Έρχεται νέο κύμα ανατιμήσεων στα τρόφιμα – Αυξάνεται το κόστος παραγωγής

Τιμο­κα­τά­λο­γοι με σημα­ντι­κές ανα­τι­μή­σεις σε βασικά είδη δια­τρο­φής, όπως γαλα­κτο­κο­μικά, τυριά, αρτο­σκευά­σματα και άλλα, και μάλιστα σε επώνυμα προ­ϊ­ό­ντα, έχουν αρχίσει να κατα­φτά­νουν στις αρμό­διες υπη­ρε­σίες του υπουρ­γείου Ανά­πτυ­ξης και στην Ανε­ξάρ­τητη Αρχή Ελέγχου της Αγοράς, ανα­τι­μή­σεις οι οποίες ανα­μέ­νε­ται να εφαρ­μο­στούν σε περίπου ένα μήνα από τώρα. Πρό­κει­ται στην πραγ­μα­τι­κό­τητα για προ­άγ­γελο ευρύ­τε­ρων ανα­τι­μή­σεων στα είδη δια­τρο­φής, μετά το ολι­γό­μηνο «μορα­τό­ριουμ» για στα­θε­ρές τιμές σε πρώτη φάση και μειώ­σεις στη συνέ­χεια, ανα­τι­μή­σεις, καθώς φαί­νε­ται, ανα­πό­φευ­κτες, με τη βιο­μη­χα­νία να κάνει λόγο για σημα­ντική πίεση στην κερ­δο­φο­ρία της από το πρό­σθετο κόστος που προ­κα­λούν τα πολε­μικά μέτωπα σε Μέση Ανατολή και Ουκρα­νία.

Ακόμη μεγα­λύ­τερο κύμα ανα­τι­μή­σεων στα είδη δια­τρο­φής ανα­μέ­νε­ται στα τέλη του 2026 με αρχές του 2027, με τις βιο­μη­χα­νίες να δηλώ­νουν ότι η επι­βά­ρυνση του κόστους είναι σε αρκετές περι­πτώ­σεις πολύ υψη­λό­τερη από αυτήν που είχαν εκτι­μή­σει την άνοιξη, λίγες εβδο­μά­δες μετά την έναρξη του πολέμου στο Ιράν. Ενδει­κτικό είναι το παρά­δειγμα της σερ­ραϊ­κής γαλα­κτο­βιο­μη­χα­νίας Κρι Κρι, με τον οικο­νο­μικό διευ­θυ­ντή της να δηλώνει την Πέμπτη ότι αν και η πρό­σθετη επι­βά­ρυνση στο κόστος παρα­γω­γής από τον πόλεμο στο Ιράν είχε εκτι­μη­θεί στα 5,5 εκατ. ευρώ για το σύνολο του έτους, υπό τα νέα δεδο­μένα υπο­λο­γί­ζε­ται ότι θα είναι κατά 2-3 εκατ. ευρώ παρα­πάνω.

Ποια είναι τα συστα­τικά που συν­θέ­τουν το εκρη­κτικό «κοκτέιλ»; Η αύξηση της τιμής του πετρε­λαίου επη­ρε­ά­ζει άμεσα το ενερ­γειακό και μετα­φο­ρικό κόστος. Επη­ρε­ά­ζει όμως σημα­ντικά και τα υλικά συσκευα­σίας, τόσο τα πλα­στικά, καθώς παρα­σκευά­ζο­νται από παρά­γωγα του πετρε­λαίου, όσο και τα χάρτινα, δεδο­μέ­νου ότι η χαρ­το­βιο­μη­χα­νία είναι σημα­ντικά ενερ­γο­βό­ρος κλάδος της μετα­ποί­η­σης.

Υπο­λο­γί­ζε­ται ότι κάθε αύξηση 10 δολα­ρίων/βαρέλι στην τιμή του αργού πετρε­λαίου, προ­κα­λεί αύξηση στην τιμή των ρητινών που χρη­σι­μο­ποιού­νται για τις πλα­στι­κές συσκευα­σίες (πολυαι­θυ­λέ­νιο, πολυ­προ­πυ­λέ­νιο και άλλες) έως 0,16 ευρώ/κιλό. Επι­πλέον, η συνέ­χιση των εχθρο­πρα­ξιών στα Στενά του Ορμούζ και οι νέες επι­θέ­σεις από τους Χούθι παρε­μπο­δί­ζουν την ομαλή δια­κί­νηση των εμπο­ρευ­μά­των, δια­τα­ράσ­σο­ντας την εφο­δια­στική αλυσίδα. Στη δια­τα­ραχή που υπήρχε στην τρο­φο­δο­σία της αγοράς με αζω­τούχα λιπά­σματα, μετά την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρα­νία, προ­στέ­θηκε η δια­τα­ραχή της αγοράς φωσφο­ρι­κών λιπα­σμά­των, παρά­γο­ντας που επη­ρε­ά­ζει το κόστος τόσο της γεωρ­γίας όσο και της κτη­νο­τρο­φίας, καθώς επιδρά στο κόστος παρα­γω­γής των ζωο­τρο­φών.

Σύμφωνα με το παρα­τη­ρη­τή­ριο τιμών της Ευρω­παϊ­κής Επι­τρο­πής (Γενική Διεύ­θυνση Γεωρ­γίας – DG Agri), η τιμή των φωσφο­ρού­χων λιπα­σμά­των τον Αύγου­στο του 2026 είχε δια­μορ­φω­θεί κατά μέσον όρο στην Ε.Ε. σε 739 ευρώ/τόνο έναντι 569 ευρώ/τόνο ένα χρόνο πριν, αύξηση δηλαδή κατά 30%. Σε σύγκριση δε με τις αρχές του χρόνου, η μέση τιμή των φωσφο­ρού­χων λιπα­σμά­των στην Ε.Ε. έχει αυξηθεί κατά 22%, καθώς τον Ιανουά­ριο βρι­σκό­ταν στα 604 ευρώ/τόνο. Στην Ελλάδα οι τιμές των λιπα­σμά­των έχουν αυξηθεί μέσα σε ένα χρόνο κατά 11,3%, σύμφωνα με τα τελευ­ταία δια­θέ­σιμα στοι­χεία της Ελλη­νι­κής Στα­τι­στι­κής Αρχής (ΕΛΣΤΑΤ) για τις τιμές εισροών στη γεωργία – κτη­νο­τρο­φία (Ιούλιος 2026). Το κόστος της ενέρ­γειας και των λιπα­ντι­κών ήταν υψη­λό­τερο τον Ιούλιο σε σύγκριση με ένα χρόνο πριν κατά 11,3%, κόστος όμως το οποίο τις τελευ­ταίες εβδο­μά­δες έχει αυξηθεί περαι­τέρω.

Εξαι­ρε­τικά ανη­συ­χη­τικά είναι τα μηνύ­ματα που έρχο­νται από τις διε­θνείς αγορές σε σχέση με τις τιμές των σιτηρών, εμπό­ρευμα που επη­ρε­ά­ζει τόσο τη βιο­μη­χα­νία τρο­φί­μων όσο και τη βιο­μη­χα­νία ζωο­τρο­φών. Πέρα από τις προ­βλέ­ψεις για μικρό­τερη παρα­γωγή φέτος στην Ευρώπη, λόγω των πολύ υψηλών θερ­μο­κρα­σιών που επι­κρά­τη­σαν το καλο­καίρι στις βόρειες και κεντρι­κές περιο­χές της ηπείρου, καθο­ρι­στικό ρόλο δια­δρα­μα­τί­ζει η εμπλοκή στις εξα­γω­γές σιτηρών από τη Μαύρη Θάλασσα. Ο δείκτης τιμών σιτηρών που καταρ­τί­ζει το Διεθνές Συμ­βού­λιο Σιτηρών (IGC) αυξή­θηκε κατά 6% τον Σεπτέμ­βριο. Η βιο­μη­χα­νία ήδη πλη­ρο­φο­ρεί­ται από τους προ­μη­θευ­τές της για πιθανές αυξή­σεις στα άλευρα, ενώ και στα άλευρα που προ­ο­ρί­ζο­νται για ζωο­τρο­φές οι τιμές έχουν αυξηθεί σε σύγκριση με πέρυσι κατά 22%. Ηδη η τιμή παρα­γω­γού στο αγε­λα­δινό γάλα, η οποία δεν έχει σχέση με τα όσα συμ­βαί­νουν στην περί­πτωση του αιγο­πρό­βειου γάλα­κτος, ακο­λου­θεί το τελευ­ταίο διά­στημα σταθερά ανοδική πορεία και βρί­σκε­ται στα 0,58 ευρώ/λίτρο από 0,55 ευρώ/λίτρο ένα χρόνο πριν.

Το χει­ρό­τερο όλων δεν είναι οι επι­κεί­με­νες ανα­τι­μή­σεις αυτές καθαυ­τές, αλλά το γεγονός ότι θα επι­βλη­θούν σε προ­ϊ­ό­ντα των οποίων οι τιμές παρα­μέ­νουν σε σταθερά υψηλά επίπεδα τα τελευ­ταία 4,5 χρόνια, με τους παρά­γο­ντες της αγοράς να εκτι­μούν ότι δεν πρό­κει­ται ποτέ να επι­στρέ­ψουν στα προ του 2022 επίπεδα. Οι τιμές των τρο­φί­μων στην Ελλάδα τον Αύγου­στο του 2026 ήταν κατά 36,35% υψη­λό­τε­ρες σε σύγκριση με τον Αύγου­στο του 2020. Σε σύγκριση με τον Μάρτιο του 2022, όταν ξεκι­νούσε η προη­γού­μενη ενερ­γειακή – πλη­θω­ρι­στική κρίση, είναι υψη­λό­τε­ρες σήμερα κατά 24,5%.

Πώς αντι­με­τω­πί­ζει η κυβέρ­νηση το ενδε­χό­μενο ανα­τι­μή­σεων στα τρόφιμα; Το καθ’ ύλην αρμόδιο υπουρ­γείο, το υπουρ­γείο Ανά­πτυ­ξης, παρα­πέ­μπει για την ώρα στα μέτρα που θα ανα­κοι­νω­θούν μες στην εβδο­μάδα για τα καύσιμα. Φρό­ντισε, πάντως, να παρα­τεί­νει για έναν ακόμη χρόνο, μέχρι το τέλος Σεπτεμ­βρίου του 2027, την ισχύ της ρύθ­μι­σης που υπο­χρε­ώ­νει τους προ­μη­θευ­τές να κοι­νο­ποιούν στην αρμόδια Αρχή Ελέγχου της Αγοράς τις ανα­τι­μή­σεις, αλλά και αυτή που προ­βλέ­πει την κοι­νο­ποί­ηση από τα σούπερ μάρκετ των ενδει­κτι­κών τιμών των οπω­ρο­κη­πευ­τι­κών, ενώ μέχρι το τέλος του 2026 παρα­τεί­νε­ται το μέτρο της τρί­μη­νης απα­γό­ρευ­σης προ­σφο­ρών εάν έχουν προη­γη­θεί ανα­τι­μή­σεις. Οσο για τη «συμ­φω­νία κυρίων»; Αυτή θεω­ρεί­ται σχεδόν βέβαιο ότι θα απο­δυ­να­μω­θεί μετά τον Οκτώ­βριο, ενώ δεν λείπουν οι σκέψεις για προ­σπά­θεια ένταξης σε αυτήν κωδικών με υψηλή ζήτηση την περίοδο των εορτών.

Πηγή: moneyreview.gr