Αλ. Αγγελόπουλος: Πώς ο τουρισμός θα κεφαλαιοποιήσει την υψηλή ζήτηση

Ο  αντι­πρό­ε­δρος του ομί­λου Aldemar και μέλος του Δ.Σ του ΣΕΤΕ το­πο­θε­τεί­ται σε σχέση με τις εξε­λί­ξεις που κα­τα­γρά­φη­καν το τε­λευ­ταίο διά­στη­μα στο εσω­τε­ρι­κό του συν­δέ­σμου, υπε­ρα­μύ­νε­ται του ρόλου του ως κοι­νω­νι­κού εταί­ρου αλλά, ταυ­τό­χρο­να, κάνει λόγο για ένα νέο μο­ντέ­λο διοί­κη­σης που θα αξιο­ποιεί όλες τις δυ­νά­μεις και θα κα­τα­νέ­μει ρό­λους σε όλους. Πε­ρι­γρά­φει, τέλος, τα χα­ρα­κτη­ρι­στι­κά που θα πρέ­πει να  συ­γκε­ντρώ­νει ο επό­με­νος πρό­ε­δρος του ΣΕΤΕ και ξε­κα­θα­ρί­ζει την προ­σω­πι­κή του στάση στη δια­δι­κα­σία εκλο­γής νέου Προ­έ­δρου τον Μάϊο.

Οι προ­κρα­τή­σεις πάνε «σφαί­ρα» και όλες οι εν­δεί­ξεις προ­δια­γρά­φουν μια εξαι­ρε­τι­κή χρο­νιά. Η ει­κό­να που έχετε εσείς από τις αγο­ρές επι­βε­βαιώ­νουν πως όλα είναι τόσο ρό­δι­να όσο φαί­νο­νται;

Οι πα­ρα­κρα­τή­σεις δεί­χνουν πράγ­μα­τι εξαι­ρε­τι­κά ανο­δι­κή πο­ρεία. Σε αρ­κε­τές, δε, πε­ρι­πτώ­σεις και πε­ριο­χές της Ελ­λά­δας έχουν ήδη δοθεί εντο­λές stop sales. Η Ελ­λά­δα είναι, λοι­πόν σε υψηλή ζή­τη­ση. Τα καλά νέα στα­μα­τούν εδώ. Δυ­στυ­χώς, με­γά­λος όγκος προ­κρα­τή­σε­ων ση­μαί­νει και με­γά­λος όγκος κρα­τή­σε­ων με εκ­πτώ­σεις και άρα μεί­ω­ση του τε­λι­κού οι­κο­νο­μι­κού απο­τε­λέ­σμα­τος. Πα­ράλ­λη­λα πρέ­πει να υπο­λο­γί­ζει κά­ποιος ότι το τε­τρά­μη­νο του κα­λο­και­ριού η Ελ­λά­δα είναι γε­μά­τη και άρα δεν υπάρ­χουν πε­ρι­θώ­ρια ση­μα­ντι­κής αύ­ξη­σης σε πραγ­μα­τι­κές κρα­τή­σεις. Αντί­θε­τα, τα δω­μά­τια αυτά έχουν δια­τε­θεί ήδη σε εκ­πτω­τι­κές τιμές.

Πέ­ρυ­σι εί­χα­με, για μια ακόμα χρο­νιά,  «κα­ρα­βιές» ξένων επι­σκε­πτών, αύ­ξη­ση δια­νυ­κτε­ρεύ­σε­ων αλλά μεί­ω­ση ει­σπρά­ξε­ων. Επί της ου­σί­ας, δη­λα­δή, η Ελ­λά­δα εμ­φα­νί­ζε­ται να επι­δο­τεί τις δια­κο­πές των ξένων στη χώρα μας.  Είναι έτσι;

Ει­δι­κά στην αρχή και το τέλος της σαι­ζόν οι ξε­νο­δό­χοι επι­δο­τούν την επί­σκε­ψη στη χώρα μας με χα­μη­λές τιμές και υψη­λές εκ­πτώ­σεις. Η αύ­ξη­ση για την οποία γί­νε­ται λόγος αφορά τις αφί­ξεις, στοι­χείο μέ­τρη­σης που είναι ση­μα­ντι­κό μόνο για τις αε­ρο­πο­ρι­κές εται­ρεί­ες. Οι δια­νυ­κτε­ρεύ­σεις βαί­νουν μειού­με­νες από το 2008, εν­δει­κτι­κό της πα­νευ­ρω­παϊ­κής οι­κο­νο­μι­κής κρί­σης. Ταυ­τό­χρο­να, μειω­μέ­νες είναι και οι δα­πά­νες ανά τα­ξί­δι όπως φαί­νε­ται και στα στοι­χεία του Ξε­νο­δο­χεια­κού Επι­με­λη­τη­ρί­ου Ελ­λά­δας (ΞΕΕ) και του Πα­γκό­σμιου Συμ­βου­λί­ου για τον Του­ρι­σμό και τα Τα­ξί­δια (WTTC). Το ζη­τού­με­νο είναι η αύ­ξη­ση των εσό­δων αλλά και η επι­μή­κυν­ση της πε­ριό­δου μέσω της αύ­ξη­σης της ζή­τη­σης στις χα­μη­λές πε­ριό­δους. Στοι­χείο που προσ­δο­κού­με να μας δώσει όγκο πω­λή­σε­ων ικανό να βελ­τιώ­σει το οι­κο­νο­μι­κό απο­τέ­λε­σμα αλλά και να οδη­γή­σει σε αύ­ξη­ση της κατά κε­φα­λήν δα­πά­νης. Προς αυτή την κα­τεύ­θυν­ση κι­νεί­ται και η υπουρ­γός.

Υπάρ­χει η αί­σθη­ση πως από την όποια άνοδο των με­γε­θών του ελ­λη­νι­κού του­ρι­σμού αυτοί που κερ­δί­ζουν είναι, κυ­ρί­ως, οι ξένοι τα­ξι­διω­τι­κοί όμι­λοι και οι με­γά­λες ελ­λη­νι­κές ξε­νο­δο­χεια­κές επι­χει­ρή­σεις. Είναι έτσι;

Το δυ­σά­ρε­στο είναι ότι δεν κερ­δί­ζει η ελ­λη­νι­κή του­ρι­στι­κή επι­χεί­ρη­ση, αλλά εξί­σου ση­μα­ντι­κό είναι ότι και οι ξένοι του­ρι­στι­κοί όμι­λοι, με εξαι­ρέ­σεις, δεν κερ­δί­ζουν ση­μα­ντι­κά.  Ζούμε δυ­στυ­χώς σε μια πε­ρί­ο­δο που ο κα­τα­να­λω­τής θέλει πε­ρισ­σό­τε­ρα για λι­γό­τε­ρα χρή­μα­τα.  Αυτό, όπως αντι­λαμ­βά­νε­στε, δεν μπο­ρεί να συμ­βαί­νει για μακρά πε­ρί­ο­δο.  Ει­δι­κά σή­με­ρα μπο­ρεί κα­νείς να πει με ασφά­λεια πως τα όρια αντο­χής και ομα­λής λει­τουρ­γί­ας των επι­χει­ρή­σε­ων έχουν προ πολ­λού καμ­φθεί και οδη­γού­μα­στε σε κλεί­σι­μο επι­χει­ρή­σε­ων. Όπως ισχύ­ει σε όλες τις επι­χει­ρή­σεις, το κό­στος ορί­ζει και την τιμή πώ­λη­σης. Ει­δι­κά στην Ελ­λά­δα το μη λει­τουρ­γι­κό κό­στος είναι πα­ρά­λο­γα υψηλό και αδια­νό­η­τα ανε­λα­στι­κό. Εν τέλει, σε κάθε κα­τη­γο­ρία κα­τα­λύ­μα­τος υπάρ­χει πε­ρι­θώ­ριο κέρ­δους, αν το πλαί­σιο λει­τουρ­γί­ας το επι­τρέ­πει. Το πλαί­σιο λει­τουρ­γί­ας στην Ελ­λά­δα, δεν το επι­τρέ­πει.

Ο του­ρι­σμός απο­τε­λεί, ίσως, τη μόνη ανε­ξά­ντλη­τη δυ­να­τό­τη­τα της χώρας να έχει έσοδα. Υπάρ­χει τρό­πος, όμως, να αξιο­ποι­η­θεί προς όφε­λος της χώρας ή θα πρέ­πει να συμ­βι­βα­στού­με με την ιδέα ότι το με­γα­λύ­τε­ρο μέρος του πλού­του που πα­ρά­γει ο το­μέ­ας θα καρ­πώ­νο­νται οι ξένοι όμι­λοι που ελέγ­χουν τα δί­κτυα δια­νο­μής;

Να κά­νου­με ένα βήμα πίσω… Ο του­ρι­σμός είναι μια ασθε­νής και πε­ριο­ρι­στι­κή προ­σπά­θεια απο­τύ­πω­σης της κύ­ριας οι­κο­νο­μι­κής δρα­στη­ριό­τη­τας στην Ελ­λά­δα. Ανα­φέ­ρε­ται στην με­τα­κί­νη­ση ενός ή πολ­λών προς έναν προ­ο­ρι­σμό για λό­γους ανα­ψυ­χής, χωρίς να απο­κλεί­ου­με κα­νέ­ναν λόγο επί­σκε­ψης. Η Ελ­λά­δα οφεί­λει να μι­λά­ει πλέον με όρους οι­κο­νο­μί­ας της φι­λο­ξε­νί­ας.  Αντί να εστιά­ζου­με στο τι ζητά ο επι­σκέ­πτης μόνο, πρέ­πει, σή­με­ρα κιόλα, να χτί­σου­με εμείς το μο­ντέ­λο της οι­κο­νο­μί­ας της φι­λο­ξε­νί­ας που θα δια­χέ­ε­ται σε όλη τη χώρα, όλους τους κλά­δους, όλες τις ει­δι­κές και γε­νι­κές ομά­δες πο­λι­τών, επαγ­γελ­μα­τιών και δη­μιουρ­γών. Αντί να εστιά­ζου­με μόνο στη σχέση με­τα­ξύ των Tour Operators και των ξε­νο­δό­χων, των του­ρι­στι­κών γρα­φεί­ων, των εφο­πλι­στών της κρουα­ζιέ­ρας και του yachting, να δώ­σου­με βάρος σε όλα τα συν­θε­τι­κά μιας πο­λύ­πλευ­ρής και με με­γά­λη δια­σπο­ρά οι­κο­νο­μι­κής θε­ώ­ρη­σης. Να δούμε την οι­κο­δο­μή, τη με­τα­ποί­η­ση, την τε­χνο­λο­γία, την εκ­παί­δευ­ση, κ.α. ως στοι­χεία ενός εθνι­κού προ­ϊ­ό­ντος που λέ­γε­ται Ελ­λά­δα και χρη­σι­μο­ποιεί ως κοι­νω­νό και βι­τρί­να τη γη της, τα λι­μά­νια και τα αε­ρο­δρό­μιά της, τον πο­λι­τι­σμό, τη γα­στρο­νο­μία, τα ξε­νο­δο­χεία και εν τέλει τη Φι­λο­ξε­νία της.  Εκεί υπάρ­χει πραγ­μα­τι­κός πλού­τος για όλους και εκεί θα στη­ρί­ξου­με μια εθνι­κή πο­λι­τι­κή που δεν θα εξε­τά­ζει τη σχέση ομη­ρί­ας με­τα­ξύ ξένων και Ελ­λή­νων επι­χει­ρη­μα­τιών. Οι νέοι φο­ρείς της οι­κο­νο­μί­ας του του­ρι­σμού δεν θα είναι πια τόσο στενά οριο­θε­τη­μέ­νοι, αλλά θα κλη­θούν να συν­δέ­σουν τον πα­ρα­δο­σια­κό τομέα του του­ρι­σμού με όλα όσα συν­θέ­τουν το του­ρι­στι­κό προ­ϊ­όν.

Αρ­κε­τοί θε­ω­ρούν πως οι σχέ­σεις των ξένων ομί­λων με τις ελ­λη­νι­κές επι­χει­ρή­σεις πα­ρα­πέ­μπουν στην ει­κό­να  όπου ξένοι βά­φτι­ζαν «χρω­μα­τι­στές πέ­τρες» τα δια­μά­ντια για να τα πά­ρουν από τους ιθα­γε­νείς με αντάλ­λαγ­μα κα­θρε­φτά­κια…

Η Ελ­λά­δα είναι ένα δια­μά­ντι. Η νύφη είναι για γάμο; Γιατί το με­γά­λο ζη­τού­με­νο δεν είναι το αντάλ­λαγ­μα, αλλά η δυ­σκο­λία να πλα­σά­ρου­με σωστά το προ­ϊ­όν.

Εί­δα­με το Athens Ledra να ανα­στέλ­λει τη λει­τουρ­γία παρ’ ότι ήταν γε­μά­το κόσμο και οι ξε­νο­δό­χοι φω­νά­ζουν πως παρά τα κύ­μα­τα του­ρι­στών, «δεν βγαί­νουν». Κυ­ρί­ως λόγω υπερ­φο­ρο­λό­γη­σης. Πως έχουν τα δε­δο­μέ­να;

Δεν χρειά­ζε­ται να είναι κα­νείς από­φοι­τος πα­νε­πι­στή­μιου για να δει πως δεν βγαί­νουν τα κου­κιά. Ο συ­ντά­ξας το φο­ρο­λο­γι­κό νο­μο­σχέ­διο όφει­λε και οφεί­λει να κάνει έναν απλό δια­χω­ρι­σμό. Άλλο το «φο­ρο­λο­γώ τον πλού­το» και άλλο «φο­ρο­λο­γώ την πα­ρα­γω­γή πλού­του».  Το δεύ­τε­ρο δια­χέ­ε­ται σε όλη την οι­κο­νο­μία, δίνει δου­λειές και με­γα­λώ­νει την πίτα. Σε καμία χώρα που επι­ζη­τά την ανά­πτυ­ξη, δεν υιο­θε­τή­θη­κε τέ­τοιο πα­κέ­το φο­ρο­λο­γι­κών βαρών για τις πα­ρα­γω­γι­κές τά­ξεις. Αυτό δεν είναι με­ταρ­ρύθ­μι­ση, αλλά απορ­ρύθ­μι­ση.

Στο πρώτο δί­μη­νο της χρο­νιάς «κοκ­κί­νι­σαν», μά­θα­με, 8 στα 10 δά­νεια που εξυ­πη­ρε­τού­νταν μέχρι το τέλος του 2016. Υπο­θέ­τω ότι κατ’ ανα­λο­γία θα ισχύ­ει κάτι τέ­τοιο και για τα ξε­νο­δο­χεία. Οι τρά­πε­ζες κι­νού­νται, ήδη, και οι φήμες ορ­γιά­ζουν για επι­κεί­με­να με­γά­λα deal. Πε­ρι­γράψ­τε μας το σκη­νι­κό της επό­με­νης μέρας. Ποιο ρόλο θα έχουν οι Έλ­λη­νες ξε­νο­δό­χοι σε αυτό ένα­ντι των ξένων ομί­λων που ενι­σχύ­ουν τη θέση τους.

Εντυ­πω­σιά­ζει το γε­γο­νός ότι σε μια χώρα που ανθεί ο του­ρι­σμός, κα­ταρ­ρέ­ουν οι επι­χει­ρή­σεις του­ρι­σμού. Όχι μόνο τα ξε­νο­δο­χεία, αλλά, η ακτο­πλο­ΐα, η κρουα­ζιέ­ρα, το yachting, τα συ­νέ­δρια, κ.ο.κ. Και δεν αφορά μόνο επι­χει­ρή­σεις με χρό­νια προ­βλή­μα­τα, αλλά και επι­χει­ρή­σεις που κα­τέ­στη­σαν προ­βλη­μα­τι­κές μέσα από την κρίση και τις χωρίς μέτρο και λο­γι­κή επι­βα­ρύν­σεις, τόσο από το κρά­τος, όσο και από τις τρά­πε­ζες. Αυτό από μόνο του θα ήταν αρ­κε­τό για να κα­τα­δεί­ξει την αδυ­να­μία των επι­χει­ρή­σε­ων να αντα­πο­κρι­θούν στα πα­ρά­λο­γα βάρη, αλλά πε­ριέρ­γως ο επι­χει­ρη­μα­τί­ας κα­λεί­ται να απο­λο­γη­θεί κιό­λας. Προ­φα­νώς και υπάρ­χουν και πα­ρα­δείγ­μα­τα κα­κο­δια­χεί­ρι­σης. Ει­δι­κά στην ξε­νο­δο­χεία, ιδα­νι­κό θα ήταν να ξε­κι­νά­ει ο διά­λο­γος των τρα­πε­ζών με τους επι­χει­ρη­μα­τί­ες. Εφό­σον δεν κα­θί­στα­ται δυ­να­τόν να κα­τα­τε­θεί ένα νέο business plan με όρους που να ευ­νο­ούν μια ομαλή ρύθ­μι­ση, τότε θα πρέ­πει να ανα­ζη­τη­θεί μια λύση τόσο για την τρά­πε­ζα όσο και για την επι­χεί­ρη­ση.  Με λύπη δια­πι­στώ­νω ότι συχνά η προ­σπά­θεια δεν εξε­τά­ζει το ιδα­νι­κό σε­νά­ριο για όλους, αλλά πα­ρου­σιά­ζε­ται ως ευ­και­ρία για λί­γους. Εκεί θα κρι­θούν πολλά.

Πρό­σφα­τα κα­τα­γρά­φη­καν αντι­δρά­σεις στο εσω­τε­ρι­κό του ΣΕΤΕ από δύο φο­ρείς μέλη του (ΣΕΤΚΕ, ΓΕ­ΠΟ­ΕΤ)  οι οποί­οι έθε­σαν θέμα ισό­τι­μης εκ­προ­σώ­πη­σής τους και αλ­λα­γή κα­τα­στα­τι­κού.  Με επι­στο­λή προς τον Πρω­θυ­πουρ­γό, μά­λι­στα, αμ­φι­σβη­τή­θη­κε ακόμα και ο ρόλος του ΣΕΤΕ ως κοι­νω­νι­κού εταί­ρου εάν δεν δια­σφα­λί­ζε­ται  η ισό­τι­μη εκ­προ­σώ­πη­ση των φο­ρέ­ων στο Δ.Σ και δεν με­τέ­χουν στη δια­μόρ­φω­ση των θέ­σε­ών του. Είστε μέλος του Δ.Σ του ΣΕΤΕ. Πως το­πο­θε­τεί­στε στο θέμα που προ­έ­κυ­ψε;

Ο ΣΕΤΕ είναι ο κοι­νω­νι­κός εταί­ρος.  Αυτό είναι το απο­τέ­λε­σμα προ­σπα­θειών μιας γε­νιάς ηγε­τών-ιδε­ο­λό­γων που είδαν νωρίς τη στρο­φή της Ελ­λά­δας στις υπη­ρε­σί­ες της φι­λο­ξε­νί­ας και την προ­στι­θέ­με­νη αξία που είχε αυτή στο σύ­νο­λο της οι­κο­νο­μί­ας της χώρας. Οφεί­λει να λει­τουρ­γεί ως συ­νε­κτι­κός κρί­κος με­τα­ξύ όλων των δυ­νά­με­ων της οι­κο­νο­μί­ας της φι­λο­ξε­νί­ας. Άλ­λω­στε, οι του­ρι­στι­κές επι­χει­ρή­σεις, δεν εί­μα­στε παρά το απο­τέ­λε­σμα στο πα­ρα­γω­γι­κό μο­ντέ­λο της οι­κο­νο­μί­ας της φι­λο­ξε­νί­ας, αλλά και το απο­τέ­λε­σμα μιας εθνι­κής επι­χει­ρη­μα­τι­κής προ­σπά­θειας. Θα ήταν κα­τα­στρο­φι­κό να πε­ριο­ρι­στεί σε έναν κύκλο εσω­στρέ­φειας και να αγνο­ή­σει τη φύση της επι­χει­ρη­μα­τι­κό­τη­τας του ευ­ρύ­τε­ρου κλά­δου που είναι αυτή των μι­κρών και μι­κρο­με­σαί­ων επι­χει­ρή­σε­ων που  συν­θέ­τουν ένα δυ­να­μι­κό  του­ρι­στι­κό προ­ϊ­όν με έντο­να το­πι­κά χα­ρα­κτη­ρι­στι­κά. Δεν χρειά­ζε­ται ούτε συ­γκε­ντρω­τι­κή πο­λι­τι­κή και σί­γου­ρα δεν θα πρέ­πει να στε­ρού­με στους επι­μέ­ρους κλά­δους της του­ρι­στι­κής οι­κο­νο­μί­ας τη φωνή και το διά­λο­γο.  Στο ΔΣ υπάρ­χουν αξιό­λο­γοι και πολύ ενη­με­ρω­μέ­νοι φο­ρείς και πρό­σω­πα. Καλό είναι να γί­νουν οι φωνές ενός εθνι­κού συμ­βου­λί­ου του­ρι­σμού, όπως μπο­ρεί και κα­λεί­ται να γίνει ο ΣΕΤΕ. Όπως όλοι, και ο ΣΕΤΕ κα­λεί­ται να εξε­λι­χθεί σε ένα σύγ­χρο­νο όρ­γα­νο ανά­δει­ξης των ευ­και­ριών και αντι­με­τώ­πι­σης των προ­κλή­σε­ων. Έχει όλα τα φόντα να πρω­τα­γω­νι­στή­σει.

Τον Μάϊο πραγ­μα­το­ποιεί­ται η Γ.Σ. του ΣΕΤΕ από την οποία θα ανα­δει­χθούν νέα ηγε­σία και πρό­ε­δρος. Μέχρι σή­με­ρα έχει κα­τα­τε­θεί μια υπο­ψη­φιό­τη­τα, του α’ αντι­προ­έ­δρου Γιάν­νη Ρέ­τσου. Αρ­κε­τοί σας θε­ω­ρούν εν δυ­νά­μει διεκ­δι­κη­τή της προ­ε­δρί­ας. Θα είστε υπο­ψή­φιος;

Ο κος Ρέ­τσος θα είναι πράγ­μα­τι υπο­ψή­φιος και πι­στεύ­ου­με όλοι ότι θα είναι και αυτός που θα πε­τύ­χει τη σύ­γκλι­ση από­ψε­ων και ιδεών για ένα δυ­να­μι­κό­τε­ρο μέλ­λον.  Οι κα­ρέ­κλα του προ­έ­δρου είναι για λί­γους. Όποιος την κα­τα­λά­βει πρέ­πει να θυ­μά­ται ότι δεν πρέ­πει να κά­θε­ται σε αυτήν. Το σύγ­χρο­νο μο­ντέ­λο διοί­κη­σης μοι­ρά­ζει ρό­λους και ευ­θύ­νες και μοι­ρά­ζε­ται και το απο­τέ­λε­σμα των επι­λο­γών που θα γί­νουν. Προ­σω­πι­κά δεν μου αρέ­σουν οι κα­ρέ­κλες, ει­δι­κά όταν δεν δη­μιουρ­γούν ευ­και­ρί­ες, αλλά συ­νι­στούν απλή δια­χεί­ρι­ση.