TikTok είχε αρχίσει να σβήνει χρήστες κάτω των 13 ετών, το κατώ­τερο επι­τρε­πό­μενο όριο εγκα­τά­στα­σης της εφαρ­μο­γής στις ΗΠΑ. Τώρα οι είκοσι φορείς που προ­χώ­ρη­σαν σε νέα καταγ­γε­λία υπο­στη­ρί­ζουν πως η ΒyteDance παρα­βιά­ζει τους συγκε­κρι­μέ­νους όρους και εξα­κο­λου­θεί να επι­τρέ­πει σε παιδιά κάτω των 13 ετών να χρη­σι­μο­ποιούν το TikTok, αλλά και να συλ­λέ­γει δεδο­μένα από τη χρήση της εφαρ­μο­γής προ­κει­μέ­νου να τα μετα­πω­λή­σει.

Τον Απρίλιο του 2019, το ανώτατο δικα­στή­ριο της Ινδίας είχε απα­γο­ρεύ­σει τη λει­τουρ­γία του TikTok στην χώρα με βάση υποψίες πως η δημο­φι­λής εφαρ­μογή ενδέ­χε­ται να συμ­βάλ­λει στην διάδοση παι­δι­κής πορ­νο­γρα­φίας και βάζει ανη­λί­κους σε κίνδυνο. Οι δικα­στές, δύο εβδο­μά­δες μετά, προ­χώ­ρη­σαν σε άρση της απα­γό­ρευ­σης, όταν η ΒyteDance δεσμεύ­τηκε πως θα παρέμ­βει για την αντι­με­τώ­πιση του προ­βλή­μα­τος.

Επειδή μέχρι σήμερα η ΒyteDance είναι μη εισηγ­μένη επι­χεί­ρηση, δεν δια­θέ­τουμε και στοι­χεία από το που προ­έρ­χο­νται τα έσοδά της. Η TikTok έχει δια­φη­μι­στικά έσοδα, με τους ανα­λυ­τές να θεωρούν πως πιθανώς αξιο­ποιεί και τα στοι­χεία από τη συμπε­ρι­φορά των εκα­τομ­μυ­ρίων χρηστών της εφαρ­μο­γής. Πολλές εται­ρείες πλη­ρώ­νουν την ΒyteDance ώστε να «τρέξουν» μέσω του TikTok στο­χευ­μέ­νες καμπά­νιες στις οποίες οι χρήστες ενθαρ­ρύ­νο­νται να μοι­ρά­ζο­νται βίντεο με προ­σω­πι­κές στιγμές τα οποία συνο­δεύ­ο­νται με σήμανση (hashtag) που συν­δέ­ε­ται με τον δια­φη­μι­ζό­μενο.

Για παρά­δειγμα, η εται­ρεία ενδυ­μά­των Guess Jeans ήταν μία από τις πρώτες που αξιο­ποί­η­σαν το TikTok με δια­φη­μι­στική καμπά­νια που ενθάρ­ρυνε τους χρήστες να ανε­βά­σουν βίντεο στα οποία άλλαζαν ρούχα με το hashtag “InMyDenim”. Επι­πλέον η εται­ρεία φαί­νε­ται πως υπο­γρά­φει εμπο­ρι­κές συμ­φω­νίες με δημο­φι­λείς χρήστες του TikTok, οι οποίοι δια­θέ­τουν εκα­τομ­μύ­ρια ακο­λού­θους (followers) και βγάζουν σημα­ντικά έσοδα δια­φη­μί­ζο­ντας συγκε­κρι­μέ­νες επι­χει­ρή­σεις.

Σύμφωνα με τους Financial Times, οι 20 φορείς που προ­σέ­φυ­γαν στην FTC υπο­στη­ρί­ζουν πως «ένα χρόνο μετά τη συμ­φω­νία διευ­θέ­τη­σης, με παιδιά και οικο­γέ­νειες να εγγρά­φο­νται στην εφαρ­μογή με αριθ­μούς – ρεκόρ, η TikTok δεν προ­χώ­ρησε στη δια­γραφή προ­σω­πι­κών στοι­χείων που είχε στο παρελ­θόν συλ­λέ­ξει από παιδιά ενώ συνε­χί­ζει να συλ­λέ­γει προ­σω­πικά στοι­χεία των παιδιών, χωρίς να ενη­με­ρώ­νει ή να ζητάει την άδεια των γονιών τους».

Η TikTok απά­ντησε με ανα­κοί­νωση σύμφωνα με την οποία «λαμ­βά­νουμε πολύ σοβαρά υπόψη την προ­στα­σία των προ­σω­πι­κών δεδο­μέ­νων και δεσμευό­μα­στε να βοη­θή­σουμε ώστε η TikTok να είναι μια ασφαλής και ψυχα­γω­γική κοι­νό­τητα για τους χρήστες μας». Ωστόσο οι εκπρό­σω­ποι των αμε­ρι­κα­νι­κών φορέων επι­ση­μαί­νουν πως η ΒyteDance δεν έχει ανα­πτύ­ξει έναν επαρκή μηχα­νι­σμό ώστε το TikTok να ζητάει έγκριση από τους γονείς κατά τη συλλογή συγκε­κρι­μέ­νων προ­σω­πι­κών δεδο­μέ­νων από τα παιδιά, ενώ δεν επι­τρέ­πει στους γονείς να σβήσουν αυτά τα προ­σω­πικά δεδο­μένα, κάτι που παρα­βιά­ζει τη νομο­θε­σία Coppa (Children’s Online Privacy Protection Act). Όπως δήλωσαν, «εύκολα εντο­πί­σαμε λογα­ρια­σμούς με παιδιά κάτω των 13 ετών στην εφαρ­μογή. Πολλοί από αυτούς τους λογα­ρια­σμούς έχουν δεκάδες χιλιά­δες ή εκα­τομ­μύ­ρια followers και υπάρ­χουν πριν τη συμ­φω­νία διευ­θέ­τη­σης».

Η δράση της TikTok θεω­ρεί­ται από αρκε­τούς ως μια περισ­σό­τερο επι­θε­τική μορφή, αφού αφορά ανη­λί­κους, της δράσης εται­ρειών του Δια­δι­κτύου που αξιο­ποιούν στοι­χεία για τη συμπε­ρι­φορά ανθρώ­πων στο Internet, αλλά και στον πραγ­μα­τικό κόσμο (π.χ. κατα­γρά­φο­ντας τις δια­δρο­μές που κάνουν κάθε ημέρα, τις ώρες που περι­η­γού­νται στο Δια­δί­κτυο, τις ηλε­κτρο­νι­κές αγορές, κ.α.) για να απο­κο­μί­σουν δισε­κα­τομ­μύ­ρια ευρώ. Τη δράση τους περι­γρά­φει η Shoshana Zuboff στο βιβλίο της «The Age of Surveillance Capitalism: The fight for a human future at the new frontier of power».

Η περί­πτωση της TikTok έρχεται να προ­στε­θεί σε παλαιό­τε­ρες υπο­θέ­σεις συλ­λο­γής στοι­χείων από ανή­λι­κους με στόχο να μετα­πω­λη­θούν σε εται­ρείες που ασχο­λού­νται με στο­χευ­μέ­νες δια­φη­μι­στι­κές καμπά­νιες. Πέρυσι, όπως υπεν­θυ­μί­ζουν οι Financial Times στο ίδιο άρθρο, η Google πλήρωσε 170 εκα­τομ­μύ­ρια δολάρια σε μια συμ­φω­νία διευ­θέ­τη­σης με την FTC ώστε να αντι­με­τω­πί­σει καταγ­γε­λίες πως παρα­βί­ασε τη νομο­θε­σία Coppa και μάζευε προ­σω­πικά δεδο­μένα από παιδιά που χρη­σι­μο­ποιούν το YouTube.

Πηγή: euro2day.gr